عارف در اجلاس شانگهای: پاسخ به دیپلماسی ایران، حمله نظامی بود

به گزارش راهبردمعاصر، محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور در نشست گسترده اجلاس نخست‌وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای ادامه داد: نظام بین‌الملل در دوره‌ای پرتلاطم با تهدیدات بی‌سابقه ناشی از یک‌جانبه‌گرایی و برتری‌طلبی معدودی از کشورها مواجه است.
وی افزود: منطقه ما و جهان در دو سال اخیر شاهد چالش‌های بزرگی، از جمله نقض‌های بی‌سابقه، آشکار و گستاخانه بنیادی‌ترین ارزش‌های انسانی و نیز اصول حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد توسط ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است که صلح و امنیت و دستاوردهای جامعه جهانی در دهه‌های اخیر را در معرض تهدید جدی و نابودی قرار داده است.

معاون اول رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای از فرصت‌های کم‌نظیری در حوزه‌های اقتصاد، تجارت، انرژی، حمل‌ونقل، فناوری، علم، فرهنگ و همکاری‌های بشردوستانه برخوردارند. اکنون زمان آن است که این ظرفیت‌ها را به پروژه‌های مشترک، سرمایه‌گذاری مشترک، تجارت بیشتر و رفاه ملموس‌تر برای ملت‌های عضو تبدیل کنیم.

عارف همچنین گفت: جمهوری اسلامی ایران ضمن تأکید بر تقویت همکاری بین بخش‌های خصوصی کشورهای عضو، از فعالیت‌های شورای تجاری و کنسرسیوم بین‌بانکی سازمان همکاری شانگهای حمایت می‌کند و معتقد است این فعالیت‌ها فرصتی مهم برای تقویت بُعد عملیاتی سازمان است و بر ضرورت تقویت کارکردهای عملیاتی این دو نهاد تأکید دارد.

متن کامل سخنان محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، در نشست گسترده اجلاس نخست‌وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب آقای قاهر رسول زاده نخست وزیر محترم جمهوری تاجیکستان

روسای هیأت ها و نخست وزیران محترم

خانم ها و آقایان

در آغاز مایلم خرسندی خود را از حضور در نشست شورای نخست وزیران سازمان همکاری شانگهای ابراز نمایم. از جناب عالی و دولت جمهوری تاجیکستان به جهت برگزاری شایسته این نشست مهم در شهر زیبای دوشنبه تقدیر و تشکر می کنم.

این نشست نه تنها فرصتی برای مرور دستاوردهای اقتصادی و سازمانی ماست بلکه مجالی برای گفت وگو درباره بهبود و ارتقای فعالیت های سازمان در شرایط پرتحول کنونی جهان نیز به شمار می رود.

نظام بین الملل در دوره ای پرتلاطم با تهدیدات بی سابقه ناشی از یکجانبه گرایی و برتری طلبی معدودی از کشورها مواجه است. منطقه ما و جهان در دو سال اخیر شاهد چالش های بزرگی از جمله نقض‌های بی‌سابقه آشکار و گستاخانه بنیادی‌ترین ارزش‌های انسانی و نیز اصول حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد توسط ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است که صلح و امنیت و دست‌آوردهای جامعه جهانی در دهه‌های اخیر را در معرض تهدید جدی و نابودی قرار داده است.

همانطور که آگاهی دارید جمهوری اسلامی ایران در فوریه سال جاری مجددا هدف تجاوز نظامی آشکار ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت؛ تجاوزی که نقض صریح منشور ملل متحد، اصل منع توسل به زور و حاکمیت ملی یک کشور مستقل بود. در حالی که جمهوری اسلامی ایران مسیر گفت‌وگو و دیپلماسی را برگزیده بود و مذاکرات برای حل و فصل اختلافات در جریان بود، پاسخ نه از مسیر دیپلماسی بلکه با حمله نظامی غیر قانونی و ناعادلانه داده شد.

در روز اول تجاوز ظالمانه و وحشیانه نه تنها رهبر معظم انقلاب اسلامی به همراه اعضای خانواده خود به شهادت رسیدند بلکه متجاوزین به مدرسه‌ای در شهر میناب حمله کردند و 168 نفر از دانش‌آموزان بی‌گناه و کارکنان مدرسه و خانواده دانش آموزان را قتل عام کردند. در همان روز ورزشگاهی در شهر لامرد استان فارس نیز هدف حمله بمب‌های ممنوعه‌ای قرار گرفت که بر سر دختران و پسران نوجوانی ریخته شد که مشغول ورزش بودند.

آنچه که در چهل روز تجاوز نظامی ظالمانه علیه ایران رخ داد صرفاً حمله به جمهوری اسلامی ایران نبود؛ بلکه حمله‌ای مستقیم به بنیان‌های نظم حقوقی بین‌المللی و اصل برابری حاکمیت دولت‌ها بود. حمله به زیرساخت‌های غیرنظامی، مراکز آموزشی دانشگاهی و درمانی، تأسیسات اقتصادی و همچنین تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، بدعت بسیار خطرناکی را پایه‌گذاری می‌کند که اگر بدون محکومیت جامعه بین‌المللی باقی بماند، امنیت هیچ کشوری از پیامدهای آن مصون نخواهد بود.

جمهوری اسلامی ایران مطابق با ماده 51 منشور ملل متحد از حق ذاتی خود برای دفاع مشروع استفاده کرد و در عین حال بار دیگر نشان داد که خواهان جنگ و بی‌ثباتی نیست و همواره صلح را بر رویارویی ترجیح می‌دهد.

عالیجنابان

در اینجا لازم می‌دانم از کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای بواسطه مواضع سازنده و دلگرم کننده‌شان در قبال این تجاوزات و حملات علیه جمهوری اسلامی ایران سپاسگزاری نمایم. در نتیجه آن تجاوزات نظامی ظالمانه ما امروز با واقعیت جدیدی مواجه هستیم. اخلال در امنیت اقتصادی و اختلال در تجارت، انرژی حمل‌ونقل نظام پرداخت و زنجیره‌های تأمین در یک کشور می تواند آثار خود را در سراسر منطقه و حتی اقتصاد جهانی نشان دهد.

خانم‌ها و آقایان

سازمان همکاری شانگهای امروز به یک واقعیت مهم و غیر قابل انکار در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده است. در حال حاضر این پرسش پیش روی ماست که چگونه می‌توان فرصت‌های عظیم سازمان همکاری شانگهای را از ظرفیت همکاری به نتیجه همکاری تبدیل کرد. این سازمان با تکیه بر ظرفیت‌های عظیم کشورهای عضو و با حضور کشورهای شریک و ناظران می‌تواند به یکی از مؤثرترین کانون‌های همکاری اقتصادی امنیتی و توسعه پایدار در جهان تبدیل شود. اما این مهم تنها در سایه همکاری‌های عملی ملموس و فراگیر محقق خواهد شد. در برابر بحران‌های موجود در منطقه و جهان، پاسخ ما باید همکاری بیشتر، اتصال بیشتر، تنوع بیشتر و ارتقای تاب‌آوری باشد.

کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای از فرصت‌های کم نظیری در حوزه‌های اقتصاد، تجارت، انرژی، حمل‌ونقل، فناوری، علم فرهنگ و همکاری‌های بشر دوستانه برخوردارند. اکنون زمان آن است که این ظرفیت‌ها را به پروژه‌های مشترک سرمایه‌گذاری مشترک، تجارت بیشتر و رفاه ملموس‌تر برای ملت‌های عضو تبدیل کنیم.

 جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد به منظور تحقق اهداف توسعه‌ای سازمان همکاری شانگهای نقش فعال ایفا کند و در پیشبرد اهداف و ابتکارات در حوزه‌های مختلف اقتصادی مالی و زیرساختی مشارکت و مساعدت نماید.

حضار گرامی

جمهوری اسلامی ایران از افزایش استفاده از پول‌های ملی در تجارت میان اعضا، اتصال زیرساخت‌های بانکی، توسعه پیام‌رسان‌های مالی ملی و ایجاد سازوکارهای نوین تسویه حمایت می‌کند. ایجاد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای می‌تواند نقطه عطفی در این مسیر باشد. با توجه به پیشرفت مذاکرات مربوط به تأسیس این بانک پیشنهاد می‌کنیم از مرحله گفت‌وگو به مرحله طراحی عملیاتی نزدیک شویم. همچنین لازم است ابزارهای بیمه صادراتی و پوشش ریسک سرمایه‌گذاری توسعه یابد تا بخش خصوصی با اطمینان بیشتری وارد پروژه‌های مشترک سازمان شود.

جمهوری اسلامی ایران ضمن تاکید بر تقویت همکاری بین بخش‌های خصوصی کشورهای عضو از فعالیت‌های شورای تجاری و کنسرسیوم بین بانکی سازمان همکاری شانگهای حمایت می‌کند و معتقد است این فعالیت‌ها فرصتی مهم برای تقویت بعد عملیاتی سازمان است و بر ضرورت تقویت کارکردهای عملیاتی این دو نهاد تأکید دارد.

جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارد در چارچوب این دو نهاد، تجربیات و ظرفیت‌های خود را در اختیار همکاری‌های مشترک قرار دهد.

کنسرسیوم بین بانکی سازمان نیز می‌تواند با تقویت همکاری میان بانکهای کشورهای عضو و شرکای گفت‌وگو توسعه سازوکارهای پرداخت مستقل و استفاده بیشتر از پول‌های ملی نقش مؤثری در کاهش ریسک‌های مالی و تقویت تاب‌آوری اقتصادی ایفا کند.

 ما از نتایج نشست شورای کنسرسیوم بین بانکی سازمان همکاری شانگهای ژوئیه 2026 چولپون (آتا) استقبال می‌کنیم که با امضای راهبرد توسعه کنسرسیوم برای سال‌های 2027 تا 2031 و تصویب نقشه‌راه در حوزه تأمین مالی پایدار و اجتماعی همراه بود. جمهوری اسلامی ایران بانک کشاورزی را جهت عضویت در این کنسرسیوم پیشنهاد نموده است. روند عضویت در حال بررسی است و امیدواریم در کوتاه ترین زمان ممکن شاهد عضویت بانک کشاورزی در این اتحادیه باشیم.

عالیجنابان

سازمان همکاری شانگهای در مقطع مهمی از تاریخ خود قرار دارد. این سازمان امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند نگاهی نو، ساختاری چابک و همکاری‌های فراگیر است. ما باید از ظرفیت بی‌نظیر این سازمان در حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، فناورانه و انسانی برای تحقق توسعه پایدار و امنیت مشترک منطقه‌ای بهره ببریم.

جمهوری اسلامی ایران آماده است تا در چارچوب برنامه‌های مصوب در کنار اعضا و شرکای سازمان برای تحقق اهداف سازمان در زمینه رشد اقتصادی، تبادلات فرهنگی و نوآوری فناورانه همکاری فعال داشته باشد.

 امیدوارم نتایج این نشست گامی دیگر در مسیر تقویت اعتماد متقابل توسعه پایدار و همگرایی میان ملت‌های بزرگ عضو سازمان همکاری شانگهای و شرکا و کشورهای پیرامونی باشد.

اطمینان داریم که با تکیه بر ظرفیت‌های عظیم کشورهای عضو و شرکای گفت‌وگو و با احترام متقابل چند جانبه‌گرایی و همکاری، برابر می‌توان سازمان همکاری شانگهای را به یکی از مؤثرترین کانون‌های همکاری اقتصادی و توسعه پایدار در جهان تبدیل کرد.

در پایان بار دیگر از میزبانی شایسته و تلاش‌های جمهوری تاجیکستان در دوره ریاست خود صمیمانه سپاسگزارم و برای دولت و ملت دوست و برادر جمهوری تاجیکستان سربلندی رفاه و توسعه پایدار آرزو دارم همچنین برای جمهوری ازبکستان در دوران ریاست دوره‌ای خود بر سازمان همکاری شانگهای آرزوی موفقیت دارم.

از توجه شما سپاسگزارم/تسنیم