پادشاهی عمان و آینده روابط با جمهوری اسلامی ایران-راهبرد معاصر
ظفرقندی: هر واکسن کرونای آکسفورد ۱۲۰ دلار پیش فروش می‌شود لحظه تزریق واکسن کرونا به دختر پوتین + فیلم هشدار هواشناسی درباره غرق شدن قایق ها ارزش روز سهام عدالت پنجشنبه 23 مرداد روحانی: رعایت نکردن اصول بهداشتی مستلزم مجازات است اعلام حالت فوق‌العاده در بیروت تصویب شد جزییات طرح جدید مجلس برای تغییر سهمیه‌بندی بنزین/ بهره‌مندی خانوارهای فاقد خودرو از یارانه انرژی آخرین وضعیت و امار کرونا امروز ایران ۲۳ مرداد ۹۹ قیمت دلار و یورو در بازار آزاد ۲۳ مرداد ۹۹ ممنوعیت برپایی ایستگاه صلواتی و حضور عزاداران در خیابان+ جزئیات درگذشت امین مقیمی پور قهرمان وشوو با کرونا سرلشکر سلامی: انتقام خون حاج قاسم گرفته خواهد شد زمان گرفتن وام با سهام عدالت+ جزئیات خارج کردن جنازه سها رضانژاد از دره مرگ کردکوی+ فیلم مهمان امشب برنامه دورهمی پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹ عکس لورفته از ریحانه پارسا در کنار جاری اش + عکس قیمت روز دارا یکم ۲۳ مرداد ۹۹ اعلام زمان برگزاری مسابقات انتخابی جام جهانی فوتبال کرونا را با لب نزدن به این ۲ غذا از خود دور کنید روحانی: امنیت غذایی و بی نیازی به دیگران برای ما بسیار مهم است/ سرزمین ما هر روز آبادتر می شود توافق مجلس و دولت برای اصلاح ساختار بودجه/ قرار شد دولت لایحه ندهد قیمت دلار و یورو در صرافی امروز ۲۳ مرداد با میوه‌های خطرناک برای کبد آشنا شوید ارجاع طرح مالیات بر خانه‌های خالی به مجلس دو جوان در رودخانه کرج غرق شدند افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در مرداد ماه+ جزئیات نمکی: واکسن‌ کرونای ایرانی تست‌ها را پاس کرد فروش آبشاری سهام عدالت یک روز بعد از شوک مقایسه اجرای رنجر آمریکایی و عصر جدید قیمت انواع سکه پارسیان کادویی امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹ چرا رئیس‌جمهور در جلسه رای اعتماد مدرس خیابانی نبود قیمت رسمی انواع ارز امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹ حراج هدایای موزه «دورهمی» یک‌جا + جزئیات رئیسی: شوراها باید دژ محکمی در مقابل نفوذ، رانت خواری و فساد باشند اطلاعیه مهم وزارت اقتصاد درباره واریز مبلغ حاصل از فروش سهام عدالت قیمت روز گوشی موبایل امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹ تازه‌ترین آمار مبتلایان و قربانیان کرونا درجهان امروز پنجشنبه ۲۳ مرداد ۹۹ + جدول هدف از عرضه صندوق‌های ETF چیست؟ تمدید دورکاری کارکنان ادارات در پایتخت سلفی مجری جنجالی و همسرش در خانه شخصی + عکس قیمت پراید در بازار امروز ۲۳ مرداد ۹۹ اعلام زمان فعالیت مدارس با حضور زوج و فرد دانش‌آموزان + جزئیات قیمت ربع سکه امروز ۲۳ مرداد ۹۹ چرا آیت الله هاشمی پیشنهاد صلح صدام را پذیرفت؟ خبر خوش برای بازنشستگان از بیمه تکمیلی + جزئیات ماجرای مهاجرت محمدرضا حیاتی از زبان خودش + فیلم ستاره‌ای که کاش از تیم‌ملی خداحافظی نمی‌کرد ماجرای توقیف کشتی ویلا توسط ایران ترامپ: بزرگترین مشکل آمریکا نه ایران و چین، بلکه دموکرات‌ها هستند جزئیات افزایش بیمه تکمیلی بازنشستگان کشوری روحانی: اگر ما نبودیم، صدام همه شما را خورده بود واکنش ظریف به شایعه‌ پیشنهاد کاهش تحریم‌های آمریکا دو شرط ایران برای واردات واکسن کرونا از روسیه چرا سفر جهانگیری به بیروت لغو شد؟ مصوبات جلسه امروز هیئت دولت طرح ترافیک تا پایان مرداد لغو می شود؟ توضیحات واعظی درباره طرح گشایش اقتصادی و فروش داخلی نفت کاهش ۸ درجه‌ای دمای هوا در ۵ استان واکنش قطر به بیانیه ضدایرانی شورای همکاری خلیج فارس زنگنه: ناپختگی مسئول خصوصی‌سازی مردم را نگران کرد ظریف: انفجار بیروت تمام دنیا را در شوک فرو برد ولی آمریکا به تحریم لبنان ادامه می‌دهد قاضی خطاب به متهم شمس‌آبادی: ارز را در خارج نگه می‌داشتید و با مابه‌التفاوت آن از داخل ارز می‌خریدید کلیات لایحه دو فوریتی افزایش سهام شرکت‌های دولتی در بورس تصویب شد تازه‌ترین آمار مبتلایان و قربانیان کرونا درجهان امروز ۲۲ مرداد ۹۹/ آمار به تفکیک کشور‌ها روحانی: دولت کشور را در سخت‌ترین تحریم‌ها اداره می‌کند مدرس خیابانی وزیر نشد/ وزارت صمت همچنان بدون وزیر توضیحات قالیباف درباره علت عدم حضور رئیس جمهور در مجلس کشف ویروسی کشنده ‎تر از کرونا در قراقستان+ جزئیات سعید مرتضوی به قوه قضائیه باز می‌گردد؟! ظریف: خزانه‌داری دولت آمریکا تصمیم می‌گیرد شرکت‌های اروپایی با چه کسی فعالیت تجاری داشته باشند آمریکا در پیش‌نویس قطعنامه ضد ایرانی اصلاحاتی اعمال کرد ظریف: مطمئنم اعضای شورای امنیت تلاش مذبوحانه‌ انتخاباتی آمریکا را ناکام می‌سازند روانچی: آمریکا مجبور به عقب‌نشینی شد واکنش جديد قوه قضائیه به ارتباط نماینده متهم با شهردار اسبق تهران آخرین اخبار از چگونگی اجرای رتبه بندی معلمان+ گروه‌هایی که مشمول طرح رتبه بندی معلمان نمی‌شود پیش‌نویس قطعنامه آمریکا علیه ایران شانسی برای تصویب ندارد جزئیات کنسل شدن مجالس ماه محرم حاج محمود کریمی واکنش سارا خوئینی‌ها به تحریم تلویزیون توسط بازیگران کاریکاتور | گشایش اقتصادی بعدی در راه است! مهمان امشب برنامه دورهمی پنجشنبه ۱۶ مرداد ۹۹ کاریکاتور | خودزنی اسرائیلی کاریکاتور | پلیس آدمکش تناقض دولتی‌ها در تصمیم‌گیری برای اجرای مراسم‌های مذهبی قمی: سخن گفتن از تعطیلی مناسک گاهی از روی تعمد است مهمان امشب برنامه دورهمی جمعه ۱۰ مرداد ماه ۹۹+ عکس خاطره جالب بازیکن سابق پرسپولیس از اولین برخورد با مهران مدیری اعمال مهم شب و روز عرفه اعتراض حدادیان به تقطیع سخنانش/ رعایت پروتکل‌ها مطابق قواعد فقهی است تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال توصیه‌های رهبر انقلاب در مراقبت از ماه ذی‌الحجه اینفوگرافیک | خانه متری ۲۱ میلیون و ۷۰۰ خاطره جالب مهران مدیری از شطرنج بازی کردن با بهزاد فراهانی مهمان امشب برنامه دورهمی پنجشنبه ۲ مرداد ۹۹ تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم نماهنگ/ «تکرار تایتانیک» کاریکاتور | جشن تولد ۵۰ سالگی پیرترین بازیگر سینمای ایران کیست؟ خاطرات مریم امیرجلالی از احمد پورمخبر کاریکاتور | ماسک بزنیم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی اطلاع‌نگاشت | ۱۱ توصیه رهبر انقلاب به مجلس یازدهم کاریکاتور | اعدام نکنید تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات اینفوگرافیک | مجلس امید بخش و انقلابی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش بدون تعارف با شاه‌ ماهی رسانه‌های ضد انقلاب / ۱ تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان طعنه نماینده روسیه در شورای امنیت به پمپئو؛ کار آمریکا شبیه قرار دادن زانو روی گردن ایران است/ فیلم شکست آمریکا در مقابل ایران در جلسه شورای‌امنیت به روایت کارشناس BBC/ فیلم اینفوگرافیک |من ماسک می‌زنـم اینفوگرافیک | وضعیت دلار در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری ایران شکست " استثناگرایی آمریکایی " در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ "خروج ترامپ از برجام"؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
آینده عمق روابط ایران و عمان

پادشاهی عمان و آینده روابط با جمهوری اسلامی ایران

با توجه به اهمیت استراتژیک عمان از یک طرف و روابط خوب این کشور با جمهوری اسلامی و تحت تاثیر قرارگرفتن روابط دو کشور پس از جانشیی سلطان قابوس از طرف دیگر، به نظر می رسد لازم است برنامه ریزی مناسبی در این خصوص صورت گرفته و سناریوهای مختلف و گزینه های جانشینی به دقت مورد بررسی قرارگیرد و برای بهره برداری حداکثری از آنها در جهت منافع جمهوری اسلامی، تدابیر لازم را اتخاذ کرد
مجید فرخی؛ کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای
تاریخ انتشار: ۱۶:۱۳ - ۲۱ دی ۱۳۹۸ - 2020 January 11
کد خبر: ۳۳۲۶۴

پادشاهی عمان و آینده روابط با جمهوری اسلامی ایران

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ عمان یکی از کشورهای خاورمیانه ای و دارای مرز دریایی با ایران است که روابط خوبی نیز با جمهوری اسلامی دارد. این کشور از سمت غرب با عربستان سعودی و امارات متحده عربی همسایه است. سلطان قابوس –پادشاه فعلی این کشور- که از یک بیماری وخیم رنج می برد، در یک کودتای نرم در سال 1970 میلادی بر تخت سلطنت نشست و جانشین پدرش شد. وی توانست با اقداماتی هوشمندانه کشور عمان را در مسیر توسعه قرار دهد و در بعد داخلی و بین المللی وجه مناسبی برای خود به ارمغان بیاورد. 

 

تسلط عمان بر بخش جنوبی تنگه هرمز و نزدیکی خطوط بین المللی کشتیرانی به این منطقه به عنوان بخش بسیار مهمی از مسیر انتقال انرژی جهان، به اهمیت این کشور افزوده است. سلطان قابوس نیز به عنوان پادشاه این کشور با توجه به ویژگی های خاص شخصیتی و اتخاذ راهبردهای عقلانی توانسته ثبات را در کشور عمان حکمفرما سازد؛ امری که به باور تحلیلگران پس از او به احتمال زیاد با چالش های جدی روبرو خواهد شد. از همین رو، تصمیم سازان جمهوری اسلامی با توجه به روابط خوب حاکم بر دو کشور و اهمیت عمان در مسائل منطقه ای، جا دارد که بسترسازی های لازم جهت تداوم روابط دوستانه فی مابین دو کشور را برای دوران پسا سلطان قابوس فراهم نمایند. تا کنون نوع روابط دو کشور جمهوری اسلامی ایران و عمان دوستانه بوده و با توجه به ذهنیت مثبت نسبت به یکدیگر و همچنین اشتراکات در خصوص موضوعات منطقه ای، به نظر میرسد امکان نزدیکی بیش از پیش دو کشور وجود داشته باشد. بدین منظور لازم است ضمن شناسایی محتمل ترین گزینه های جانشینی، تلاش برای نزدیک شدن به آنان با روش های مقتضی صورت پذیرد.

سلطنت عمان همواره مواضع سیاسی مشترکی با جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات منطقه ای داشته است. اگرچه دو کشور به لحاظ رویکرد بین المللی تفاوت های محسوسی دارند، اما همواره روابط تقریبا خوبی با یکدیگر داشته و در مواردی در نقش حامی سیاسی یکدیگر ظاهر شده اند. همچنین به نظر می رسد مواضع سلطنت عمان، قرابت نسبتا زیادی با مواضع ایران در قبال تحولات منطقه ای دارد. حمایت از مواضع سیاسی ایران در سوریه، لبنان و یمن مثال هایی از این دست هستند.

 

پیشینه روابط دو کشور

علیرغم روابط بسیار نزدیک عمان با ایالات متحده، این کشور روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی ایران نیز دارد. پس از به قدرت رسیدن سلطان قابوس در عمان، شورش هایی توسط یکی از گروه های چپگرا در استان ظفار به وقوع پیوست که وی توانست با کمک و همراهی ایران بر شورشیان غلبه کند. پس از آن رویداد همواره روابط عمیقی بین دو کشور وجود داشته است. از همین رو، پس از بالاگرفتن مناقشات بر سر پرونده هسته ای ایران، برخلاف دیگر کشورهای عربی که خواستار حمله به ایران بودند، کشور عمان تلاش های زیادی برای میانجیگری بین دو طرف ایفا کرد.

علاوه بر موارد ذکر شده، همسایگی در تنگه هرمز و اهمیت استراتژیک آن برای دو کشور، موجب نزدیکی هرچه بیشتر ایران و عمان شده است. ثبات و آرامش این تنگه هم به لحاظ امنیت عمان و هم به دلیل اهمیت آن برای تدوام صدور نفت از خلیج فارس به جهان اهمیت زیادی دارد. در واقع به اعتقاد برخی تحلیلگران، همین امر موجب شده تا نه تنها دو کشور روابط خوبی داشته باشند، بلکه برای مقابله با خطرات احتمالی یکدیگر را همراهی نمایند.  

مراودات اقتصادی گسترده، برگزاری رزمایش ها و همکاری های دیگر در حوزه نظامی، روابط نزدیک سیاسی، همکاری های بانکی و .... همواره بین دو کشور وجود داشته است. برخی رسانه های غربی بارها اعلام کرده اند که جمهوری اسلامی از طریق عمان سلاح برای حوثی های یمن ارسال می کند.

 

سلطان قابوس و روابط نزدیک با ایران

همانطور که ذکر شد، عمان در دهه های اخیر بارها نقش میانجی را در مناسبات ایران و غرب ایفا کرد که از آن میان می توان به «آزادی گروگان‌ها و شهروندان زندانی طرفین» اشاره کرد؛ مانند آزاد نمودن سه شهروند آمریکایی در سال ۲۰۰۹ و آزادی شماری از افراد نزدیک به حکومت ایران از زندان‌های غرب و نیز میانجیگری در پرونده هسته ای. به عنوان مثال، در سال 2003 با میانجیگری عمان، مذاکراتی بین تهران و واشنگتن در خصوص پرونده هسته ای صورت پذیرفت. علاوه براین، در شورای همکاری خلیج فارس نیز کشور عمان همواره مواضع بسیار خوب و دوستانه ای در قبال ایران داشته است. امضاء قرارداد ۲۵ ساله برای وارد کردن گاز طبیعی از ایران در ماه مارس از جمله دیگر توافقات دو کشور بوده است.

علاوه بر این، بانک مسقط -که یکی از بزرگ ترین بانک های عمان محسوب می شود- بعد از توافق هسته ای و لغو تحریم ها، اولین بانکی بود که در اسفند ماه 1394 شعبه ای در ایران دایر کرد.

سلطان قابوس در سال ۲۰۰۹ (سال ۱۳۸۸) برای اولین بار پس از انقلاب به ایران سفر کرد. وی در سال ۱۳۹۲  نیز پس از انتخاب روحانی به عنوان رییس جمهور، مجددا به ایران سفر کرد. آقای روحانی نیز در اسفند همان سال و به دعوت رسمی سلطان قابوس، به این کشور سفر کرد.

شایان ذکر است که یوسف بن علوی –وزیر امور خارجه عمان- در هشت ماه گذشته سه سفر به ایران داشته و گفتگوهایی با مقامات سیاسی ایران انجام داده است. به گفته مقامات وزارت خارجه، «این سفرها در چارچوب روابط دوجانبه و مشورت‌های مستمر دو کشور و با هدف گفت‌وگو و تبادل نظر درباره تحولات اخیر منطقه، روابط دوجانبه و مسائل بین المللی صورت گرفته است».

 

بحران جانشینی در عمان

بر اساس قانون اساسی عمان، اعضای خانواده سلطنتی وظیفه دارند که پس از مرگ  پادشاه در عرض سه روز در مورد جانشین وی به توافق رسیده و آن را اعلام کنند. چنانچه در این مورد توافق حاصل نشود باید وصیتنامه مهر و موم شده پادشاه درگذشته گشوده شود. گمانه زنی ها نشان از آن دارد که سلطان قابوس جانشین خود را انتخاب و نام او را در وصیتنامه قید کرد.

هرچند که احتمال می رود پس از مرگ وی و به منظور تصاحب قدرت، درگیری هایی ایجاد شده و کشور عمان دچار بحران داخلی شود. برخی گمانه زنی ها حاکی از آن است که سلطان قابوس طی حکمی سید اسعد بن طارق آل سعید -پسر عموی خود- را به عنوان معاون نخست وزیر در امور همکاری بین المللی و نماینده ویژه سلطان منصوب کرد که ظاهرا اقدامی در جهت انتصاب وی به عنوان جانشین پادشاهی است.

بدیهی است با توجه به شخصیت کاریزماتیک سلطان قابوس و محبوبیت داخلی و بین المللی او کشور در زمان حضورش از ثبات بسیار خوبی برخوردار بوده است اما تضمینی وجود ندارد که این مسئله پس از او نیز تداوم داشته باشد.  

 

آینده روابط ایران و عمان

همانطور که در بخش های قبلی به صورت نسبتا مفصل توضیح داده شد، تا کنون روابط خوبی بین ایران و عمان وجود داشته که موجب تامین منافع دو کشور شده است. هرچند که تهدیدات ناشی از مرگ وی نیز باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به اشتراک نظر در مورد تامین امنیت تنگه هرمز که اهمیتی حیاتی برای هر دو کشور دارد و تا کنون موجب ثبات این منطقه بسیار مهم شده، این احتمال وجود دارد که دشمنان جمهوری اسلامی ایران پس از مرگ سلطان قابوس، از طریق نزدیکی به جانشین او در صدد تاثیرگذاری بر روابط دو کشور باشند.

احتمال مداخله عربستان سعودی و امارات متحده عربی در فرایند جانشینی کشور عمان بسیار بالاست. دو کشور مذکور از ارتباط ایران و عمان آگاه هستند و از هیچ تلاشی برای قطع آن مضایقه نخواهند کرد. در این راستا، سعودی ها بارها مدعی شده اند که انتقال سلاح برای حوثی‌ها در یمن از طریق خاک عمان انجام می شود.

 

نتیجه گیری

با توجه به اهمیت استراتژیک عمان از یک طرف و روابط خوب این کشور با جمهوری اسلامی و تحت تاثیر قرارگرفتن روابط دو کشور پس از جانشیی سلطان قابوس از طرف دیگر، به نظر می رسد لازم است برنامه ریزی مناسبی در این خصوص صورت گرفته و سناریوهای مختلف و گزینه های جانشینی به دقت مورد بررسی قرارگیرد و برای بهره برداری حداکثری از آنها در جهت منافع جمهوری اسلامی، تدابیر لازم را اتخاذ کرد.

مشغله زیاد تصمیم سازان کشور در حوزه سیاست خارجی به هیچ وجه نباید موجب غفلت از این موضوع حیاتی گردد. بر هیچ تحلیلگری پوشیده نیست که عمان از جایگاه مهمی برای جمهوری اسلامی برخوردار بوده و بهم خوردن روابط دو کشور می تواند مشکلات جدی منطقه ای برای ایران -به ویژه با توجه به تحریم های ایالات متحده- ایجاد کند.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده