پشت پرده تلاش آمریکا برای تمدید تحریم های تسلیحاتی علیه ایران چیست؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ در حالی که کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس هزینه زیادی را برای دستیابی به تسلیحات گران قیمت، طراحی عام ساخت ایالات متحده صرف می کنند، چندین دهه تحمل تحریم ها و تصمیمات استراتژیک پس از انقلاب برای خودکفایی در زمینه نظامی سبب شده که جمهوری اسلامی بیشتر روی صنایع بومی متمرکز شود. مقایسه مستقیم هزینه های دفاعی کشورهای عربی و ایران دشوار است. خوانشی سطحی از آمارها نشان می دهند که هزینه های سعودی و اماراتی نسبت به تولید ناخالص داخلی به مراتب از ایران بیشتر است، اما نمی توان برمبنای این آمارهای عمومی درباره ایران قضاوت کرد. ایران پس از انقلاب اسلامی استراتژی های نامتقارن از جمله گروه های منطقه ای را برای مقابله با دشمنان خود در نظر گرفته است. سوالی که اکنون سیاستگذاران در واشنگتن و پایتخت های متحد آن در خلیج فارس با آن مواجه هستند، این است که دستیابی ایران به صنایع رباتیک و فناوری های هوش مصنوعی چه تاثیری بر فرضیات اساسی درباره رفتار ایران خواهد داشت و چطور توازن نظامی منطقه را تغییر می دهد؟ در همین باره امیرعلی ابوالفتح، تحلیلگر مسائل بین‌الملل در گفتگو با راهبرد معاصر به اهداف مختلف واشنگتن در راستای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران اشاره کرد.

ابوالفتح درباره تهدید امریکا برای تحریم های مجدد تسلیحاتی گفت: «اگر ایران توانایی خرید تسلیحات نظامی را داشته باشد قادر به جبران برخی کمبودها خواهد بود». وی  در پاسخ به این سوال، چرا آمریکا بر تمدید تحریم تسلیحاتی ایران اصرار می ورزد آیا پشت پرده این سماجت مسائلی جز تبلیغ انتخاباتی نهفته است؟ گفت: این تحریم ها از چند نظر برای آمریکا حائز اهمیت است. ایران توانایی ساخت تجهیزات دفاعی را دارد و اگر بتواند به صادر کننده تسلیحات تبدیل شود منبع درآمدی برای ایران بوجود می آید و آمریکایی ها در تلاش برای جلوگیری از افزایش درآمد ایران در هر حوزه ای هستند تا ایران از کسب درآمد ارزی محروم شود.

وی در ادامه این سوال پاسخ داد: نکته دیگر این است که اگر ایران توانایی خرید تسلیحات نظامی را داشته باشد قادر به جبران برخی کمبودها خواهد بود. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با قطع همکاری های ایران و آمریکا در این حوزه دسترسی ایران به بازار سلاح محدود شده بود و توان خرید تسلیحات بزرگی از جمله هواپیما و هلیکوپتر و تانک و شناورهای دریایی را در اختیار نداشت. امروز ایران در این خصوص به خودکفایی هایی رسیده و آمریکایی ها نسبت به این مساله نگران هستند.

این تحلیلگر مسائل بین الملل تصریح کرد: خرید ایران با بودجه هایی که کشورها از جمله کشورهای منطقه به این امور اختصاص می دهند قابل قیاس نیست. اما تحلیل آمریکا این است که افزایش توان نظامی ایران می تواند تهدیدی برای هم پیمانان آمریکا در منطقه به شمار بیاید. مجموعه این عوامل موجب تلاش آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران است. آمریکا اعلام کرده است در غیر این صورت تلاش خواهد کرد تا تمام قطعنامه ها و تحریم های برداشته شده شورای امنیت را برگرداند که تحریم تسلیحاتی نیز جزو این موارد است.

وی در پاسخ به این سوال، این احتمالی که مطرح کردید چقدر به یقین نزدیک است؟ اظهار داشت: چون این مساله به رای گیری مجدد در شورای امنیت نیاز دارد و روسیه و چین اعلام کرده اند که با این موضوع مخالفت خواهند کرد در نهایت با وتو مواجه می شود. پیشنهاد تمدید تحریم تسلیحاتی از این منظر محقق نمی شود ولی تحلیل آمریکا بر این است که نام آمریکا در قطعنامه 2231 آمده است و این قطعنامه سند برجام است و از این ظرفیت مندرج برای تشکیل کمیسیون  حل اختلاف و برقرار کردن مکانیسم ماشه برخوردار است و می تواند از این طریق اقدام کند. اما هیمن مساله مورد مخالف روسیه و چین و اروپاییان است. به لحاظ عملی وقتی آمریکا بازی قدرت را به راه می اندازد معمولا بر اساس حقوق و ضوابط بین المللی عمل نمی کند و از قدرت سیاسی خود استفاده می کنند و معمولا موفق می شوند ولی امروز نمی توان نتیجه را پیش بینی کرد.

ابوالفتح با اشاره به این موضوع که در این راستا ایران باید چه اقداماتی را انجام بدهد گفت: من نمی توانم به این سوال پاسخ بدهم چون به اطلاعاتی نیاز داریم که این اطلاعات آشکار و علنی نیست. سنت جمهوری اسلامی این بوده که به هر اقدامی پاسخ داده است. ایران خروج آمریکا از برجام را با پنج گام خود پاسخ داد به نظر می رسد ایران ما به ازایی برای این موضوع طراحی کرده که شاید توقف اجرای پروتکل الحاقی باشد و یا خروج رسمی ایران از برجام و یا خروج رسمی از ام پی تی باشد مشخص نیست ایران چه خواهد کرد ولی قطعا پاسخی وجود دارد اما نمی توان حدس زد پایخ نهایی چیست.