ابعاد پیدا و پنهان اصرار زلنسکی بر رایزنی با پکن

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ این روزها ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین چندین بار از تمایل خود برای دیدار با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین خبر داده و حتی حاضر شده است هر چه سریع‌تر ‌با هدف برگزاری این دیدار به پکن سفر کند تا در جریان جزئیات طرح 12 ماده ای چینی ها برای پایان دادن به جنگ اوکراین قرار گیرد. 

اصرار زلنسکی مبنی بر دیدار با مقام‌های ارشد چینی در حالی است که پکن نیز قصد دارد نقش خود را به عنوان بازیگر میانجی در نظام بین الملل تقویت کند. حتی میانجی‌گری مؤثر چینی ها میان تهران و ریاض نیز در همین راستا قابل تحلیل و ارزیابی است. 

بخشی از ابراز تمایل خاص زلنسکی درباره دیدار با مقام‌های چینی مبتنی بر بی اعتمادی نسبت به بازی بعدی ناتو در اوکراین است

اما چرا زلنسکی اصرار به این دیدار دارد؟ عوامل پشت پرده و آشکار تمایل غربگرایان اوکراینی نسبت به رایزنی با پکن درباره سرنوشت جنگ اوکراین چیست؟ در این زمینه دو نکته اساسی وجود دارد که لازم است مدنظر قرار گیرد:

نخست، اینکه اخبار ضد و نقیض درباره سقوط شهر راهبردی باخموت در استان دونتسک (واقع در شرق اوکراین) به‌وسیله ارتش روسیه، موازنه نبرد را بیش از پیش به زیان دولت اوکراین تغییر خواهد داد. به‌تازگی زلنسکی اعتراف کرد، اگر سقوط باخموت محقق شود ممکن است روس‌ها این پیروزی را به غرب بفروشند و درنهایت، معامله ای یک‌طرفه را با عنوان «معاهده صلح» به کی یف تحمیل کنند. 

به عبارت بهتر، بخشی از ابراز تمایل خاص زلنسکی درباره دیدار با مقام‌های چینی مبتنی بر بی اعتمادی نسبت به بازی بعدی ناتو در اوکراین است. زلنسکی به وضوح آگاه است با فرسایشی شدن نبرد و بروز برخی بحران‌های اقتصادی در کشورهای اروپایی و حتی آمریکا (که خود را در قالب بحران‌های بانکی در این کشورها نشان داده است)، نگاه منتقدانه عمومی شهروندان غربی نسبت به استمرار حمایت‌های خارجی آمریکا-اروپا از جنگ اوکراین افزایش خواهد یافت.

در چنین شرایطی سقوط باخموت می تواند به دستمایه ای برای معامله پشت پرده ناتو و روسیه با یکدیگر بر سر پایان دادن به جنگ اوکراین تبدیل شود، با این تفاوت که قطعاً روس‌ها در صورت کسب دستاورد میدانی جدید در باخموت، محدودیت‌های بیشتری را به اوکراینی ها در پیمان صلح نهایی تحمیل خواهند کرد. 

دوم، اینکه رویکرد بازیگران غربی نسبت به رایزنی های کی یف و پکن نسبت به جنگ اوکراین تعیین کننده است. بدون شک شکل گیری هرگونه معامله ای میان روسیه و اوکراین با واسطه گری چینی ها خط قرمز ناتو در جنگ اوکراین به‌شمار می رود. بی دلیل نیست که دولت‌های غربی به صراحت طرح صلح چینی ها را در جنگ اوکراین (بدون توجه به ماهیت و جزئیات آن) صرفاً به واسطه هم پیمانی راهبردی مسکو و پکن رد کرده اند. 

از این رو ناتو در مسیر نزدیک شدن زلنسکی به پینگ و تحقق نهایی طرح واسطه گری و صلح چینی در جنگ اوکراین اخلال ایجاد کرد و حتی در این زمینه هشدارهای پشت پرده بسیار سختی به زلنسکی خواهد داد. با وجود این، فرجام معادله و کشمکش راهبردی با توجه به پیچیدگی آن چندان مشخص نیست.