تاثیر خروج آمریکا از منطقه در تلاش ریاض برای ترمیم روابط با تهران

«حسین اکبری»، تحلیلگر مسائل منطقه در گفتگو با «راهبرد معاصر» در خصوص مذاکرات ایران و عربستان برای از سرگیری مجدد روابط دیپلماسی گفت: در یک سال اخیر زمزمه های گفتگو بوده و عراق و برخی از کشورها سعی کردند نقش وساطت را در مذاکرات بین ایران و عربستان سعودی داشته باشند. عربستان سعودی با تغییر موضعی که نشان داد و بویژه صحبت هایی که محمد بن سلمان در بحث نشست اخیر سازمان ملل داشتند، تاکید بر این داشت که ایران یک کشور همسایه است و ما باید با همسایگان باب گفتگو را باز کنیم و وارد مذاکرات جدی شویم.

وی افزود: نوع رویکردی که سعودی ها دارند زمینه را فراهم می کند چون جمهوری اسلامی هیچگاه با عربستان به دنبال قطع رابطه نیست. شرایطی که بوجود آمده و وضعیت که آنها بوجود آوردند در واقع منتهی به این وضع شده و اتفاقاتی فی مابین دو کشور افتاده است. به اعتقاد من، امریکایی ها با توجه به اینکه موضع آنها در منطقه ضعیف شده و هم علنی اعلام می کنند که سازمان اطلاعاتی سیا امریکا بخش های مربوط به ایران و کره شمالی را تعطیل کرده یا حداقل فعالیت آنها را کاهش داده است، دلیل آن را اینطور بیان کردند که چون با دشمن بزرگ تری مواجه شدیم که چین است سعی کردیم توان را بر آن سمت متمرکز کنیم.

حسین اکبری با اشاره به افول قدرت آمریکا در منطقه گفت: شعارهایی که امریکایی ها می دهند حرف آنها خروج از منطقه خلیج فارس و رفتن به دریای پاسیفیک است که در همجواری چین قرار گیرند و از اقتدار اقتصادی چین جلوگیری کنند. یکی از مولفه های مهم قدرت امریکا توان اقتصادی بود و امریکایی ها بعد از جنگ جهانی دوم همواره 50 درصد اقتصاد دنیا را در اختیار و کنترل خود داشتند و الان نه تنها این به شدت کاهش یافته که به 20 درصد رسیده است و کشورهایی همچون ژاپن، آلمان، انگلیس که تا دیروز زیر بلیط امریکایی ها بودند الان رقیب این کشور شدند. علاوه بر رقابت های همپیمانان خود رقابت های غیرهمپیمان مثل چین دارد و کشورهایی که نوظهور در جمع کشورهای بریکس هستند. اینها طبیعتاً به لحاظ اقتصادی شرایط جدیدی را تجربه می کنند و نگرانی امریکا را به شدت افزایش داده اند. در حال حاضر امریکایی ها 30 تریلیون دلار بدهی داخلی دارند، با بحران اقتصادی که وجود دارد طبیعتاً روی سیاست های امریکا و تمام اقدامات امریکا در دنیا تاثیر دارد.

این کارشناس مسائل منطقه با تاکید بر اینکه با کاهش قدرت آمریکا و تغییر راهبرد این کشور از خلیج فارس به سمت دریای چین، سعودی ها احساس می کنند باید فعالت های منطقه ای خود را افزایش دهند، گفت:  امریکا انگیزه ندارد که در منطقه باشد و از انها حمایت کنند. عاقلانه نیز همین است که کشورهای همسایه به خصوص در حاشیه خلیج فارس با هم بنشینند و توافق کنند و با هم به توافقاتی برسند و هم به حل مشکلات منطقه کمک کنند چون آن چیزی که از مشکلات منطقه سود می برد امریکایی ها و غربی ها بودند که در غرب اسیا همواره جنگ بین کشورهای مختلف، جریانات و قومیت های مختلف وجود داشت.

حسین اکبری کاهش قدرت آمریکا را موجب تغییر رویکرد عربستان دانست و اظهار داشت: با کاهش قدرت امریکا قطعا تعریف و ماهیت عربستان نیز تغییر خواهد کرد. بنابراین، رویکردی که خودشان اتخاذ کردند و اگر از فشار صهیونیست ها هم خلاص شوند قطعاً تصمیم عاقلانه بر این است که با کشورهای همسایه توافق کنند و نه نیازی به بیرونی ها دارند و نه نیازی است که باج دهند. وضعیت  اقتصادی عربستان هم بد شد و بحث جنگ یمن و جاهای دیگر متحمل شد این موارد باعث شد عربستان جدی تر با توجه به شرایط خود به محیط داخلی نگاه کنند.

وی حمایت آمریکا و کشورهای غربی از عربستان در حمله به یمن را یادآور شد و گفت: عربستان روی پشتیبانی و کمک های غربی ها و حتی همپیمانان عربی خود حساب کرده بود و با این محاسبه وارد جنگ یمن شدند، در حالی که اگر تکیه بر امکانات خودشان بود وارد بحران یمن نمی شدند و چون عملاً حمایت و پشتیبانی از آنها ندیدند امروز روی صحنه احساس می کنند هر روز هزینه ای می دهند که هیچ فردای روشنی برای آنها وجود ندارد. بنابراین، شرایط زمان تاثیر گذاشته و امروز سعودی ها فکر می کنند به نوعی با کشورهای منطقه توافقاتی داشته باشند تا شرایط بهتری را در آینده رقم بزنند.