اردوغان چگونه از تنش صفر به تنش صد رسید-راهبرد معاصر
انتشار تصاویر ماهوار‌های از حمله انصارالله به ابوظبی+ عکس استایل جدید و جنجالی امیر نوری + عکس قیمت دلار بالاتر می‌رود؟ تخریب پل توکل آباد در ریگان بر اثر سیلاب+ فیلم انتقاد تند هواداران از حرکت عجیب علیه این استقلالی+ عکس پیش‌بینی قیمت خودرو در آینده وزیر آموزش و پرورش تکلیف برگزاری حضوری کلاس ها را مشخص کرد محکومیت پرسپولیس و استقلال به پرداخت مطالبات بازیکنان پیشین خود واکنش وزیر خارجه سعودی به حملات انصارالله به ابوظبی پرواز‌های فرودگاه مهرآباد لغو شد+ علت جشنواره فیلم فجر به برج میلاد بازگشت اخبار جدید درباره «درج قیمت تولیدکننده روی کالا» فراخوان ناجا برای اعزام به خدمت مشمولان بهمن ۱۴۰۰ کاهش تورم به معنای کمتر شدن شتاب رشد قیمتهاست آخرین وضعیت جسمانی محمد کاسبی پس از بستری در بیمارستان اوراق ارزی داخلی برای نخستین بار منتشر می‌شود آخرین آمار کرونا در ایران امروز ۲۸ دی ۱۴۰۰ رایزنی امیرعبداللهیان و لاوروف درباره صادرات محصولات کشاورزی ایران به روسیه ادعای بنت: ایران ضعیف‌تر از چیزی است که بنظر می‌رسد پرداخت یارانه نقدی با حذف ارز ترجیحی در بودجه 1401+ جزئیات آخرین اخطار استفاده از شماره‌های شخصی برای پیامک تبلیغاتی نامه شورای نگهبان به مجلس درباره ایرادات لایحه رتبه بندی معلمان + سند طلای ۱۸عیار نرخ ارز دلار سکه طلا امروز ۲۸ دی ۱۴۰۰ مأخذ قیمت خودروهای داخلی و خارجی جهت تعیین مالیات و حق الثبت اعلام شد گله مندی معلمان و فرهنگیان از نظام ناعادلانه پرداخت حقوق دردسر جدید برای پرسپولیس ماجرای عجیب قطع عضو بازیگر سریال پایتخت+ عکس اعلام اسامی پذیرفته‌شدگان بدون آزمون کاردانی به کارشناسی کدام کارگران عیدی می‌گیرند؟ افشای دلایل پشت پرده سفر پسر رئیس جمهور مصر به اسرائیل ۱۸ استان کشور درگیر بارش برف و کولاک توضیحات کرملین درباره محور گفتگو‌های پوتین و آیت الله رئیسی راه‌های مقابله با افسردگی فصلی چیست؟ عادات روزمره برای جلوگیری از سکته قلبی در زمستان رونمایی از نخستین الماس سیاه جهان در دبی+ عکس یارانه برق به کجا می رود؟ + فیلم آب پاکی AFC روی دست استقلال و پرسپولیس علت سنگ ساز شدن کلیه‌ها چیست؟ جزئیات انهدام باند تشکیل شرکت صوری دریافت کننده ارز دولتی آخرین اخبار از بارش‌های زمستانی در ایران امروز 28 دی 1400 رئیس جمهور فردا به روسیه می‌رود رقم بودجه ۱۴۰۱ شهرداری تهران اعلام شد+ جزئیات درخواست وزیر کشور درباره بارگشایی مدارس و دانشگاه ها+ جزئیات افزایش 20 درصدی مراجعات و احتمال وقوع پیک جدید کرونا موافقت رهبر انقلاب با شهید خواندن آتش نشانان حادثه پلاسکو زمان احتمالی دیدار استقلال - پیکان مشخص شد پاسخ شکایت از بازیکن سرباز استقلال مشخص شد ثبت نام ایران خودرو امروز ۲۸ دی ۱۴۰۰+ لینک و نحوه ثبت نام ایران خودرو و قیمت ایران خودرو دی ۱۴۰۰ انصارالله یمن: اهداف متنوع و گسترده‌ای در امارات مدنظر داریم واکنش تل آویو به حمله یمن به فرودگاه ابوظبی دیدار سردار قاآنی با مقتدی صدر واکنش ستاره جنجالی استقلال به یک شایعه عجیب! اخبار جدید از روند بررسی بودجه ۱۴۰۱ در مجلس اعلام نوع موشک‌ها و پهپاد‌های بکار گرفته شده در عملیات یمن علیه امارات ستاره مورد علاقه مربی پرسپولیس با پاس گل برگشت فیلم| اخبار بانکی و بورسی خاندوزی دیپلمات روس: ایرانی‌ها حق دارند که دنبال تضمین باشند اینفوگرافیک| فرار مغز‌ها اهمیت منطقه هدف گرفته شده در ابوظبی در چیست؟ هدف پوتین از دعوت آیت الله رئیسی به مسکو چیست؟ عراق: در حال حاضر جایگزینی برای گاز ایران نداریم طوفان شرق آمریکا را درنوردید انصارالله یمن: حملات دردناک تری در انتظار «ابوظبی» است آیت الله رئیسی: بانک‌ها به مردم تسهیلات دهند، نه تضییقات شرط پرداخت و اصلاح یارانه نقدی و معیشتی از سوی دولت وزیر فرهنگ کرونا گرفت اسامی ۲۲ اثر بخش سودای سیمرغ جشواره چهلم + جدول اکران سینما‌های مردمی ثبت نام سفر سوریه سراسری شد جلسه رئیسی با ۴ دیپلمات برجسته و کهنه‌کار ایران درباره سفر روسیه حرکت جنجالی هانیه توسلی در کویر+ عکس و واکنش‌ها ۵ فرمان رئیس‌جمهور به نظام بانکی چرا حاج قاسم مالک اشتر زمان شد؟ روایت سخنگوی دولت از نشست رئیس جمهور با مدیران عامل بانک‌ها گریم ۶ ساعته جواد عزتی برای یک فیلم ارائه بسته پیشنهادی وزارت صمت در زمینه رفع موانع تولید فرزند دوم ساعد سهیلی و گلوریا هاردی ؟!+ عکس رهنمودهای رهبر انقلاب و «قانون لغو تحریم‌ها» مسیر مذاکرات را مشخص کرده است ماجرای دعوای سحر زکریا و پرستو صالحی در اینستاگرام +عکس و فیلم بهاره رهنما روی فرش قرمز «زنی که شاعر بود» + عکس اینفوگرافیک| عربستان مشتری اصلی تسلیحات آمریکاست شنیده شدن صدای مهیب و ادعاهای مضحک رسانه‌های معاند چرا به فاطمه کلابیه (س) ام البنین می‌گویند؟ خوراکی‌هایی که از دوره قاجار، ایرانی شدند اسامی فیلم‌های مستند و کوتاه چهلمین جشنواره فجر مصوبه کمیسیون تلفیق برای محرومیت‌زدایی انعقاد ۲۶ تفاهم‌نامه در راستای مهارت‌آموزی سربازان لوح| گمنام در خاک، معروف در افلاک اینفوگرافیک | دنیای دیجیتالی اینفوگرافیک| مراقب اومیکرون باشیم! اینفوگرافیک| دموکراسی در خطر فیلم| مرد ۸۰۰۰ میلیارد دلاری نماهنگ | پیروز میدان لوح | قهرمان اطلاع‌نگاشت | فتنه تحریم‌ساز اینفوگرافیک | ۲۰ ویژگی برجسته لایحه بودجه ۱۴۰۱ اینفوگرافیک | ارقام کلیدی لایحه بودجه ۱۴۰۱ نماهنگ| بابای قهرمان من صوت | صدای شهیدان ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

اردوغان چگونه از تنش صفر به تنش صد رسید

سیاست «تنش صفر با همسایگان» بخش مهمی از راهبرد حزب عدالت و توسعه در سال‌های اولیه به قدرت رسیدن این حزب را تشکیل می‌داد، اما ترکیه به رهبری اردوغان در سال‌های بعد به تنش حداکثری با بسیاری از کشور‌های منطقه رسید.
تاریخ انتشار: ۱۰:۰۸ - ۱۰ آبان ۱۴۰۰ - 2021 November 01
کد خبر: ۱۰۷۶۷۹

به گزارش راهبرد معاصر، سیاست‌ها و رفتارهای ترکیه در سال‌های گذشته به طور فزاینده‌ای به سمت تنش‌زایی و ایجاد مشکلات خرد و کلان برای همسایگان و کشورهای منطقه پیش رفته است. بخشی از این رفتارها محصول طبیعی موقعیت ژئوپلتیک ترکیه، تحولات جهانی و منطقه‌ای، افزایش قدرت اقتصادی، ایدئولوژی اخوانی و بخشی نیز حاصل تفکر حاکمان این کشور به خصوص رجب طیب اردوغان است. اقدامات ترکیه در خارج از مرزهای خود را می‌توان تا حدودی ناشی از تحولات بیرونی دانست اما بیش از آن باید گفت که بسیاری از بحران‌های منطقه‌ای حاصل رفتار ترکیه است.

ترکیه بازی پیچیده و دشواری را در شرق مدیترانه و غرب آسیا پی گرفته و به دنبال اهداف چندگانه‌ای است که آن را با چندین کشور رودررو کرده است. از یک سو در دریای مدیترانه با قبرس، یونان، و فرانسه به اختلاف برخورده، از سوی دیگر با حضور در لیبی، بمباران‌های پیاپی شمال عراق و دست‌اندازی به شمال شرق سوریه خود را در برابر بخشی از جهان عرب قرار داده و همچنین با تحمیل خود در منطقه قفقاز، دست به اقدامات تحریک‌آمیز در مرزهای شمالی ایران زده است. در سطح جهانی با آمریکا در چندین پرونده تا مرزهای تنش پیش رفته است و اخیرا نیز نمایندگان چین و ترکیه در شورای امنیت بر سر موضوع اویغورها و شمال سوریه به خوبی از خجالت یکدیگر در آمده‌اند.

از تنش صفر تا تنش صد

سیاست خارجی ترکیه در ۲۰ سال گذشته که حزب عدالت و توسعه به قدرت رسیده، در یک شیب صعودی به سمت تنش‌آفرینی پیش رفته است. با وجود تغییر بازیگران و اطرافیان اردوغان در سال‌های گذشته به ویژه کنار رفتن «احمد داود اغلو» به عنوان پایه‌ریز راهبرد سیاست خارجی حزب عدالت و توسعه، اما با نگاهی به اقدامات ترکیه روشن می‌شود که هنوز همان اصول و راهبردها و افکار داود اوغلو در سیاست خارجی ترکیه پیگیری می‌شود، جز یک مورد و آن هم «سیاست تنش صفر» با همسایگان است. بنابراین برای فهم سیاست خارجی ترکیه هنوز هم باید به دنبال بررسی آرا و نظرات «احمد داود اغلو» رفت. هرچند او اکنون از منتقدین سرسخت و رقیب احتمالی اردوغان در انتخابات ۲۰۲۳ خواهد بود.

دکترین داود اوغلو معروف به دکترین «عمق استراتژیک» (Strategic Depth) است که در کتابی به همین نام منتشر شده است. هسته اصلی این دکترین را ژئوپلیتیک تشکیل می‌دهد و مولفه‌های دیگری چون تأکید بر قدرت نرم،‌ تلاش برای میانجیگری و حل بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و اتخاذ راهبرد برد–برد در ارتباط با دیگر کشورها آن را تکمیل می‌کنند.

«احمد داود اغلو» در کتاب مذکور،‌ معتقد است که «ترکیه به دلیل موقعیت جغرافیایی و تاریخی خاص خود دارای عمق استراتژیک است.» به همین دلیل داود اوغلو ترکیه را در زمره کشورهای کوچکی قرار می‌دهد که آنها را قدرت‌های مرکزی (Central Powers) می‌نامد. او معتقد است که ترکیه نباید خود را محدود به نقش منطقه‌ای در بالکان یا خاورمیانه کند؛ چرا که کشوری مرکزی است و نه منطقه‌ای. بنابراین باید نقش رهبری را در چندین منطقه ایفا کند؛ چیزی که به این کشور در نظام بین الملل اهمیت استراتژیک می‌دهد.

از دید داوود اوغلو، ترکیه به همه مناطق غرب آسیا، ‌بالکان، قفقاز،‌ آسیای مرکزی و خزر، مدیترانه، خلیج فارس و دریای سیاه تعلق دارد و در همه این مناطق می‌تواند نقش رهبری را به عهده گرفته و اهمیت استراتژیک جهانی برای خود کسب کند.

از دید داوود اوغلو، ترکیه به همه مناطق غرب آسیا، ‌بالکان، قفقاز،‌ آسیای مرکزی و خزر، مدیترانه، خلیج فارس و دریای سیاه تعلق دارد و در همه این مناطق می‌تواند نقش رهبری را به عهده گرفته و اهمیت استراتژیک جهانی برای خود کسب کند. وی این ادعا را رد می‌کند که ترکیه پلی بین اسلام و غرب است چرا که به اعتقاد او، این امر باعث می شود ترکیه حالت منفعل به خود گرفته و بازیچه دست دیگر بازیگران شود.

مولفه‌های تشکیل دهنده دکترین عمق استراتژیک داود اوغلو را می توان چنین نام برد: ۱) ‌ترکیه باید نقش پررنگ، فعال (proactive) و متناسب با تاریخ گذشته و عمق جغرافیایی خود ایفا کند؛ ۲) برای اجرای بهتر آن می‌بایست بر روی قدرت نرم خود سرمایه گذاری کند، چرا که به نظر او کشورش با همه مناطق ذکر شده دارای روابط تاریخی و فرهنگی است؛ ۳)نهادهای سیاسی داخلی این کشور می‌توانند الگویی برای کشورهای این مناطق باشند؛ ۴)اقتصاد آن بازوی قدرتمندی برای پشتیبانی از این روابط است؛ ۵) باید در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای و بین المللی نقش مهمی را ایفا کند؛ ۶) با همکاری اقتصادی، سیاسی و امنیتی با کشورهای منطقه، نیاز به مداخله قدرت‌های خارجی را از بین ببرد ۷) به جای التماس و صرف هزینه‌های گزاف برای پیوستن به اتحادیه اروپا، باید روی کشورهای منطقه سرمایه‌گذاری کند مخصوصاً کشورهایی که زمانی جزء امپراطوری عثمانی بوده‌اند.

از دید او،‌ ترکیه برای رسیدن به موفقیت در این راه، با دو مسأله روبروست: ۱)مسائل و مشکلات داخلی: تا این کشور نتواند به شکل مسالمت آمیز مسأله کُردها و همچنین شکاف و اختلاف بین اسلام‌گرایان و سکولارها را حل و فصل کند نمی‌تواند در سیاست خارجی خویش موفقیت چندانی کسب کند. ۲)روابط با همسایگان: ترکیه برای اینکه بتواند به بازیگری مهم در منطقه و نظام بین‌الملل تبدیل شود، ابتدا باید با همسایگان خود رابطه مسالمت‌آمیزی داشته و اختلافات خود را با آنها حل و فصل کند. اینجاست که بعد مهمی از استراتژی داود اوغلو رخ می نمایاند که معروف است به استراتژی «عدم مشکل با همسایگان» (Zero Problem Policy With Neighbors).

بنابراین با بررسی این آراء متوجه می‌شویم که مقامات ترکیه به خصوص اردوغان بخش ابتدایی نظرات داود اوغلو را مدنظر قرار داده و مستلزمات مربوط به «عمق استراتژیک» ترکیه مورد نظر او را به خوبی پیگیری کرده‌اند اما در بخش لزوم حل مشکلات داخلی و عدم مشکل با همسایگان کاملا مسیر دیگری را پیموده‌اند.

وقتی مسیر اردوغان و داود اغلو جدا می‌شود

در سیاست داخلی، اردوغان نه تنها به سمت حل مشکل کُردها نرفت، بلکه دست به سرکوب گسترده حزب «دموکراتیک خلق» به عنوان تنها حزبی که امید می‌رفت با نمایندگی سیاسی کُردها، به تنش دهها ساله با دولت مرکزی پایان دهد، زد. دهها نماینده این حزب از جمله «صلاح‌الدین دمیرتاش» رئیس آن بازداشت و زندانی شدند. دهها شهردار وابسته به دمومراتیک خلق نیز خلع و روانه زندان شدند و ارتش ترکیه در جنوب و جنوب شرق این کشور درگیری‌های گسترده‌ای با گروه «حزب کارگران کردستان» (پ.ک.ک) آغاز کرد.

اردوغان از سوی دیگر با تغییر قانون اساسی در سال ۲۰۱۷ سیستم پارلمانی را به ریاستی تغییر داد. ملی‌گرایان و کُردها دو مخالف جدی این قانون بودند و در تبلیغات خود از اینکه ترکیه در دام استبداد بیفتد ابراز نگرانی می‌کردند. شاید بتوان گفت که این نگرانی بی مورد نیز نبود، چرا که با این تغییرات آقای اردوغان می‌تواند تا سال 2029 نیز همچنان در رأس قدرت باشد. البته باید منتظر انتخابات ۲۰۲۳ باشیم و با توجه به اوضاع اقتصادی نابسامان ترکیه و انتقادات شدید و عزم هم‌قطاران سابق اردوغان برای رقابت با وی از جمله داود اوغلو، باید گفت که حزب عدالت و توسعه باید نگران این انتخابات باشد.

در سیاست خارجی نیز اردوغان مسیر دیگری را بر خلاف توصیه‌های داود اوغلو پیمود و نگرشهای راهبردی جدید مبنی بر استراتژی مشکل صفر با همسایگان و اولویت دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی ترکیه، با آزمونی سخت در چگونگی پاسخ به تحولات انقلابی در محیط همسایگی این کشور مواجه شد. در ابتدای این تحولات، مدل نظام سیاسی ترکیه در سایه موفقیت‌های سیاسی و اقتصادی حزب عدالت و توسعه، به یکی از الگوهای پرنفوذ در تونس و مصر تبدیل شد و همین امر در کنار اهداف جاه‌طلبانه نخبگان ترکیه برای رهبری این تحولات، زمینه‌های ورود و درگیری این کشور در معادلات منطقه را فراهم کرد.

ترکیه در دو سال گذشته در همسایگی غرب خود با یونان، قبرس و به تبع آن با فرانسه درگیر شده و اصرار آنکارا برای اکتشاف و بهره‌برداری از منابع نفتی و گازی مدیترانه روابط این کشورها را پرتنش کرده است.

سال گذشته پس از سال‌ها پژوهش و عملیات جستجو، رجب طیب اردوغان از یافتن یک میدان گاز طبیعی در شرق مدیترانه به ظرفیت ۳۲۰ میلیارد متر مکعب خبر داد که از سال ۲۰۲۳ آماده بهره‌برداری خواهد بود. هرچند منابع موجود در این میدان به فرض درستی آن، در بهترین حالت تنها برای مصرف شش سال ترکیه بسنده خواهد بود اما آنچه اهمیت دارد نفس حرکت این کشور به سمت کشف میدان‌های گازی دیگر چه در خاک خود و چه در مدیترانه شرقی است که پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیک فراوانی در پی خواهد داشت. اما در حالی که اختلافات تاریخی پیچیده میان ترکیه با قبرس و یونان که بر کسی پوشیده نیست و همچنین مخالفت همیشگی فرانسه با عضویت ترکیه در اتحادیه اروپایی و لابی قدرتمند ارامنه در این کشور، بخشی از اختلافات آنکارا و پاریس به شمار می‌آیند؛ بحث استخراج گاز به تنش‌های گذشته افزوده است.

ترکیه در جنوب خود به سوریه و عراق لشکرکشی کرده و در شمال و شمال شرق سوریه تاکنون به سه عملیات نظامی دست زده و به گفته منابع سوری آماده دو عملیات قریب‌الوقوع دیگر نیز می‌شود. در شمال عراق نیز علاوه بر احداث پایگاه «بعشیقه» در کوههای قندیل تاکنون دست به دو عملیات نظامی زده است. دولت‌های بغداد و دمشق این حضور نظامی را غیر قانونی و نقض تمامیت ارضی و زیر پا گذاشتن حاکمیت کشورشان می‌دانند.

حضور در آفریقا به خصوص لیبی در سال‌های گذشته اصلی‌ترین عامل بقای فایز السراج و دولت وفاق ملی در قدرت بود و می توان گفت اگر ورود ترکیه به لیبی نبود چه بسا نیروهای «خلیفه حفتر» اکنون در طرابلس بودند.

قفقاز دیگر منطقه‌ای است که در ماههای گذشته تحت تأثیر حضور گسترده ترکیه بود. هرچند این منطقه به عنوان پلی برای رسیدن به آسیای مرکزی و کشورهای ترک‌زبان این منطقه همیشه مدنظر دولتمردان ترکیه بوده اما به طور عملی این کشور در یک سال گذشته اصلی‌ترین گام خود را رسیدن به این هدف راهبردی با دخالت گسترده در جنگ قره باغ برداشت. گسیل گسترده سلاح همزمان با اعزام تروریست‌های شمال سوریه برای تقویت ارتش الهام علی‌اف در برابر ارمنستان و حمایت سیاسی، رسانه‌ای و تبلیغاتی وسیع نشان از گام بلند ترکیه برای حضور طولانی‌تر در قفقاز دارد. اما این حضور به قیمت افزایش بحران با ارمنستان و تنش‌آلود کردن روابط با ایران صورت گرفته است. جمهوری اسلامی ایران هرچند طبق سیاست اصولی خود خواهان بازگشت سرزمین‌های اشغالی قره‌باغ به جمهوری آذبایجان است، اما تغییر موازنه در قفقاز و حضور بازیگران دیگر را به ضرر صلح و امنیت منطقه می‌داند. ورود رژیم صهیونیستی به منطقه نیز بی شک با چراغ سبز ترکیه به باکو صورت می‌گیرد که این موضوع برای ایران قابل تحمل نیست.

در بخش پایانی باید گفت که اردوغان و دولت متبوع وی، راهبرد مدنظر داود اوغلو در خصوص لزوم ارتباط با کشورهای منطقه را با سیاست تهاجم و مداخله‌گرانه اشتباه گرفته است که همین موضوع نیز پاشنه آشیل دولت ترکیه خواهد بود و این روزها در کنار شیوع کرونا به عامل دیگری در رشد مشکلات اقتصادی این کشور تبدیل شده است.

نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۳ می‌تواند به ادامه این سیاست‌ها منجر شده یا به مثابه ترمزی در مقابل حرکت پر شتاب ترکیه به سمت مداخله‌گری بیشتر باشد. به هرحال وضعیت بد اقتصادی، افزایش تورم و رشد مالیات‌ها موجب شده است که حزب عدالت و توسعه در نظرسنجی‌ها وضعیت بدی داشته باشد.

نشریه آمریکایی بارونز روز شنبه در گزارشی از وضعیت اقتصادی ترکیه نوشت که اقتصاد این کشور در سایه تسلط اردوغان بر بانک مرکزی همچنان در خطر قرار دارد. بارونز اردوغان را به «گاوچران مست» تشبیه کرد.

مؤسسه نظرسنجی ترکیه‌ای «ماک» نیز در تازه‌ترین گزارش خود که روز پنج‌شنبه هفته گذشته منتشر شد، نوشت که خشم و عصبانیت در جامعه ترکیه وجود دارد و در نظرسنجی صورت گرفته در خصوص رأی مردم در انتخابات ریاست‌جمهوری پیش رو ۴۲ درصد گفته‌اند که به اردوغان رأی نخواهند داد و ۳۷ درصد هنوز حامی او هستند.

«محمد علی کولات» رئیس این مؤسسه به روزنامه زمان ترکیه گفت که اردوغان همان‌طور که حزب عدالت و توسعه را به جایگاه و قدرت کنونی رساند، همان‌گونه نیز عامل شکست و افول آن خواهد شد./فارس

مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده