سردار ربانی: آمریکا شکل جدیدی از فاشیسم جهانی را به نمایش گذاشته/ امنیت جهانی تابع تغییر رفتار ایالات متحده است اعلام ترکیب استقلال برای دیدار مقابل سایپا کدام دارایی ها در سامانه ثبت اموال مسئولان اعلام می‌شود؟ حقوق مهرماه بازنشستگان واریز می‌شود زلزله 5.6 ریشتری بندرعباس را لرزاند کلینتون نامه ترامپ به اردوغان را به طنز کشید ۱۵ هزار میلیارد تومان، زیان انباشته دو خودروساز بزرگ/بنگاهداری،دردسر بزرگ ایران خودرو و سایپا هافبک استقلال بخشیده شد زنگنه: برخی شرکت‌های پتروشیمی برای واریز ارز صادراتی بازی درمی‌آورند کیف دستی شرم‌آور ایوانکا ترامپ سوژه خبرنگاران شد + تصاویر سرنوشت سهمیه بندی بنزین چه خواهد شد؟ آمریکایی‌ها در خصوص حمله سایبری به ایران واکنش ترابی به هجمه‌ها: از جایی خط نگرفتم سهامداران بورس از پول داغ خودشان داغ میشوند عون: حوادث لبنان نشان دهنده ناراحتی مردم است بازگشت بازیکن اخراجی استقلال به تمرینات آبی ها هشدار بایدن به حضور ترامپ در قدرت برای چهار سال دیگر شکایت ایران از بحرین در فیفا وصول شد اظهارات ضد ایرانی مقام آمریکایی در کنفرانس امنیتی بحرین دعوای سی‌ان‌ان و ترامپ بالا گرفت گران ترین بازیکن تاریخ باشگاه پرسپولیس علائمی که می‌گویند همسرتان اضطراب دارد مهاجم تیم فوتبال جوانان ایران به پرسپولیس پیوست ضرب‌الاجل چاووش اوغلو به کردها قیمت انواع خودروهای داخلی 29 مهر 98+ جدول نحوه پیگیری قطع یارانه نقدی خانوار/ عوامل حذف یارانه آخرین مهلت ثبت‌نام وام ضروری بازنشستگان کشوری ظریف: تصمیم FATF علیه ایران کاملا سیاسی است قانونی درباره محرمانه بودن دارایی نمایندگان مجلس وجود ندارد برنامه روز دوم بازی‌های هفته هفتم لیگ برتر فوتبال+ جدول مسببین حمله به نفت کش ایران در دریای سرخ را مجازات خواهیم کرد / از آزادی پول‌های بلوکه شده ایران توسط امارات اطلاعی ندارم اما تحرکات جدید در روابط دو کشور را تایید می کنم تأمین معیشت فرهنگیان، محور اصلی بودجه سال ۱۳۹۹ فردا آخرین روز پروازهای طرح اربعین اعلام پایان اعمال تمام محدودیت‌های ترافیکی در شهر مهران چرا بیرانوند بعد از گل پیکان به سر خودش کوبید؟ مسئول امنیتی عراق بازداشت زم را در عراق تکذیب کرد آیا تلگرام رفع فیلتر می‌شود؟ نیم بها شدن بلیت دیدار سایپا و استقلال واکنش مسکو به استعفای حریری ترکیب احتمالی استقلال مقابل سایپا مورالس پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری بولیوی واکنش ترکیه به ادعای استفاده از سلاح شیمیایی با مستاجری که خانه را تخلیه نمی‌کند چه باید کرد؟ اتفاق ناخوشایندی که شاید برای جهانبخش رخ دهد جدول رده‌بندی لالیگا در پایان هفته نهم طرح جدید پیش فروش ایران خودرو ویژه ۳۰ مهر + شرایط رهن و اجاره آپارتمان‌ نقلی در تهران+ جدول برف پاییزی در راه است/ بارش باران، برف و وزش باد شدید در ۲۰ استان کشور نرخ ارز سکه طلا دلار | امروز ۲۹ مهر ۹۸ نوبل اقتصاد در پی «درمان»، دانشکده‌های ایرانی ولی درگیر «اوتیسم» انتقاد شدید همتی از خودروسازی و قطعه سازان درباره فیلم صهیونیستی «مأمور مخفی»؛ "تلاش های مستمر هالیوود برای ایران هراسی" هنرمندان در تشییع پیکر حسین دهلوی+ تصاویر راه‌اندازی بخش ثانویه راکتور اراک تا دو هفته دیگر افشای دست داشتن فرانسه در قتل قذافی تعمیر نفت‌کش "سابیتی" در ایران در آینده نزدیک راه حل عون برای خروج از بحران جلسه دادگاه ارز دیجیتال تلگرام تا سال ۲۰۲۰ به تعویق افتاد امارات ۷۰۰ میلیون دلار پول ایران را آزاد کرد پیام‌ها و درس‌های پیاده‌روی اربعین؛ " هفت اتفاق مهم در پَس یک حماسه بزرگ" ماجرای صندلی فروشی در دانشگاه‌های دولتی صحت دارد؟ قیمت زمین ۱۷۵ درصد رشد کرد/ جهش ۳۵ درصدی نرخ اجاره‌بها نحوه اعتراض به قطع یارانه نقدی کدام استان‌ها بیشترین حذف یارانه بگیران را داشته‌اند؟ ارائه طرح مشترک ژاپن و فرانسه به ایران به شرط پایبندی کامل به برجام مجلس درباره نحوه اختصاص "۱۴ میلیارد دلار ارز" تفحص می کند خبر خوش برای پشت کنکوری‌ها یارانه چه کسانی واریز نشد؟ + فیلم سردار سلامی: بازداشت زم موجب غافلگیری سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه شد حسین فریدون به مرخصی رفت آخرین وضعیت جوایز و وعده‌های برنامه استعدادیابی شبکه ۳ اجرای طرح مبارزه با بدحجابی در تمام پاساژهای تهران فیلم/ گل سردار آزمون به روستوف ناراحتی بازیگر زن جنجالی از شنیدن یک خبر انتقال آب دریای خزر به فلات مرکز ایران؛ علل و پیامدها سامانه بارشی جدید در راه است/ تهران ابری می شود اتفاقی که مانع بازیگری خانم مجری شد سردار سلامی: راهپیمایی اربعین استکبار جهانی را همچون یخ ذوب می‌کند رهبر انقلاب: اگر در مسیر حق، ثابت‌ قدم باشید، کشور و دنیا اصلاح می‌شود تکذیب خبر بازداشت زم در نجف شیوع بیماری ویروسی در میان زائرین  شایعه است سوتی باحال در سریال «ستایش»+ فیلم چه کسی «زم» را به ایران هدایت کرد؟ مسئولان به صورت شفاف اعلام کنند اموال خود را از کجا آورده‌اند حرز امام جواد در چه صورتی اثرگذار می شود؟ کنسرت لس آنجلس محمدرضا گلزار + عکس و فیلم تشکیل شورای سلبریتی ها گریم پیمان معادی و مهران مدیری در یک فیلم جنجالی +عکس واکنش علی دایی، علی لاریجانی و روزنامه جوان به هتاکی مجری صدا و سیما!+ فیلم خودکشی سولی خواننده محبوب پاپ+ تصاویر واکنش جالب روزنامه جام‌جم به دستگیری روح‌الله زم+ عکس شغل عجیب و جنجالی بازیگر غایب ستایش لورفت+ عکس بازیگر ستایش با همسرش + عکس اخبار ۲۰:۳۰ با «داره می‌ریزه» به سراغ آمدنیوز رفت+ فیلم سفر دسته جمعی بازیگران مشهور به کربلا+عکس واکنش ۲۰:۳۰ به پوشش بازیگران زن + فیلم واکنش متین ستوده به حاشیه سازی در مراسم اکران خصوصی مسخره باز بحث و جدل دولت و سیما درباره مستند دخترِ آبی علت کاهش وزن شدید آنجلینا جولی چیست؟ پوشش جنجالی متین ستوده در اکران مسخره باز+ تصاویر چهره سوخته مدل مشهور پس از حمله اسیدپاشی+ تصاویر عکس/ فریبا نادری در ستایش کنار همسر دومش تصویری شگفت انگیز از پارکینگ مهران گل‌های برتر مارک ویلموتس سرمربی تیم ملی در بوندسلیگا+ فیلم "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران چرا سیاست فشار و محاصره ایران شکست خورده است؟ آیا عراق جبهه جدید درگیری اسرائیل با ایران است؟ بایسته های رسیدن به هرگونه توافق با طالبان برای آمریکا هدایت یازده سپتامبر دیگری از ادلب! بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
حامد سرلکی؛ کارشناس مسائل سیاسی
تاریخ انتشار: ۰۹:۳۴ - ۱۷ مهر ۱۳۹۸ - 2019 October 09
کد خبر: ۲۴۱۸۳
تغییر تاکتیکی یا اصلاح گفتمانی؟!

پشت پرده علاقه مند شدن اصلاح طلبان به مسائل «عدالت» و «معیشت» چیست؟

در سال ها و ماه های اخیر ورق برگشته و اصلاح طلبان نسبت به مؤلفه های معیشتی به خصوص بحث عدالت در ابعاد اقتصادی بسیار علاقه نشان می دهند.

به گزارش راهبرد معاصر؛ شاید به استناد یک ادعای قدیمی اصلاح طلبان، این جریان بیشتر از آن که دل در گرو توسعه اقتصادی و مباحث کف خیابانی داشته باشند، تلاش در احقاق توسعه سیاسی می نمودند و لذا این مسأله در دهه هشتاد به عنوان شناسنامه جریان چپ خط امامی پس از دوران ریاست بر دولت شناخته میشد. اما در سال ها و ماه های اخیر ورق برگشته و اصلاح طلبان نسبت به مؤلفه های معیشتی به خصوص بحث عدالت در ابعاد اقتصادی بسیار علاقه نشان می دهند.

 

اما در حقیقت نقطه شروع این تغییر رویه (تاکتیک یا گفتمان) را باید در چند دلیل زیر جست:

تحرکات پوپولیستی: ادعای پوپولیستی بودن دولت های نهم و دهم که از سوی اصلاح طلبان مطرح می شد، دیری نپایید که گریبان خود آن ها را گرفت. شاید روزی گمان نمی کردند که سخن از اقتصاد  و معیشت گفتن و دغدغه عدالتخواهی داشتن، درب منزل آن ها نیز برسد. به طور مثال «عباس عبدی» در آن برهه می گفت: «صحبت کردن از موضوعات حساسی چون فساد اداری و فاصله طبقاتی جذابیت‌های پوپولیستی دارد»[1]. آن ها در برخی از مصاحبه های خود گاهاً معطرف شده اند که حتی ریاست جمهوری خاتمی نیز خاستگاهی پوپولیستی داشته و به طور واقعی دغدغه جامعه مدنی را در سر نداشته است. به طور مثال «محمدرضا تاجیک» تنئوریسین اصلاح طلب در مصاحبه می گوید: « شاید بتوان گفت که پیروزی خرداد۷۶ محصول یک نوع حرکت پوپولیستی بود از آن جهت که حاملان و عاملان اصلاحات برآمده احزاب و نهادهای مدنی نبودند و خیل عظیمی از توده ها بودند که بدون هیچ سازماندهی خودجوش عمل کردند. به اعتقاد من، اما تمام اشکال پوپولیسم منفی نیست[2] و ما با یک تیپولوژی بسیار وسیعی در عرصه پوپولیسم مواجه هستیم از پوپولیسم های رادیکال تا پوپولیسم های لطیف که حتی در شرایط کنونی به شکلی پست مدرن ها هم تجویزش می کنند. آنچه که مهم است این است که به هر حال در منظومه گفتمانی و نظری جنسش اصلاحات و خصوصا آقای خاتمی تقویت فضای پوپولیستی وجود نداشت در منظومه فکری اصلاحات تمام توجه به تکثر سیاسی، تقویت نهادهای مدنی، گسترش دموکراسی و بود، اما آنچه در عمل اتفاق افتاد این بود که بنا به علل و عوامل گوناگون اصلاحات نتوانست آنگونه که باید به احزاب و نهادهای مدنی شکل بدهد»[3]. به همین روی می توان پیش بینی کرد سخن از عدالت اقتصادی و معیشت از زبان اصلاح طلبانی که عموماً با به روی کار آوردن دولت های سرمایه داران نتوانسته آن را ساختاربندی کند بیشتر یک تاکتیک موقت است تا یک تصمیم اصلاح گفتمانی.

 

پشت پرده علاقه مند شدن اصلاح طلبان به مسائل «عدالت» و «معیشت» چیست؟

 

فرار رو به جلو: دولت و اقدامات دولتمردان، پاشنه آشیل سیاسی اصلاح طلبان در سال های سال خواهد بود. این سخن ادعای گزافه ای نیست وقتی شاهد آن هستیم که یک به یک اصلاح طلبان سرشناس نسبت به حمایت از دولت دوازدهم پشیمان شده اند. با این حساب ادعای عدالتخواهی در جایی که عموما کارگزارن آن در فقره ژن خوب و امثال آن نتوانسته جزیی از مصادیق این دگردیسی باشد بیشتر از هر چیزی مضحک است. یعنی آنکه اصلاح طلبان اساساً خود به ادعاهایشان اعتقادی نداشته و این را در عمل ثابت کرده و در مقام دوم دوست دارند نشان بدهند که این دولت این بار طرف مقابل آن ها است و در نهایت سعی بر آن دارند تا خرقه حمایت را از تن خارج کرده و رخت منتقد بودن را به تن کنند. که عموماً این تاکتیک نیز تنها در چارچوب انتخابات های پیش رو کارآیی آن هم روی کاغذ داشته و در میدان عمل کمتر کسی از خاطر خواهد برد که «سعید حجاریان» با شرایط جسمانی خاص خود تا شهرهای دور دست جهت تبلیغ دولت منتخب خود می رفته است. اخیراً نیز یکی از ژست های اقتصادی اصلاح طلبان را «محسن آرمین» گرفته که در بسیاری از سایت های نزدیک به اصلاح طلبان بازنشر فراوان داده شده است. او در بخشی از سخنان خود می گوید: « اصلاح طلبان در بیان مشکلات اقتصادی جامعه نظیر تورم و گرانی و بیکاری و... و حتی ارائه راهکارها چه در مجلس و چه بیرون مجلس، کارنامه ای قابل دفاع‌تر از دیگر جریان‌های سیاسی دارند. مشکل اصلاح طلبان نداشتن یک گفتمان جدید و ناظر به اصلی‌ترین مشکلات کشور است که عدالت خواهی و فسادستیزی بخشی از آن است. مشکل اصلاح طلبان به گمان من این است که گفتمان آن‌ها به اندازه کافی منسجم، رادیکال، صریح و شفاف نیست. گفتمانی که پیش از این وجود داشت با توجه به تحولات سیاسی و اجتماعی سال‌های اخیر نیاز به بازسازی دارد»[4].

 

اهمیت بحث آنقدر جدی شده که تاکتیک های اورژانسی اصلاح طلبان در قالب برجسته کردن موضوع معیشت و عدالت، پای خود را در رساله نواصلاح طلبی «محمد رضا تاجیک» نیز گذاشته و او مجبور به اعتراف شده و می گوید: «اگر جامعه را هرمی فرض کنیم که مردم در قاعده آن باشند و بخواهیم با قاعده هرم ارتباط برقرار کنیم؛ آیا این قاعده هم‌اکنون هم با مفاهیمی مانند آزادی ارتباط برقرار می‌کند، یا با مفاهیم انضمامی‌تری مانند امنیت، معیشت، کار، شغل و اشتغال. آمار نشان می‌دهد حداقل [بیش از] یک دهه پیش، مفهوم آزادی در صدر خواسته‌های مردم بوده است.  اما در پیمایش‌های اخیر، معیشت و امنیت در صدر قرار گرفته‌اند. یک نیروی اجتماعی و سیاسی باید بتواند بین آرمان، هدف، ایده و مکتب خود با چیزی که مردم به‌دنبال آن هستند، به یک جمع‌بندی برسد. چراکه درغیراین‌صورت نمی‌تواند جنبش ایجاد کند یا اگر هم به‌صورت ظاهری موفق شود، جنبشی بی‌پشتوانه خواهد بود. جنبشی که در تعدادی بازیگر، پژوهشگر و نخبه‌ که نمی‌توانند با مردم ارتباط برقرار کنند، خلاصه می‌شود» . این بازاندیشی در مفاهیم اصلاح‌طلبی به عقیده تاجیک می تواند گره‌گشا باشد، وی در فکتی که قبلا به آن اشاره شد گفته است که: «اصلاح‌طلبان باید مشقشان را در ورق‌هایی از این دفتر بنویسند که سفید است. زبان توده‌های مردم را بیاموزند و اسیر مفاهیم خودساخته و پرداخته‌ای همچون پوپولیسم نشوند. همه ما باید تلاش کنیم با توده‌های مردم رابطه برقرار کنیم. خلاهای سازمان را پوشش دهیم و چهار سال آینده بتوانیم این رای را تقویت و در سازمان رای رقیب حضور جدی داشته باشیم»[5] .

 

به کارگیری بیشتر افراد حزب کارگزاران سازندگی به دلیل اعتقاد آن ها به اولویت توسعه اقتصادی آن هم در لیست شوراها و لیست های آتی یکی از اصولی است که به گفته ی تاجیک در مانیفست نواصلاح طلبی لحاظ شده، گرچه او نامی از این حزب نبرده است. اما او با اشاره به انتخابات 96 بر آن شده است که اصلاح‌طلبی را کمی به پوپولیسم اقتصادی نزدیک کند. او اعتراف می کند رأی 16 میلیونی مردم به آیت‎الله «ابراهیم رئیسی» در انتخابات 1396 نوعی زنگ خطر برای اصلاح طلبان است. در ادامه می افزاید که نباید هدف رای دهندگان به رئیسی عبور کرد، این 16 میلیون قطعاً در شکل حداقلی به دلایل ارزشی به کاندیدای جبهه انقلاب و در بخش حداکثری به دلیل رفع مشکلات معیشتی به وی رای داده اند. اصلاح طلبان باید این وضعیت را به وجود بیاورند که در کناره توسعه سیاسی روزافزون توسعه اقتصادی نیز لحاظ گردد.

 

پشت پرده علاقه مند شدن اصلاح طلبان به مسائل «عدالت» و «معیشت» چیست؟

 

 

 

[1]  روزنامه فجر، 08/04/84

[2] استاندارد دوگانه در خصوص پوپولیسم

[3] روزنامه کارگزاران، 25/10/1387

[4] خبرگزاری ایرنا، 14/07/1398

[5]  خبرگزاری ایسنا، 08/05/1396

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل و اخبار برگزیده