تعیین جایزه 15 میلیون دلاری برای اختلال در اقدامات سپاه قدس تیراندازی اوباش در افسریه تهران تکذیب خبر بازداشت ده بسیجی توسط وزارت اطلاعات دستگیری جاعل عکس مقامات ارشد کشوری و لشکری نشست اوپک آغاز به کار کرد روسیه طرح تغییر کاربری سایت فردو را متوقف کرد سنگ تمام منصوریان برای سیدجلال سقوط وحشتناک پل عابر پیاده مشهد/ عکس و فیلم فیلم/ تولد استراماچونی پس از پایان بازی مقابل شهرخودرو جدول رده‌بندی لیگ برتر پس از پایان هفته سیزدهم آمار نادرست یا خبر نادرست؟! فیلم/ الاغ سواری در اصفهان به نشانه اعتراض به قیمت بنزین "ارزیابی معلمان" پاشنه آشیل رتبه‌بندی/ پرداخت بیشتر برای معلمان با سابقه بیشتر! ۴۳۵ هزار نفر در طرح معلم تمام وقت شرکت کردند معافیت مالیاتی کارمندان اعلام شد استیضاح ترامپ قطعی شد فاصله خودروهای دوگانه‌سوز و تک‌سوز به ۱۰ میلیون تومان رسید داوطلبین ورود به مجلس ۶۰۶۶ نفر شدند/ فردا؛ آغاز ثبت‌نام خبرگان عکس/ بعد از رنگ بنفش روحانی، دختر و داماد روحانی از رنگ سفید رونمایی کردند! فیلم/ خودکشی در مترو شهرری / دو دختر خود را جلوی قطار انداختند به آقای روحانی بگویید به دردهای مردم نخند!+ فیلم وعده های جدید حاجی میرزایی برای معلمان! آیت الله موحدی کرمانی: بی تدبیری در سهمیه بندی بنزین، نمونه ای از انتخاب افراد ناکارآمد است نصب اولین قطعه مهم در قلب راکتور جدید اراک تکذیب ناامنی در ورزشگاه آزادی/ فرمانده انتظامی پایتخت:‌ امنیت کاملا برقرار است نتیجه بازی فوتبال استقلال شهر خودرو+ خلاصه بازی طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۱۴ آذر ۹۸ دیاباته بازی بعدی استقلال را از دست داد پول یارانه بنزینی یک ماه یک میلیون خانوار در جیب ویلموتس / دستگاه قضایی به پرونده ریخت و پاش تاج ورود می‌کند؟ پشت پرده نایاب شدن داروی آنفلوآنزا نماینده اقلیت مسیحی در مجلس: شبکه های برون مرزی صداوسیما پنجره ای برای ایجاد گفتمان جهانی اند واکنش تند ظریف به نامه اتهام‌آمیز تروئیکای اروپایی به سازمان ملل تبعاتِ آنفلوآنزا؛ در شهر چه خبر است؟ وزارت اطلاعات: پروژه انفجار، آتش سوزی و کشته سازی در خوابگاه دانشجویی ناکام ماند ستاره محبوب استقلال از فوتبال خداحافظی کرد فدراسیون فوتبال: فسخ قرارداد ویلموتس با کمترین هزینه انجام می شود درگیری دو بازیکن جلوی چشم کالدرون برنامه داعشی ها برای عبور از زیر کوه ها و رسیدن به کاخ اسد چگونه شکست خورد؟ 10 جاده ‌کشور مسدود شد ‌/ کندوان یک‌طرفه می‌شود آیت الله رئیسی: در جلسه سران قوا با طرح موضوع افزایش قیمت بنزین مخالفت کردم اولتیماتوم یک ماهه به مهناز افشار نام‌نویسی از فرهنگیان فاقد مسکن تا کی ادامه دارد؟ اتفاق عجیب در آستانه دیدار استقلال و شهرخودرو؛ درهای آزادی قفل شد! نگرانی جدید بازنشستگان کشوری ترکیب استقلال برابر شهر خودرو مشخص شد قیمت روز خودرو در ۱۴ آذر ۹۸+ جدول جریان انقلابی و ولایی اقبال خوبی در انتخابات خواهد داشت راهی جز برگزاری انتخابات باقی نمانده است جهت ثبت نام در آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته اینجا کلیک کنید ورود سامانه بارشی جدید به کشور رهبر معظم انقلاب: مهریه هر چه کمتر باشد، به طبیعت ازدواج نزدیکتر است معلمان جهت ثبت نام مسکن اینجا کلیک کنند + راهنمای ثبت نام مسکن فرهنگیان اردوغان: جمع بستن اسلام با تروریسم، محکوم است اصلاح‌طلبان نمی‌توانند خودشان را از دولت روحانی جدا کنند پیام محرمانه رهبر انقلاب به نمایندگان مجلس روایت استاندار خوزستان از ناآرامی‌های ماهشهر توهم جدید آمریکایی ها علیه ایران! واکنش «رامبد جوان» به خبر مهاجرتش و منتفی شدن ساخت «خندوانه» تازه ترین قیمتهای فروش آپارتمانهای تهران ورود ۳ هواپیمای مشکوک امارات به اقلیم کردستان دیدار «بدون عکس» جانسون با ترامپ از بیم انتقادات در انگلیس ربیعی: مقام معظم رهبری صرفا تایید سران سه قوه را تایید کردند تشکیل کمیته سه نفره برای بررسی اغتشاشات کدام چهره‌ها برای مجلس ثبت‌نام کردند / احمدی‌نژادی‌ها در مسیر بهارستان پیش‌بینی باران و برف تا یکشنبه در اکثر مناطق کشور باهنر: قالیباف می‌تواند سرلیست تهران شود ظریف شایعه استعفای خود را رد کرد روزنامه کویتی: بن علوی در تهران سه موضوع را بررسی کرد آیت الله جنتی: بر اساس شروط حداقلی، صلاحیت ها را بررسی می کنیم تکذیب اظهارات مطهری توسط سخنگوی دولت دلار رکورد شکست سقف خرید ارز برداشته می‌شود سربرآوردن مجدد داعش در عراق «جمیله» درگذشت اعلام زمان از سرگیری ثبت‌نام طرح ملی مسکن قیمت روز خودرو در ۱۳ آذر ۹۸ مخالفت ایران با استقرار نظامیان ژاپنی در خلیج فارس در کابینه جدید حضور نخواهم داشت مردم سلبریتی‌ها را با حاج کاظم‌ها اشتباه نگیرند+ عکس سناتور آمریکایی ترامپ را "احمقی مفید" برای روسیه دانست تکلیف در خواست کنندگان کارت سوخت روشن شد؟ اقرار جهانگیری به خلف وعده دولت! + سند / تولیدکننده در مشقت؛ مجلس در غفلت دونالد ترامپ بازیگر یک فیلم ایرانی شد رئیس هلال احمر کشور چه نسبتی با رئیس جمهور دارد؟ +فیلم اکثر کارگران ساختمانی کمک معیشتی نگرفته‌اند واکنش مرضیه برومند به خبر درگذشت نصرت کریمی فیلم/ توضیحات معاون وزیر نفت در خصوص گاز سوز کردن خودروهای عمومی دیدار خانواده شهیدِ اغتشاشات اخیر با رهبر معظم انقلاب اینفو گرافی/ جزئیاتی از طرح رتبه‌بندی معلمان فیلم| سردار جلالی:در غائله اخیر نرم‌افزار «ویز» رانندگان را به سمت شلوغی‌ها هدایت می‌کرد درگذشت نصرت کریمی بازیگر+ عکس فیلم/ لحظه‌ای که مسی توپ طلایی را از لوکا مودریچ دریافت کرد عکس/ مهناز افشار کشف حجاب کرد آغاز ثبت نام عصر جدید فصل دوم/ فیلم «پایتخت ۶» کلید خورد واکنش همایونفر، یغما گلرویی و رضا صادقی به بیانیه اخیر هنرمندان «دختر شینا» به کام مدیران سیما تلخ آمد چاله کندن دولت برای دولت بعدی به وسیله "کمک معیشتی" بعد از گرانی بنزین+ فیلم فیلم/ رونمایی ارتش از پهپاد عمود پرواز اینفو گرافیک/ زمان‌بندی یازدهمین دوره انتخابات مجلس روایت پدر نیکتا اسفندانی از دخترش+ عکس فیلم "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه جدول گلزنان لیگ برتر ایران ۹۸ ۹۹ جدول بازیهای لیگ برتر فوتبال ایران 98 / پایان هفته دوازدهم درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
میلاد ترابی فرد؛ کارشناس ارشد مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۳:۰۲ - ۲۸ آبان ۱۳۹۸ - 2019 November 19
کد خبر: ۲۸۳۰۶

از چه زمانی در سیاست های بنزینی منحرف شدیم؟

سیاستهای بنزینی استعاره ایست از اینکه دولتها در قبال جامعه خود در مالیه عمومی چه وظایفی دارند، دو نظر عمده یکی نقش دولت به عنوان تنظیم گر و یکی دولت به عنوان توسعه گر نظرهای قالب هستند، در این نوشتار این دو نظر را مورد کنکاش قرار میدهیم.

از کی در سیاستهای بنزینی منحرف شدیم؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ بحثها در رابطه با یارانه از اواخر دهه هفتاد و در دولت هشتم آغاز شد، در سال 1383 همایشی در این رابطه با مشارکت وزارت بازرگانی وقت برگزار شد تا مفهوم هدفمندی یارانه ها قوام بیشتری پیدا کند؛ بر اساس نظام قبلی یارانه ها هر کسی که مصرف بیشتری داشت از یارانه های بیشتری نیز بهره میبرد، خلاهای بسیاری نیز از این جهت به وجود آمد، به عنوان مثال هم اکنون بیش از نیاز داخلی در کشور کارخانجات آرد وجود دارد، این امر به دلیل سود سرشاری بود که از قبل یارانه گندم به این مجموعه ها اعطا میشد، عدم برنامه ریزی و توان اجرایی برای تصحیح نظام یارانه ای در این دوره ها دولت دهم را بر آن داشت تا پس از چهار سال نشست کارشناسی هدفمندی یارانه ها را کلید بزند، اما پیش از آن لازم است تا تمایز میان دو مفهوم هدفمندی یارانه ها و نقدی کردن یارانه ها آشنا شویم؛

 

دو مفهوم؛ نقدی کردن یارانه ها، هدفمندی یارانه ها

در نقدی کردن یارانه ها هدف این است تصمیم در رابطه با مصرف را نه دولت که مصرف کننده نهایی بگیرد، در این فرآیند کل قیمت آزاد شده و به صورت برابر به همه مردم مابه التفاوت را یارانه نقدی داده میشود، این مبلغ یا به صورت مستقیم و نقدی است و یا در سازوکارهای پیشرفته تر به صورت بازار متشکل در بازار سهم هر فرد خرید و فروش میشود، در این میان دولت تنها یک قدرت بازاری بزرگ است که دو وظیفه تنظیم گری و اهرم سیاستی را ایفا میکند.

 

اما در هدفمندی یارانه ها برخی با اعتقاد به دولت توسعه گرا چنین عنوان میکنند که اساسا در هر کشوری یک نهادی داریم که رانت منابع طبیعی(یا همان منشا یارانه ها) و خیلی ثروت‌های کشور در ید اوست، این موجودیت دولت است! دولت هم به نوعی باید با یارانه بازی کند که منابع به یک سری هدف توسعه ای برخورد کند... این اصابت به اهداف توسعه ای یعنی هدفمندی یارانه ها، ولی این هدفمندی یک مختصات خاص خود است که در آن یارانه در یک نظام جامع مالیات و سایر عوامل تامین مالی تولید همساز میشود.

 

سناریوهای گرانی در دو مورد

برخی استدلال میکنند که گران شدن بنزین بر اساس داده های تجربی افزایش قیمت کالاهای نسبی موجب گرانی نمی‌شود و فقط سهم آن کالا(اینجا بنزین) را در سبد خانوار کم می‌کند.

 

این استدلال دچار خدشه است؛ بنزین گران شد تا یارانه پرداخت شود؛ پرداخت یارانه مستقیم تقاضا برای کالا را در بازار داخلی بیشتر خواهد کرد، عدم توان دولت در مهیا کردن این کالاها و واردات برخی اقلام دیگر احتمال گرانی را خواهد داد.البته بستگی به این دارد که این منابع به سمت تولید داخلی هدایت شود یا محصولات خارجی که باز هم بحث گرانی را تقویت میکند چرا که بسیاری تولیدات داخلی با کالاهای واسطه ای وارداتی تولید میشوند... . پس اتفاق اخیر با توجه به اینکه دولت عزمی برای تنظیم بازار تقاضا ندارد بلاشک موجب گرانی خواهد شد.

 

این اتفاق روی دیگری هم دارد درست از روزی که خبر گرانی منتشر شد شاهد افزایش نرخ ارز بودیم، شاید بتوان این افزایش را با این استدلال توجیه کرد که افزایش شوک آور نرخ سوخت تورم انتظاری ای میسازد و این تورم انتظاری کوتاه مدت باعث خواهد شد تا ارزش پول ملی در نسبت با سایر ارزها کاهش پیدا کند.

 

در هدفمندی یارانه ها ولی دولت منابعی برای خودش ایجاد می‌کند که بتواند با آنها لوکوموتیو توسعه را شارژ کند، اینجا رونق تولید داخلی مد نظر  است، کاملا تقاضا هدایت شده و به سمت و سوی غیرقابل پیش بینی همه مصرف کنندگان پیش نمیرود، در واقع ایراد عمده در نقدی کردن یارانه یا ایجاد بازار متشکل انرژی پیش بینی ناپذیرتر کردن مصرف در جامعه و ایجاد اتفاقات غیرقابل انتظار است. پس با نقدی کردن یارانه ها شاهد گرانی «محتمل» هستیم، ولی در هدفمندی یارانه به دنبال کنترل بازار و هدایت آن در مسیر پیشرفتیم.

 

از کمی عقبتر باید دوباره شروع کنیم!

 اگرچه در طی سالهای اخیر سعی شده است تا دولت به عنوان تنظیم گر ایفای نقش کند(همان دولتی که حامی نقدی کردن یارانه است)، ولی به نظر میرسد این ایده نارسایی های بزرگی دارد ولی در جهت مقابل ایده دولت توسعه گرا(یا همان دولتی که به دنبال هدفمندی یارانه است) بسیاری نارسایی های دولت تنظیم گر را ندارد و در دل خود تمام ویژگی های مثبت دولت تنظیم گر را نیز دارد، به نوعی در دولتی که به سمت بازاری شدن پیش میرود یک شبکه ذینفعان جدید در جامعه خلق میکند که امکان تنظیم گری یا اعمال سیاست را به نوعی با امتناع روبرو میکند، دولت توسعه گرا ولی به معنای این نیست که خواست های بازار سرکوب شوند، به معنای این است که شبکه ذینفعان دارای در بازار همساز شده و به صورت هماهنگ پیشرفت را رقم بزنند.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل و اخبار برگزیده