تعهدات انجام‌شده ایران و تعهدات انجام‌نشده دیگران از آغاز مذاکرات هسته‌ای-راهبرد معاصر
ریابکوف: یک نقشه ‌راه مکمل درباره احیای توافق هسته‌ای پیشنهاد کردیم زمان واریز یارانه ماه رمضان اعلام شد+ جزئیات ارز مبنای محاسبات گمرکی ۴۲۰۰ تومان اعلام شد +سند دلیل عصبانیت دیاباته و یک هشدار خطرناک به استقلال حق ورودی برخی مدارس تیزهوشان ۱۸ میلیون تومان است! خبر مهم ربیعی درباره افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۰ و همسان سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی سیدحسن خمینی امکان ثبت نام در انتخابات را نداشت قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۲۴ فرودین ۱۴۰۰/ سکه ارزان شد واکنش همتی به اعلام سرنوشت ارزهای بلوکه‌شده ایرانی روحانی: تنها راه آمریکا برای بازگشت به برجام، لغو تحریم‌هاست فیلم|حمید گودرزی: خواننده های جدید چرا ناله میکنن!؟ آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰/ فوت ۲۹۱ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته قرارداد ستاره استقلال تمدید شد؟ عکس| صحبت های جنجالی همسر دوم مهدی هاشمی چرا راستی آزمایی رفع تحریم‌ها حداقل ۳ ماه زمان می‌برد؟! افشاگری علی علیپور درباره پرسپولیس عدم پرداخت سود مرحله اول به برخی از دارندگان سهام عدالت+ جزئیات سورپرایز گل محمدی/ تغییرات مهم دفاع و خط حمله پرسپولیس بازار خودرو، منتظر و راکد+ حباب ۳۰ درصدی قیمت خودروهای خارجی محدودیت‌های شبانه تردد در ماه رمضان ادامه دارد؟ فیلم| تبریک تولد نرگس محمدی به شیوه علی اوجی نحوه تکمیل وجه دعوتنامه سایپا اسماعیلی: جزئیات پرونده آزاده نامداری از سوی قاضی اعلام می‌شود/ آخرین وضعیت پرونده میلاد حاتمی ربیعی: ایران حق خود را برای اقدام علیه عاملین و مباشرین خرابکاری نطنز محفوظ می داند نحوه برگزاری امتحانات پایان سال تحصیلی بعد از اظهارنظر ستاد کرونا اسکان بیماران در راهروهای بیمارستان دزفول افزایش سقف وام‌های دانشجویی+ شرایط دریافت وام قیمت دلار و ارز امروز سه شنبه ۲۴ فروردین ۱۴۰۰ دلجویی فرمانده نیروی انتظامی بابلسر از جانباز نخاعی بند عجیب در قرارداد ستاره خارجی استقلال استقلالی‌هایی که پرسپولیسی بودند لاوروف: تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه ایران «غیرقابل قبول» است هند علی‌رغم داشتن معافیت تحریمی، کار در بندر چابهار را ۴ سال متوقف کرد هدف از حمله نطنز جلوگیری از فشار ایران روی آمریکا در مذاکرات بود تخلف محرز وزارت ارتباطات درباره کلاب هاوس ۸ گام ضروری برای راستی‌آزمایی رفع تحریم‌های نفتی؛ حداقل ۶ ماه زمان نیاز است رویکرد و راهبرد ایران سر میز مذاکرات پس از حادثه نطنز بسیار مهم است اگر رئیسی نیاید، جلیلی در انتخابات ریاست جمهوری شرکت می‌کند وضعیت بورس امروز ۲۴ فرودین ۱۴۰۰ واکنش وزیر دفاع آمریکا به اقدام خرابکارانه رژیم صهیونیستی در نطنز ظریف: آمریکا بدون توقف به تعهداتش در برجام برگردد و همه تحریم‌ها را رفع کند برگزاری دور دوم گفت‌وگو‌های آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره ایران نشست کابینه امنیتی صهیونیست‌ها و اعتراف به دست‌داشتن در خرابکاری نطنز مشاور امنیت داخلی سابق اسرائیل: ایران می‌تواند قویاََ به ما صدمه بزند رهبر انصارالله: بشریت از سیطره طاغوت به سرکردگی آمریکا رنج می‌برد تکذیب خبر بروز مشکل در تولید واکسن کوو ایران برکت لاوروف: توسعه روابط با ایران جزو اولویت‌های روسیه است سند همکاری مشترک جدید در راه ایران سید حسن خمینی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ نامزد می‎ شود؟ اول ماه مبارک رمضان ۱۴۰۰ مشخص شد واکنش اتحادیه اروپا به حادثه خرابکارانه نطنز ️آمریکا باید به همه اقدامات ضدایرانی پایان دهد بدترین دولت به‌روایت آمار قالیباف: ذهنیت مردم ایران نسبت به کره منفی است شمخانی: انتظار بیشتری از عراق داریم واکنش آلمان به اتفاقات نطنز مقصر اصلی افزایش قیمت خودرو کیست؟ پاسخ غیرمستقیم نمکی به اظهارات روحانی: در مسائل کارشناسی انتظار تک‌صدایی نداشته باشید پیدا شدن سرنخ‌هایی از خرابکاری در سایت نطنز/ غنی سازی متوقف نشده است امیرآبادی: برای انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام می‌کنم رئیسی: مسئولان باید پاسخگوی تاخیر در اجرای تصمیمات کرونایی که موجب خسارت و تلفات بیشتر شده، باشند شناسایی هویت عامل اختلال در سیستم برق مجتمع غنی‌سازی نطنز شرط برگزاری مراسم احیاء در شب­های قدر+ جزئیات شرایط بازگشایی مدارس در مهرماه ۱۴۰۰ از زبان وزیر آموزش و پرورش بارش باران و وزش باد شدید در ۲۸ استان تا جمعه روحانی چه باید بکند که مشمول عدم کفایت سیاسی بشود؟ اعلام رنگ‌بندی جدید کرونایی شهرهای کشور+ جزئیات ایراد مجمع تشخیص به قانون انتخابات ریاست جمهوری واعظی: به دنبال آزادی زندانیان ایرانی در آمریکا هستیم روحانی: سعی ما برداشتن موانع رشد بازار سرمایه است چگونه «انقلابیِ مثبت» باشیم؟ کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر لوح| امیر جهاد با نفس اینفوگرافیک | حرف قطعی کاریکاتور| افتضاح آوران داریوش فرهنگ: «گاندو» مسیر جدیدی در سریال‌سازی ایجاد کرد فیلم| چرا وضعیت مرغ این روز‌ها خراب شده است؟ واعظی: هیئتی‌ها از ستاد کرونا گله‌مندند لوح| توصیه رهبر انقلاب درباره مدیریت فضای مجازی حقایقی تازه از مرگ ناگهانی عسل بدیعی نماهنگ | پیامی دارم رونمایی از پوستر «مردم معمولی» رامبد جوان+ جزئیات نماهنگ | نیاز بشریت به منجی وقتی که «نون خ» رکورد «پایتخت» را شکست فیلم و سریال‌های تلویزیون امروز ۷ فروردین ۱۴۰۰ حدیث روز/ قلب اهل بیت (ع) تسلیم اراده الهی شخصیت واقعی جاسوس تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای در سریال گاندو کیست؟ نماهنگ| «منو بشناس» فیلم| سکانس توقیف نفتکش انگلیسی در گاندو ۲ گاندو ۲ با فشار دولت سانسور شد!/ واکنش بازیگر گاندو به ماجرای امشب اینفوگرافیک | معیشت مردم چگونه بهتر می‌شود؟ فیلم| ورود گاندو به پرونده جاسوسی در تیم مذاکره کننده حدیث روز/ سیره و اخلاق پیامبر (ص) در کلام امیرالمومنین (ع) فیلم‌های سینمایی امروز تلویزیون ساعت پخش سریال های نوروزی قمر بنی هاشم (ع) از منظر اهل بیت (ع) فیلم| مولودی آب زنید راه را محمود کریمی تمام حاشیه‌های سریال «پایتخت»/ از سانسور تا توبیخ کاریکاتور | روحانی: سفره مردم خط قرمز دولت است رهبرانقلاب: شعبان؛ فصل مناجات با خدا عکس/ آیا می‌توان FATF را مشروط پذیرفت؟ تبیین راه مقابله با دشمنان و محافظت از مومنان از رهبر انقلاب؛ تواصی به صبر و بصیرت سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیم واکنش سریع پلیس فتا مانع از برداشت غیرمجاز ۸۵۰ میلیون تومان شد جریمه ۹۲ میلیون دلاری تیک تاک برای نقض حریم خصوصی در آمریکا تقسیم وظیفه برای بومی‌سازی تجهیزات شبکه ملی اطلاعات توییتر ۲۳۸ اکانت ایرانی را حذف کرد+ علت عکس‌های کودکان‌تان را بدون اجازه آنها منتشر نکنید تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

تعهدات انجام‌شده ایران و تعهدات انجام‌نشده دیگران از آغاز مذاکرات هسته‌ای

از آغاز مذاکرات هسته‌ای بین ایران و غربی‌ها که به بیانیه سعدآباد منتج شد تا مذاکرات برجام و تا به امروز، تنهاطرف پایبند و عمل‌کننده به تعهدات، جمهوری اسلامی ایران بوده و طرف‌های مقابل، در عمل، هیچ گام خاصی برای اجرای تعهدات‌شان برنداشتند.
تاریخ انتشار: ۱۸:۱۹ - ۲۸ بهمن ۱۳۹۹ - 2021 February 16
کد خبر: ۷۷۷۷۵

به گزارش راهبرد معاصر  این روزها در حالی به زمان اجرای بند ششم قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها و صیانت از منافع ملی و توقف اجرای داوطلبانه پروتکل الحاقی نزدیک می‌شویم که شاهد عدم بازگشت دولت جدید آمریکا به برجام و عدم اجرای تعهدات دیگرطرف‌های برجام به‌خصوص از سوی سه کشور اروپایی هستیم.

براساس ماده ۶ این طرح، دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است در صورت عدم اجرای کامل تعهدات کشورهای متعاهد از جمله کشورهای ۱+۴ (آلمان، فرانسه، انگلیس، چین و روسیه) در قبال ایران و عادی‌نشدن روابط کامل بانکی و عدم رفع کامل موانع صادرات و فروش کامل نفت و فرآورده‌های نفتی ایران و برگشت کامل و سریع ارز منابع حاصل از فروش، دو ماه پس از لازم‌الاجرا شدن این قانون در مجلس شورای اسلامی، نظارت‌های فراتر از پادمان از جمله اجرای داوطلبانه سند (پروتکل) الحاقی را متوقف کند.

بدعهدی‌هایی که مختص این روزها و بعد از خروج دونالد ترامپ از برجام نیست و به قبل‌تر و به زمان امضای بیانیه سعدآباد و توافق ایران با سه کشور اروپایی (آلمان، فرانسه و انگلیس) در خصوص برنامه هسته‌ای ایران برمی‌گردد.

* بیانیه سعدآباد و تعهداتی که سه کشور اروپایی متقبل شدند

وزرای خارجه انگلیس، فرانسه و آلمان در پی سناریوسازی آمریکا و منافقین علیه برنامه هسته‌ای ایران مهر ماه سال ۱۳۸۲ به تهران آمدند و در پی چند دور گفت‌وگو با تیم ایرانی به سرپرستی «حسن روحانی»‌ دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی در تاریخ ۲۹ ‌مهرماه ‌۱۳۸۲ به توافقی با طرف ایرانی رسیدند که به بیانیه سعدآباد معروف شد. ماحصل این بیانیه، تعلیق داوطلبانه و موقت همه فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز مرتبط با غنی‌سازی و بازفرآوری اورانیوم در راستای اعتمادسازی بود.

 

در این بیانیه ایران متعهد شد که با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همکاری کامل کند تا به الزامات و پرسش‌های باقی‌مانده آژانس، به‌صورت شفاف بپردازد و آنها را حل‌‌و‌فصل کرده و هرگونه قصور احتمالی را در چارچوب آژانس، روشن و اصلاح کند. از یک سو دولت ایران تعهد داد که برای ارتقای اعتماد، پروتکل الحاقی را امضاء و فرآیند تصویب آن را آغاز کند و البته علاوه بر این تعهدات، تا پیش از تصویب پروتکل به عنوان تأییدی بر حسن نیت خود، به همکاری با آژانس مطابق با ضوابط این پروتکل ادامه دهد و از سوی دیگر، داوطلبانه تصمیم گرفت که همه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم و بازفرآوری را به صورتی که آژانس تعریف می‌کند، تعلیق کند.

در مقابل اما سه وزیر اروپایی اعلام کردند که دولت‌های متبوع آنها حق ایران را برای استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای براساس پیمان عدم گسترش سلاح‌های هسته‌ای به رسمیت می‌شناسند. در این بیانیه همچنین اعلام شد به محض اینکه نگرانی‌های بین‌المللی از جمله نگرانی‌های سه کشور کاملا برطرف شود، ایران می‌تواند انتظار داشته باشد که به صورت آسان‌تری به فناوری مدرن و اقلام دیگری در حوزه‌های مختلف دست یابد. همچنین عنوان شد که سه کشور اروپایی با ایران برای ارتقای امنیت و ثبات در منطقه از جمله ایجاد منطقه عاری از سلاح‌های کشتار جمعی در خاورمیانه مطابق با اهداف سازمان ملل متحد همکاری خواهند کرد.

در همان زمان روزنامه الوطن به نقل از یک دیپلمات اروپایی اعلام کرد: وزرای امور خارجه سه کشور اروپایی در سفر خود به ایران و دیدار با مقام‌های این کشور در قبال اعطای ضمانت‌های چهارگانه، از ایران خواستند تا پروتکل الحاقی را امضا کند و درهای خود را بر روی بازرسان سازمان ملل متحد بگشاید. بر این اساس، کشورهای اروپایی متعهد شدند که از اقدام آمریکا مبنی بر ارائه پیش نویس قطعنامه‌ای در خصوص برنامه هسته‌ای ایران به شورای امنیت جلوگیری کنند. توقف زیان تهدید، تنش و فشار آمریکا علیه ایران و تلاش برای آرام‌تر کردن اوضاع از دیگر تضمین‌های اروپایی‌ها بود و اعلام شد که انگلیس نیز به‌عنوان پل ارتباطی و میانجی بین واشنگتن و تهران عمل خواهد کرد. این سه کشور متعهد شدند که کشورهای بزرگ و پیشرفته اروپایی به ایران برای حرکت در مسیر تولید انرژی هسته‌ای برای دستیابی به اهداف غیر نظامی و مسالمت آمیز کمک کنند و این سه کشور نیز کمک‌های فنی و فناوری را در این خصوص در اختیار ایران بگذارند. کشورهای اروپایی ضمانت دادند که این حق ایران است که بتواند بدون حدو مرز مشخص، مواد خام و عناصر مهم مناسب برای تولید انرژی هسته‌ای را وارد کند.

پس از آن توافق بروکسل در ۴ اسفند ماه ۱۳۸۲ (۲۳ فوریه ۲۰۰۴) به امضاء رسید و ایران متعهد شد ساخت و آزمایش سانتریفیوژهای مورد نیاز برای غنی‌سازی را متوقف کرده و اقدام به ساخت قطعات یدکی سانتریفیوژهای موجود در آن زمان را نیز تعلیق کند.

اما به‌رغم این تضمین‌ها و در حالی که ایران به تمام تعهدات خود عمل کرد، سه کشور نتوانستند اقدامی در راستای بسته‌شدن پرونده هسته‌ای ایران در شورای حکام صورت دهند و در نهایت شورای امنیت سازمان ملل در اواخر خرداد ۱۳۸۳ قطعنامه‌ای ضد ایرانی تصویب کرد و از ایران خواست تا علاوه بر خودداری از تولید برخی قطعات با کابری دوگانه، طراحی تأسیسات تبدیل اورانیوم اصفهان و احداث رآکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک را نیز متوقف کند.

ایران همچنان به عمل به تعهدات خود ادامه داد اما با اینکه طرف‌های مقابل، همچنان از عمل به تعهدات‌شان سر باز زدند چند ماه بعد دولت اصلاحات در ایران، بار دیگر در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۴ برابر با ۲۴ آبان ۱۳۸۳ توافقنامه‌ای در پاریس با سه کشور فرانسه، انگلیس و آلمان به امضا رساند که طبق آن، تهران به‌عنوان اقدامی داوطلبانه در راستای اعتمادسازی - و نه به عنوان یک تعهد قانونی - پذیرفت که همه فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی و بازفرآوری مانند ساخت، تولید، نصب، آزمایش، سرهم‌بندی و راه‌اندازی سانتریفیوژهای گازی و فعالیت‌های مربوط به جداسازی پلوتونیوم را متوقف کند و در عوض اتحادیه اروپا برای پذیرش ایران در سازمان تجارت جهانی، تلاش کند. این توافقنامه را «سیروس ناصری» نماینده مذاکره‌کننده ایران به همراه سفیران وقت ایران در پاریس، لندن و برلین امضاء کردند.

 

در پی این عهدشکنی‌های مکرر، در نهایت ۱۰‌ مرداد ‌۱۳۸۴ ایران در پایان دولت اصلاحات، با ارسال نامه‌ای به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که فعالیت‌های خود را از سر می‌گیرد و در همین راستا ۱۷‌ مرداد  تاسیسات بازفرآوری اورانیوم در اصفهان (UCF) فک پلمب شد و در ژانویه ۲۰۰۶ نیز مقامات ایران در حضور بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای، تأسیسات هسته‌ای نطنز را فک پلمب کردند. در فروردین ۱۳۸۵ (آوریل ۲۰۰۶) ایران موفق به تولید چرخه کامل سوخت هسته‌ای در مقیاس آزمایشگاهی شد و پس از آن شورای امنیت اقدام به صدور ۶  قطعنامه‌ علیه ایران کرد. 

در این مدت مذاکراتی در دوران دبیری «علی لاریجانی» در شورای عالی امنیت ملی با «خاویر سولانا» مسئول وقت سیاست خارجی اتحادیه اروپا صورت گرفت ولی باز هم این مذاکرات، به هیچ نتیجه‌ای منجر نشد. 

البته در این میان در حاشیه کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح و عدم اشاعه در تهران بیانیه‌ای در ۲۷ اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۹ بین ایران، ترکیه و برزیل به امضاء رسید و ایران موافقت اصولی خود را برای مبادله اورانیوم با غلظت پایین با اورانیوم غنی‌شده به عنوان سوخت راکتور تهران اعلام کرد که در آن برهه، دستاوردی قابل توجه بود. پس از آن، گفت‌وگوهایی در ژنو، استانبول، بغداد، مسکو و در نهایت آلماتی، به ریاست «سعید جلیلی» دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی برگزار شد و در اواخر دولت محمود احمدی‌نژاد هم مذاکراتی محرمانه در مسقط، بین ایران و آمریکا انجام گرفت.

در پی این مذاکرات و با آغاز ریاست جمهوری حسن روحانی در مهر ماه ۱۳۹۲، مذاکراتی در نیویورک برگزار و توافق شد که مذاکرات هسته‌ای از سر گرفته شود و البته این بار با حضور پنج عضو دائم شورای امنیت، آلمان ، نماینده اتحادیه اروپا و ایران و ریاست این مذاکرات را از طرف ایران «محمدجواد ظریف» وزیر جدید امور خارجه، عهده‌دار شد. این بار ژنو، به عنوان محل برگزاری مذاکرات تعیین شد و در نهایت در دور سوم این مذکرات، در تاریخ سوم آذر ۱۳۹۲ توافق موقت ژنو حاصل شد.

 

براساس توافق ژنو، ایران موظف شد اقدامات داوطلبانه زیر را انجام دهد:

- نیمی از اورانیوم موجود غنی‌شده ۲۰ درصد را به صورت اکسید ۲۰ درصد برای تولید سوخت راکتور تحقیقاتی تهران ذخیره کند. بقیه گاز هگزافلوراید اورانیوم ۲۰ درصد را به مواد کمتر از پنج درصد رقیق کند و خط برگشت‌پذیر نیز وجود نداشته باشد.

-  برای این دوره ۶ ماهه، اورانیوم را به سطح بالاتر از پنج درصد غنی‌سازی نکند.

-  فعالیت‌های خود در تأسیسات سوخت هسته‌ای نطنز، فردو و یا راکتور اراک را بیش از این گسترش ندهد.

-  با آغاز خط تبدیل مواد UF6 غنی‌شده تا پنج درصد به UO2 ، ایران تصمیم دارد مواد UF6  جدیداًغنی‌شده تاسطح پنج درصد طی ۶ ماه آینده را به اکسید تبدیل کند.

- محل‌های جدید برای غنی‌سازی ایجاد نشود.

- برنامه تحقیق و توسعه تحت نظارت، از جمله برنامه تحقیق و توسعه جاری غنی‌سازی خود را که با هدف انباشت اورانیوم غنی‌شده صورت نمی‌گیرد، ادامه خواهد یافت.

- عدم بازفرآوری یا ساخت تأسیساتی که توانایی بازفرآوری داشته باشند.

نظارت‌های بیشتر شامل:

- ارائه اطلاعات مشخص به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، شامل اطلاعات در خصوص طرح‌های تأسیسات هسته ای ایران، توصیف ساختمان‌ها در هر یک از سایت‌های هسته‌ای، توصیفی از سطح عملیاتی که در هریک از اماکن که به فعالیت‌های هسته‌ای مشخص اشتغال دارند، اطلاعات در خصوص معادن و تخلیص و اطلاعات در خصوص منابع اولیه.

- ارائه پرسشنامه جدید فنی رآکتور اراک به آژانس بین المللی انرژی اتمی

- اتخاذ گام‌های لازم برای موافقت با آژانس بین المللی انرژی اتمی برای انعقاد «رهیافت پادمان» در مورد رآکتور اراک

- دسترسی روزانه بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به فردو و نطنز با هدف بررسی فایل‌های ضبط شده دوربین‌ها در مواقعی که آنها برای بازرسی‌های دوره‌ای موسوم به DIV ،IIV ،PIV  و بازرسی‌های سرزده در سایت حضور ندارند.‌

- دسترسی هدایت‌شده بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به کارگاه‌های مونتاژ سانتریفیوژ، کارگاه‌های تولید روتور سانتریفیوژ و محل‌های نگهداری و معادن اورانیوم و تخلیص اورانیوم

در مقابل، ۶ کشور یا همان ۳+۳ موظف شدند اقدامات داوطلبانه زیر را انجام دهند.

- توقف تلاش برای کاهش خرید نفت خام ایران به نحوی که مشتریان فعلی بتوانند میانگین میزان کنونی خرید نفت خام خود از ایران را همچنان ادامه دهند. بازگشت مبالغ مشخص از عواید فروش نفت ایران در خارج از کشور به ایران. در مورد معاملات نفتی مذکور، تحریم‌های اتحادیه اروپا و آمریکا بر بیمه و خدمات حمل و نقل مرتبط، تعلیق می‌شوند.

- تعلیق تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا بر صادرات پتروشیمی ایران و نیز تعلیق تحریم‌ خدمات مرتبط،  طلا و فلزات گران‌بها و تعلیق تحریم‌ خدمات مرتبط، تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صنعت خودرو و تعلیق تحریم‌های خدمات مرتبط

- صدور گواهی عرضه و نصب قطعات یدکی برای ایمنی پرواز هواپیماهای غیرنظامی ایران و خدمات مرتبط. صدور گواهی بازرسی‌های مرتبط با ایمنی و تعمیرات در ایران و همچنین خدمات مرتبط

- عدم صدور قطعنامه‌های جدید تحریم هسته‌ای توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد

- عدم صدور قطعنامه‌های جدید تحریم هسته ای از سوی اتحادیه اروپا

- دولت آمریکا، در چارچوب اختیارات قانونی رئیس جمهور و کنگره از تحمیل تحریم‌های جدید هسته‌ای خودداری کند.

- یک کانال مالی به منظور تسهیل تجارت امور انسان‌دوستانه برای تامین نیازهای داخلی ایران با استفاده از درآمدهای نفتی ایران در خارج از کشور ایجاد شود. تجارت امور انسان‌دوستانه شامل مراودات تجاری مرتبط با تولیدات غذایی و کشاورزی، دارو، تجهیزات دارویی و مخارج پزشکی بیماران خارج از کشور خواهد بود. این کانال مالی شامل بانک‌های خارجی مشخص و بانک‌های ایرانی غیر تحریم شده خواهد بود که به ‌هنگام ایجاد این کانال مالی مشخص خواهند شد.

کانال مزبور شامل این موارد است: نقل و انتقال‌های مالی مورد نیاز برای پرداخت تعهدات ایران به سازمان ملل متحد، پرداخت مستقیم شهریه به دانشگاه‌ها و دانشکده‌ها برای دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور تا مبلغ توافق شده برای یک دوره شش ماهه، افزایش آستانه برای اخذ مجوزهای اتحادیه اروپا جهت تبادلات مالی تجارت موارد غیرتحریمی تا مبلغ مورد توافق. (جزییات بیشتر)

این توافقنامه ۳۰ دی ماه همان سال وارد مرحله اجرا شد و در شش قسط ۲.۸ میلیارد دلار درآمدهای بلوکه شده حاصل از فروش نفت ایران به حساب بانک مرکزی واریز شد که تنها بخش اندکی از اموال بلوکه‌شده جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور به حساب می‌آمد.

* رایزنی‌ها در وین

پس از آن مذاکرات برای حصول توافقی جامع در اتریش کلید خورد و البته در این میان چند دور مذاکره نیز در سوئیس برگزار شد و در نهایت در آخرین دور این مذاکرات که حدود ۲۰ روز به طول انجامید در ۲۴ تیر ۱۳۹۴ توافق وین یا برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) حاصل شد.

 

در برجام آمده بود که این توافق موجب لغو جامع کلیه تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل متحد و همچنین تحریم‌های چندجانبه و ملی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران و نیز شامل گام‌هایی برای ایجاد دسترسی در حوزه‌های تجارت، فناوری، مالی و انرژی خواهد شد.

اتحادیه اروپایی، کشورهای گروه ۱+۵ و ایران در چارچوب این برجام، به نحو مقتضی در زمینه مصارف صلح آمیز انرژی هسته‏‌ای همکاری کرده و در طرح‌های مربوط به همکاری‌های هسته‌ای صلح آمیز که مشترکاً توسط  طرفین تعیین می‌شوند، از جمله از طریق مشارکت آژانس، تعامل خواهند کرد.

براساس این توافق، ایران محدودیت‌هایی را در حوزه غنی‏‌سازی، تحقیق و توسعه غنی‏‌سازی و ذخایر پذیرفت.

ایران در خصوص راکتور آب سنگین اراک پذیرفت که مبادرت به باز طراحی و بازساخت یک راکتور تحقیقاتی آب سنگین مدرنیزه شده در اراک بر اساس طراحی اولیه مورد توافق و در قالب یک همکاری بین‌المللی که طراحی نهایی آن را نیز تصدیق خواهد کرد، با استفاده از سوخت غنی شده تا ۳.۶۷ درصد کند. از سوی دیگر ایران متعهد شد به مدت ۱۵ سال، راکتور آب سنگین دیگر یا انباشت آب سنگین در ایران نداشته باشد و همه آب سنگین اضافی برای صادرات در بازارهای بین‏‌المللی عرضه شود.

ایران همچنین متعهد شد که پروتکل الحاقی را به صورت موقتی اجراء و اقدام به تصویب آن در چارچوب زمانی پیش بینی شده در پیوست ۵ کرده و کد ۱.۳ اصلاحی ترتیبات فرعی بر موافقتنامه پادمان خود را به طور کامل اجرا کند.

مقرر شد قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد که برجام را تأیید خواهد کرد، تمام مفاد قطعنامه‌های قبلی شورای امنیت را لغو کند.

اتحادیه اروپایی هم متعهد شد مفاد «مقررات اتحادیه اروپایی» را که کلیه تحریم‌های اقتصادی و مالی مرتبط با هسته‌ای را اجرایی می‌سازد، از جمله فهرست افراد مشخص شده‏ مربوطه، همزمان با اجرای اقدامات توافق شده‏ مرتبط با هسته‌ای توسط ایران، به نحو مشخص شده در پیوست پنج، که توسط آژانس راستی آزمایی شده باشد را لغو کند. (جزییات بیشتر)

* خروج آمریکا و ۱۱ تعهدی که اروپایی‌ها متعهد شدند 

پس از اجرایی‌شدن برجام در دی ماه همان سال، اقداماتی از ناحیه اروپایی‌ها صورت گرفت و چند شرکت‌ اروپایی شروع به فعالیت در ایران کردند که عملا همه آنها با خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت ۱۳۹۷ و تهدیدشان به مجازات از ایران رفتند. ارسال هواپیماهای خریداری شده به ایران به خاطر کارشکنی‌های آمریکا نیمه کار ماند و در این میان تنها طرف متعهد جمهوری اسلامی ایران بود که به تعهداتش تمام و کمال پایبند بود.

 

پس از خروج آمریکا از برجام اروپایی‌ها ۱۱ تعهد را برای جبران خروج آمریکا از این توافق و بهره‌مندی ایران از منافع اقتصادی برجام متعهد شدند. 

 حفظ و ارتقاء روابط گسترده‌تر اقتصادی در حوزه‌های مختلف با ایران؛

- حفظ و استمرار کانال‌های موثر مالی برای تعامل با ایران؛

- تداوم صادرات نفت و میعانات گازی، محصولات نفتی و پتروشیمی؛

- تداوم روابط حمل و نقل دریایی (از جمله کشتیرانی و بیمه)، زمینی، هوایی و ریلی

- تقویت پوشش‌های اعتبار صادراتی

- حمایت روشن و موثر از کنشگران اقتصادی که با ایران تجارت می‌کنند، به‌ ویژه شرکت‌های کوچک و متوسط که شاکله اصلی بسیاری از اقتصادها محسوب می‌شوند؛

- تشویق سرمایه‌گذاری‌های بیشتر در ایران؛

- حمایت از کنشگران اقتصادی در سرمایه‌گذاری‌ها و دیگر فعالیت‌های تجاری و مالی که با، یا در رابطه با، ایران انجام می‌دهند؛

- گرد هم آوردن کارشناسان بخش دولتی و خصوصی، از جمله از طریق تقویت شوراهای تجاری؛

- حمایت عملی از تجارت و سرمایه‌گذاری در ایران؛

- حمایت از شرکت‌ها در برابر آثار فراسرزمینی تحریم‌های ایالات متحده.

در این مدت اروپایی‌ها سازوکار مالی اینستکس را راه‌اندازی کردند که آن هم به گفته وزیر خارجه ایران (+) در هیچ کدام از تعهدات ۱۱گانه اروپا اینستکس وجود ندارد و اگر عملیاتی بشود، تازه مقدمه‌ای می‌شود بر ۱۱ تعهد اروپا که باید انجام دهد و اینکه اینستکس هم پس از کش و قوس‌های فراوان نهایتاً به چند تراکنش صوری محدود ماند و در عمل هیچ اقدامی از سوی کشورهای طرف مذاکره ایران، انجام نشد.

اکنون و با نزدیک‌شدن به مراحل مهم اجرای مصوبه مجلس شورای اسلامی برای لغو تحریم‌ها علیه مردم ایران، امیدها برای تحت فشار قرار گرفتن طرف‌های مقابل برای عمل به تعهدات‌شان افزایش یافته و انتظار می‌رود با تکمیل این گام‌ها طی سال آینده، شاهد دستاوردهای اقتصادی و تجاری باشیم؛ دستاوردهایی که طی حدود دو دهه مذاکره با غرب و اجرای تعهدات، به هیچ‌یک از آنها دست نیافته‌ایم.

فارس

کلمات کلیدی: توافق هسته ای برجام
مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده