زمان ثبت نام جاماندگان بسته معیشتی دولت تمدید نمی‌شود مرگ جوان ۲۶ ساله البرزی در اثر بی احتیاطی سند ازدواج هم "تک برگی" می‌شود وزیر خارجه پاکستان: ایران دنبال تنش در منطقه نیست قیمت خودرو امروز شنبه ۲۸ دی ۹۸/ جدول کاریکاتور| نام: جنتلمن‌های تروریست مکاتبه با «سازنده جعبه‌سیاه بوئینگ» / نرم‌افزار و تجهیزات بازخوانی جعبه‌سیاه تهیه می‌شود تمام فوتبال ایران علیه سیاسی‌ترین تصمیم AFC/ کناره‌گیری از لیگ قهرمانان، خروجی جلسه مدیران ۴ نماینده ایران در آسیا در وزارت ورزش مجلس نمایندگان آمریکا، درباره ترور سردار پمپئو را تهدید کرد سازمان حمایت قیمت سقف و کف ۸ میوه را اعلام کرد تحویل پیکر ۱۳۰ مسافر هواپیمای اوکراینی یکی دیگر از متهمان بوی نامطبوع انصاری‌فرد: آبروی فیفا در خطر است "بازار باز" رسما آغاز به کار می‌کند روحانی وارد چابهار شد استقلالی‌ها در خواب زمستانی سنا مهیای استیضاح شد طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۸ دی ۹۸ ماجرای بی اعتباری دفترچه‌های تأمین اجتماعی در داروخانه‌ها چیست؟ ۵ دلیل اصلی فوت ایرانیان چیست؟ هفته‌ای بارانی در پیش است، ورود سه سامانه بارشی به کشور اینفو گرافیک/ مناسب‌ترین کشورها برای دوران بازنشستگی آیا می‌دانید سلامت روان چیست؟ آزار جنسی همسر یک نامزد دموکرات در انتخابات آمریکا بازداشت قاتل داماد سنندجی در فرودگاه امام پیشنهاد افزایش حقوق بازنشستگان متناسب با وضعیت تورمی کشور زلنسکی استعفای نخست وزیر اوکراین را نپذیرفت تعطیلی مدارس در برخی مناطق آذربایجان شرقی امروز ۲۸ دی ۹۸ محاکمه مرد افغانستانی به جرم آزار دختر کند ذهن زندگی تلخ دختری که رابطه با پسر معتاد، او را از نامزدش جدا کرد دستگیری مفتی فربه داعش + عکس دور جدید ثبت‌نام مسکن ملی چه زمانی آغاز می‌شود؟ مرگ روح الله زم صحت دارد؟ هوک: توافق مطلوب ترامپ ۳ تفاوت مهم با برجام خواهد داشت پاسخ رئیس هیأت مدیره خانه سینما به عذرخواهی صداوسیما قیمت خودرو امروز ۲۶ دی ۹۸/ افزایش یک تا دومیلیون تومانی قیمت برخی خودرو‌ها ظریف اعلام کرد: آمادگی ایران برای انتقال اجساد شهروندان اوکرینی دستور رئیسی برای تسریع در بررسی همه فرضیه‌های مطرح در حادثه هواپیمای اوکراینی پرونده استیضاح ترامپ رسما به سنا منتقل شد روزبهانی برنزی شد/ شریفی به فینال صعود کرد کانادا: ایران در تحقیقات مربوط به سقوط هواپیما همکاری کرده است مصر، کاردار ترکیه را احضار کرد اجرای عملیات بازار باز از شنبه نامه ۲۴ اقتصاددان کشور به رئیس‌جمهور آمریکا برای اجرای تحریم‌های تازه ایران زمان تنفس ۹۰ روزه اعلام کرد پنتاگون: برنامه‌ای برای خروج از عراق نداریم جلسه نمایندگان باشگاه پرسپولیس با اسپانسر البسه سرخپوشان مردم از سفر‌های غیر ضروری به دلیل تشدید بارندگی اجتناب کنند چند نخ سیگار بکشیم می‌میریم؟ سازمان ملل: ممکن است صلح در یمن امسال محقق شود عذرخواهی زینب ابوطالبی مجری شبکه افق ترافیک نیمه‌سنگین در آزادراه تهران- کرج و کرج- قزوین پوتین: رئیس‌جمهور و مدیران ارشد نباید دوتابعیتی باشند خبر مهم برای متقاضیان مسکن/فروش اقساطی واحدهای مسکونی مهر توییت زائری درباره زینب ابوطالبی مجری افق ‌پیش‌بینی بارش برف در جاده‌های ۱۰ استان عملیات بازار باز بانکی چیست و از چه زمان آغاز می‌شود؟ دومای روسیه صلاحیت گزینه پوتین برای نخست‌وزیری را تأیید کرد فردا در تهران راهپیمایی برگزار نمی‌شود حاتمی: آمریکا تسلیم توانمندی موشکی و قدرت اراده جمهوری اسلامی شد روند نزولی تورم ادامه می‌یابد نیاز مردم سیل زده سیستان و بلوچستان به ذخایر خونی طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۶ دی ۹۸ سرلشکر صفوی: قدرت بازدارندگی نیروهای مسلح باید تقویت شود پاسخ ضرغامی به توهین ترامپ به شهید سلیمانی روحانی:بین جنگ و صلح یک گلوله فاصله است وام 160 میلیونی مسکن یکم چه زمانی افزایش می‌یابد؟ تکذیب شهادت سردار علي فضلي آیت‌الله جنتی: شهادت حاج قاسم روحیه ضدآمریکایی مردم را تقویت کرد ترافیک در آزادراه قزوین-کرج-تهران نیمه سنگین است سرلشکر سلامی: ایران قدرت آمریکا را تنزل داد‌‌ / پروژه جنگ بسته شد / دیگر هیچ‌کس فکری برای جنگ علیه ملت ایران نمی‌‌کند رهبر انقلاب نماز جمعه این هفته تهران را اقامه می‌کنند کاریکاتور| نام: سلبریتی، شغل: شعار دادن واکنش واعظی به فعال شدن مکانیسم ماشه توسط اروپایی‌ها و اظهارات بوریس جانسون درباره جایگزینی طرح ترامپ به جای برجام ناگفته‌هایی از آخرین روز زندگی سردار سلیمانی حجت الاسلام آذربایجانی : باید بر افزایش اعتماد مردم به حاکمیت کار کنیم/ضرورت گفتگو با مردم روحانی:نیرو‌های مسلحِ خود را تضعیف نکنیم تداوم بارش‌ها در سیستان و بلوچستان/ تهران جمعه بارانی می‌شود هوای تهران آلوده است شجاعی زند: پیش‌بینی‌ناپذیری جامعه را دلیلی بر زنده بودن آن می‌دانم کاریکاتور| نه سردار، نه موشک، فقط یه بسته پوشک اینفوگرافیک / وضعیت مناطق سیل‌زده سیستان و بلوچستان ویدیو/ خبر خوب بیمه‌ای براي موتورسواران؛ ۳ ماه بخشودگي جريمه پاسخ دندان‌شکن بازیگر هالیوود به توئیت ترامپ+ عکس معرفی برگزیدگان جشنواره فیلم عمار/ مرثیه‌ای از انجیل برنده بخش مستند مقاومت جهانی شد اعلام نامزد‌های جایزه بخش مستند و داستانی دهمین جشنواره فیلم عمار درگذشت آیت الله سیدهاشم رسولی محلاتی + بیوگرافی و عکس همسر محسن چاووشی، بازیگر تلویزیون شد اینفوگرافیک | ۱۴ لحظه حساس روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب تبدیل منزل سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی به موزه صاحبان صفحات و حسابهای حذف شده، از اینستاگرام شکایت می‌کنند ۱۳ دی در تقویم، «روز جهانی مقاومت» شد «دورهمی» این هفته پخش نمی‌شود تصاویر اتش سوزي جنگلهاي استراليا حمله بازیگر زن به دونالد ترامپ در مراسم گلدن‌گلوب سربازان حاج قاسم تهران را قُرق کردند/ تصویری روایت بازیگر هالیوود از ترور "حاج قاسم"/ نمی‌دانیم چطور باید فرار کنیم؛ لطفاً ما را نکشید! رشیدپور: اینستاگرام صدای شهید ترور را حذف می‌کند اما عکس فرمانده ترور را نه پهپادی که به وسیله آن سردار سلیمانی به شهادت رسید/ تصویر لحظه فرار يكي از مقامات سفارت آمريكا در بغداد/ فیلم فیلم/ فرصت درخواست مجدد طرح حمایت معیشتی فیلم/ وقتی معلمان و فرهنگیان باید مالیات بدهند برای اینکه سهمه کارت سوخت کسر نشود چه باید کرد+ فیلم بازداشت عوامل دایرکننده سالن تتو مختلط در غرب تهران+فیلم "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
میلاد ترابی فرد؛ کارشناس ارشد مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۳:۰۲ - ۲۸ آبان ۱۳۹۸ - 2019 November 19
کد خبر: ۲۸۳۰۶

از چه زمانی در سیاست های بنزینی منحرف شدیم؟

سیاستهای بنزینی استعاره ایست از اینکه دولتها در قبال جامعه خود در مالیه عمومی چه وظایفی دارند، دو نظر عمده یکی نقش دولت به عنوان تنظیم گر و یکی دولت به عنوان توسعه گر نظرهای قالب هستند، در این نوشتار این دو نظر را مورد کنکاش قرار میدهیم.

از کی در سیاستهای بنزینی منحرف شدیم؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ بحثها در رابطه با یارانه از اواخر دهه هفتاد و در دولت هشتم آغاز شد، در سال 1383 همایشی در این رابطه با مشارکت وزارت بازرگانی وقت برگزار شد تا مفهوم هدفمندی یارانه ها قوام بیشتری پیدا کند؛ بر اساس نظام قبلی یارانه ها هر کسی که مصرف بیشتری داشت از یارانه های بیشتری نیز بهره میبرد، خلاهای بسیاری نیز از این جهت به وجود آمد، به عنوان مثال هم اکنون بیش از نیاز داخلی در کشور کارخانجات آرد وجود دارد، این امر به دلیل سود سرشاری بود که از قبل یارانه گندم به این مجموعه ها اعطا میشد، عدم برنامه ریزی و توان اجرایی برای تصحیح نظام یارانه ای در این دوره ها دولت دهم را بر آن داشت تا پس از چهار سال نشست کارشناسی هدفمندی یارانه ها را کلید بزند، اما پیش از آن لازم است تا تمایز میان دو مفهوم هدفمندی یارانه ها و نقدی کردن یارانه ها آشنا شویم؛

 

دو مفهوم؛ نقدی کردن یارانه ها، هدفمندی یارانه ها

در نقدی کردن یارانه ها هدف این است تصمیم در رابطه با مصرف را نه دولت که مصرف کننده نهایی بگیرد، در این فرآیند کل قیمت آزاد شده و به صورت برابر به همه مردم مابه التفاوت را یارانه نقدی داده میشود، این مبلغ یا به صورت مستقیم و نقدی است و یا در سازوکارهای پیشرفته تر به صورت بازار متشکل در بازار سهم هر فرد خرید و فروش میشود، در این میان دولت تنها یک قدرت بازاری بزرگ است که دو وظیفه تنظیم گری و اهرم سیاستی را ایفا میکند.

 

اما در هدفمندی یارانه ها برخی با اعتقاد به دولت توسعه گرا چنین عنوان میکنند که اساسا در هر کشوری یک نهادی داریم که رانت منابع طبیعی(یا همان منشا یارانه ها) و خیلی ثروت‌های کشور در ید اوست، این موجودیت دولت است! دولت هم به نوعی باید با یارانه بازی کند که منابع به یک سری هدف توسعه ای برخورد کند... این اصابت به اهداف توسعه ای یعنی هدفمندی یارانه ها، ولی این هدفمندی یک مختصات خاص خود است که در آن یارانه در یک نظام جامع مالیات و سایر عوامل تامین مالی تولید همساز میشود.

 

سناریوهای گرانی در دو مورد

برخی استدلال میکنند که گران شدن بنزین بر اساس داده های تجربی افزایش قیمت کالاهای نسبی موجب گرانی نمی‌شود و فقط سهم آن کالا(اینجا بنزین) را در سبد خانوار کم می‌کند.

 

این استدلال دچار خدشه است؛ بنزین گران شد تا یارانه پرداخت شود؛ پرداخت یارانه مستقیم تقاضا برای کالا را در بازار داخلی بیشتر خواهد کرد، عدم توان دولت در مهیا کردن این کالاها و واردات برخی اقلام دیگر احتمال گرانی را خواهد داد.البته بستگی به این دارد که این منابع به سمت تولید داخلی هدایت شود یا محصولات خارجی که باز هم بحث گرانی را تقویت میکند چرا که بسیاری تولیدات داخلی با کالاهای واسطه ای وارداتی تولید میشوند... . پس اتفاق اخیر با توجه به اینکه دولت عزمی برای تنظیم بازار تقاضا ندارد بلاشک موجب گرانی خواهد شد.

 

این اتفاق روی دیگری هم دارد درست از روزی که خبر گرانی منتشر شد شاهد افزایش نرخ ارز بودیم، شاید بتوان این افزایش را با این استدلال توجیه کرد که افزایش شوک آور نرخ سوخت تورم انتظاری ای میسازد و این تورم انتظاری کوتاه مدت باعث خواهد شد تا ارزش پول ملی در نسبت با سایر ارزها کاهش پیدا کند.

 

در هدفمندی یارانه ها ولی دولت منابعی برای خودش ایجاد می‌کند که بتواند با آنها لوکوموتیو توسعه را شارژ کند، اینجا رونق تولید داخلی مد نظر  است، کاملا تقاضا هدایت شده و به سمت و سوی غیرقابل پیش بینی همه مصرف کنندگان پیش نمیرود، در واقع ایراد عمده در نقدی کردن یارانه یا ایجاد بازار متشکل انرژی پیش بینی ناپذیرتر کردن مصرف در جامعه و ایجاد اتفاقات غیرقابل انتظار است. پس با نقدی کردن یارانه ها شاهد گرانی «محتمل» هستیم، ولی در هدفمندی یارانه به دنبال کنترل بازار و هدایت آن در مسیر پیشرفتیم.

 

از کمی عقبتر باید دوباره شروع کنیم!

 اگرچه در طی سالهای اخیر سعی شده است تا دولت به عنوان تنظیم گر ایفای نقش کند(همان دولتی که حامی نقدی کردن یارانه است)، ولی به نظر میرسد این ایده نارسایی های بزرگی دارد ولی در جهت مقابل ایده دولت توسعه گرا(یا همان دولتی که به دنبال هدفمندی یارانه است) بسیاری نارسایی های دولت تنظیم گر را ندارد و در دل خود تمام ویژگی های مثبت دولت تنظیم گر را نیز دارد، به نوعی در دولتی که به سمت بازاری شدن پیش میرود یک شبکه ذینفعان جدید در جامعه خلق میکند که امکان تنظیم گری یا اعمال سیاست را به نوعی با امتناع روبرو میکند، دولت توسعه گرا ولی به معنای این نیست که خواست های بازار سرکوب شوند، به معنای این است که شبکه ذینفعان دارای در بازار همساز شده و به صورت هماهنگ پیشرفت را رقم بزنند.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده