درآمدهای شهرداری تهران از «شهرفروشی» است-راهبرد معاصر
ثبت نام سعید جلیلی در انتخابات ریاست جمهوری انصراف نیکزاد از کاندیداتوری انتخابت ۱۴۰۰ شکایت پرسپولیس از مربی استقلال+ علت فیلم| اصابت موشک به تل‌آویو نتایج قرعه کشی سایپا امروز ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۰+ اسامی برندگان سایپا با کد پیگیری و کد ملی اردیبهشت ۱۴۰۰ پورابراهیمی: دست‌های پشت پرده مانع کاهش نرخ ارز شده است نظر ۵ کارشناس داوری درباره نیمه نخست داربی ۹۵ فیلم| تبلیغ یخچال لیلا حاتمی جهانگیری: به علت نیامدن ظریف آمدم! شکایت پرسپولیس از چند استقلالی عارف از کاندیداتوری در انتخابات ۱۴۰۰ انصراف داد؟ سفر ظریف به وین لغو شد نامه ذوالنوری به ظریف درباره اخذ تضمین از آمریکا+ جزئیات غلامپور: فکر کردم بازیکن پرسپولیس به مجیدی حمله کرد آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز شنبه ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۰/ فوت ۲۰۰ بیمار کرونایی در ۲۴ ساعت گذشته ثبت نام جهانگیری در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ علی اکبر صالحی از انتخابات ۱۴۰۰ انصراف داد+ بیانیه رئیسی: رقیب فساد و ناکارآمدی هستم حماس شرایط پذیرش آتش بس را اعلام کرد ادعای جالب پرسپولیسی ها درباره درگیری های دربی قیمت دلار و یورو در صرافی ملی امروز ۲۵ اردیبهشت پیش‌بینی قیمت طلا در هفته پایانی اردیبهشت 1400/ روند گرانی طلا از سر گرفته می شود؟ وزیر راه: ایرباس و بوئینگ در راه بازگشت به ایران آیت‌الله رئیسی برای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ ثبت نام کرد شمار شهدای فلسطینی به 139 نفر رسید میزان تمایل مردم به رای دادن انتخابات ریاست جمهوی ۱۴۰۰ افزایش قیمت بنزین صحت دارد؟ واکنش استقلال به باخت در دربی و بازداشت خلیل زاده عکس| رنگ‌ بندی کرونایی در کشور / فقط 3 شهرستان قرمز واکنش سعید محمد به سخنان لاریجانی+ عکس انصراف «صادق خرازی» از حضور در انتخابات ۱۴۰۰+ بیانیه زاکانی: با توجه به حضور نماد‌های فساد و ناکارآمدی به عرصه انتخابات، مصمم شدم وارد میدان شوم روحانی: تاکنون واکسن کرونا نزدم/ مسئولان بالای ۷۰ سال هم واکسن دریافت می‌کنند ضرغامی در انتخابات ۱۴۰۰ ثبت نام کرد شکایت باشگاه استقلال از مهاجم پرسپولیس ثبت نام پیش فروش ایران خودرو ویژه عید فطر امروز ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۰+ شرایط فروش و لینک ثبت نام ایران خودرو +جزئیات پخش زنده فوتبال امروز شنبه ۲۵ اردیبهشت ماه از تلویزیون + جدول وضعیت بورس امروز ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ آغاز واکسیناسیون کرونا برای افراد بالای ۷۵ سال رئیس هیئت مدیره باشگاه استقلال روانه زندان شد+ جزئیات و علت توقف حرکت نفتکش‌ها به سمت بندر رژیم صهیونیستی ثبت نام «مسعود پزشکیان» در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۴۰۰ دلیل پخش قسمت آخر «احضار» در هفته آینده خالد مشعل: آتش بس بدون پذیرش شروط مقاومت در کار نخواهد بود زورگویی اسرائیل به شبکه‌های اجتماعی درباره ممانعت از انتشار محتوای ضد صهیونیستی اسپوتنیک: هواپیمای نظامی آمریکا محموله مخفی را به اسرائیل رساند حماس: زمان یکه‌تازی صهیونیست‌ها به پایان رسیده است شرایط بازنشستگی روستاییان+ جزئیات ادعای وزیر خارجه کانادا علیه ایران پیشنهاد عجیب بن زاید به نتانیاهو برای حمله زمینی به غزه آخرین آمار کرونا در جهان امروز ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۰+ وضعیت کرونا در ایران فیلم| فریدون عباسی: نیامده‌ام تا به نفع کسی کنار بروم بارش باران و وزش باد‌های شدید در تهران و ۲۸ استان نحوه برگزاری امتحانات نهایی حضوری دانش‌آموزان+ جزئیات خبر مهم برای بازنشستگان متقاضی دریافت وام+ جزئیات هنیه، امت اسلامی را به حمایت از مسجدالاقصی و غزه فراخواند بورس و دو مسکن جدید! واکنش بلینکن به درخواست جمهوری‌خواهان برای توقف گفت‌وگوهای وین نتانیاهو: حملات به غزه همچنان ادامه می‌یابد جزئیات طرح مجلس درباره ارزهای دیجیتال تعداد شهدای غزه به ۱۱۵ نفر رسید فیلم| شیوه مواجهه رهبر انقلاب با انتقادات تند یک دانشجو پرداخت حقوق با رمزارز در شرکت‌های چینی زنگ خطر برای بازار رمزارز‌ها/ ایلان ماسک رمزارز‌ها را منفجر کرد! قیمت طلا و سکه در ۲۳ اردیبهشت/ سکه به کانال ۱۰ میلیون تومانی صعود کرد قیمت ارز آزاد در ۲۳ اردیبهشت/ دلار به کانال ۲۱ هزار تومانی برگشت حدیث روز/ چرا روز اول شوال عید نامیده شد؟ آخرین وضعیت همسان سازی حقوق بازنشستگان اردیبشهت ۱۴۰۰/ تلاش برای اجرای کامل متناسب سازی حقوق‌ها وضعیت آب و هوا در ۲۳ اردیبهشت/ رگبار و رعد و برق در برخی استان‌های کشور وضعیت راه‌های کشور در ۲۳ اردیبهشت/ کاهش ۸.۵ درصدی تردد در محور‌های برون‌شهری وزش باد شدید در نیمه شرقی کشور/ رگبار و رعد و برق در برخی استان‌ها خبر بسیار خوش برای معلمان دانشسرایی اختیارات بازار به وزارت جهاد بازگشت توضیخات زالی درباره لغو صدور مجوز خروج از تهران صدور کارت ورود به امتحانات نهایی دانش آموزان پایه دوازدهم آخرین قیمت طلای ۱۸ عیار، سکه و دلار امروز ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۰+جدول کاریکاتور | فیش‌های حقوقی خصوصی توضیحات وزیر آموزش و پرورش درباره نحوه جذب معلمان اعلام زمان واکسیناسیون معلمان و دانش آموزان+ جزئیات اینفوگرافیک | افزایش ۱۱۰۰ درصدی هزینه ساخت مسکن مینو محرز: نیازی به خرید واکسن خارجی نداریم مرگ یک کودک در تیراندازی اشتباه نیروی انتظامی! جدیدترین اخبار انتخابات ریاست جمهوری 1400 / ثبت نام کنندگان تا امروز میزان زکات فطریه ۱۴۰۰ مشخص شد عکس| «پایان شب صهیون» جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) کاریکاتور | شورای افزایش قیمت دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ فیلم| معادله غیرممکن میان ایالات متحده آمریکا و ایران؟ آسیب‌دیدگی نیکی کریمی سرصحنه فیلمبرداری اینفوگرافیک | گرانی ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصدی اقلام سفره کارگران جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ جدول پخش تلویزیون در شب‌های قدر+ جدول حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت بازگشت خندوانه از امشب+ جزئیات و زمان پخش برنامه تلویزیون در شب‌های قدر رمضان ۱۴۰۰ حدیث امام صادق (ع) درباره صلوات عکس| انفاق‌های کریمانه فیلم|حرکات عجیب بن سلمان در مصاحبه زنده تلویزیونی پاسخ رهبر انقلاب به نامه شاعران فیلم| اولین شهید رویارویی مستقیم با آمریکا کیست؟ فیلم| یا FATF را تصویب می‌کنیم؛ یا راهی خواهیم ساخت! فیلم| نامزد‌ها بدانند کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر لوح| امیر جهاد با نفس سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

درآمدهای شهرداری تهران از «شهرفروشی» است

در بودجه مصوب سال ۱۴۰۰ سهم آیتم‌های مزبور از کل بودجه ۴۸٬۸۸۳ میلیاردی شهرداری معادل 28500 میلیارد تومان است که این میزان معادل سهم 59 درصدی از کل بودجه سال خواهد بود. بنابراین میشود از ارقام بودجه در سال‌های اخیر چنین برداشت نمود که همچنان سهم مهمی از درآمدهای شهرداری تهران ناشی از شهرفروشی است.
تاریخ انتشار: ۱۹:۱۳ - ۱۳ ارديبهشت ۱۴۰۰ - 2021 May 03
کد خبر: ۸۶۴۳۷

به گزارش راهبرد معاصر بودجه شاهرگ حیاتی شهر است، زیرا مدیریت شهری تمام فعالیت‌های مالی خود، اعم از کسب درآمد و پرداخت هزینه‌ها برای اجرای برنامه‌های متعدد و متنوع خود را در چارچوب قانون بودجه انجام می‌دهد. بنابراین بودجه آیینه تمام‌نمای همه برنامه‌ها و فعالیت‌های مدیریت شهری بوده و نقش بسیار مهم و حیاتی در توسعه شهری ایفا می‌نماید. بودجه امسال شهرداری تهران معادل 48800 میلیارد تومان است و تقریبا با بودجه عمومی پنج استان پرجمعیت کشور (آذربایجان شرقی، فارس، کرمان، اصفهان و خراسان رضوی) برابری می‌کند.

 

این حجم از اعتبارات، اهمیت بودجه سالانه شهرداری تهران و پیچیدگی تصمیم‌گیری در مورد آن را بازگو می‌کند. علاوه بر این موارد، پیچیده و تخصصی بودن این سند سبب شده است بسیاری از شهروندان، آشنایی با بودجه شهرداری تهران را امری دشوار یا حتی غیرممکن بدانند. برای آشنایی بهتر با مفهوم بودجه و عملکرد مالی مدیریت شهری با سید هومان حسینی، قائم مقام سازمان املاک شهرداری تهران به گفتگو نشستیم که در ادامه خواهید خواند.

 

به طور کلی بودجه شهرداری تهران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا مدیریت شهری دوره پنجم در فراگرد بودجه(تنظیم اجرا و نظارت) عملکرد مطلوبی داشته است؟ 

بودجه شهرداری مانند بودجه کشور مهم‌ترین سند سالانه در مقیاس شهر است. بودجه به عنوان سند مدیریت مالی و عملکردی یکساله مدیریت شهری، مهم ترین ابزار برای تعیین جهت‌گیری‌های خدمات، اقدامات و فعالیت‌های شهرداری، سازمانها، شرکت‌ها و موسسات وابسته است.

سند سالانه بودجه چه در سطح کشوری و چه در سطح شهرداری تهران دارای ادبیاتی تخصصی است، به همین خاطر ممکن است برخی مفاهیم آن برای شهروندان قدری دشوار بنظر برسد ولی از آنجا که دانستن حق مردم است شهروندان حق دارند بدانند که هرسال چه میزان از منابع شهر برداشت شده و در چه اموری هزینه می‌شود. مضاف بر این، تأکید بر «شفافیت‌ مالی» و شکل دادن به «شهرداری شیشه‌ای» در دوره فعلی مدیریت شهری، نیاز به مطالبه‌گری و چشم حساس و بینای شهروندان را دوچندان خواهد کرد امری که جز با اطلاع‌رسانی و آگاهی‌بخشی عمومی محقق نمی‌شود.

اما اگر از زبان پیچیده و تخصصی بودجه شهرداری بگذریم؛ همانطور که بودجه کشور مشخص می‌کند که وضعیت آموزش ‌و پرورش، محیط زیست، امور رفاهی و صنعت در سال آتی چگونه خواهد بود و چقدر از هزینه‌های این امور از محل فروش نفت، مالیات، صادرات غیرنفتی و سایر عوارض تأمین می‌شود؛ بودجه شهرداری هم می‌گوید که در سال بعد چقدر بزرگراه ساخته می‌شود، مترو چطور گسترش می‌یابد، چقدر از بافت فرسوده نوسازی می‌شود و در کل چه اتفاق‌هایی در شهر قرار است بیفتد و همین طور در بودجه شهرداری است که می‌فهمیم برای انجام این اتفاق‌ها چقدر عوارض نوسازی، پسماند یا ورود به محدوده طرح ترافیک اخذ می‌شود و چه میزان از درآمدهای شهر به فروش تراکم یا تغییر کاربری وابسته است.

بودجه کل شهرداری به دو بخش بودجه عمومی و بودجه سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته تقسیم می‌شود. البته در بحث عملکرد بودجه تمرکز اصلی بر روی بخش اول، یعنی بودجه عمومی است. در مورد بودجه سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته باید این توضیح کلی را درنظر گرفت که شهرداری برخی از وظایف خود را از طریق ایجاد سازمان‌ها و شرکت‌های وابسته به خود انجام می‌دهد لذا بودجه آنها جدا از بودجه عمومی ارایه می‌گردد.

برای بررسی عملکرد بودجه‌ای شهرداری تهران یکی از مهم‌ترین شاخص‌ها چگونگی تامین و نحوه هزینه‌کرد منابع شهرداری است. یعنی منابع شهرداری تهران از کجا به دست آمده و چگونه مصرف می‌شوند.این نکته هم بسیار مهم است که کلمه منابع در بودجه شهرداری، معنای گسترده‌تری از درآمد دارد. درآمد تنها یکی از بخش‌های تشکیل‌دهنده منابع است. منابع شهرداری تهران در سند بودجه در سه فصل ارایه می‌شوند: ۱.درآمدها، ۲. واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای (فروش دارایی‌های شهر)، ۳. واگذاری دارایی‌های مالی (استقراض(درآمد نه از فروش دارایی‌های شهر به دست می‌آید و نه از طریق استقراض تامین می‌شود.

عبارت واگذاری دارایی سرمایه‌ای به دلیل اینکه از فروش دارایی شهر به دست می‌آید برای آن از واژه منابع استفاده می‌شود. برای روشن کردن مطلب لازم است مثالی بزنیم؛ اگر خانواده‌ای خانه خود را بفروشد تا هزینه تحصیل فرزندانش را تأمین کند، پولی را که از فروش خانه به دست آورده برای خود درآمد حساب نمی‌کند. به بیان بودجه‌ای، دارایی سرمایه‌ای خانواده یعنی خانه،واگذار شده است تا هزینه‌های امور دیگر خانواده تأمین شود.در شهرداری نیز تراکم مازاد (البته در حد مجاز) و اموال شهرداری واگذار می‌شود تا برخی هزینه‌های شهر تأمین شود. به همین دلیل،این نوع تامین درآمد در شهرداری‌ها،همواره محل انتقادهای گوناگونی بوده است. به بیان ساده، این نوع از منابع نه‌‌تنها از استمرار مناسب برخوردار نبوده بلکه به دلیل ماهیت خود بر کیفیت زندگی در شهر نیز تأثیر سوء دارد. از این رو کاهش این رویه در نحوه تامین درآمد امری بسیار ضروری و غیرقابل اجتناب خواهد بود.

در سال ٩٦ که آخرین سال از تصویب بودجه شهرداری در مدیریت قبلی به‌شمار می‌آید، سهم "پروانه‌‌های شهرسازی"، "فروش املاک" و واگذاری "پروژه‌‌های مشارکتی" جمعأ به میزان ۱۳٬۶۱۷ میلیارد تومان معادل ۶۵ درصد از کل بودجه مصوب همان سال یعنی مبلغ ۲۰٬۸۵۰ میلیارد تومان بوده است. فقط در سال ٩٧ که اولین سال تصویب بودجه توسط شورای شهر پنجم محسوب می‌شود، بودجه حالتی انقباضی داشته و حجم آن به نسبت بودجه سال پیش از آن به طور تقریبی ۳۵۰۰ میلیارد تومان کاهش یافته است. ارقام مربوط به آیتم‌‌های درآمدی مزبور نیز به طور منطقی کاهش یافته است. با این‌حال سهم‌ این آیتم‌ها از کل بودجه مصوب نیز قابل ملاحظه بوده و به میزان ۹۹۷۹ میلیارد تومان، معادل ۵۷ درصد از کل بودجه سال ۹۷ یعنی ۱۷۴۲۹ میلیارد تومان بوده است. 

متأسفانه مشاهده آمار بودجه در سال‌های بعد نیز همچنان رشد سهم آیتم‌‌های مزبور را در بودجه کل شهرداری تهران نشان می‌دهد به‌طوری‌که سهم سه آیتم مزبور از کل بودجه سال ٩٩ به میزان ۱۸۱۳۴ میلیارد تومان بوده که معادل 60  درصد از کل بودجه مصوب به میزان 30574 میلیارد تومان بوده است. در بودجه مصوب سال ۱۴۰۰ سهم آیتم‌های مزبور از کل بودجه ۴۸٬۸۸۳ میلیاردی شهرداری معادل 28500 میلیارد تومان است که این میزان معادل سهم 59 درصدی از کل بودجه سال خواهد بود. بنابراین میشود از ارقام بودجه در سال‌های اخیر چنین برداشت نمود که همچنان سهم مهمی از درآمدهای شهرداری تهران ناشی از "شهرفروشی" است.

دومین شاخص برای ارزیابی عملکرد بودجه‌ای شهرداری رعایت «اصل عدالت» است. عدالت در تخصیص بودجه یکی از اصول مهم و ضروری برای دستیابی به شهری متعادل و دارای کمترین فاصله طبقاتی است.عدم عدالت در بودجه مناطق کم برخوردار شهرداری تهران یکی از نقدهایی است که به عملکرد بودجه‌ای شهرداری پایتخت در سال‌های گذشته وارد شده که البته یکی از علل آن تشویق شهرداران مناطق به درآمدزایی بیشتر بود، قانون نانوشته‌ای که بعدا مکتوب شد و طی آن بخش عمده درآمدهای مازاد منطقه به خود منطقه و به عنوان بودجه اختصاص داده می‌شد.این ضابطه گذاری ناصحیح باعث شد که در سال ۹۶ و در ابتدای کار این دوره شورا شاهد باشیم برای مثال بودجه منطقه یک به بیش از سه برابر بودجه منطقه ۱۹ افزایش پیدا کرد.در حقیقت عمده درآمد شهرداری تهران در مناطق برخوردار حاصل می‌شود و به این ترتیب بودجه این مناطق نیز بسیار بیشتر از سایر مناطق خواهد بود.

نکته دیگری که می توان به آن اشاره داشت پروژه‌های بزرگ مقیاس شهری است.علاوه بر تونل‌ها و بزرگراه‌هایی که طی سال‌های اخیر به شهر تهران اضافه شد، می‌توان به ساخت مال‌ها و مگا مال‌ها و ساختمان‌های بزرگ اداری و تجاری اشاره کرد. ساختمان‌هایی که شاید ظاهر شهر را شیک کرده باشند اما در عمل مشکلات فراوانی نیز به وجود آورده‌اند. رویکرد کلی مدیریت شهری این است که اگر برای ساخت مال و مگا مال جدیدی مجوز داده می‌شود، باید کاملا منطبق با مفاد طرح تفصیلی بوده و پیوست‌های مطالعاتی ترافیکی، فرهنگی، زیست محیطی، اجتماعی و شهرسازی داشته باشد.هرچند مجموعه مال‌ها و مگا مال‌هایی که در شهر تهران ایجاد شده است بخشی از ظرفیت طرح تفصیلی را پوشش داده‌اند اما به دلیل عدم توجه به پیوست‌های مطالعاتی،بعضا در محلات و مناطقی ایجاد شده‌اند که تبعات سوء جدی برای ساکنان محله‌ها ایجاد کرده و باعث شکایت جدی شهروندان شده است. نابرابری کالبدی در ابعاد مختلف توسعه‌ای، مشخصه بارز کلان‌شهر تهران است و فضاهای نابرابر شهری عامل کلیدی توسعه ناپایدار شهری محسوب می‌شود.

این عوامل مستقیم یا غیرمستقیم باعث ظهور و گسترش آسیب‌های اجتماعی و تنزل امنیت، ناکارآمدی نظام حمل‌ونقل، تاب آوری پایین شهر در مواجهه با سوانح و بحران‌های طبیعی و کاهش ایمنی، چالش‌های زیست محیطی، نابسامانی‌های کالبدی و مشکلات عدیده دیگر خواهد شد.

 

شما معتقدید که منابع درآمدی شهرداری تهران وضعیت مناسبی ندارد و پیش از این نیز در مصاحبه با یکی از رسانه ها نسبت به این موضوع هشدار داده بودید. ممکن است در این زمینه بیشتر توضیح دهید. 

از سال ۱۳۳۴ که قانون شهرداری‌ها و قوانین نوسازی یا آئین نامه مالی شهرداری‌ها مصوب و لحاظ شد، همواره مبحث «درآمدزایی» شهرداری‌ها مطرح بوده است. شهرداری‌های نسل اول زیر مجموعه مستقیم دولت بودند و دولت بخشی از درآمدهای به دست آمده را به حساب شهرداری‌ها واریز می‌کرد و شهرداری‌ها درآمد چندانی از طریق اخذ عوارض‌ها نداشتند.

اعلام خودکفایی شهرداری‌ها در دهه ۶۰ بدون تدوین ساز و کار مناسب و تعیین سرفصل‌های مجاز درآمدی برای آنها، شهرداری‌ها را در مواجهه با گسترش جمعیت، نرخ فزاینده مهاجرت از روستاها به شهرها، تقاضای قابل ملاحظه در حمل‌و‌نقل شهری و افزایش مطالبات شهروندان به چالش دسترسی به منابع درآمدی پایدار و سالم گرفتار کرد. از این‌رو شهرداری‌ها تکیه اصلی تامین منابع درآمدی خود را بر فروش تراکم و شهر بنا نهادند. روند کاهش ساخت و ساز در دهه ۷۰ یا تغییر رویه در صدور آرای دستگاه قضائی یا دیوان عدالت اداری، مبتنی بر ابطال مصوبات شورای اسلامی شهر موجب شد برخی از این درآمدها با نوساناتی روبرو شود. دهه ۸۰ موضوع «درآمدهای پایدار» به عنوان یک راهکار اساسی مطرح شد که ماحصل آن تصویب قانون «مالیات بر ارزش افزوده» بود که در حوزه مالیات‌بندی، سهم شهرداری‌ها را به عنوان درصدی از وصول تحققی مالیات بر ارزش افزوده دید و توانست درآمد پایداری را برای شهرداری‌ها تحقق بخشد.

از میان ابرچالش های مدیریت شهری در کشور ما یکی از مهمترین مسائل سهم بالای درآمدهای ناپایدار در ساختار بودجه شهرداری ها است. متاسفانه وضعیت درآمدی شهرداری تهران مطلوب نیست و اگر این روند همچنان ادامه پیدا کند دیری نخواهد پایید که ساختار مالی شهر با ورشکستگی مواجه خواهد شد. تامین منابــع مالى یکى از مهم ترین وظایف نهادهاى عمومى مانند شهردارى هاســت. هر چند کــه منابع مالى شــهردارى ها به صور مختلف قابل وصول اســت اما همه آنها از خصوصیات درآمدهاى پایدار برخوردار نیســتند.

پایدارى در درآمدها مســتلزم آن است که اولا این اقلام از یک اســتمرار نسبى برخوردار باشــند و ثانیا دستیابى بــه این درآمدها نباید شــرایط کیفى شــهر را در معرض تهدیــد و تخریب قــرار دهــد. تعمق در ارقام بودجه نشان می‌دهد که کمتر از یک چهارم بودجه درآمدی شهرداری تهران پایدار است. هرچند اگر با دقت بیشتر در ارقام بودجه و ردیف‌های درآمدی آن بنگریم  می‌توان دریافت که همین میزان کم هم چندان از ویژگی «پایداری» در درآمد بهره‌مند نیست. همان‌طور که پیش‌تر توضیح داده شد در شرایط کنونی همچنان بخش اعظمی از درآمدهای شهرداری تهران به طور ناگزیر و از روی انفعال از منابعی که متضمن مفهوم «شهرفروشی» است، محقق می‌شود.

موضوع مهم دیگر "قانون جامع مدیریت شهری" است که ارائه لایحه آن از طرف دولت علی‌رغم تهیه پیش‌نویس آن در سازمان شهرداری‌ها، عقیم مانده است. ولی طرحی ناقص در این خصوص در مجلس ارائه و کلیات آن نیز در کمیسیون شوراهای مجلس تصویب گردیده است. با این‌حال ضروری است که پیش‌نویس لایحه "مدیریت جامع شهری" پیگیری شده و در قالب یک لایحه از طرف دولت بعنوان یکی از ارکان اجراکننده آن به مجلس ارائه شود. علاوه بر دو اقدام فوق، "مدیریت یکپارچه شهری" که در قوانین برنامه سوم، چهارم و پنجم توسعه به‌صورت مستقیم و در برنامه ششم توسعه به‌صورت غیرمستقیم، بعنوان یک اختیار برای دولت درنظر گرفته شده بود، بایستی در قالب یک الزام قانونی برای دولت در «برنامه هفتم توسعه» مورد تصویب واقع شود.

در بُعد تحول درآمدی ناشی از تدوین قوانین یا اصلاحات نهادی، می‌توان کشور فرانسه را مثال زد که ساختار درآمدی مدیریت محلی در آن از طریق قانونی که در سال ۲۰۰۳ تصویب گردید متحول شد. فرانسه یکی از پویاترین و موفق‌ترین کشورهای جهان در مدیریت مالی شهری در ۲۵۰ سال اخیر شناخته شده است. یکی از مهم‌ترین و جدیدترین نوآوریهای این کشور اصلاح قانون اساسی فرانسه در سال ۲۰۰۳ بود که به منظور تأمین خودمختاری مالی شهرداری‌ها بیان شد و همچنین کاهش فشار مالی بر مردم در کنار افزایش چشم‌گیر بودجه و توانمندی‌های شهرداری‌ها، به خصوص شهرداری‌های کم توان نتیجه همین کوششهاست.

مالیات بیشترین سهم را در بودجه شهری در فرانسه دارد که به دو بخش مالیات‌های مستقیم و غیرمستقیم تقسیم می‌شوند. بیش از ۵۰ درصد از بودجه هشت میلیاردی شهرداری پاریس از محل مالیات‌ها یا عوارض به دست می‌آید.در بریتانیا نیز ۶۴ درصد درآمد شهرداری لندن از محل عوارض و مالیات از جمله مالیات بر دارایی تأمین می‌شود. ۲۳ درصد از درآمد این شهر از طریق سوبسیدها و کمک‌های دولت مرکزی است، ۵ درصد از طریق بهای خدمات و ۸ درصد از سایر روش‌ها حاصل می‌شود. 

بنابراین شهرداری‌ها‌ به عنــوان یک نهاد عمومى که مســؤولیت مدیریت و اداره شــهرها را بر عهده دارد می‌توانند با اســتفاده از تجارب کشورهاى پیش‌گام، اتکاى خود به درآمدهاى ناپایدار را کاهش داده و از طریق افزایش سهم درآمدهاى پایــدار در اقــلام درآمدى خــود به ارائــه کالا و خدمات مورد توجه شــهروندان مبادرت ورزد در غیر این صورت در دراز مــدت با چالش‌های متعددی در مدیریت شــهرى مواجه خواهد بود و فضاى کالبدى دچار تخریب و آســیب فراوانى خواهد شد.

 

به عنوان یک کارشناس مدیریت شهری، برای برون رفت از معضلات بودجه‌ای شهرداری تهران چه راهکارهای عملیاتی را می‌توان در اولویت قرار داد؟ 

پیش‌بینی کارشناسان مدیریت شهری این است که همچنان کسب درآمدهای پایدار بایستی به عنوان اولویت نخست در برنامه‌های آتی مدیریت شهری گنجانده شود. همان گونه که در مورد تجارب کشورهای پیشرفته ذکر گردید مدیران شهری تنها به قوانین یا رویکردهای حقوقی بسنده نمی‌کنند و همواره به دنبال نوآوری و کسب درآمدهای پایدار از طریق روش های جدید هستند.

در حالی که در دنیا به خصوص در کشورهای توسعه یافته شهرداری سعی دارد با راهبری شهر به سمت پروژه‌های درآمدزا مثل جذب توریست یا ساخت کارخانه‌ها در مجموعه‌های صنعتی درآمدزایی کند. ایجاد پارک‌های علم و فناوری نیز می‌تواند منبع درآمد مناسبی باشد اما در ایران شهرداری از این طریق درآمدی ندارد در صورتی که در دنیا شهرداریها با همکاری شرکت‌های دانش بنیان یا کسب و کار‌های نوپا توانسته اند به سمت توسعه و ایجاد منابع پایدار درآمدی حرکت کنند. ایجاد مجموعه‌های گردشگری، مراکز تجاری و تفریحی و مراکز فرهنگی نیز می‌تواند کمک کننده باشد.بنابراین باید در تلاش بود تا سرمایه‌گذاری در شهرها را افزایش داد تا شهرداری درآمدهایی داشته باشد که در شاخصه درآمدهای پایدار قرار بگیرد. 

در کشورهای پیشرفته دیگر خبری از دفن زباله نیست و به زباله به عنوان آشغال ومواد دور ریختنی نگاه نمی‌شود، بلکه از آن کالاهای اقتصادی تولید و روانه بازار گشته و باعث کسب درآمدهای سرشاری می‌گردد. همین الان ژاپن اکثر مواد مورد نیاز ازجمله مدالهای بازیهای المپیک را از زباله تولید کرده است پس فرهنگ‌سازی در خصوص تفکیک زباله توسط شهروندان و بازیافت آن از طریق شهرداری و همچنین استفاده مجدد از نخاله های ساختمانی و آسفالت های کنده کاری شده باید به صورت کارشناسی مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد و به مرحله اجرا در آید. «مدیریت پسماند» می‌تواند تا ده هزار میلیارد تومان به درآمدهای مطمئن و مستمر شهرداری تهران بیفزاید چیزی که در حال حاضر از ظرفیت بالقوه آن فاصله زیادی دارد و در لایحه بودجه سال جاری دو هزار میلیارد تومان ارزش‌گذاری گردیده است.افزایش قابلیتهای بصری شهر و بازتعریف روشهای تبلیغات از مناظر شهری،تغییر روشهای معمول در پروژه های سرمایه گذاری و ایجاد مالکیت زمانی برای سرمایه گذار و سهیم شدن در منافع آتی این پروژه ها،می تواند مثمر ثمر باشد. 

استفاده از امکانات و قابلیت های شهری برای ایمن سازی بیشتر جاده‌ها و معابر شهری می‌تواند به کاهش تصادفات منجر به فوت یا جرح منجر شود. اصولا شرکت‌های بیمه از بخش‌های بیمه شخص ثالث و بدنه سودآوری بیشتری کسب خواهند کرد. پرداخت درصدی از سود شرکت‌های بیمه به شهرداری‌ها در قالب تفاهم‌نامه‌ همکاری می‌تواند منبعی بادوام و مطمین برای شهرداری‌ها باشد.همچنین باید راهکاری حقوقی لازم جهت الزام دولت برای پرداخت عوارض استقرار دوایر دولتی مرکزی در تهران و تحمیل هزینه های هنگفت بابت خدمات ناشی از آن،به شهرداری تهران را پیگیری نمود.

افزایش درآمد از طریق احداث کارخانجات تولیدی متناسب با وظایف شهرداری و فروش کالاها و مصالح تولیدی، تولید انبوه گل و گیاه و نهال و گیاهان گلخانه‌ای و فروش آنها با توجه به اقلیم و آب و هوای منطقه، ایجاد صنایعی تبدیلی چون بازیافت کاغذ و پلاستیک و احداث کارخانه با مشارکت بانک‌ها و بخش خصوصی با استفاده از تجربیات کشورهای پیشرفته در جهت افزایش درآمدهای شهری در برنامه‌های آتی شهرداری تهران می‌تواند مطرح شود. 

استفاده از ملزومات «شهر هوشمند» می‌تواند شهرداری را به سمت کسب درآمدهای پایدار سوق دهد. شهر هوشمند شهری خلاقانه است که تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی و دیگر را برای بهبود کیفیت زندگی، کارائی سرویس‌ها و عملکردهای شهری به کار می‌گیرد تا نیازهای فعلی و آینده نسل‌ها را با در نظر گرفتن جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی و محیطی با اطمینان برآورده کند. این تعریف تاکید می‌کند که یک شهر هوشمند فقط شهری نیست که از تکنولوژی‌های جدید تا بیشترین حد امکان بهره ببرد بلکه اکوسیستمی است متشکل از ذینفعانی از جمله شهروندان، مسئولین شهر، شرکت‌ها و گروه‌های اجتماعی. در این میان حمل‌ونقل به عنوان یکی از زیرسیستم‌های زیرساختی، نقش تاثیرگذاری را در فراهم آوردن بستر ایجاد شهر هوشمند بازی می‌کند. 

به عنوان نمونه می‌توان به هوشمندسازی ناوگان تاکسی های شهری و کسب درآمد پایدار از طریق پرداخت خرد به روش آفلاین و دریافت کارمزد آفلاین در اکوسیستم شهر هوشمند اشاره کرد. با توجه به حضور تعداد بالای ناوگان تاکسیرانی در شهر تهران و همچنین با لحاظ آژانس‌ها و سایر خطوط تاکسی بین شهری و حجم بالای تراکنش بانکی برای پرداخت کرایه‌های تاکسی میتوان کسب و کاری ارایه نمود که به جای پرداخت آنلاین کرایه‌های تاکسی و اتوبوس از پرداخت آفلاین کمک گرفت. دریافت کارمزد از تراکنش‌های آفلاین برای پرداخت‌های خرد و یا کرایه‌های تاکسی به جای پرداخت آنلاین منبعی مطمئن برای کسب درآمد پایدار شهرداری‌ها محسوب می‌گردد.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده