شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟-راهبرد معاصر
تمدید مجدد مهلت انتخاب روش مستقیم تا ۲۹ خرداد روحانی: اطلاع‌رسانی هدفمند باید جایگزین هشدارهای یکسویه شود تصمیم آمریکا درباره نفتکش‌هایی که به ونزوئلا رفتند خبر مهم برای کارگران متقاضی مسکن تکمیل ثبت‌نام متقاضیان پیامکی مسکن ملی ۲.۵ میلیون نفر از دارندگان سهام عدالت فوت کرده اند/ وراث چه کنند؟ فیلم/ زالی: ۷۰درصد بیماران جدید که در روزهای اخیر به سفر رفته بودند فدراسیون فوتبال عقب نشینی کرد و وزیر ورزش از مجمع حذف شد جزئیات شرایط پیش‌فروش یکساله ۴۵ هزار محصول ایران خودرو حذف یارانه‌ها چقدر جدی است؟ سهام عدالت شما چند میلیون می‌ارزد؟ ماجرای دعوای اینستاگرامی ساسی مانکن و احسان علیخانی + فیلم تمدید مجدد مهلت انتخاب روش مستقیم تا پایان روز شنبه ۱۷ خرداد اجرای طرح ترافیک از فردا چه کسی جایگزین سردار می شود؟ صندوق بین المللی پول و FATF در لیست «دشمنان خارجی پاکستان» سهمیه کارت سوخت جدید چقدر است؟ اعلام زمان آغاز لیگ برتر فوتبال پاسخ ظریف به درخواست مذاکره ترامپ قیمت طلا قیمت سکه قیمت ارز قیمت دلار امروز ۱۶ خرداد ۹۹ + جدول دلیل غرق شدن شناور ایرانی در آب های عراق چه بود؟ درآمد میلیاردی قوه قضاییه از حساب‌های بانکی چقدر بود؟ واکنش عجیب و غریب ترامپ به سخنان ظریف درباره مذاکره با آمریکا تشدید فاصله طبقاتی در ۸ سال گذشته شاهزاده عربستانی نقره داغ شد! آیا آتش سوزی های اخیر عمدی است؟ تعیین تکلیف جاماندگان سهام عدالت تا یک ماه آینده امروز، پایان مهلت آزادسازی سهام عدالت هشدار وقوع سیلاب و برخورد صاعقه در ۷ استان درخواست برایان هوک برای حمایت جهانی برای تحریم تسلیحاتی علیه ایران اعلام آمار ثبت نام در طرح فروش فوری خودرو اعلام زمان آغاز امتحانات نهایی دستورات ارزی روحانی به وزارت صمت و بانک مرکزی جدول قیمت گوشی سامسونگ ۱۶ خرداد ۹۹ طرح سناتورهای آمریکایی برای تحریم‌ شرکت‌های همکار با «نورد استریم 2» قیمت روز گوشی موبایل امروز جمعه ۱۶ خرداد ۹۹ قیمت پراید در بازار امروز ۱۶ خرداد ۹۹ قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز جمعه ۱۶ خرداد ۹۹ + جدول ترام‍پ از ایران تشکر کرد رایزنی آمریکا با متحدان برای تنظیم پیش‌نویس قطعنامه تمدید تحریم‌ها علیه ایران شرایط جدید برای تمدید یا گرفتن رتبه بندی معلمان توضیحات موسوی درباره آزادی دکتر مجید طاهری و مایکل وایت بررسی مسائل امنیتی کشور در جلسه غیرعلنی مجلس ‏نتیجه اعتراضات آمریکا بر آینده ترامپ چیست؟ چند نکته در مورد احکام نظام رتبه بندی معلمان جدول پخش برنامه درسی مدرسه تلویزیونی ایران/ شبکه آموزش و شبکه چهارم سیما پنجشنبه ۱۵ خرداد ۹۹ درخواست جرج کلونی از مردم آمریکا پس از قتل جورج فلوید جبران نیاز ارزی دارو تا پایان خردادماه آخرین وضعیت کرونا در استان خوزستان پوتین دعوت جانسون را رد کرد رهبر ایران ماهیت ادعاهای حقوق بشری آمریکا را زیر سوال برد جزییات بیشتر فیلم‌های انتخابی جشنواره «کن» جدیدترین سریال‌های شبکه دو سیما بازگشت مجری معروف با سری جدید «فرمول یک» هشدار جدی وزارت بهداشت درباره علائم بالینی متنوع در مبتلایان کرونا زلزله وحشتناک در ایلام+ جزئیات بحران کرونا در مهاباد پیام تسلیت وزیر آموزش و پرورش به مناسبت سی و یکمین سالگرد ارتحال بنیانگذار انقلاب اسلامی پیشگیری از وقوع جرم با اصلاح ساختار نظام بانکی کشور رهبر معظم انقلاب: بزک‌کنندگان آمریکا امروز نمی توانند سر خود را بلند کنند چگونگی رفع سختی‌ها در کلام امام معصوم(ع) لزوم بازسازی ۱۲ درصد مدارس کل کشور روحانی: شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی به‌طور منظم به سهامداران گزارش دهند رسیدگی به اعتراضات معلمان و بازنشستگان+ عکس درخواست احمد توکلی از رئیسی چه بود؟ پمپئو: انقضای تحریم تسلیحاتی، ایراد اساسی برجام بود که مانع آن خواهیم شد اولویت مجلس یازدهم از زبان قالیباف مرگ رهبر طالبان بر اثر ابتلا به کرونا صدور دستور آماده‌سازی ارتش برای طرح اشغال قالیباف: خط امام ضامن استقلال و عزت ماست/ خداباوری و مردم باوری دو رکن اصلی مکتب امام(ره) دولت دست در جیب بانک مرکزی نکند تورم مهار می‌شود/ در دو سال گذشته یک دلار هم ارز به بازار تزریق نکردیم تکلیف مجلس یازدهم از زبان علی نیکزاد واکنش ایران به اتهام مقامات صهیونیستی در باره حملات سایبری علیه این رژیم ببینید | قرعه‌کشی در جاده مخصوص اعتبارنامه کدام نمایندگان ادوار گذشته رد شده است؟ سخنرانی تلویزیونی رهبر انقلاب در سی و یکمین سالروز رحلت امام خمینی(ره) آیا قدرت محمود واعظی در دولت بیش از ریاست دفتر رئیس‌جمهوری است؟ کاریکاتور | ماساژ برای رنگین‌پوستان فیلم‌هایی که وام ۳۰۰ میلیونی می‌گیرند+ اسامی کاریکاتور | اقتدار تحریم‌شکنان کاریکاتور | سلطان واقعی خودرو کیست؟ کاریکاتور | از نیل تا فرات آیت الله مکارم شیرازی امروز را عید فطر اعلام کردند راهپیمایی روز قدس در فضای مجازی کاریکاتور | کپرسوختگان را صاحب خانه می‌کنیم تفسیر قرآن رهبر انقلاب| تفاوت تبلیغ اسلامی با پروپاگاندای غربی+فیلم حاج‌آقا مجتبی تهرانی:‌ فرصت باقی‌مانده از رمضان را قدر بدانیم +فیلم کاریکاتور | خدمتگزاری با چشمان بسته! ادامه پخش سریال «زیرخاکی» از امشب کاریکاتور/ بی تدبیری در بازار خودرو ۳ هزار میلیارد تومان سود به جیب دلالان ریخت کاریکاتور/ در بورس چه خبر است؟ اینفوگرافیک/ آشنایی با روش‌های مدیریت سهام عدالت کاریکاتور | فرصت‌طلبان خونخوار اینفوگرافیک/ دستورالعمل برگزاری مراسم شب‌های قدر در دوره کرونا توصیه های رهبر انقلاب برای استفاده بهتر از شب‌های قدر توقف پخش برنامه «دورهمی» کاریکاتور/ حذف صفر از پول ملی تأثیری در اقتصاد ندارد خوشحالی خانم بازیگر از هک شدن اینستاگرامش روح الله زم با ماسک و دستکش در دادگاه/ تصاویر کاریکاتور | بازگشت کاخ سفید به برجام برای افزودن تحریم‌ها در سالگرد خروج آمریکا از برجام! وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر تعداد ثبت نام کنندگان و شانس برنده شدن در قرعه کشی ایران خودرو و سایپا معرفی سامانه استعلام و آزادسازی سهام عدالت + سایت فروش سهام عدالت نحوه فروش سهام عدالت و واریز پول + قیمت روز سهام عدالت آخرین وضعیت طرح ترافیک تهران فردا شنبه 17 خرداد اعلام نتایج نهایی و اسامی برندگان قرعه کشی ایران خودرو و سایپا 99 مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
نگاهی به مکانیزم تحول در جبهه اصلاحات

شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟

حمله یازان هاشمی به جناح چپ اصلاحات ذیل عنوان پدرخواندگی نمایان شده و در مقابل یاران خاتمی، کارگزارانی‌ها را جریانی دونبشه معرفی می‌کنند که برای ماندن در ساخت قدرت حاضر هستند به ایدئولوژی‌های خود نیز پشت کنند.
سعید درویشی؛ کارشناس مسائل امنیتی
تاریخ انتشار: ۱۸:۴۲ - ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۹ - 2020 May 07
کد خبر: ۴۲۲۲۸

شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ بعد از استعفای عبدالواحد موسوی لاری از نائب‌رئیسی شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان، نزاع بین جناح‌های مختلف این جبهه شدت گرفت؛ نزاعی که از دو سال پیش بدین سو حرم آتش آن مشخص بود اما اصلاح‌طلبان تمایلی برای ابراز آن نداشتند. حمله یازان هاشمی به جناح چپ اصلاحات ذیل عنوان پدرخواندگی نمایان شده و در مقابل یاران خاتمی، کارگزارانی‌ها را جریانی دونبشه معرفی می‌کنند که برای ماندن در ساخت قدرت حاضر هستند به ایدئولوژی‌های خود نیز پشت کنند.

 

از سوی دیگر همانطور که قبلا گفته شد، این نزاع در نهایت به پیدایش جریان سوم در اصلاحات منجر خواهد شد. این جریان نیروی جوان طراحی شده‌ای است که به نمایندگی جناح‌های اصلی اصلاحات در عصر پساکرونا و با تابلوی اقتصاد و معیشت پدیدار خواهد شد تا هم اصلاحات زنده بماند و هم اصلاح اصلاحات رخ دهد. در واقع پدرخوانده‌های مشارکتی و کارگزارانی اصلاحات تمایلی به بازنشستگی ندارند بلکه به دنبال رفتن به پشت‌پرده و کنترل تغییرات هستند. اما مکانیزم تحقق این هدف چیست؟

 

شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟

 

  • حجاریان پروژه حذف خاتمی را کلید زد!

تیرماه 1397 بود که سعید حجاریان در مصاحبه‌ای با برنامه اینترنتی «عصر ما» از ضرورت تغییر در مکانیزم اصلاح‌طلبی سخن گفت. وی در این مصاحبه جنجالی گفت: «نهاد مدنظر من «هسته سخت اصلاحات» است که از مدت‌ها پیش باید شکل می‌گرفت؛این هسته مانند مغناطیس عمل می‌کند تا افراد از مدار اصلاح‌طلبی خارج نشوند. کارکرد این هسته دووجهی است؛ وجه اول اینکه اصول اصلاح‌طلبی و خطوط قرمز آن مشخص شود و وجه دیگر اینکه آنهایی که مدعی اصلاح‌طلبی هستند، به این اصول التزام داشته باشند».

 

شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟

 

این سخن که آن روزها به عنوان نسخه جدید برای ساختارسازی در جبهه اصلاحات نام گرفت، با واکنش‌های مختلفی مواجه شد. برخی اعضای بنیاد باران آن را تلاشی برای حذف عارف از شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاحات تعبیر کردند و حجاریان را به دیکتاتوری متهم کردند و در مقابل برخی دیگر با حمایت از حجاریان، تطابق جبهه اصلاحات با شرایط روز، علی‌الخصوص بحران افت حمایت اجتماعی از دولت روحانی، را خواستار شدند.

 

گروهی دیگر اما که اتفاقا از نزدیکان حجاراین بودند، با درک درست از ایده وی متوجه شدند که مشاور سابق خاتمی پروژه حذف وی را آغاز کرده است. به عنوان مثال علی شکوری راد، دیبر کل حزب اتحاد ملت و از یاران خاص حجاریان در تشریح سخنان حجاریان گفت: «ما با آسیب سرمایه اجتماعی اصلاح طلبان مواجه هستیم. ایده آقای حجاریان نمی خواهد فقط اصلاح طلبان را منسجم کند، بلکه می‌خواهد اعتماد مردم را به اصلاح طلبان بازگرداند و سرمایه اجتماعی را احیا کند. از این نظر ایده خوبی است. امروز نقش هسته سخت اصلاحات را عملا شخص آقای خاتمی به عهده دارد. به عبارت دیگر هسته سخت اصلاحات متجلی در شخص آقای خاتمی است. نیروها هرچه به لحاظ معیار و نه فقط رابطه، به ایشان نزدیک تر باشند، نیروهای خالص اصلاح طلبی هستند. حرف آقای حجاریان این است که فرد باید در نهاد ادغام شود تا آن نهاد که پایایی بیشتری می تواند داشته باشد تقویت شود».

 

شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟

 

  • شورای رهبری تکرار ایده حجاریان است

از چند روز پیش که گسل‌ اختلاف بین اصلاح‌طلبان فعال شده و انتقاد از ماهیت و عملکرد شورای عالی سیاستگذاری اصلاح‌طلبان پررنگ شده، زمزمه نقش رئیس دولت اصلاحات در بحران‌های رخ داده برای اصلاح‌طلبان قوت گرفته است.

 

غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی اخیرا گفته بود که اصلاح‌طلبان باید ناکارآمدها را کنار بگذارند و درباره رهبری خاتمی بر جریان اصلاحات نیز تأکید کرده بود که «نه آقای خاتمی چنین ادعایی داشته‌اند که رهبری مجموعه جریان اصلاحات هستند و نه جریان اصلاحات با هم بر سر رهبری این جریان توافق کردند».

 

وی تصریح کرده بود: «آقای سیدمحمد خاتمی مورد احترام همه گروه‌های اصلاح‌طلبی است، اما جریان اصلاحات که فاقد رهبری رسمی و تشکیلاتی است به سازماندهی و رهبر نیاز دارد؛ آیا به‌واقع آقای خاتمی اصلاحات را رهبری می‌کنند؟ این‌که زمانی در جریان انتخابات یا در مسئله و حوزه دیگری ایشان اظهارنظر نکنند و همه به نظر ایشان احترام بگزارند به‌معنای رهبری نیست. رهبری یعنی ورود به مسائل، مدیریت و ساماندهی آنها».

 

از همین رو از چند روز پیش در محافل اصلاح‌طلبی زمزمه‌ای به گوش می‌رسد مبنی بر تشکیل «شورای رهبری اصلاحات». بر اساس این پیشنهاد، از این پس رهبری جریان اصلاحات بر عهده این شورا چندنفره قرار می‌گیرد و قرار است شورای رهبری جریان اصلاحات تا تشکیل مجمع عالی اصلاح‌طلبان که قبلاً از آن به عنوان پارلمان اصلاحات یاد می‌شد، فعال باشد.

 

با نگاه به این پیشنهاد باید به مصاحبه دو سال پیش حجاریان نگاهی مجدد داشت. سوال اصلی این است که چگونه «هسته سخت اصلاحات» که گویا در کالبد شورای رهبری تجلی یافته، محقق خواهد شد؟

 

برای رسیدن به پاسخ چرایی طرح چنین راهبردی ابتدا لازم است سه نکته را به عنوان گزاره واقعی مرور کنیم:

 

۱- اصلاحات از بدو پیدایش تاکنون با نام سیدمحمد خاتمی پیوند خورده است و به حدی این پیوند در این دو دهه عمیق شده که وزن و اعتبار تصمیم جریان اصلاحات به تایید و «تکرار»‌های خاتمی وابسته است.

۲- خاتمی نه موسوی است که بدون توجه به پل‌های پشت سر برانداز شود و نه هاشمی است که هم پوزیسیون نظام باشد و هم اپوزیسیون آن. خاتمی هم می‌خواهد رهبری اپوزیسیون را در دست داشته باشد و هم در ساخت قدرت رسمی و غیر رسمی کشور مردی برای تمام فصول باشد.

۳- اصلاحات از جنس مشارکت و مجاهدین انقلاب موجودیت خود را مدیون بحران‌ها و فضای آشوب‌زده سیاسی کشور هستند. به خط کردن نیروهای پیاده اگرچه در اجرا بر دوش امثال حجاریان و یارانش است ولی تایید اولیه آن با خاتمی است و لاغیر. پس تا وقتی خاتمی هست رفتار کج دار و مریز اصلاحات در نسبت با ساخت قدرت ادامه دارد. رفتاری که از دل آن هم تقلب سال ۸۸ برمی‌آید هم مشارکت مخفیانه در انتخابات سال ۹۰ در یکی از روستاهای دماوند.

 

شورای رهبری اصلاحات؛ پاسخ به یک نیاز یا پروژه حذف خاتمی؟

 

حال با توجه به این سه گزاره می‌توان سخنان سعید حجاریان را چنین لایه شکافی کرد:

۱- سرخوردگی اصلاحات رادیکال از بازگشت به قدرت، آنها را به تحرک برای یک پوست اندازی پر سروصدا آماده می‌کند. تشدید سرخوردگی جریان اصلاحات بعد از انتخابات سال گذشته مجلس باعث شده جمعی از نخبگان اصلاح‌طلب به جنب و جوش درآیند تا بتوانند برای انتخاب مصادیق یا کاندیداهای خود در انتخابات آتی مجلس فکر بهتری کنند تا نتایج حاصله از هزینه‌کرد برای لیست‌های انتخاباتی با پرچم اصلاح‌طلبی برایشان دلچسب باشد. این برنامه را باید «پارلمان اصلاحات» نامید؛ پارلمانی که قرار است شورای نگهبان اصلاحات باشد تا لیست‌های انتخاباتی بعد از تایید یک هسته خاص منتشر شود.

 

۲- ایجاد مکانیزمی چنین سفت و سخت نیازمند دو ابزار مهم است. اول ساختار مناسب با اجرای مکانیزم و دوم حذف موانع کاریزماتیک. ساختار نوین درون اصلاحات بشدت ضد فردگرایی و البته محفلی خواهد بود تا بتواند به سرعت نظر خود را تا پایین تر سطوح انتقال داده و عملیاتی کند. اما مانع دوم مستقیما به حضور افرادی همانند خاتمی مربوط است. اصلاحات در این دو دهه یاد گرفته که خاتمی اهل ریسک سیاسی نیست و از سوی دیگر به علت بدنامی های گسترده افراد منتسب به این جریان که البته توان مقابله و برخورد با آنها را نداشته بشدت ضعیف شده و توان اقناع بدنه اجتماعی خود را از دست داده است. پس باید هر فردی حتی خاتمی فدای ساختاری متصلب شده تا با حذف فرد کاریزما، ساختار از بین نرود.

 

حجاریان رویکرد انحصارطلبانه نهاد مورد نظر خود برای رهبری اصلاح طلبان را اینگونه توصیف می‌کند: «اگر هسته سخت اصلاحات تشکیل شود دیگر محال است برخی افراد جرات کنند و کار موازی انجام دهند، وقت دیدار خصوصی بگیرند و برای بستن لیست موازی بازیگر سناریوی غیر شوند. دیگر سخت است نیروهای درجه چندم، از موضع رهبری جریان اصلاحات سخن بگویند». حجاریان گریزی به اختیارات وزارت کشور درباره احزاب نیز زده و گفته است: «هسته سخت اصلاحات باید برای احزاب منتسب به جریان اصلاحات مجوز صادر کند و نباید لزوما منتظر کمیسیون ماده ١٠ احزاب بماند بلکه باید رأسا به مقوله احزاب ورود کند.وی معتقد است که هسته اصلی اصلاحات باید احزاب اصلاح‌طلب را مورد آزمایش قرار دهد و چنانچه استانداردها و شروط مورد نظر آن چند نفر اصلی را داشتند، اصلاح‌طلب نام می‌گیرند در غیر این صورت خیر». پس می‌توان سخنان حجاریان را تلاش برای ایجاد ساختاری متصلب، تصمیم گیر نهایی و البته محدود به اصلاحاتی‌های واقعی (همان مشارکتی و مجاهدینی‌های سابق) دانست.

 

۳- خاتمی از ساخت قدرت کنار گذاشته شده، برای اصلاحات بسیار رقیق است. اصلاحات چاره کار خود را بازگشت به ذات خود یا همان اصلاحات سال ۷۶ می‌داند، بنابراین به دنبال حذف ساختار و موانعی است که هم سرعت آنها را می‌گیرند و هم در مواقع حساس اعتبارشان مانع از رادیکال شدن جریان اصلاحات می‌شود. پس اصلاحات بدون خاتمی می‌تواند از قیدهایی که این دو دهه برپایش بوده رها شود و رادیکالیسم ذاتی خود را بروز دهد.

 

4- خاتمی باید حذف شود؛ از سال ۸۰ که حجاریان ویلچرنشین با گفتن جمله معروف «اصلاحات خون می‌خواهد» وی را به تسامح با قدرت متهم کرد و چاره احیای اصلاحات را رادیکالیسم دانست تا سال ۸۸ که طرح ترور محمد خاتمی در بحبوحه انتخابات ریاست جمهوری خنثی شد، جریان امنیتی اصلاحات به فکر این حذف بود. حال شرایط اجتماعی و ساختاری اصلاحات این فرصت را دوباره در اختیار آنها قرار داده تا با طرح ضرورت «اصلاح اصلاحات» به دنبال حذف خاتمی از جایگاهش باشند!

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار