مرگ روح الله زم صحت دارد؟ هوک: توافق مطلوب ترامپ ۳ تفاوت مهم با برجام خواهد داشت پاسخ رئیس هیأت مدیره خانه سینما به عذرخواهی صداوسیما قیمت خودرو امروز ۲۶ دی ۹۸/ افزایش یک تا دومیلیون تومانی قیمت برخی خودرو‌ها ظریف اعلام کرد: آمادگی ایران برای انتقال اجساد شهروندان اوکرینی دستور رئیسی برای تسریع در بررسی همه فرضیه‌های مطرح در حادثه هواپیمای اوکراینی پرونده استیضاح ترامپ رسما به سنا منتقل شد روزبهانی برنزی شد/ شریفی به فینال صعود کرد کانادا: ایران در تحقیقات مربوط به سقوط هواپیما همکاری کرده است مصر، کاردار ترکیه را احضار کرد اجرای عملیات بازار باز از شنبه نامه ۲۴ اقتصاددان کشور به رئیس‌جمهور آمریکا برای اجرای تحریم‌های تازه ایران زمان تنفس ۹۰ روزه اعلام کرد پنتاگون: برنامه‌ای برای خروج از عراق نداریم جلسه نمایندگان باشگاه پرسپولیس با اسپانسر البسه سرخپوشان مردم از سفر‌های غیر ضروری به دلیل تشدید بارندگی اجتناب کنند چند نخ سیگار بکشیم می‌میریم؟ سازمان ملل: ممکن است صلح در یمن امسال محقق شود عذرخواهی زینب ابوطالبی مجری شبکه افق ترافیک نیمه‌سنگین در آزادراه تهران- کرج و کرج- قزوین ماجرای توهین به رخشان بنی اعتماد و باران کوثری پوتین: رئیس‌جمهور و مدیران ارشد نباید دوتابعیتی باشند خبر مهم برای متقاضیان مسکن/فروش اقساطی واحدهای مسکونی مهر توییت زائری درباره زینب ابوطالبی مجری افق ‌پیش‌بینی بارش برف در جاده‌های ۱۰ استان علت خداحافظی محسن تنابنده بازیگر پایتخت عملیات بازار باز بانکی چیست و از چه زمان آغاز می‌شود؟ دومای روسیه صلاحیت گزینه پوتین برای نخست‌وزیری را تأیید کرد فیلم/ وضعیت نامعلوم نظامیان آمریکایی که در پایگاه عین‌الاسد عراق بوده‌اند فردا در تهران راهپیمایی برگزار نمی‌شود حاتمی: آمریکا تسلیم توانمندی موشکی و قدرت اراده جمهوری اسلامی شد بیانیه اتحادیه اروپا درباره دیدار ظریف و بورل روند نزولی تورم ادامه می‌یابد پاسخ وکیل اولیای‌ دم غزاله به ۲ شبهه در پرونده آرمان و نحوه دخالت سلبریتی‌ها نیاز مردم سیل زده سیستان و بلوچستان به ذخایر خونی طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۵ دی ۹۸ سرلشکر صفوی: قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح باید تقویت شود پاسخ ضرغامی به توهین ترامپ به شهید سلیمانی ماجرای مهمانانِ دردسرساز تلویزیون نخست وزیر جدید روسیه معرفی شد روحانی:بین جنگ و صلح یک گلوله فاصله است وام 160 میلیونی مسکن یکم چه زمانی افزایش می‌یابد؟ تکذیب شهادت سردار علي فضلي ظریف: اروپا، بقایای برجام را به ترامپ فروخت آیت‌الله جنتی: شهادت حاج قاسم روحیه ضدآمریکایی مردم را تقویت کرد درخواست عجیب الکویت از AFC؛بازی با استقلال در زمین بی‌طرف باشد! ترافیک در آزادراه قزوین-کرج-تهران نیمه سنگین است افسردگی چگونه بر بیماری آلزایمر اثر می‌گذارد؟ ماهینی چه زمانی به اردوی نساجی می‌رسد؟ شرایط ارسال جعبه سیاه هواپیما به کشورها/ نتیجه نهایی توسط هواپیمایی ایران اعلام می‌شود ظریف: به مذاکره با آمریکا تمایلی نداریم بازیکن مدنظر استقلال در تست‌های پزشکی رد شد ویدیو| عذرخواهی زینب ابوطالبی درباره اظهار نظرش وزارت خارجه انگلیس: "مک ایر" به تهران برمی‌گردد سرلشکر سلامی: ایران قدرت آمریکا را تنزل داد‌‌ / پروژه جنگ بسته شد / دیگر هیچ‌کس فکری برای جنگ علیه ملت ایران نمی‌‌کند کمیته مزد دستمزد کارگران را چگونه تعیین می‌کند؟ رهبر انقلاب نماز جمعه این هفته تهران را اقامه می‌کنند کاریکاتور| نام: سلبریتی، شغل: شعار دادن واکنش واعظی به فعال شدن مکانیسم ماشه توسط اروپایی‌ها و اظهارات بوریس جانسون درباره جایگزینی طرح ترامپ به جای برجام ناگفته‌هایی از آخرین روز زندگی سردار سلیمانی حجت الاسلام آذربایجانی : باید بر افزایش اعتماد مردم به حاکمیت کار کنیم/ضرورت گفتگو با مردم روحانی:نیرو‌های مسلحِ خود را تضعیف نکنیم طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۵ دی ۹۸ بنزین با چه قیمتی صادر می‌شود؟ تلاش آمریکا برای دست‌اندازی به اموال ایران ناکام ماند آیت‌الله جنتی: نتایج صلاحیت‎ها نهایی نیست امروز ۲۵ دی ۹۸ فروش اقساطی ایران خودرو؛ ۴۳ میلیون ارزان‌تر از بازار! رهبر انقلاب: کاری کنید روحیه جهاد و مقاومت راه قطعی نسل‌های پی در پی شود تداوم بارش‌ها در سیستان و بلوچستان/ تهران جمعه بارانی می‌شود پشت پرده غیب شدن مقداری از سهمیه بنزین از کارت‌های سوخت وام خرید خانه‌های ۲۵ سال به بالا چقدر است؟ هوای تهران آلوده است شجاعی زند: پیش‌بینی‌ناپذیری جامعه را دلیلی بر زنده بودن آن می‌دانم تمام رانندگان تاکسی بیمه می شوند مشمولان غایب اجازه کار در سازمان‌های دولتی و خصوصی را ندارند کاریکاتور| نه سردار، نه موشک، فقط یه بسته پوشک بازداشت تعدادی از افراد در حادثه سقوط هواپیما/سفیر انگلیس عنصر نامطلوب است هوای پایتخت در مرز آلودگی پیکر ۶۱ نفر از جانباختگان سانحه سقوط هواپیما آماده تحویل به خانواده‌ها اینفوگرافیک / وضعیت مناطق سیل‌زده سیستان و بلوچستان ویدیو/ خبر خوب بیمه‌ای براي موتورسواران؛ ۳ ماه بخشودگي جريمه پاسخ دندان‌شکن بازیگر هالیوود به توئیت ترامپ+ عکس معرفی برگزیدگان جشنواره فیلم عمار/ مرثیه‌ای از انجیل برنده بخش مستند مقاومت جهانی شد اعلام نامزد‌های جایزه بخش مستند و داستانی دهمین جشنواره فیلم عمار درگذشت آیت الله سیدهاشم رسولی محلاتی + بیوگرافی و عکس همسر محسن چاووشی، بازیگر تلویزیون شد اینفوگرافیک | ۱۴ لحظه حساس روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب تبدیل منزل سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی به موزه صاحبان صفحات و حسابهای حذف شده، از اینستاگرام شکایت می‌کنند ۱۳ دی در تقویم، «روز جهانی مقاومت» شد «دورهمی» این هفته پخش نمی‌شود تصاویر اتش سوزي جنگلهاي استراليا حمله بازیگر زن به دونالد ترامپ در مراسم گلدن‌گلوب سربازان حاج قاسم تهران را قُرق کردند/ تصویری روایت بازیگر هالیوود از ترور "حاج قاسم"/ نمی‌دانیم چطور باید فرار کنیم؛ لطفاً ما را نکشید! رشیدپور: اینستاگرام صدای شهید ترور را حذف می‌کند اما عکس فرمانده ترور را نه پهپادی که به وسیله آن سردار سلیمانی به شهادت رسید/ تصویر لحظه فرار يكي از مقامات سفارت آمريكا در بغداد/ فیلم فیلم/ فرصت درخواست مجدد طرح حمایت معیشتی فیلم/ وقتی معلمان و فرهنگیان باید مالیات بدهند برای اینکه سهمه کارت سوخت کسر نشود چه باید کرد+ فیلم بازداشت عوامل دایرکننده سالن تتو مختلط در غرب تهران+فیلم اینفوگرافیک / آمار مراجعه به اورژانس بخاطر آلودگی هوا در روزهای اخیر "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
مجید فرخی؛ کارشناس ارشد مطالعات منطقه ای
تاریخ انتشار: ۱۶:۱۳ - ۲۱ دی ۱۳۹۸ - 2020 January 11
کد خبر: ۳۳۲۶۴
آینده عمق روابط ایران و عمان

پادشاهی عمان و آینده روابط با جمهوری اسلامی ایران

با توجه به اهمیت استراتژیک عمان از یک طرف و روابط خوب این کشور با جمهوری اسلامی و تحت تاثیر قرارگرفتن روابط دو کشور پس از جانشیی سلطان قابوس از طرف دیگر، به نظر می رسد لازم است برنامه ریزی مناسبی در این خصوص صورت گرفته و سناریوهای مختلف و گزینه های جانشینی به دقت مورد بررسی قرارگیرد و برای بهره برداری حداکثری از آنها در جهت منافع جمهوری اسلامی، تدابیر لازم را اتخاذ کرد

پادشاهی عمان و آینده روابط با جمهوری اسلامی ایران

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ عمان یکی از کشورهای خاورمیانه ای و دارای مرز دریایی با ایران است که روابط خوبی نیز با جمهوری اسلامی دارد. این کشور از سمت غرب با عربستان سعودی و امارات متحده عربی همسایه است. سلطان قابوس –پادشاه فعلی این کشور- که از یک بیماری وخیم رنج می برد، در یک کودتای نرم در سال 1970 میلادی بر تخت سلطنت نشست و جانشین پدرش شد. وی توانست با اقداماتی هوشمندانه کشور عمان را در مسیر توسعه قرار دهد و در بعد داخلی و بین المللی وجه مناسبی برای خود به ارمغان بیاورد. 

 

تسلط عمان بر بخش جنوبی تنگه هرمز و نزدیکی خطوط بین المللی کشتیرانی به این منطقه به عنوان بخش بسیار مهمی از مسیر انتقال انرژی جهان، به اهمیت این کشور افزوده است. سلطان قابوس نیز به عنوان پادشاه این کشور با توجه به ویژگی های خاص شخصیتی و اتخاذ راهبردهای عقلانی توانسته ثبات را در کشور عمان حکمفرما سازد؛ امری که به باور تحلیلگران پس از او به احتمال زیاد با چالش های جدی روبرو خواهد شد. از همین رو، تصمیم سازان جمهوری اسلامی با توجه به روابط خوب حاکم بر دو کشور و اهمیت عمان در مسائل منطقه ای، جا دارد که بسترسازی های لازم جهت تداوم روابط دوستانه فی مابین دو کشور را برای دوران پسا سلطان قابوس فراهم نمایند. تا کنون نوع روابط دو کشور جمهوری اسلامی ایران و عمان دوستانه بوده و با توجه به ذهنیت مثبت نسبت به یکدیگر و همچنین اشتراکات در خصوص موضوعات منطقه ای، به نظر میرسد امکان نزدیکی بیش از پیش دو کشور وجود داشته باشد. بدین منظور لازم است ضمن شناسایی محتمل ترین گزینه های جانشینی، تلاش برای نزدیک شدن به آنان با روش های مقتضی صورت پذیرد.

سلطنت عمان همواره مواضع سیاسی مشترکی با جمهوری اسلامی ایران در قبال تحولات منطقه ای داشته است. اگرچه دو کشور به لحاظ رویکرد بین المللی تفاوت های محسوسی دارند، اما همواره روابط تقریبا خوبی با یکدیگر داشته و در مواردی در نقش حامی سیاسی یکدیگر ظاهر شده اند. همچنین به نظر می رسد مواضع سلطنت عمان، قرابت نسبتا زیادی با مواضع ایران در قبال تحولات منطقه ای دارد. حمایت از مواضع سیاسی ایران در سوریه، لبنان و یمن مثال هایی از این دست هستند.

 

پیشینه روابط دو کشور

علیرغم روابط بسیار نزدیک عمان با ایالات متحده، این کشور روابط نزدیکی با جمهوری اسلامی ایران نیز دارد. پس از به قدرت رسیدن سلطان قابوس در عمان، شورش هایی توسط یکی از گروه های چپگرا در استان ظفار به وقوع پیوست که وی توانست با کمک و همراهی ایران بر شورشیان غلبه کند. پس از آن رویداد همواره روابط عمیقی بین دو کشور وجود داشته است. از همین رو، پس از بالاگرفتن مناقشات بر سر پرونده هسته ای ایران، برخلاف دیگر کشورهای عربی که خواستار حمله به ایران بودند، کشور عمان تلاش های زیادی برای میانجیگری بین دو طرف ایفا کرد.

علاوه بر موارد ذکر شده، همسایگی در تنگه هرمز و اهمیت استراتژیک آن برای دو کشور، موجب نزدیکی هرچه بیشتر ایران و عمان شده است. ثبات و آرامش این تنگه هم به لحاظ امنیت عمان و هم به دلیل اهمیت آن برای تدوام صدور نفت از خلیج فارس به جهان اهمیت زیادی دارد. در واقع به اعتقاد برخی تحلیلگران، همین امر موجب شده تا نه تنها دو کشور روابط خوبی داشته باشند، بلکه برای مقابله با خطرات احتمالی یکدیگر را همراهی نمایند.  

مراودات اقتصادی گسترده، برگزاری رزمایش ها و همکاری های دیگر در حوزه نظامی، روابط نزدیک سیاسی، همکاری های بانکی و .... همواره بین دو کشور وجود داشته است. برخی رسانه های غربی بارها اعلام کرده اند که جمهوری اسلامی از طریق عمان سلاح برای حوثی های یمن ارسال می کند.

 

سلطان قابوس و روابط نزدیک با ایران

همانطور که ذکر شد، عمان در دهه های اخیر بارها نقش میانجی را در مناسبات ایران و غرب ایفا کرد که از آن میان می توان به «آزادی گروگان‌ها و شهروندان زندانی طرفین» اشاره کرد؛ مانند آزاد نمودن سه شهروند آمریکایی در سال ۲۰۰۹ و آزادی شماری از افراد نزدیک به حکومت ایران از زندان‌های غرب و نیز میانجیگری در پرونده هسته ای. به عنوان مثال، در سال 2003 با میانجیگری عمان، مذاکراتی بین تهران و واشنگتن در خصوص پرونده هسته ای صورت پذیرفت. علاوه براین، در شورای همکاری خلیج فارس نیز کشور عمان همواره مواضع بسیار خوب و دوستانه ای در قبال ایران داشته است. امضاء قرارداد ۲۵ ساله برای وارد کردن گاز طبیعی از ایران در ماه مارس از جمله دیگر توافقات دو کشور بوده است.

علاوه بر این، بانک مسقط -که یکی از بزرگ ترین بانک های عمان محسوب می شود- بعد از توافق هسته ای و لغو تحریم ها، اولین بانکی بود که در اسفند ماه 1394 شعبه ای در ایران دایر کرد.

سلطان قابوس در سال ۲۰۰۹ (سال ۱۳۸۸) برای اولین بار پس از انقلاب به ایران سفر کرد. وی در سال ۱۳۹۲  نیز پس از انتخاب روحانی به عنوان رییس جمهور، مجددا به ایران سفر کرد. آقای روحانی نیز در اسفند همان سال و به دعوت رسمی سلطان قابوس، به این کشور سفر کرد.

شایان ذکر است که یوسف بن علوی –وزیر امور خارجه عمان- در هشت ماه گذشته سه سفر به ایران داشته و گفتگوهایی با مقامات سیاسی ایران انجام داده است. به گفته مقامات وزارت خارجه، «این سفرها در چارچوب روابط دوجانبه و مشورت‌های مستمر دو کشور و با هدف گفت‌وگو و تبادل نظر درباره تحولات اخیر منطقه، روابط دوجانبه و مسائل بین المللی صورت گرفته است».

 

بحران جانشینی در عمان

بر اساس قانون اساسی عمان، اعضای خانواده سلطنتی وظیفه دارند که پس از مرگ  پادشاه در عرض سه روز در مورد جانشین وی به توافق رسیده و آن را اعلام کنند. چنانچه در این مورد توافق حاصل نشود باید وصیتنامه مهر و موم شده پادشاه درگذشته گشوده شود. گمانه زنی ها نشان از آن دارد که سلطان قابوس جانشین خود را انتخاب و نام او را در وصیتنامه قید کرد.

هرچند که احتمال می رود پس از مرگ وی و به منظور تصاحب قدرت، درگیری هایی ایجاد شده و کشور عمان دچار بحران داخلی شود. برخی گمانه زنی ها حاکی از آن است که سلطان قابوس طی حکمی سید اسعد بن طارق آل سعید -پسر عموی خود- را به عنوان معاون نخست وزیر در امور همکاری بین المللی و نماینده ویژه سلطان منصوب کرد که ظاهرا اقدامی در جهت انتصاب وی به عنوان جانشین پادشاهی است.

بدیهی است با توجه به شخصیت کاریزماتیک سلطان قابوس و محبوبیت داخلی و بین المللی او کشور در زمان حضورش از ثبات بسیار خوبی برخوردار بوده است اما تضمینی وجود ندارد که این مسئله پس از او نیز تداوم داشته باشد.  

 

آینده روابط ایران و عمان

همانطور که در بخش های قبلی به صورت نسبتا مفصل توضیح داده شد، تا کنون روابط خوبی بین ایران و عمان وجود داشته که موجب تامین منافع دو کشور شده است. هرچند که تهدیدات ناشی از مرگ وی نیز باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد. با توجه به اشتراک نظر در مورد تامین امنیت تنگه هرمز که اهمیتی حیاتی برای هر دو کشور دارد و تا کنون موجب ثبات این منطقه بسیار مهم شده، این احتمال وجود دارد که دشمنان جمهوری اسلامی ایران پس از مرگ سلطان قابوس، از طریق نزدیکی به جانشین او در صدد تاثیرگذاری بر روابط دو کشور باشند.

احتمال مداخله عربستان سعودی و امارات متحده عربی در فرایند جانشینی کشور عمان بسیار بالاست. دو کشور مذکور از ارتباط ایران و عمان آگاه هستند و از هیچ تلاشی برای قطع آن مضایقه نخواهند کرد. در این راستا، سعودی ها بارها مدعی شده اند که انتقال سلاح برای حوثی‌ها در یمن از طریق خاک عمان انجام می شود.

 

نتیجه گیری

با توجه به اهمیت استراتژیک عمان از یک طرف و روابط خوب این کشور با جمهوری اسلامی و تحت تاثیر قرارگرفتن روابط دو کشور پس از جانشیی سلطان قابوس از طرف دیگر، به نظر می رسد لازم است برنامه ریزی مناسبی در این خصوص صورت گرفته و سناریوهای مختلف و گزینه های جانشینی به دقت مورد بررسی قرارگیرد و برای بهره برداری حداکثری از آنها در جهت منافع جمهوری اسلامی، تدابیر لازم را اتخاذ کرد.

مشغله زیاد تصمیم سازان کشور در حوزه سیاست خارجی به هیچ وجه نباید موجب غفلت از این موضوع حیاتی گردد. بر هیچ تحلیلگری پوشیده نیست که عمان از جایگاه مهمی برای جمهوری اسلامی برخوردار بوده و بهم خوردن روابط دو کشور می تواند مشکلات جدی منطقه ای برای ایران -به ویژه با توجه به تحریم های ایالات متحده- ایجاد کند.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده