۴ سناریوی محتمل مهلت ۶۰ روزه ترامپ

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ با نزدیک شدن به پایان مهلت ۶۰ روزه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران در ۱۱ اردیبهشت، تحلیلگران آمریکایی این تاریخ را نقطه عطف حقوقی و سیاسی دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا می‌دانند. 

مشخص نیست آیا ترامپ طبق قانون عمل خواهد کرد یا خیر و چه مسیری در آینده انتخاب می‌کند

قانون اختیارات جنگ (War Powers Resolution) ۱۹۷۳ میلادی که پس از تجربه ویتنام برای تحدید قدرت سیر قوه مجریه در گشودن جنگ‌های بدون مجوز کنگره تصویب شد، امروز در بوته آزمایشی تازه با محوریت ایران قرار گرفته است. مطابق این قانون، رئیس‌جمهور تنها ۶۰ روز فرصت دارد پس از آغاز عملیات نظامی، بدون مجوز صریح کنگره به جنگ ادامه دهد. مهلت ۶۰ روزه پایان جنگ ایران ۱۱ اردیبهشت (۱ مه ۲۰۲۶) پایان می‌یابد. از آن پس، ترامپ یا باید مجوز ادامه جنگ را از هر دو مجلس دریافت، یا عملیات را متوقف کند.

آنچه این وضعیت را به بحران حقوقی-سیاسی بدیع بدل کرده، نه فقط نزدیک شدن به ضرب‌الاجل، بلکه تغییر لرزان ائتلاف جمهوری‌خواه در حمایت از جنگ است. 

علاوه بر این، مشخص نیست آیا ترامپ طبق قانون عمل خواهد کرد یا خیر و چه مسیری در آینده انتخاب می‌کند. در ادامه به چهار سناریوی محتمل پس از ۱۱ اردیبهشت می‌پردازیم:

نخست، درخواست مجوز رسمی از کنگره برای ادامه جنگ: در این حالت ترامپ باید از کنگره مجوز استفاده از نیروی نظامی بگیرد. این مسیر از نظر حقوقی شفاف‌ترین گزینه است، اما از نظر سیاسی پرخطر به‌شمار می‌رود؛ زیرا هنوز مشخص نیست جمهوری‌خواهان حاضر باشند به‌طور رسمی مسئولیت ادامه جنگ را بپذیرند. 

جان کورتیس، سناتور جمهوری‌خواه اعلام کرد، از ادامه عملیات نظامی فراتر از ۶۰ روز بدون مجوز کنگره حمایت نخواهد کرد و این موضع را مبتنی بر ملاحظات تاریخی و قانون اساسی دانست. برایان مست، رئیس جمهوری‌خواه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان هشدار داد، پس از عبور از این مهلت، ترکیب آرای کنگره می‌تواند متفاوت باشد؛ مواضعی که عملاً بر احتمال ریزش حمایت جمهوری‌خواهان در مرحله بعد تأکید دارد.

دوم، پایان دادن به عملیات نظامی در ایران: طبق قانون، ترامپ می‌تواند تصمیم بگیرد حضور نظامی آمریکا را کاهش دهد یا عملیات را متوقف کند. در صورتی که ترامپ به سراغ این گزینه برود، نشان‌دهنده تمایلش به مدیریت هزینه‌های سیاسی و نظامی جنگ خواهد بود که هر روز در حال افزایش است.

یکی از سناریوهای جدی این است که ترامپ نیز مهلت ۶۰ روزه را الزام‌آور تلقی نکند و بدون مجوز کنگره به عملیات ادامه دهد

سوم، استفاده از مهلت ۳۰ روزه برای خروج نیروها: قانون اجازه می‌دهد رئیس‌جمهور آمریکا پس از مهلت ۶۰ روزه، یک‌بار و فقط برای تسهیل «خروج امن نیروها» مهلت را ۳۰ روز تمدید کند. نکته مهم اینکه این تمدید از نظر حقوقی مجوز ادامه عملیات تهاجمی به‌شمار نمی‌رود و بیشتر زمانی اضافه برای مدیریت پایان حضور نظامی و برگرداندن نیروهاست.

چهارم، نادیده گرفتن پایان مهلت  ۶۰ روزه و ادامه جنگ بدون مجوز کنگره: در تاریخ آمریکا موارد محدودی همچون عملیات نظامی آمریکا در لیبی و کوزوو وجود دارند که رئیس جمهور آمریکا به محدودیت‌های قانون اختیارات جنگی بی‌توجهی کرده است. 

گرچه هیچ یک از دو نمونه یاد شده مشابه جنگ با ایران نبوده‌اند، اما یکی از سناریوهای جدی این است که ترامپ نیز مهلت ۶۰ روزه را الزام‌آور تلقی نکند و بدون مجوز کنگره به عملیات ادامه دهد. اقدامی که می‌تواند به منازعه حقوقی و سیاسی بسیاری جدی در واشنگتن منجر شود و حتی دلیلی برای استیضاح ترامپ در آینده باشد.