کنترل ایران بر تنگه هرمز/ توافق نامشخص

گرچه روند تقابل ایران و محور آمریکایی-صهیونیستی متوقف شده، اما تنگه هرمز بسته و چشم‌انداز دستیابی به توافق نامشخص است.

اندیشکده‌های خارجی

تاریخ انتشار: يکشنبه ۳۰ فروردين ۱۴۰۵ - 19 April 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ هرچند درگیری‌ها میان ایالات متحده و ایران متوقف شده، اما تنگه هرمز بسته و چشم‌انداز دستیابی به توافق نامشخص است. با وجود کاهش موقت شدت درگیری‌ها، منطقه همچنان ثبات ندارد و اوضاع مبهم باقی مانده است.

هیچ نشانه روشنی از توافق سیاسی دیده نمی‌شود و این وضعیت نوعی «آتش‌بس ناپایدار» را رقم زده است که می‌تواند هر لحظه دوباره به درگیری گسترده‌تر تبدیل شود.

کسانی که با امکانات مقابله‌ای ایران آشنایی داشتند، با صراحت نسبت به عواقب این اقدام ترامپ هشدار دادند

بعد از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از تصمیم خود مبنی بر محاصره دریایی ایران سخن گفت، کریس مورفی سناتور آمریکایی به این اقدام ترامپ که معنای آن بستن تنگه هرمز بر روی ایران است واکنش نشان داد و گفت: حالا ما تنگه هرمز را می‌بندیم. این به همان اندازه که فکر می‌کنید احمقانه و موردی کلاسیک از اشتباهی غم‌انگیز است که به دلیل غرور و تکبر خارج از کنترل، اشتباه دیگری به بار می‌آورد.

دنی سیترینوویچ، چهره امنیتی اسرائیل و رئیس سابق بخش ایران در اطلاعات ارتش رژیم، در تحلیل این طرح گفت: ایران تسلیم نخواهد شد. آن‌ها معتقد هستند آسیبی که طرف‌های مختلف از این اقدام متحمل خواهند شد، برای ایالات‌متحده و اقتصاد بین‌المللی بیشتر از ایران خواهد بود.

کسانی که با امکانات مقابله‌ای ایران آشنایی داشتند، با صراحت نسبت به عواقب این اقدام ترامپ هشدار دادند و عنوان کردند، «محاصره تنگه هرمز به‌وسیله ترامپ قمار خطرناک است». معنای این قمار خطرناک، می‌تواند اضافه‌شدن تنگه باب‌المندب به سرنوشت تنگه هرمز باشد.

در میان بی‌ ثباتی فزاینده منطقه‌ای، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس باید هزینه بیشتری برای دفاع صرف کنند، به ویژه برای بازسازی انبار موشک‌های رهگیر و مهمات دیگر و همه اینها باید در حالی اتفاق بیفتد که اقتصادشان به دلیل اختلال در فعالیت‌ها، از جمله صادرات انرژی، کند می‌شود.

طرح ترامپ حتی از سوی بازیگرانی همچون سعودی‌ها موردنقد قرار گرفت. عربستان سعودی با نگرانی از اینکه اقدام ترامپ برای بستن تنگه هرمز می‌تواند به افزایش تنش‌ها به‌وسیله ایران و اختلال در سایر مسیرهای مهم کشتیرانی منجر شود، ایالات‌متحده را برای لغو محاصره زیر فشار قرار داده است.

چیزی که ایران در اختیار دارد و شاید حتی از سلاح هسته‌ای هم برتر باشد، کنترلش بر تنگه هرمز است

به گفته شرکت مشاوره ولیجنس، حملات تلافی‌ جویانه ایران علیه متحدان آمریکا در منطقه ۲۵ میلیارد دلار زیرساخت نفت و گاز را نابود کرده است. این زیرساخت‌ها باید بازسازی شوند و شاید با هزینه ۳۰ تا ۵۰ میلیارد دلاری برای خطوط لوله برای دور زدن تنگه هرمز، که ایران تسلط خود بر آن را ثابت کرده، تکمیل شود.

نیکلاس پِلهام، کارشناس مسائل اقتصادی گفت: چیزی که ایران در اختیار دارد و شاید حتی از سلاح هسته‌ای هم برتر باشد، کنترلش بر تنگه هرمز است. این ابزار می‌تواند برای ایران به‌عنوان عامل بازدارنده‌ای که بسیار قدرتمندتر از برنامه هسته‌ای است، عمل کند.

در سال‌های اخیر، صندوق‌های ثروت ملی 6 عضو شورای همکاری خلیج فارس (GCC) بر دنیای سرمایه‌ گذاری مسلط شده‌اند. صندوق‌های نفتی بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی از سال ۲۰۲۱ درمجموع بیش از ۴۳۰ میلیارد دلار سرمایه به کار گرفته‌اند. آن‌ها بر بیش از ۵ تریلیون دلار دارایی در جهان نظارت دارند که از ۳ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۱ افزایش یافته است.

کلمات کلیدی: تنگه هرمز آتش‌بس دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا محاصره دریایی ایران