آیا سازش خلیج فارس می تواند به آرایش منطقه ای گسترده منجر شود؟-راهبرد معاصر
آخرین وضعیت اکبر عبدی در بیمارستان پس از ابتلا به کرونا گروسی: جلسه فنی با ایران برای ماه آینده برنامه‌ریزی شده است شرط آمریکا برای برداشتن تحریم‌های ایران توقف صدور قطعنامه ضد ایرانی در شورای حکام صدور قطعنامه در شورای حکام منتفی شد تعیین مالیات اینفلوئنسر‌ها با ردیابی تراکنش‌های بانکی بازداشت شریعتی استاندار سابق خوزستان صحت دارد؟ تکرار ادعاهای شورای اتحادیه عرب درباره جزایر سه‌گانه ایران آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹/ فوت ۷۸ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته آخرین آمار جهانی کرونا امروز ۱۴ اسفند+ جدول تغییرات بایدن: به تلاش ها برای مقابله با ایران ادامه می دهم جدیدترین قیمت سکه طلا امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹+ جدول جزییات وام ۲۰۰ میلیونی برای خانواده های دارای دو فرزند تماس ایران با مشتریان نفتی قدیمی وندی شرمن: بازگشت به توافق سال ۲۰۱۵ ممکن نیست عقب نشینی اروپا در طرح محکومیت ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روحانی: آمریکا اگر تحریم‌ها را بردارد، روابط ما با آژانس هم گرم‌تر خواهد شد قیمت ارز آزاد در ۱۴ اسفند/ افزایش اندک نرخ ارز در بازار قیمت ارز‌های دیجیتالی در ۱۴ اسفند/ بیت کوین صعودی شد قیمت روز خودروهای داخلی در ۱۴ اسفند ساعت و تاریخ پخش سریال «نون.خ۳» در نوروز۱۴۰۰ اولویت‌های سیاست خارجی دولت بایدن نگرانی بن سلمان از شکست نتانیاهو در انتخابات احضار جمعی از مسؤولان بورس برای پاسخگویی به قوه قضائیه+ جزئیات بهترین بازیگر زن دهه ۹۰ + تصاویر ۷۰ درصد فوتی‌های خوزستان به محض ورود به اورژانس جان باختند رئیسی: امنیت آذربایجان‌غربی مرهون مقابله با گروه‌ها و جریان‌های ضدانقلاب است سومین محموله واکسن روسی کرونا در راه است وعده بزرگ مجیدی به هواداران استقلال التهاب قیمت گوشت و مرغ در بازار به‌زودی برطرف می‌شود حمله موشکی انصارالله به عربستان سعودی چین: آمریکا منشأ هرج و مرج در دنیای امروز است وضعیت آب و هوا در ۱۴ اسفند ماه/ بارش باران و برف در نوار غربی کشور ادعای جدید امریکا علیه ایران/ ایران به دنبال توانمندی‌های تحول‌آفرین است پیغام مهم شجاع خلیل زاده به یحیی: برمی گردم راه اندازی سامانه تلفنی تاکسیرانی سناتور امریکایی: آمریکا باید مانع دستیابی ایران به سلاح اتمی شود سیاست فشار حداکثری فقط باعث منزوی شدن واشنگتن شد ازدواج با چه کسانی حرام است؟ «تکبر» در کلام امام صادق (ع) فروش اقساطی مدیران خودرو امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹/ فروش اقساطی مدیران خودرو با پرداخت ۴۰ درصد مبلغ خودرو قیمت روز خودرو‌های ایران خودرو سایپا امروز ۱۴ اسفند ۹۹ ارزش پالایشی یکم در بورس امروز ۱۴ اسفند ۹۹ طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹ + جدول تغییرات لحظه‌ای طلا قیمت پراید در بازار امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹ قیمت سکه پارسیان کادویی امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹ جزییات جدید از توافق ایران و کره جنوبی تقاضای واقعی بازار خودرو نصف برآوردهاست ارزش سهام عدالت و دارایکم در ۱۳اسفند ۹۹ +جدول قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۱۳ اسفند ۹۹ سفر به هرمزگان در ایام نوروز ممنوع شد؟ ماجرای افت یکباره بورس توسط ۱۵۰ چترباز اقتصادی نمکی: مردم برای نوروز بار سفر نبندند/ زمان پایان واکسیناسیون علیه کرونای گروه‌های پرخطر/ مردم ویروس جهش یافته کرونا را جدی بگیرند واعظی: صدور قطعنامه در شورای حکام غیرسازنده است مرخصی نمایندگان مجلس لغو شد «حق‌شرط» برجام عبرت نشد/ قرار است به کاپ اخلاق FATF رضایت دهیم؟! قیمت دلار و انواع ارز ۱۳ اسفند ۹۹ جزئیات برگزاری «آزمون اصلح معلمان حق‌التدریس» اعلام شد جلسه مهم جهانگیری، ظریف و صالحی در دولت رضایی: درباره FATF منتظر مستندات دولتی‌ها هستیم ممنوعیت تردد نوروزی در شهرهای زرد و آبی لغو می شود؟ روحانی: تحریم‌ها باید برداشته شود /هیچ کسی حق ندارد در اجرا دخالت کند زمان آغاز طرح ترافیکی نوروز + جزئیات هشدار هواشناسی/ بارش برف و باران ۵ روزه در ۲۳ استان تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست نمایندگان مجلس از آملی لاریجانی درباره لوایح FATF درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری روحانی: کولبری و سوخت بری در شان مردم و کشور نیست/ زمینه برای کاهش قیمت‌ها در بازار ارز و کالا فراهم شده است هشدارهای زودهنگام ستاد انتخابات به کاندیداها/ هرگونه تجمع تبلیغاتی ممنوع است افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام سخنگوی دولت: انتظار حل مشکلات با تصویب FATF انتظاری بیجاست وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد آزمون جایگزین برای معلمانی که در آزمون استخدامی رد شدند+ جزئیات و زمان آزمون معلمان ربیعی:آمریکا راهی جز بازگشت به برجام ندارد/ تکذیب سفر لاریجانی به چین در روزهای آتی ضرب‌الاجل دو ماهه مجلس برای اخذ مالیات از اینفلوئنسرها واکسیناسیون کرونای سالمندان مستقر در منازل از فروردین ۱۴۰۰+ جزئیات سردار سلامی: سرنوشت دشمن تا ابد شکست است مشاغل پزشکی مکلف به استفاده از دستگاه پوز شدند تخلف در تنظیم قراردادهای هواپیماهای وارداتی ATR استاندار سابق خوزستان پشت درب اتاق بازپرس هشدار هواشناسی/ ورود سامانه بارشی جدید به کشور همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیم واکنش سریع پلیس فتا مانع از برداشت غیرمجاز ۸۵۰ میلیون تومان شد جریمه ۹۲ میلیون دلاری تیک تاک برای نقض حریم خصوصی در آمریکا تقسیم وظیفه برای بومی‌سازی تجهیزات شبکه ملی اطلاعات فیلم/ تناقض راهبردی دولت روحانی درباره FATF، چگونه اقتصاد کشور را به بن بست می‌رساند؟ توییتر ۲۳۸ اکانت ایرانی را حذف کرد+ علت عکس‌های کودکان‌تان را بدون اجازه آنها منتشر نکنید فعالیت فیسبوک و واتس‌اپ در هند دشوارتر شد توییت‌های محبوب پولی می‌شوند؟ فیلم/ انتشار تصاویر جدید از حمله موشکی سپاه به پایگاه عین الاسد توسط رسانه‌های آمریکایی حدیث روز/ طاووس بهشتیان چه کسی است؟ فیلم/ متفاوت‌ترین کلیپ تبریک روز پدر! گزارش تصویری| اولین تصویر از پهپاد رزمی کمان ۲۲ ارتش لوح| امیرالمؤمنین و قاطعیت علوی رهبر انقلاب: یک صدا علیه باج گیری کاریکاتور/ جهانگیری: نگذاشتیم مردم زیر فشار تحریم ها کمر خم کنند توضیح «شهاب حسینی» درباره ماجرای واکسن زدن در آمریکا و فعالیت هنری‌اش رهبر انقلاب: حرف و وعده فایده ندارد فقط عمل سریال های نوروز ۱۴۰۰ کدامند؟ سرود/ ای جانِ حضرت سجاد، مولانا حضرت باقر (ع) وقایعی که پیش از ظهور حضرت حجت (عج) رخ می دهد اختتامیه جشنواره فیلم فجر|«ابلق» بهترین فیلم از نگاه بینندگان/ نادیده گرفته شدن قهرمانان ملی+ تصاویز اعلام فهرست کامل نامزدهای اولیه اسکار+ اسامی «شنای پروانه» قاچاق شد؟ علی دایی، علی پروین در وداع بامدادی با انصاریان/ فیلم محل جدید تصویربرداری «بچه مهندس ۴» کجاست؟ برگ برنده سریال «نون خ» رو شد آخرین مهلت خرید در نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران تاثیر پرخوری در بیماری و قساوت قلب گزارش تصویری/ مراسم خاکسپاری مهرداد میناوند زمان تمدید نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۹۹ ۱۶ فیلم راه‌یافته به جشنواره فجر+ اسامی آمار تروریست های داعشی چند ملیتی به هلاکت رسیده/ اینفوگرافیک پوستر| رهبر انقلاب: مسئولان واکسن مطمئن تهیه کنند پوستر/ شهید پیروز کاریکاتور/ شورای بی کفایت تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
ترجمه گزارش «موسسه مطالعات امنیت ملی»
ریاض و ابوظبی در دستیابی به اهداف خود با شکست روبرو شدند و این امر تا حد زیادی به دلیل ثروت عظیم قطر به عنوان صادرکننده برجسته گاز طبیعی مایع در جهان می باشد. قطر همچنین در حال یافتن منابع بدیل و جایگزین برای کالاها و خدماتی است که قبلا از همسایگان خود در خلیج فارس دریافت می کرد.
تاریخ انتشار: شنبه ۰۴ بهمن ۱۳۹۹ - 23 January 2021

آیا سازش خلیج فارس می تواند به یک آرایش منطقه ای گسترده تر منجر شود؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ در نشست 5 ژانویه 2021م در العلا، عربستان سعودی به عرصه سازش و آشتی بین قطر و چهار کشور عربی تبدیل شد. البته فرمول و چارچوب دقیق توافق اخیر مشخص نیست اما تا حدودی مبتنی بر موارد زیر است:


1)بازگشایی فضای هوایی و مرزهای زمینی با قطر توسط کشورهای محاصره کننده
2) لغو کلیه اقدامات قانونی انجام شده از سوی قطر علیه کشورهای محاصره کننده در خصوص خسارات ناشی از محاصره
3)آتش بس در جنگ رسانه ای بین قطر و کشورهای محاصره کننده


چگونگی اجرای این توافق نامه در عمل همچنان مشخص نیست و این مهم است که زمینه انسداد و عدم اجرای آن را بررسی کنیم تا پیامدهای بالقوه توافق را بهتر درک کنیم. محاصره سال 2017م قطر توسط محمد بن زیاد ولیعهد ابوظبی به دلیل مخالفت با نیروهای همسو با اخوان المسلمین شکل گرفت. سایر مسائل مانند انتقام و کدورت شخصی بین رهبران، روابط قطر با ایران و ترکیه از عوامل مکمل محسوب می شوند. از زمان تاسیس در سال 1981م، بحران قطر مهم ترین بحران سازمان شورای همکاری خلیج فارس است. بر این اساس، ریاض، ابوظبی و منامه از دوحه خواستند تا 13 مطالبه را به اجرا در آورد. اما از نظر دوحه، این خواسته ها توسط همسایگان بزرگتر و قدرتمندتر به عنوان تحمیل تلقی شد که می خواستند قطر را به یک کشور دست نشانده تبدیل کنند.


با این حال ریاض و ابوظبی در دستیابی به اهداف خود با شکست روبرو شدند و این امر تا حد زیادی به دلیل ثروت عظیم قطر به عنوان صادرکننده برجسته گاز طبیعی مایع در جهان می باشد. قطر همچنین در حال یافتن منابع بدیل و جایگزین برای کالاها و خدماتی است که قبلا از همسایگان خود در خلیج فارس دریافت می کرد. با گذشت بیش از سه سال از آغاز محاصره، ایالات متحده پیامهای متفاوتی را ارسال کرد ، اما در نهایت نتیجه گرفت که حل بحران به بهترین شکل منافع ملی آمریکا را تأمین می کند. از آن زمان ، واشنگتن اتحاد خود را با هر دو طرف تقویت کرده است. در همین حال، قطر به ترکیه ضامن امنیت منطقه ای که بیشتر با سیاست خارجی اسلام گرای دوحه همسو است نزدیک تر شده است.


به همین ترتیب، آشتی عربستان با قطر در صورت عدم پذیرش 13 خواسته اولیه از سوی دوحه، ممکن است به عنوان اعتراف به شکست سیاست محاصره تلقی شود. دلایل مختلفی وجود دارد که عربستان سعودی درصدد خاتمه بخشی به محاصره می باشد و ممکن است ژانویه 2021 زمان مناسبی برای این کار قلمداد شود. در کوتاه مدت غیرمحتمل است که محاصره منجر به تسلیم کامل قطر شود. در این شرایط ریاض به این تفکر و محاسبه رسید که برای سیاست خود بهای غیرقابل قبولی می پردازد و بیشترین هزینه‌ی آن مربوط به افکار عمومی می باشد که شبکه الجزیره به طور گسترده نقش منفی عربستان سعودی در جنگ یمن را پوشش می داد. در پی خروج یکجانبه امارات از کارزار سعودی ها در یمن، ریاض همچنین ممکن است به این تفکر برسد که از مواضع تند ابوظبی علیه ترکیه و قطر کمتر حمایت کند.


به دلیل تغییر و تحولات در واشنگتن و انتقادات شدید بایدن از محمد بن سلمان ، ریاض لحظه کنونی را بهترین فرصت برای آشتی وسازش قلمداد کرده است. اظهارات تند جو بایدن در مورد روابط ایالات متحده و عربستان در جریان مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری سال 2020 ممکن است بیشترین نگرانی را برای مقامات ریاض فراهم کند. علاوه بر این، به دلیل نگرانی نسبت به بازگشت بایدن به برجام و لغو تحریم ها، محمد بن سلمان ممکن است حل بحران قطر را راهی برای اتخاذ سیاست یکپارچه شورای همکاری خلیج فارس در مقابل ایران در منطقه بداند.


برای تبیین چگونگی توافق نامه سازش سه احتمال وجود دارد:


1) در صورت ارائه امتیازات قابل توجه از سوی قطر و اقدامات متقابل اعتمادساز توسط امارات متحده عربی، این امر ضمن احیای مجدد شورای همکاری خلیج فارس می تواند زمینه تضعیف محور اسلام گرایان ترکیه-قطر را فراهم کند.
2) مصالحه و آشتی بین قطر و کشورهای عربی می تواند باعث تضعیف سیاست های تهاجمی ترکیه در منطقه شود. اکنون فعالیت های ترکیه در لیبی، سوریه و فراتر از آن گسترش یافته است.
3) اگر عربستان سعودی بدون توجه به دیدگاه ابوظبی، به سمت آشتی با قطر حرکت کند این می تواند یک منبع اصطکاک و تنش در روابط عربستان و امارات تبدیل می شود. تنش در رابطه با بحران یمن جلوه دیگری از اولویت های متفاوت ریاض و ابوظبی خواهد بود. در حالی که هر دو کشور ایران و اخوان المسلمین را تهدید قابل توجه می داند، اما سعودی ها تهدید ایران را در اولویت قرار می دهند در حالی که اماراتی به جای مسئله ایران، اخوان المسلمین را مهم ترین اولویت در نظر می گیرند. عربستان سعودی از طریق آشتی با قطر می تواند برای مقابله با ایران با کشورهایی مانند ترکیه و قطر همکاری نزدیک تری داشته باشد.


آشتی و مصالحه بین قطر و کشورهای عربی محاصره کننده کوتاه مدت خواهد بود. بحران قطر در سال 2017 در خلا ایجاد نشد بلکه سومین مورد از مجموعه تنش بین قطر و همسایگان در طی دو دهه گذشته می باشد. قطر با اطمینان نسبت به غلبه بر محاصره، ممکن است به روال گذشته یعنی اختلاف با همسایگان بازگردد و مجددا یک بحران دیپلماتیک دیگری در آینده شکل بگیرد.


از دیدگاه اسرائیل، حل بحران قطر ضمن ایجاد وحدت در شورای همکاری خلیج فارس باعث بهبود موازنه راهبردی تل آویو خواهد شد. پیامدهای چنین تحولی می تواند یک جبهه متحدتر علیه فعالیت های ایران و کاهش محور اسلام گرایی باشد که منافع اسرائیل را تهدید می کند. بنابراین پایان مناقشه می تواند منجر به توسعه همکاری اسرائیل با قطر گردد.


با این حال، با توجه به جزئیات ناقصی که تاکنون در مورد آشتی و سازش منتشر شده، قابل قبول است که دوحه قصد ندارد سیاست خارجی خود را به طور چشمگیری تغییر دهد.در این صورت، این اختلاف دوباره بروز می کند یا رویکرد عربستان به قطر به گونه ای تغییر می یابد که زمینه برجستگی بیشتر اختلاف بین ابوظبی و ریاض خواهد شد. در حالی که مدت هاست شایعاتی مبنی بر حل و فصل محاصره قطر مطرح بود به نظر می رسد مهم ترین دلیل ریاض برای این اقدام ارسال پالسی به دولت بایدن می باشد که به دلیل قتل خاشقچی، سرکوب آزادی های سیاسی در پادشاهی و جنگ یمن تیره و تار است.بنابراین توافق جدید لزوما واگرایی های عمیق بین طرفین را بر طرف نخواهد کرد وسایه بی اعتمادی همچنان بر روابط قطر با همسایگان وجود دارد.

 

 

نویسندگان:

* آری هیستئین کارشناس ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی
* یوئل گوزانسکی کارشناس ارشد موسسه مطالعات امنیت ملی

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین اخبار
اسامی برندگان قرعه کشی سایپا ویژه اسفند/ نتایج قرعه کشی سایپا امروز ۱۳ اسفند ۹۹ / ۱ روز پیش

نتایج قرعه کشی سایپا اسفند۹۹ + اسامی برندگان سایپا با کد پیگیری و کد ملی امروز چهارشنبه ۱۳ اسفند ۹۹

نتایج قرعه کشی ایران خودرو به همراه قیمت خودرو ایران خودرو؛ / ۱ روز پیش

نتایج قرعه کشی ایران خودرو امروز ۱۳ اسفند ۹۹+ اسامی برندگان ایران خودرو با کد پیگیری و کد ملی

نتایج قرعه کشی ایران خودرو به همراه قیمت خودرو ایران خودرو؛ / ۲۳ ساعت پیش

نتایج نهایی قرعه کشی ایران خودرو امروز ۱۴ اسفند ۹۹+ اسامی برندگان ایران خودرو با کد پیگیری و کد ملی

قیمت طلا قیمت سکه قیمت دلار امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹؛ / ۲۳ ساعت پیش

طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز پنجشنبه ۱۴ اسفند ۹۹ + جدول تغییرات لحظه‌ای طلا

قیمت روز گوشی امروز ۱۳ اسفند ۹۹؛ / ۱ روز پیش

جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز چهارشنبه ۱۳ اسفند ۹۹