کاهش قاچاق هم زمان با توزیع عادلانه یارانه ها

به گزارش «راهبرد معاصر»، تصمیم صحیح دولت سیزدهم مبنی بر اصلاح یارانه‌ها و حذف ارز ترجیحی تخصیص یافته به گندم که در این مرحله با حذف یارانه آرد صنف و صنعت انجام شد، تأثیر مستقیم بر افزایش قیمت نان های ماشینی، انواع شیرینی و ماکارونی داشت.

 
این در حالی است که برخلاف شایعات مطرح شده، مقصر گرانی اجتناب ناپذیر محصولی همچون ماکارونی، دولت و تولیدکنندگان نیستند، بلکه ضرورت اصلاح سیاست های مخرب که از گذشته بر جای مانده، راه دیگری به جز حذف یارانه پرداختی به گندم صنف و صنعت باقی نگذاشته بود.

در یک‌سال گذشته نرخ جهانی گندم از ۶۰۹ دلار و ۵۰ سنت  به یک هزار و 363 دلار و ۵۰ سنت رسید، یعنی رشدی معادل ۱۲۳ درصد یا بیش از دو برابر را تجربه کرد که به معنای نیاز تخصیص دو برابری ارز دولتی برای واردات گندم است.

 
تا پیش از اجرای برنامه حذف ارز ترجیحی بخش قابل توجهی از یارانه ۳۰هزار میلیارد تومانی دولت به گندم و آرد به صورت قاچاق از کشور خارج می‌شد و منابع ارزی کشور را که می‌تواند با اصلاح دقیق سازوکار تخصیص آن به سفره مردم برگردد، هدر می‌داد.

بعد از حذف ارز ترجیحی، قیمت کالاهای اساسی که از ایران به پاکستان و دیگر کشورهای همسایه قاچاق می شد افزایش یافت، بنابراین قاچاق کالا دیگر برای دلالان صرفه اقتصادی ندارد

 
بی تردید عبور از مرحله سخت جراحی اقتصادی که ناگزیر با درد و خونریزی نیز همراه خواهد بود، بدون همدلی و همکاری بیش از پیش دولت، تولیدکنندگان واقعی و مردم امکان‌پذیر نخواهد بود.

 
عطا بهرامی، تحلیلگر مسائل اقتصادی در گفت‌وگو با «راهبرد معاصر» درباره کاربردی بودن سیاست مردمی کردن یارانه ها و حذف ارز ترجیحی در کاهش قاچاق کالای ایرانی به کشورهای همسایه گفت: راهبرد هدفمندی یارانه ها با حذف ارز 4 هزار و 200 تومانی را می توان یکی از مهمترین برنامه های جراحی اقتصادی دولت سیزدهم عنوان کرد، زیرا این موضوع علاوه بر کاهش مصرف بی رویه، به کاهش قاچاق کالای ایرانی به کشورهای همسایه منجر شده است.

وی درباره افزایش قیمت محصولات و کالاهای مصرفی در کشورهای همسایه و توجیه نداشتن قاچاق کالا از ایران برای سودجویان عنوان کرد: بعد از حذف ارز ترجیحی، قیمت کالاهای اساسی که از ایران به پاکستان و دیگر کشورهای همسایه قاچاق می شد افزایش یافت، بنابراین قاچاق کالا دیگر برای دلالان صرفه اقتصادی ندارد. آنچه حائز اهمیت است، اینکه متأسفانه دستکاری قیمت ها در گذشته و اعطای یارانه به همه کالاها به جولان افراد غیرمرتبط منجر شده بود که از یارانه مردم ایران به نفع خود سود می بردند.

این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح کرد: با افزایش نرخ سوخت بعد از بحران روسیه و اوکراین دولت انگلیس به هر خانوار بابت هزینه انرژی  500 پوند یارانه می دهد که طبق نیاز خود در سوخت، انرژی منزل یا خودرو مصرف کنند؛ این موضوع سبب هدفمندی مصرف انرژی و جلوگیری از به هدر رفتن سوخت می شود. بنابراین یارانه به مردم انگلیس داده می شود نه کشورهای دیگر، در حالی که به دلیل قیمت پایین کالا و انرژی در ایران، نه تنها مردم کشورمان بلکه افرادی از کشورهای همسایه از یارانه ایرانیان ارتزاق می کردند.

 
عطا بهرامی گفت: وقتی قیمت ها به صورت تصنعی و با دستکاری در حالت کاهشی نگاه داشته شود، اقتصاد کشور دستخوش تحولات منفی مانند مصرف بی رویه می شود، زیرا تقاضای القایی به صورت فزاینده اتفاق می افتد.

هدفمندی یارانه ها اقدام بزرگ و شجاعانه ای بود که اثرات آن در میان مدت و بلندمدت در اقتصاد و بر مردم کشورمان عیان می شود؛ از این جهت اقدام دولت بسیار ستودنی است که توانست معضل قاچاق کالا به کشورهای همسایه را از بین ببرد

وی توضیح داد: جمعیت ایران به نسبت کشور چین قابل مقایسه نیست، اما مصرف انرژی ما نزدیک به 80 درصد چین یا کل اروپاست؛ مصرفی که عامل اصلی آن فقط پایین بودن قیمت سوخت و انرژی است.

عطا بهرامی درباره کشورهای همسایه که از یارانه ایرانی ها بهره می بردند، گفت: دسته دوم ذی نفعان از توزیع یارانه ها به شیوه نادرست گذشته مردم کشورهای همسایه هستند که در نزدیکی مرزهای ما سکونت دارند. طبعاً روغن و بنزین کشور به ایسلند و اروپا قاچاق نمی شود، بلکه به کشورهای همسایه مانند افغانستان، پاکستان و مناطقی همچون اقلیم کردستان عراق و قفقاز جنوبی قاچاق می شود؛ یعنی این کشورها به چرخه تقاضای ایران افزوده می شوند و در واقع مردم کشورهای همسایه نیز از دولت ایران یارانه می گیرند.

 وی گردشگران خارجی را دسته سوم ذی نفعان از توزیع یارانه ها به شیوه نادرست گذشته خواند و گفت: توریست هایی که باید برای ایران ارزآوری به همراه داشته باشند، با ارزان بودن کالای ایرانی از یارانه ایرانیان بهره می برند؛ یعنی هر توریست اروپایی به طور میانگین در ایران 300  دلار هزینه می کند، در حالی که با یک محاسبه ساده می توان دریافت آنها به همین اندازه از ما یارانه دریافت می کنند. با توجه به این موضوع می توان دریافت سیاست های اقتصادی که کالای یارانه ای در جامعه توزیع کرده علیه اقتصاد و منافع ملی بوده است.

 
وی تصریح کرد: بی تردید هدفمندی یارانه ها اقدام بزرگ و شجاعانه ای بود که اثرات آن در میان مدت و بلندمدت در اقتصاد و بر مردم کشورمان عیان می شود؛ از این جهت اقدام دولت بسیار ستودنی است که توانست معضل قاچاق کالا به کشورهای همسایه را از بین ببرد.