مرگ روح الله زم صحت دارد؟ هوک: توافق مطلوب ترامپ ۳ تفاوت مهم با برجام خواهد داشت پاسخ رئیس هیأت مدیره خانه سینما به عذرخواهی صداوسیما قیمت خودرو امروز ۲۶ دی ۹۸/ افزایش یک تا دومیلیون تومانی قیمت برخی خودرو‌ها ظریف اعلام کرد: آمادگی ایران برای انتقال اجساد شهروندان اوکرینی دستور رئیسی برای تسریع در بررسی همه فرضیه‌های مطرح در حادثه هواپیمای اوکراینی پرونده استیضاح ترامپ رسما به سنا منتقل شد روزبهانی برنزی شد/ شریفی به فینال صعود کرد کانادا: ایران در تحقیقات مربوط به سقوط هواپیما همکاری کرده است مصر، کاردار ترکیه را احضار کرد اجرای عملیات بازار باز از شنبه نامه ۲۴ اقتصاددان کشور به رئیس‌جمهور آمریکا برای اجرای تحریم‌های تازه ایران زمان تنفس ۹۰ روزه اعلام کرد پنتاگون: برنامه‌ای برای خروج از عراق نداریم جلسه نمایندگان باشگاه پرسپولیس با اسپانسر البسه سرخپوشان مردم از سفر‌های غیر ضروری به دلیل تشدید بارندگی اجتناب کنند چند نخ سیگار بکشیم می‌میریم؟ سازمان ملل: ممکن است صلح در یمن امسال محقق شود عذرخواهی زینب ابوطالبی مجری شبکه افق ترافیک نیمه‌سنگین در آزادراه تهران- کرج و کرج- قزوین ماجرای توهین به رخشان بنی اعتماد و باران کوثری پوتین: رئیس‌جمهور و مدیران ارشد نباید دوتابعیتی باشند خبر مهم برای متقاضیان مسکن/فروش اقساطی واحدهای مسکونی مهر توییت زائری درباره زینب ابوطالبی مجری افق ‌پیش‌بینی بارش برف در جاده‌های ۱۰ استان علت خداحافظی محسن تنابنده بازیگر پایتخت عملیات بازار باز بانکی چیست و از چه زمان آغاز می‌شود؟ دومای روسیه صلاحیت گزینه پوتین برای نخست‌وزیری را تأیید کرد فیلم/ وضعیت نامعلوم نظامیان آمریکایی که در پایگاه عین‌الاسد عراق بوده‌اند فردا در تهران راهپیمایی برگزار نمی‌شود حاتمی: آمریکا تسلیم توانمندی موشکی و قدرت اراده جمهوری اسلامی شد بیانیه اتحادیه اروپا درباره دیدار ظریف و بورل روند نزولی تورم ادامه می‌یابد پاسخ وکیل اولیای‌ دم غزاله به ۲ شبهه در پرونده آرمان و نحوه دخالت سلبریتی‌ها نیاز مردم سیل زده سیستان و بلوچستان به ذخایر خونی طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۵ دی ۹۸ سرلشکر صفوی: قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح باید تقویت شود پاسخ ضرغامی به توهین ترامپ به شهید سلیمانی ماجرای مهمانانِ دردسرساز تلویزیون نخست وزیر جدید روسیه معرفی شد روحانی:بین جنگ و صلح یک گلوله فاصله است وام 160 میلیونی مسکن یکم چه زمانی افزایش می‌یابد؟ تکذیب شهادت سردار علي فضلي ظریف: اروپا، بقایای برجام را به ترامپ فروخت آیت‌الله جنتی: شهادت حاج قاسم روحیه ضدآمریکایی مردم را تقویت کرد درخواست عجیب الکویت از AFC؛بازی با استقلال در زمین بی‌طرف باشد! ترافیک در آزادراه قزوین-کرج-تهران نیمه سنگین است افسردگی چگونه بر بیماری آلزایمر اثر می‌گذارد؟ ماهینی چه زمانی به اردوی نساجی می‌رسد؟ شرایط ارسال جعبه سیاه هواپیما به کشورها/ نتیجه نهایی توسط هواپیمایی ایران اعلام می‌شود ظریف: به مذاکره با آمریکا تمایلی نداریم بازیکن مدنظر استقلال در تست‌های پزشکی رد شد ویدیو| عذرخواهی زینب ابوطالبی درباره اظهار نظرش وزارت خارجه انگلیس: "مک ایر" به تهران برمی‌گردد سرلشکر سلامی: ایران قدرت آمریکا را تنزل داد‌‌ / پروژه جنگ بسته شد / دیگر هیچ‌کس فکری برای جنگ علیه ملت ایران نمی‌‌کند کمیته مزد دستمزد کارگران را چگونه تعیین می‌کند؟ رهبر انقلاب نماز جمعه این هفته تهران را اقامه می‌کنند کاریکاتور| نام: سلبریتی، شغل: شعار دادن واکنش واعظی به فعال شدن مکانیسم ماشه توسط اروپایی‌ها و اظهارات بوریس جانسون درباره جایگزینی طرح ترامپ به جای برجام ناگفته‌هایی از آخرین روز زندگی سردار سلیمانی حجت الاسلام آذربایجانی : باید بر افزایش اعتماد مردم به حاکمیت کار کنیم/ضرورت گفتگو با مردم روحانی:نیرو‌های مسلحِ خود را تضعیف نکنیم طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۵ دی ۹۸ بنزین با چه قیمتی صادر می‌شود؟ تلاش آمریکا برای دست‌اندازی به اموال ایران ناکام ماند آیت‌الله جنتی: نتایج صلاحیت‎ها نهایی نیست امروز ۲۵ دی ۹۸ فروش اقساطی ایران خودرو؛ ۴۳ میلیون ارزان‌تر از بازار! رهبر انقلاب: کاری کنید روحیه جهاد و مقاومت راه قطعی نسل‌های پی در پی شود تداوم بارش‌ها در سیستان و بلوچستان/ تهران جمعه بارانی می‌شود پشت پرده غیب شدن مقداری از سهمیه بنزین از کارت‌های سوخت وام خرید خانه‌های ۲۵ سال به بالا چقدر است؟ هوای تهران آلوده است شجاعی زند: پیش‌بینی‌ناپذیری جامعه را دلیلی بر زنده بودن آن می‌دانم تمام رانندگان تاکسی بیمه می شوند مشمولان غایب اجازه کار در سازمان‌های دولتی و خصوصی را ندارند کاریکاتور| نه سردار، نه موشک، فقط یه بسته پوشک بازداشت تعدادی از افراد در حادثه سقوط هواپیما/سفیر انگلیس عنصر نامطلوب است هوای پایتخت در مرز آلودگی پیکر ۶۱ نفر از جانباختگان سانحه سقوط هواپیما آماده تحویل به خانواده‌ها اینفوگرافیک / وضعیت مناطق سیل‌زده سیستان و بلوچستان ویدیو/ خبر خوب بیمه‌ای براي موتورسواران؛ ۳ ماه بخشودگي جريمه پاسخ دندان‌شکن بازیگر هالیوود به توئیت ترامپ+ عکس معرفی برگزیدگان جشنواره فیلم عمار/ مرثیه‌ای از انجیل برنده بخش مستند مقاومت جهانی شد اعلام نامزد‌های جایزه بخش مستند و داستانی دهمین جشنواره فیلم عمار درگذشت آیت الله سیدهاشم رسولی محلاتی + بیوگرافی و عکس همسر محسن چاووشی، بازیگر تلویزیون شد اینفوگرافیک | ۱۴ لحظه حساس روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب تبدیل منزل سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی به موزه صاحبان صفحات و حسابهای حذف شده، از اینستاگرام شکایت می‌کنند ۱۳ دی در تقویم، «روز جهانی مقاومت» شد «دورهمی» این هفته پخش نمی‌شود تصاویر اتش سوزي جنگلهاي استراليا حمله بازیگر زن به دونالد ترامپ در مراسم گلدن‌گلوب سربازان حاج قاسم تهران را قُرق کردند/ تصویری روایت بازیگر هالیوود از ترور "حاج قاسم"/ نمی‌دانیم چطور باید فرار کنیم؛ لطفاً ما را نکشید! رشیدپور: اینستاگرام صدای شهید ترور را حذف می‌کند اما عکس فرمانده ترور را نه پهپادی که به وسیله آن سردار سلیمانی به شهادت رسید/ تصویر لحظه فرار يكي از مقامات سفارت آمريكا در بغداد/ فیلم فیلم/ فرصت درخواست مجدد طرح حمایت معیشتی فیلم/ وقتی معلمان و فرهنگیان باید مالیات بدهند برای اینکه سهمه کارت سوخت کسر نشود چه باید کرد+ فیلم بازداشت عوامل دایرکننده سالن تتو مختلط در غرب تهران+فیلم اینفوگرافیک / آمار مراجعه به اورژانس بخاطر آلودگی هوا در روزهای اخیر "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
حامد سرلکی؛ کارشناس مسائل سیاسی
تاریخ انتشار: ۰۹:۳۴ - ۱۷ مهر ۱۳۹۸ - 2019 October 09
کد خبر: ۲۴۱۸۳
تغییر تاکتیکی یا اصلاح گفتمانی؟!

پشت پرده علاقه مند شدن اصلاح طلبان به مسائل «عدالت» و «معیشت» چیست؟

در سال ها و ماه های اخیر ورق برگشته و اصلاح طلبان نسبت به مؤلفه های معیشتی به خصوص بحث عدالت در ابعاد اقتصادی بسیار علاقه نشان می دهند.

به گزارش راهبرد معاصر؛ شاید به استناد یک ادعای قدیمی اصلاح طلبان، این جریان بیشتر از آن که دل در گرو توسعه اقتصادی و مباحث کف خیابانی داشته باشند، تلاش در احقاق توسعه سیاسی می نمودند و لذا این مسأله در دهه هشتاد به عنوان شناسنامه جریان چپ خط امامی پس از دوران ریاست بر دولت شناخته میشد. اما در سال ها و ماه های اخیر ورق برگشته و اصلاح طلبان نسبت به مؤلفه های معیشتی به خصوص بحث عدالت در ابعاد اقتصادی بسیار علاقه نشان می دهند.

 

اما در حقیقت نقطه شروع این تغییر رویه (تاکتیک یا گفتمان) را باید در چند دلیل زیر جست:

تحرکات پوپولیستی: ادعای پوپولیستی بودن دولت های نهم و دهم که از سوی اصلاح طلبان مطرح می شد، دیری نپایید که گریبان خود آن ها را گرفت. شاید روزی گمان نمی کردند که سخن از اقتصاد  و معیشت گفتن و دغدغه عدالتخواهی داشتن، درب منزل آن ها نیز برسد. به طور مثال «عباس عبدی» در آن برهه می گفت: «صحبت کردن از موضوعات حساسی چون فساد اداری و فاصله طبقاتی جذابیت‌های پوپولیستی دارد»[1]. آن ها در برخی از مصاحبه های خود گاهاً معطرف شده اند که حتی ریاست جمهوری خاتمی نیز خاستگاهی پوپولیستی داشته و به طور واقعی دغدغه جامعه مدنی را در سر نداشته است. به طور مثال «محمدرضا تاجیک» تنئوریسین اصلاح طلب در مصاحبه می گوید: « شاید بتوان گفت که پیروزی خرداد۷۶ محصول یک نوع حرکت پوپولیستی بود از آن جهت که حاملان و عاملان اصلاحات برآمده احزاب و نهادهای مدنی نبودند و خیل عظیمی از توده ها بودند که بدون هیچ سازماندهی خودجوش عمل کردند. به اعتقاد من، اما تمام اشکال پوپولیسم منفی نیست[2] و ما با یک تیپولوژی بسیار وسیعی در عرصه پوپولیسم مواجه هستیم از پوپولیسم های رادیکال تا پوپولیسم های لطیف که حتی در شرایط کنونی به شکلی پست مدرن ها هم تجویزش می کنند. آنچه که مهم است این است که به هر حال در منظومه گفتمانی و نظری جنسش اصلاحات و خصوصا آقای خاتمی تقویت فضای پوپولیستی وجود نداشت در منظومه فکری اصلاحات تمام توجه به تکثر سیاسی، تقویت نهادهای مدنی، گسترش دموکراسی و بود، اما آنچه در عمل اتفاق افتاد این بود که بنا به علل و عوامل گوناگون اصلاحات نتوانست آنگونه که باید به احزاب و نهادهای مدنی شکل بدهد»[3]. به همین روی می توان پیش بینی کرد سخن از عدالت اقتصادی و معیشت از زبان اصلاح طلبانی که عموماً با به روی کار آوردن دولت های سرمایه داران نتوانسته آن را ساختاربندی کند بیشتر یک تاکتیک موقت است تا یک تصمیم اصلاح گفتمانی.

 

پشت پرده علاقه مند شدن اصلاح طلبان به مسائل «عدالت» و «معیشت» چیست؟

 

فرار رو به جلو: دولت و اقدامات دولتمردان، پاشنه آشیل سیاسی اصلاح طلبان در سال های سال خواهد بود. این سخن ادعای گزافه ای نیست وقتی شاهد آن هستیم که یک به یک اصلاح طلبان سرشناس نسبت به حمایت از دولت دوازدهم پشیمان شده اند. با این حساب ادعای عدالتخواهی در جایی که عموما کارگزارن آن در فقره ژن خوب و امثال آن نتوانسته جزیی از مصادیق این دگردیسی باشد بیشتر از هر چیزی مضحک است. یعنی آنکه اصلاح طلبان اساساً خود به ادعاهایشان اعتقادی نداشته و این را در عمل ثابت کرده و در مقام دوم دوست دارند نشان بدهند که این دولت این بار طرف مقابل آن ها است و در نهایت سعی بر آن دارند تا خرقه حمایت را از تن خارج کرده و رخت منتقد بودن را به تن کنند. که عموماً این تاکتیک نیز تنها در چارچوب انتخابات های پیش رو کارآیی آن هم روی کاغذ داشته و در میدان عمل کمتر کسی از خاطر خواهد برد که «سعید حجاریان» با شرایط جسمانی خاص خود تا شهرهای دور دست جهت تبلیغ دولت منتخب خود می رفته است. اخیراً نیز یکی از ژست های اقتصادی اصلاح طلبان را «محسن آرمین» گرفته که در بسیاری از سایت های نزدیک به اصلاح طلبان بازنشر فراوان داده شده است. او در بخشی از سخنان خود می گوید: « اصلاح طلبان در بیان مشکلات اقتصادی جامعه نظیر تورم و گرانی و بیکاری و... و حتی ارائه راهکارها چه در مجلس و چه بیرون مجلس، کارنامه ای قابل دفاع‌تر از دیگر جریان‌های سیاسی دارند. مشکل اصلاح طلبان نداشتن یک گفتمان جدید و ناظر به اصلی‌ترین مشکلات کشور است که عدالت خواهی و فسادستیزی بخشی از آن است. مشکل اصلاح طلبان به گمان من این است که گفتمان آن‌ها به اندازه کافی منسجم، رادیکال، صریح و شفاف نیست. گفتمانی که پیش از این وجود داشت با توجه به تحولات سیاسی و اجتماعی سال‌های اخیر نیاز به بازسازی دارد»[4].

 

اهمیت بحث آنقدر جدی شده که تاکتیک های اورژانسی اصلاح طلبان در قالب برجسته کردن موضوع معیشت و عدالت، پای خود را در رساله نواصلاح طلبی «محمد رضا تاجیک» نیز گذاشته و او مجبور به اعتراف شده و می گوید: «اگر جامعه را هرمی فرض کنیم که مردم در قاعده آن باشند و بخواهیم با قاعده هرم ارتباط برقرار کنیم؛ آیا این قاعده هم‌اکنون هم با مفاهیمی مانند آزادی ارتباط برقرار می‌کند، یا با مفاهیم انضمامی‌تری مانند امنیت، معیشت، کار، شغل و اشتغال. آمار نشان می‌دهد حداقل [بیش از] یک دهه پیش، مفهوم آزادی در صدر خواسته‌های مردم بوده است.  اما در پیمایش‌های اخیر، معیشت و امنیت در صدر قرار گرفته‌اند. یک نیروی اجتماعی و سیاسی باید بتواند بین آرمان، هدف، ایده و مکتب خود با چیزی که مردم به‌دنبال آن هستند، به یک جمع‌بندی برسد. چراکه درغیراین‌صورت نمی‌تواند جنبش ایجاد کند یا اگر هم به‌صورت ظاهری موفق شود، جنبشی بی‌پشتوانه خواهد بود. جنبشی که در تعدادی بازیگر، پژوهشگر و نخبه‌ که نمی‌توانند با مردم ارتباط برقرار کنند، خلاصه می‌شود» . این بازاندیشی در مفاهیم اصلاح‌طلبی به عقیده تاجیک می تواند گره‌گشا باشد، وی در فکتی که قبلا به آن اشاره شد گفته است که: «اصلاح‌طلبان باید مشقشان را در ورق‌هایی از این دفتر بنویسند که سفید است. زبان توده‌های مردم را بیاموزند و اسیر مفاهیم خودساخته و پرداخته‌ای همچون پوپولیسم نشوند. همه ما باید تلاش کنیم با توده‌های مردم رابطه برقرار کنیم. خلاهای سازمان را پوشش دهیم و چهار سال آینده بتوانیم این رای را تقویت و در سازمان رای رقیب حضور جدی داشته باشیم»[5] .

 

به کارگیری بیشتر افراد حزب کارگزاران سازندگی به دلیل اعتقاد آن ها به اولویت توسعه اقتصادی آن هم در لیست شوراها و لیست های آتی یکی از اصولی است که به گفته ی تاجیک در مانیفست نواصلاح طلبی لحاظ شده، گرچه او نامی از این حزب نبرده است. اما او با اشاره به انتخابات 96 بر آن شده است که اصلاح‌طلبی را کمی به پوپولیسم اقتصادی نزدیک کند. او اعتراف می کند رأی 16 میلیونی مردم به آیت‎الله «ابراهیم رئیسی» در انتخابات 1396 نوعی زنگ خطر برای اصلاح طلبان است. در ادامه می افزاید که نباید هدف رای دهندگان به رئیسی عبور کرد، این 16 میلیون قطعاً در شکل حداقلی به دلایل ارزشی به کاندیدای جبهه انقلاب و در بخش حداکثری به دلیل رفع مشکلات معیشتی به وی رای داده اند. اصلاح طلبان باید این وضعیت را به وجود بیاورند که در کناره توسعه سیاسی روزافزون توسعه اقتصادی نیز لحاظ گردد.

 

پشت پرده علاقه مند شدن اصلاح طلبان به مسائل «عدالت» و «معیشت» چیست؟

 

 

 

[1]  روزنامه فجر، 08/04/84

[2] استاندارد دوگانه در خصوص پوپولیسم

[3] روزنامه کارگزاران، 25/10/1387

[4] خبرگزاری ایرنا، 14/07/1398

[5]  خبرگزاری ایسنا، 08/05/1396

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده