آیا اعمال مالیات‌‌های جدید در عربستان به اعتراضات منجر خواهد شد؟-راهبرد معاصر
ایران کشور موفق دنیا در روزهای پرالتهاب کرونا روحانی: دشمنان ایران با ذلت سرنگون شدند راهکار طلایی برای کاهش وزن فوری امیرعبداللهیان: فقط یک نام از «برجام» ماند بستری‌های کرونا در تهران بالا رفت مسئله پول‌های بلوکه شده ایران در سئول حل می‌شود پیشکسوت پرسپولیس حال خوشی ندارد/ مهرداد میناوند به کما رفت روش اخذ عوارض الکترونیکی تردد از آزادراه ها باز هم تغییر کرد آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹/ فوت ۹۳ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته حقوق ۹ میلیونی برای بازنشستگان تامین اجتماعی در سال آینده+ جزئیات مهمان امشب برنامه دورهمی پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹+ فیلم و عکس زنگنه: هیچ گازی تا پایان سال ۱۴۰۱ در مشعل نمی‌سوزد جدیدترین قیمت روز خودرو‌های داخلی امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ طرح ترافیک تهران همچنان برقرار است جدیدترین آمار از همه گیری کرونا در جهان امروز ۲ بهمن ۹۹ تازه ترین خبرها از نمایشگاه مجازی کتاب تهران قیمت طلا سکه طلا امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ / روند نرخ طلا و سکه در بازار تغییر کرد روش های واریز سود سهام عدالت سهامداران غیر مستقیم+ جزئیات قیمت ارز آزاد در دوم بهمن/ نوسان نرخ ارز در بازار برقراری نخستین تماس بایدن با یک مقام خارجی شکاف در روابط داخلی آمریکا همان شکاف در روابط خارجی این کشور است وقوع دو انفجار انتحاری در مرکز بغداد+ آمار تلفات حاضر نیستیم آموزش و پرورش را برای منفعت‌های کوچک به قشر خاصی واگذار کنیم اعلام جدیدترین رنکینگ جهانی فوتسال/ ایران صدرنشین آسیا خودروهای داخلی 10 تا 20 میلیون دیگر ارزان می شوند رئیسی وارد سمنان شد نگاهی به آخرین وضعیت خرید ملک و املاک در تهران/ خریداران مسکن غیب شده‌اند بایدن ۱۷ دستور اجرایی ترامپ را ملغی کرد هدف دولت از ارز ۴۲۰۰ تومانی، رانت دادن به پسرخاله‌ها و عده‌ای معدود بوده است! قیمت انواع سکه پارسیان کادویی امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ قیمت ربع سکه امروز سکه پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ واکنش های مقامات بین المللی به آغاز ریاست جمهوری بایدن آخرین وضعیت راه‌های کشور/ ترافیک نیمه سنگین در آزادراه قزوین – کرج سخنگوی کاخ سفید: ایران باید به محدودیت‌های برجام بازگردد سنا گزینه بایدن برای اطلاعات ملی آمریکا را تایید کرد ارزش پالایشی یکم در بورس امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ ناکامی بزرگ برای سرخ پوشان/باشگاه تراکتور بازنده همیشگی پرونده‌های حقوقی جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ آخرین قیمت گوشی موبایل در بازار امروز ۲ بهمن ۹۹+ قیمت انواع گوشی سامسونگ و سایر گوشی‌های محبوب ایرانی+ خرید گوشی اقساطی بدون پیش پرداخت آغاز برف و بوران ۲ روزه در ۱۷ استان نحوه محاسبه عیدی کارگران پاره‌وقت و ساعتی+ جزئیات وضعیت ترافیکی معابر بزرگراهی و اصلی تهران امروز پنجشنبه ۲ بهمن قیمت پراید در بازار امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ / شرایط فروش اقساطی خودرو برای استفاده در تاکسی آنلاین ناویت ملانیا عزادار پایان ریاست جمهوری ترامپ!+ عکس طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹ + جدول تغییرات لحظه‌ای طلا نشانه های یقین در کلام امیرالمومنین (ع) قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز پنجشنبه ۲ بهمن ۹۹+بررسی وضعیت و علت ارزانی خودرو در روز‌های زمستانی مشارکت مردم را قربانی نکنید نتایج نهایی قرعه کشی سایپا امروز ۲ بهمن ۹۹+ اسامی نهایی برندگان سایپا با کد پیگیری و کد ملی+ نحوه واریز وجه و زمان تحویل سایپا موافقت با استعفای رییس سازمان بورس+ جزئیات اظهارات وزیر خارجه قطر درباره ماهیت روابط با امارات تازه‌ترین ‌رنگ‌بندی کرونا در استان‌های ایران+ نقشه اولین واکنش دولت به شکایت نمایندگان از حسن روحانی واکنش همتی به دخالت دولت در قیمت دلار درخواست بورل از آمریکا درباره ایران اطلاعیه ایران خودرو درباره پیش‌فروش‌ خودرو تاخیر در پرداخت بیمه بیکاری کرونا به جاماندگان پیام مهم سرلشکر باقری به فرماندهان ارتش و سپاه زمان آغاز واکسیناسیون کرونا در کشور از زبان وزیر بهداشت وزارت بهداشت: هنوز هیچ واکسن خارجی وارد نشده است خانواده ترامپ پس از کاخ سفید کجا می‌روند؟ وزیر اقتصاد در آستانه استعفا نحوه بازگشایی مدارس از امروز اول بهمن ۹۹ قیمت جدید خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز ۱ بهمن ۹۹+ اسامی برندگان سایپا با کد پیکیری و کد ملی وضعیت تردد در جاده‌های کشور امروز ۱ بهمن ۹۹+ بارش برف و باران در جاده‌های ۶ استان اعلام جرم دادستان علیه آذری جهرمی+ علت واکنش ظریف به خبر فیگارو : تخت‌روانچی با آمریکا مذاکره ای نداشته است روحانی: امروز حکومت نحس ترامپ پایان می‌یابد/ترامپ ثمری جز ظلم و فساد نداشت رئیس «سیا» استعفا کرد هشدار بارش برف و باران و وزش باد شدید+ تهران برفی می‌شود دستور فوری رئیس جمهور به وزیر اقتصاد/ تصمیمات لازم برای صیانت از حقوق سهامداران اتحاذ شود ربیعی: هیچ پیامی از سوی تیم بایدن دریافت نکرده‌ایم/ ما در کرونا با بیم و امید روبرو هستیم درگذشت آیت‌الله مصباح‌یزدی پس از تزریق واکسن فایزر صحت دارد؟ احمد پناهیان: خواستار محاکمه سخنگوی ستاد مقابله با کرونا هستیم+ فیلم استیضاح وزیر اقتصاد کلید خورد+ انتقاد از عملکرد بورسیِ دولت شکایت مجلس ازروحانی به خاطر استنکاف از ابلاغ قوانین قالیباف: نام وزارت خارجه را تغییر دهیم این شهید با دستان خودش مزارش را آماده کرد مراسم عزاداری شب شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) با حضور رهبر انقلاب برگزار شد الگوی امام عصر (عج) چه کسی است؟ آخرین اخبار از مرحله نیمه‌نهایی «عصرجدید»+ جزئیات و علت تغییر ساختار برنامه احسان علیخانی پوستر| رهبر انقلاب: مسئولان واکسن مطمئن تهیه کنند لحظه شماری مهمان دورهمی برای اخراج از دانشگاه! حکمت در چه دل‌هایی به بار می‌نشیند؟ پوستر/ شهید پیروز کاریکاتور/ شورای بی کفایت حدیث امام باقر (ع) درباره مقام منتظران موعود افشین واقعی سریال خانه امن کیست؟+ عکس وقتی که ازدواج خانم بازیگر سوژه مهران مدیری شد عملی که از نماز و روزه بالاتر است حدیث امیرالمومنین (ع) درباره عقل حدیث امام علی (ع) درباره جایگاه یاران امام زمان (عج) در قیامت ویژه برنامه‌های تلویزیون در شب یلدا+جزئیات دلایل گرانی مرغ/ اینفوگرافی سخنی با امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف در دوران فتنه لارگانی: بجای دولت ما از مردم عذرخواهی می‌کنیم کاریکاتور | دزدان دریایی آمریکایی کاریکاتور | مسابقه تخم مرغ و دلار! قیمت مسکن در ۸ سال اخیر/ اینفوگرافیک کاریکاتور | تابستان داغ اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده / ۲ عاقبت منفورترین چهره‌های واقعه کربلا/ اینفوگرافیک کاریکاتور/ چه بوی کبابی میاد! نخستین تصاویر از موشک‌های حاج قاسم و ابومهدی اینفوگرافیک | تازه‌وارد‌های بازار سرمایه تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
در پی کاهش درآمدهای نفتی؛

آیا اعمال مالیات‌‌های جدید در عربستان به اعتراضات منجر خواهد شد؟

عربستان سعودی بیشترین آسیب را از اپیدمی کرونا متحمل شده است؛ به طوری که اعمال مالیات‌‌های جدید و اتخاذ سیاست‌ ریاضت‌طلبانه پرده از وضعیت نابسامان اقتصادی سعودی برداشته است. امری که باعث شده برخی این فرضیه را مطرح کنند که افزایش مالیات ممکن است در آینده منجر به آغاز شورش‌ها و تنش‌هایی در عربستان سعودی شود.
سیدعلی نجات؛ کارشناس مسائل غرب آسیا
تاریخ انتشار: ۰۹:۰۸ - ۰۳ آذر ۱۳۹۹ - 2020 November 23
کد خبر: ۶۷۳۷۵

آیا اعمال مالیات‌‌های جدید در عربستان به اعتراضات منجر خواهد شد؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ عربستان سعودی طی یک سال گذشته بیشترین آسیب را از اپیدمی کرونا متحمل شده است؛ به طوری که اعمال مالیات‌‌های جدید و اتخاذ سیاست‌ ریاضت‌طلبانه ریاض پرده از وضعیت نابسامان اقتصادی عربستان سعودی برداشته است. عربستان در ماه ژوئن 2020 مالیات بر ارزش افزوده را برای تقویت درآمدهای غیرنفتی خود به سه برابر افزایش داد اما این امر تقاضای کالا در این کشور را تحت الشعاع قرار داد و تأثیر منفی بر بهبود وضعیت اقتصادی این کشور برجای نهاده است. از این‌رو این پرسش مطرح می‌گردد که آیا اعمال مالیات‌‌های جدید در عربستان به اعتراضات عمومی منجر خواهد شد؟


بحران مالی و کسری بودجه عربستان سعودی

شیوع ویروس کرونا و کاهش شدید قیمت نفت موجب شکل‌گیری بحران مالی بی‌سابقه‌ای برای عربستان سعودی شده است. ریاض تدابیر زیادی را برای مهار ویروس کرونا در نظر گرفته‌ است. طرح‌های اضطراری ریاض برای مقابله با ویروس کرونا و پیامدهای منفی این بحران بر اقتصاد، تأثیر منفی گسترده‌ای بر بودجه‌ این کشور گذاشته است. عربستان سعودی در مارس 2020 مبلغ 13.3 میلیارد دلار را برای مبارزه با شیوع کرونا در این کشور اختصاص داد.


علاوه بر آن کاهش شدید قیمت نفت به دلیل کاهش تقاضا تحت تأثیر رکود حاکم شده بر اقتصاد جهانی در شکل‌گیری بحران مالی در عربستان سعودی تأثیرگذار بوده است. نشریه اویل پرایس اعلام کرده عربستان در ماه آوریل، یک میلیون و 300 هزار بشکه به آمریکا صادرات داشته اما در ماه اوت به 177 هزار بشکه در روز کاهش یافته است. علاوه بر آن نفت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس که در دسامبر 2019 بالای 69 دلار معامله می‌شد، در پایان آوریل 2020 به قیمت 21 دلار برای هر بشکه رسید. بعد از سقوط قیمت نفت، عربستان بیشترین ضرر را متحمل شده است به خصوص اینکه ادامه این وضع روزانه صدها میلیون دلار به آن ضرر می‌زند. به طور کلی حجم خسارت‌های عربستان از کاهش قیمت نفت تا پایان ماه مه 113 میلیارد دلار برآورد شده است.


مؤسسه بین‌المللی ویچ در گزارشی آورده است که عربستان نیازمند افزایش قیمت نفت تا سقف 91 دلار برای هر بشکه در سال 2020 است تا بتواند موازنه‌ای در بودجه خود ایجاد کند. از این‌رو، پیش‌بینی می‌شود که کسری بودجه عربستان از 4.5 درصد به 10 درصد افزایش یابد. صندوق بین‌المللی پول نیز در ماه مه پیش‌بینی کرد که به علت کاهش قیمت نفت و پیامدهای شیوع ویروس کرونا اقتصاد عربستان در سال 2020 با رشد منفی 6.8 درصد مواجه شود.


علاوه بر آن عربستان تا حد زیادی به گسترش گردشگری امیدوار بود و این بخش مهمی از سند چشم‌انداز 2030 است. در این سند جذب 100 میلیون گردشگر در پایان دهه کنونی هدف قرار داده شده است. اما شیوع کرونا باعث کاهش 45 درصدی گردشگران در عربستان شده و پیش‌بینی می‌شود که این وضعیت باعث ضرر 28 میلیارد دلاری عربستان در سال 2020 شود.


در اوایل سال جاری عربستان اعلام کرد که بودجه 2020 با منابع درآمدی 222 میلیارد دلاری و هزینه‌کردهای 272 میلیارد دلاری، با کسری بودجه بیش از 50 میلیارد دلاری رو به رو است؛ کسری بودجه‌ای که منجر به کاستن 13 میلیارد دلاری هزینه‌های دولت و تعویق در اجرای پروژه‌ها شده است.


در حقیقت عربستان سعودی که در مقام بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت، نیاز چندانی به گرفتن وام خارجی نداشت، در پی شیوع کرونا و کاهش قیمت نفت ناچار به گرفتن 26.6 میلیون دلار وام شد. این در حالی است که افزایش سرسام آور بدهی‌ها و کاهش درآمدها و ذخایر ارزی عربستان نیز مشکل بزرگ دیگری است که آینده اقتصاد این کشور را تهدید می‌کند.


کسری بودجه عربستان و اعمال ریاضت‌های اقتصادی

پیامدهای بحران کرونا و کاهش قیمت نفت، خسارت‌های اقتصادی سهمگینی را بر عربستان سعودی تحمیل کرده است. اقتصاد عربستان در سه‌ماهه دوم سال 2020 در مقایسه با سال گذشته به دلیل پیامدهای ویروس کرونا بر بخش نفتی و غیرنفتی 7 درصد کوچک‌تر شده است. سازمان دولتی آمار عربستان اعلام کرده است که میانگین کاهش رشد بخش خصوصی به10.1 درصد و بخش دولتی به 3.5 درصد رسیده است. در این میان، بخش غیر نفتی عربستان که محور اصلاحات محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی و تنوع‌بخشی بدان به دور از درآمدهای نفتی بوده است، در سه‌ماه دوم بیشترین آسیب را متحمل شد و به میزان 8.2 درصد کوچک‌تر شده است. امری که این دولت‌ را وادار به اتخاذ تدابیر سختگیرانه‌ای کرده و تأثیرات منفی بر زندگی شهروندان این کشورها به همراه داشته است.


این در حالی است که طی دهه‌های گذشته پایین بودن مالیات از مسائلی بود که خانوارهای سعودی به آن عادت کرده بودند، اما در سال‌های اخیر به سبب کاهش درآمدها، عربستان مالیات را افزایش داده است. عربستان برای نخستین بار در سال 2018 مالیات بر ارزش افزوده را برقرار کرد و یارانه سوخت را کاهش داد.


آخرین مورد این اقدامات تدابیر ریاضت‌طلبانه و بی‌سابقه عربستان برای مقابله با بحران اقتصادی ناشی از ریزش سنگین بهای نفت بوده است. دولت عربستان در بیانیه‌ای اعلام کرد که پرداخت یارانه ماهانه نقدی از ابتدای ژوئن 2020 متوقف خواهد شد. در واقع دولت در ماه ژوئیه 2020 بخش بزرگی از یارانه‌ها را حذف کرد تا 4.8 میلیارد دلار صرفه جویی کرده باشد. مدتی بعد دولت میزان مالیات بر ارزش افزوه را از 5 درصد به 15 درصد افزایش داد.


شرکت نفتی آرامکو نیز پس از کاهش سود خود، قیمت بنزین را در ماه اوت 2020 افزایش داد. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که سود شرکت آرامکو به میزان 73.4 درصد در نیمه دوم سال 2020 و در پی کاهش قیمت جهانی فروش نفت کاهش یافته است.


به گزارش کارشناسان اقتصادی، در صورت تداوم وضعیت کنونی عربستان سعودی در برابر گزینه‌های دشواری چون سیاست ریاضت‌طلبانه بیشتر و صرفه‌جویی در هزینه‌ها قرار خواهد گرفت، این در حالی است که ریاض تمام تلاش خود را بکار بسته تا از بحران کنونی گذر کند و وضعیت ثبات اجتماعی خود در میانه چالش‌های متعدد را تثبیت کند. در همین زمینه عبدالعزیز الخالدی، رئیس پژوهشکده اقتصادی مرکز الخلیج معتقد است: «نباید شهروندان سعودی به تنهایی بار سنگین اصلاحات اقتصادی را به دوش بکشند بلکه این اصلاحات باید شامل تغییر در سیاست‌های خارجی از جمله توقف مداخلات فرامرزی و پایان دادن به جنگ یمن نیز شود؛ جنگی که هزینه سرسام‌آوری بر اقتصاد عربستان تحمیل کرده است.»


آیا ریاضت‌های اقتصادی به اعتراضات عمومی در عربستان منجر می‌شود؟

شیوع اپیدمی کرونا، کاهش بی‌سابقه تقاضای نفت در عربستان و همچنین پیامدهای دیگر ناشی از شیوع این ویروس، دولت عربستان را مجبور به اجرای نمودن برخی تصمیمات نمود. عربستان در ماه ژوئن 2020 مالیات بر ارزش افزوده را برای تقویت درآمدهای غیرنفتی خود به سه برابر افزایش داد اما این امر تقاضای کالا در این کشور را تحت الشعاع قرار داد و تأثیر منفی بر بهبود وضعیت اقتصادی این کشور برجای نهاده است. امری که باعث شده است برخی این فرضیه را مطرح کنند که افزایش مالیات ممکن است منجر به آغاز شورش‌ها و تنش‌هایی در عربستان سعودی شود.


با این حال جدیدترین گزارش نظرسنجی افکار عمومی جهان عرب که در سال‌ 2020 که توسط «مرکز عربی پژوهش‌ها و مطالعات سیاسی» قطر صورت گرفته است نشان می‌دهد که شهروندان سعودی هنوز از دولت خود حمایت می‌کنند. نتایج این نظرسنجی در خصوص عربستان نشان می‌دهد که ساکنان مناطق ثروتمند تا حدی از شرایط اقتصادی خود راضی هستند. 69 درصد از سعودی‌ها معتقدند که وضع اقتصادی آنها بسیار خوب است و در مقابل 25 درصد گفته اند که از وضع اقتصادی خوب برخوردار هستند.


اما این امر ممکن است با تصمیمات دولت عربستان در خصوص بازسازی اقتصاد ریاض و اعمال ریاضت‌های اقتصادی به سرعت پایان یابد. به بیان دیگر به دلیل کاهش هزینه‌ها برای تغییر شکل سبک زندگی سعودی‌ها و رابطه آنها با دولت، ممکن است احساسات ضد سلطنتی ایجاد ‌شود. این در حالی است که میانگین بیکاری در میان مردم عربستان در سه‌ماه دوم سال 2020 در مقایسه با مدت زمان مشابه سال گذشته که 11.8 درصد به 15.5 درصد افزایش یافته است، این در حالی است که طبق آمارهای رسمی از سال 2017 میلادی تا نیمه سال 2020 نزدیک به دو میلیون و نیم کارگر خارجی خاک عربستان را ترک کرده‌اند.


واقعیت آن است که دو عامل موجب شده است که شهروندان سعودی از اعتراضات عمومی اجتناب کنند. نخست، نگرش‌های اجتماعی و فرهنگی عربستان سعودی عمدتاً محافظه‌کارانه باقی مانده و آنها از تغییرات اجتماعی و سیاسی بیزارند. این امر به ثبات جبهه داخلی عربستان کمک کرده و سعودی‌ها با وجود سال‌ها بیکاری، وضع مالیات‌های جدید و کاهش یارانه‌ها، همچنان رفتارهای مثبتی نسبت به اقتصاد نشان می‌دهند. انزجار از تغییر انقلابی، نشان می‌دهد نگرش آنها نسبت به سیاست رادیکالیسم همچنان خصمانه است. نظرسنجی موسسه قطر نیز نشان می‌دهد که بسیاری از سعودی‌ها مخالف انقلاب ملت الجزایر و سودان هستند تا جایی که تنها 24درصد از سعودی‌ها از اعتراضات مردمی در سودان و 18درصد از اعتراضات در الجزایر حمایت می‌کنند و این نشانگر نگرش کلی ملت عربستان به انقلاب است. بر اساس این نظرسنجی، ملت عربستان به دنبال گسترش آشکار اختلافات و تنش‌ها در کشور به ویژه اختلافات سیاسی نیستند؛ چراکه 64 درصد از پاسخ دهندگان سعودی در نظرسنجی معتقدند که با وجود افزایش استفاده از اینترنت، هرگز از رسانه‌ها برای بحث در مورد مسائل اجتماعی استفاده نکرده‌اند.


علاوه بر آن نظام استبدادی و بهره‌گیری عربستان از قهوه قهریه موجب ترس و وحشت مردم از آغاز اعتراضات عمومی شده است. در صورتی که ملت عربستان از سیاست دولت انتقاد کنند، آل‌سعود ابزاری غیر از خشونت و سرکوب مستقیم برای کنترل مردم خود ندارد؛ همانطور که ریاض از نیروهای امنیتی خود برای نفوذ در بازار کار و کنترل دادگاه‌ها و رسانه‌ها برای سرکوب مخالفان استفاده می‌کند.


ابزار سرکوب‌گری در میان اقلیت‌ها و گروه‌های داخلی مستقر در حاشیه جامعه عربستان وجود دارد که ممکن است اعتراضات داخلی از این قشر آغاز شود. اما سرویس‌های امنیتی تلاش خواهند کرد تا معترضان را سرکوب کنند. ساکنان کم درآمد در شهرهای بزرگ عربستان و جمعیت شیعه در استان‌های شرقی و همچنین مردم استان‌های دور افتاده همانند عسیر، تبوک و الباحه که از زندگی معیشتی، اقتصادی و امنیتی در عربستان رنج می‌برند، از جمله مخالفان دولت هستند. با این وجود ممکن است اعتراضاتی نسبت به اصلاحات اقتصادی در شهرهای بزرگ عربستان صورت گیرد؛ زیرا ساکنان ثروتمند این شهرها هنوز به دولت اعتماد می‌کنند تا یک شبکه ایمنی اجتماعی فراهم کند و آنها را از رکود در بخش غیرنفتی محافظت کند. بنابراین شرایط کنونی عربستان، افزایش مالیات‌ها و ریاضت‌های اقتصادی ممکن است منجر به بروز اعتراضات در میان سعودی‌ها شود.


در همین راستا بسیاری از کارشناسان غربی معتقدند که بحران مالی می‌تواند پیامدهای منفی متعددی برای عربستان سعودی به دنبال داشته باشد. دیوید هرست، سردبیر پایگاه میدل ایست‌آی با اشاره به نشانه‌های سقوط اقتصادی عربستان می‌نویسد: «در یک دوره پسانفتی، محمد بن سلمان، قدرت حمایتی خود را از دست خواهد داد؛ قدرت یک الیگارش که می‌تواند در یک دقیقه بدون هیچ واهمه‌ای، یک میلیارد پوند هزینه کند.» جان سفاکیانکس، کارشناس امور خلیج فارس در دانشگاه کمبریج می‌گوید: «اقتصاد کشورهای خلیج فارس با یکی از خطرناک‌ترین و مهم‌ترین آزمون‌هایی مواجه است که تا‌کنون تجربه نکرده است...تکانه‌های قیمت نفت بدترین خبر ممکن برای کشورهای خلیج فارس بوده است.»


نتیجه‌گیری

شیوع ویروس کرونا و کاهش شدید قیمت‌ نفت باعث شده که عربستان سعودی دربرابر چالش‌های اقتصادی شدیدی قرار بگیرد. عربستان طی سال‌های گذشته تلاش‌هایی را برای متنوع کردن منابع درآمدهای خود آغاز کرد و سند چشم‌انداز 2030 عربستان نیز با این نگاه تدوین شده است، اما ضربه‌های گوناگون ناشی از شیوع ویروس کرونا و کاهش قیمت نفت تأثیر شدیدی بر برنامه‌های اقتصادی این کشور به خصوص در بخش غیر نفتی نهاده است. پس از سقوط قیمت نفت، تحلیل و گمانه‌زنی درباره آینده سیاسی عربستان شدت گرفته است. اغلب این تحلیل‌ها بر این فرض استوار هستند که اقتصاد عربستان قادر نیست سقوط قیمت‌های نفت را برای مدت طولانی تحمل کند و در نتیجه، عربستان با کسری بودجه عظیمی مواجه خواهد شد. به خصوص که رانتیر بودن به عنوان وجه اقتصادی دولت‌های عربی حاشیه خلیج فارس نه تنها مؤلفه تعیین کننده در سیاست داخلی است، بلکه پیامدهای مهمی برای سیاست خارجی این کشورها نیز دارد. ثبات سیاسی در دولت‌های رانتیر، به تداوم فروش نفت بستگی دارد. دولت درآمد‌های نفتی را در میان مردم توزیع می‌کند و مردم نیز از پرداخت بسیاری از مالیات‌ها معاف می‌شوند. حال اگر به هر دلیلی درآمد نفتی کم یا حذف شود، دولت ناچار به دریافت مالیات از مردم می‌شود. در مقابل، مردم در ازای پرداخت مالیات حقوق سیاسی خود را مطالبه خواهند.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده