۵ خواسته محال ترامپ از ایران

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ همزمان با حضور ناوهای نیروی دریایی آمریکا در اقیانوس هند، دیپلماتهای ایران و آمریکا روز جمعه مذاکراتی را در مسقط پایتخت عمان آغاز کردند، زیرا منطقه در آستانه بحران است. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که از عملیات اخیر نظامیانش در ونزوئلا غرّه شده است، با خواستههایی وارد مذاکرات غیرمستقیم با ایران میشود که تنها میتوان آنها را «زیاده خواهی» یا «حداکثری» توصیف کرد. این خواستهها آنقدر عجیب و غریب هستند که حتی باتجربهترین دیپلماتها نیز آنها را «در نطفه خفه شده» توصیف میکنند.
همانطور که روزنامه صهیونیستی معاریو گزارش کرد، آمریکا پنج درخواست کلیدی به دولت ایران ارائه کرد:
- انتقال ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده
- تخریب تأسیسات هستهای ایران
- برچیدن قابلیتهای موشکهای بالستیک و پایان دادن به برنامه موشکی
- قطع حمایت از نیروهای متحد در یمن، عراق، سوریه و لبنان
پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، ایران با اتخاذ سیاست جنگ نامتقارن، دکترین نظامی خود را از دفاعی به تهاجمی تغییر داده است
اینها صرفاً درخواستهای اولیه نیستند؛ بلکه ضرب الاجل هایی هستند که در شرایط تهدید از سوی ناوگان نیروی دریایی آمریکا که در حال نزدیک شدن به حریم ایران هستند، صادر میشوند.
وقتی از ترامپ درباره رهبر انقلاب اسلامی ایران سؤال شد، در اظهاراتی به انبیسی نیوز ایشان را علنی تهدید کرد. وی که به تازگی نیکولاس مادورو، رئیسجمهور سابق ونزوئلا را مجبور به تسلیم کرده، در توهم است که میتواند چنین عملیاتی را با ایران نیز تکرار کند؛ اما این کشور ونزوئلا نیست، ۴۵ سال صرف آماده شدن برای این لحظه کرده است و امکان دارد در خنثی سازی طرح جاه طلبانه ترامپ موفق شود.
امیر سرلشکر عبدالرحیم موسوی رئیس ستادکل نیروهای مسلح به تازگی در بازدید از تأسیسات موشکی متعلق به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد، پس از جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، ایران با اتخاذ سیاست جنگ نامتقارن، دکترین نظامی خود را از دفاعی به تهاجمی تغییر داده است. وی در اظهاراتی که نشان می دهد ایران برای جنگ آماده است، افزود: ما فقط به پیروزی فکر میکنیم و از قدرت ظاهری دشمن مرعوب نمیشویم.
تغییر در دکترین نظامی، پاسخ ایران به حملات ویرانگری است که در جنگ تحمیلی 12 روزه متحمل شد. دورهای که ترامپ ادعا کرد برنامه هستهای ایران را نابود کرده است و ایرانیها راهبرد خود را بازطراحی کرده اند. آنها اکنون در حال اتخاذ دکترین نظامی مبتنی بر اقدام سریع و قاطع هستند، اقدامی که به گفته امیر سرلشکر موسوی «سریع و قاطع خواهد بود و در محاسبات آمریکا نمی گنجد».
محال ترین خواستهای که ترامپ مطرح کرده است و ایران بعید به نظر می آید به آن عمل کند، برچیدن برنامه موشکهای بالستیک است. همانطور که برونوین مدوکس، رئیس چتم هاوس گفت، «موشکها تنها سپری هستند که مانع از سرنگونی نظام جمهوری اسلامی به وسیله دشمنانش میشوند. بدون آنها، ایران کاملاً در معرض تهدیدات هوایی رژیم صهیونیستی و بمبافکنهای رادارگریز آمریکایی قرار میگیرد و هیچ دولتی نمیتواند از آن جان سالم به در ببرد».
مواضع مقام های آمریکایی و صهیونیست
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی این را میداند و از آن در مذاکرات با آمریکا استفاده میکند. به تازگی نتانیاهو در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا مدعی شد، ایران بارها ثابت کرده است نمیتوان به وعدههایش اعتماد کرد.
الی کوهن، وزیر انرژی رژیم صهیونیستی به رادیو 103FM گفت، هرگونه توافق دیپلماتیک با ایران بیارزش است. این موضع نشاندهنده نگرانی عمیقتری در رژیم صهیونیستی است مبنی بر اینکه ترامپ امکان دارد واقعاً به توافقی هرچند ضعیف دست یابد.
بُعد منطقهای نیز عنصر جدیدی از بیثباتی را به این درگیری میافزاید. شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله اعلام کرد، مقاومت لبنان در هیچ درگیری احتمالی بیطرف نخواهد ماند. وی گفت: ما مصمم به دفاع از خود هستیم. جنگ بعدی، جنگی برای همه ماست. طرفهای بینالمللی از حزبالله پرسیده بودند که آیا در صورت حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی از ایران دفاع خواهد کرد یا خیر، که مقاومت لبنان در پاسخ اعلام کرد، «حزبالله در هر اقدام تجاوزکارانه احتمالی گنجانده شود و هدف قرار بگیرد، در زمان مناسب نحوه پاسخ را انتخاب خواهد کرد».
شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله اعلام کرد، مقاومت لبنان در هیچ درگیری احتمالی بیطرف نخواهد ماند
مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا گفت، مذاکرات باید شامل «موشکهای بالستیک ایران، حمایت آن از شبکههای مورد حمایت در منطقه و نحوه برخورد آن با مردم خودش» باشد. در مقابل، ایران به صراحت اعلام کرده، برنامه موشکی از روی میز مذاکره کنار گذاشته شده است. یک مقام ارشد ایرانی در مصاحبهای به رویترز گفت، ایران آمادگی دارد درباره میزان غنیسازی اورانیوم خود که میتواند از ۶۰ به ۳.۶۷ درصد (همانطور که در توافق هستهای تصریح شده است) کاهش یابد، انعطافپذیر باشد؛ اما موشکها قابل مذاکره نیستند.
فضای توأم با بی اعتمادی در مذاکرات
فضای مذاکرات با شک و تردید همراه است. ترامپ نیرویی از ناوهای هواپیمابر، جتهای جنگنده و بمبافکنها را در پایگاههای منطقه گرد هم آورده است و این صرفاً بلوف نیست. میزان محبوبیتش در پایینترین حد خود قرار دارد و هیچ چیز مانند بمباران «دشمن قدیمی» آمریکاییها را هیجانزده نمیکند. بحران گروگانگیری سال ۱۹۷۹ میلادی همچنان خاطرهای دردناک در آمریکاست و ترامپ میداند چگونه از این درد بهرهبرداری سیاسی کند.
ایران نیز تعداد زیادی مذاکرات پر فراز و نشیب تجربه و تحریمها، ترورها، حملات سایبری و بمبارانها علیه مردم و دولتش تحمل کرده است. ایران آموخته است چگونه راهبردی عمل کند تا سرپا و مقاوم باقی و چگونه منتظر بماند تا دشمنانش از بین بروند. اما آیا رئیس جمهور آمریکا قادر خواهد بود منتظر ایرانی بماند که به دهههای آینده و نه چند روز دیگر فکر میکند؟
محتملترین گزینه، نتیجهای است که هر دو طرف برای آن آماده میشوند، اما هیچکدام شاید واقعاً خواهانش نباشند؛ یعنی حملات نظامی آمریکا، انتقام گیری ایران، افزایش تنش منطقهای و نتیجهای بینتیجه که هیچکدام از طرف ها نمیخواستند، اما میتوانستند از آن اجتناب کنند.
برآورده شدن پنج خواسته ترامپ نه تنها محال است، بلکه طوری طراحی شدهاند که با مخالفت ایران مواجه شوند. در شرایط فعلی، مخالفت با این خواستهها ناگزیر به حمله بعدی منجر خواهد شد؛ درگیریای که هیچکدام از طرف ها نمیخواهند، اما هر دو طرف معتقدند میتوانند به اهداف خود دست یابند. دیگر سؤال این نیست آیا دور دوم حملات علیه ایران رخ خواهد داد یا خیر، بلکه سؤال این است چه زمانی و آیا میتوان آتش شعله ور شده ناشی از حمله را قبل از اینکه کل منطقه را دربر بگیرد، مهار کرد یا خیر؟