آیا آمریکا و چین در تایوان با هم می‌جنگند؟

به گزارش راهبرد معاصر «مائو نینگ» سخنگوی وزارت خارجه چین، سفر هیئتی آمریکایی به تایوان را با هدف تقویت روابط نظامی و فروش سلاح به مسئولان این جزیره، ناقض اصل چین واحد و مفاد اعلامیه‌های مشترک پکن- واشنگتن تلقی کرد.

وی با توجه به تقویت رابطه نظامی واشنگتن- تایپه، تاکید کرد که سفر هیئت 25 نفره تجار و دلالان اسلحه به تایپه اثباتی دیگر مبنی بر قصد آمریکا برای تبدیل تایوان به «انبار باروت» است که برای هموطنان تایوانی دردسرساز خواهد شد. این اظهارات مقام چینی سیاست کاخ سفید در قبال تایوان را افشا می‌کند. کارشناسان از سال‌ها پیش گفته‌اند تشدید تنش‌ها جزو سیاست‌های راهبردی کاخ سفید در قاره آسیا است که ظهور قدرت‌های جدید را تجربه می‌کند.

آمریکا که در سال‌های اخیر با روی دادن مشکلات داخلی و جهانی خود درحال افول تدریجی است، گویا از شکل‌گیری قطب‌های جدید قدرت در فراسوی مرزهایش خرسند نیست؛ از این رو در تلاش است تا با دامن زدن به سیاست‌های تنش‌زا، این کشورها را از رسیدن به اتکاهای اقتصادی، نظامی و علمی دور سازد.

کاخ‌سفید که دریافته، ایجاد جنگ و بحران‌های منطقه‌ای راهی برای عقب انداختن قدرت‌های نوظهور است، اکنون در تلاش است تا با افزایش تنش میان تایوان و چین، این اژدهای زرد آسیایی را هم از رسیدن به قطب اقتصادی جهان منع کند؛ اژدهایی که گام‌های خود را فراتر از آفریقا و حتی قاره آمریکا برداشته است.

این البته سیاستی است که آمریکا در شرق اروپا هم اجرایی کرده و در آنجا تلاش کرده با ایجاد جنگ اوکراین توجه روسیه و کشورهای اروپایی را به این جنگ معطوف ساخته و ضمن فروش تسلیحات و تجهیزات نظامی کاخ کرملین را درگیر یک جنگ فرسایشی کند.

البته در شرق اروپا، با وجود اینکه آمریکا بانی اصلی جنگ اوکراین بود اما با این ‌حال این جنگ به هیچ عنوان نتوانست خواسته اصلی آمریکا درخصوص ممانعت از شکل‌گیری نظم جدید جهانی را محقق کند.

تنش در روابط آمریکا و چین

روابط میان چین و آمریکا اکنون چند سالی است که وارد تنش‌های بی‌سابقه‌ای شده و این دو قدرت بزرگ اقتصادی جهان بر سر مسائلی از تایوان و مسائل حقوق بشری گرفته تا فعالیت نظامی‌اش در دریای چین جنوبی اختلاف‌نظر دارند.

ماه گذشته در تازه‌ترین پرونده تنش چین اقدام به برگزاری یک رزمایش گسترده در نزدیکی تایوان کرد که در آن 11 کشتی جنگی و 59 هواپیمای چینی شرکت کردند. پکن از این رزمایش به عنوان «هشدار جدی» به تایپه یاد کرده بود.

پس از اعلام حضور ناو هواپیمابر «شاندونگ» چین در مانور نظامی این کشور در نزدیکی تایوان، ایالات متحده اعلام کرد که ناو شکن «یو‌اس‌اس میلیوس» این کشور در دریای چین در حال انجام «عملیات آزادی ناوبری» است. چین حضور این ناوشکن در دریای چین جنوبی را «تهاجم» خواند و آن را محکوم کرد.

آمریکایی‌ها در ماه‌های اخیر با موج‌سواری روی بحران اوکراین، مدعی شده‌اند که چین نیز در تدارک حمله به تایوان است تا این کشور را ضمیمه خاک خود کند. هرچند مقامات پکن بارها این ادعا را رد کرده‌اند اما واشنگتن درصدد است تا چین را به حمله احتمالی به تایوان تحریک کند. از آنجا که آمریکایی‌ها با تحریک روسیه برای حمله به اوکراین دنبال شکست این کشور در ابعاد اقتصادی و نظامی هستند، این سناریو درباره چین هم صدق می‌کند و مقامات کاخ سفید در تلاش هستند تا چین را نیز در تایوان درگیر کرده و هزینه‌های این رقیب نوظهور را بالا ببرند.

کاخ‌سفید درحالی چین را به حمله به تایوان متهم می‌کنند که دولتمردان پکن بارها گفته‌اند مساله تایوان شباهتی با اوکراین ندارد و این منطقه بخشی از خاک چین است. آمریکا با فروش پهپادهای نظامی و تسلیحات پیشرفته به تایوان این جزیره کوچک را به انبار باروتی در منطقه تبدیل کرده است که هر آن می‌تواند جرقه درگیری با چین را بزند. ژاپن هم به تبعیت از اربابان غربی خود، بارها ادعا کرده که سناریوی اوکراین ممکن است در تایوان هم تکرار شود و خواستار ائتلاف جهانی برای مقابله با تحرکات چین شده است.

گسترش اتحاد چین و روسیه

هرچند آمریکا در تلاش است تا با شکل‌گیری ائتلاف ضدچینی و ضدروسی در آسیا همچنان جولان دهد اما در مقابل کشورهای روسیه و چین هم به اتحاد در برابر غرب روی آورده‌اند. در این مسیر، جنگ اوکراین در نقش شتاب‌دهنده به تشکیل اتحاد اوراسیایی عمل کرده است. این جنگ، آن‌طور که کارشناسان می‌گویند هم به پررنگ‌تر شدن ائتلاف ایران و روسیه منجر شده و هم ائتلاف چین و روسیه را قدرتمندتر کرده است.

کارشناسان روابط چین و روسیه می‌گویند نیروی اصلی‌ای که چین و روسیه را به سمت یکدیگر سوق می‌دهد؛ چیزی که بعید است به زودی تغییر کند دشمنی مشترک دو کشور با ایالات متحده امریکا و غرب است.

«جوزف توریگیان» استادیار دانشکده خدمات بین الملل دانشگاه آمریکایی می‌گوید: «در هر دو پایتخت این دیدگاه وجود دارد که ایالات متحده چالش بزرگ و دشمن استراتژیک بلند مدت ایالات متحده است. هر دو کشور غرب را به عنوان قدرت‌های بزرگ می‌پندارند و اختلافات‌شان را مدیریت می‌کنند تا با یکدیگر بتوانند با این تهدید مقابله کنند».

در فوریه گذشته، شی و پوتین بیانیه مشترک تاریخی‌ای را امضا کردند که رابطه ویژه‌ای را بین پکن و مسکو ایجاد کرد رابطه‌ای که «هیچ زمینه ممنوعه‌ای برای همکاری نداشت». این بیانیه به عنوان تلاشی برای برقراری موازنه قوای جهانی به منظور رویارویی با سیستم اتحادهای طراحی شده توسط امریکا و تحت رهبری واشنگتن قلمداد شد.

بر اساس این پیمان، دو کشور متعهد می‌شوند از «منافع اصلی» یکدیگر از جمله ادعای چین در مورد جزیره خودمختار تایوان و منافع روسیه در اوکراین و سایر مناطق مرزی حمایت کنند. پکن تهاجم روسیه به اوکراین را محکوم نکرده و در عوض آمریکا و ناتو را مقصر این درگیری می‌داند.

مسکو و پکن همچنین بر مقابله مشترک با تحریم‌های غرب تاکید دارند. حال باید دید با راهبردهایی که پکن دربرابر تایوان و همکاری فزاینده خود با روسیه در برابر غرب در پیش گرفته است، تحولات شرق آسیا چگونه رقم خواهد خورد./تسنیم