کودتای احتمالی راست‌گرایان علیه نتانیاهو-راهبرد معاصر
قبول کن ولی دلیل نخواه! ارزش سهام عدالت و دارایکم امروز ۵ اسفند ۹۹ +جدول ظریف: توقف پروتکل الحاقی منطبق با برجام است پایان احتکار روغن؛ افزایش قیمت منتفی شد تل‌آویو به هیچگونه توافق غرب با ایران امید نخواهد داشت ظریف: برای دفاع از مظلوم، در کنار مردم یمن ایستاده‌ایم زمان واریز سود سهام عدالت + جرئیات واکنش عجیب مشاور روحانی به رشد بی‌رویه قیمت دلار و سکه رهبر انقلاب: یک صدا علیه باج گیری مجرمان اینترنتی نسل تکامل یافته سارقین هستند افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارمندان از زبان نوبخت + جزئیات تمایل چهار شرکت سوئیسی برای سرمایه‌گذاری در ایران کمیسیون تلفیق در اصلاح بودجه نمره قبولی گرفت غیبت سه بازیکن استقلال/ آبی‌ها تست کرونا دادند+ عکس رئیسی، دعوت خبرگان برای برگزاری جلسه در خصوص انتخابات ۱۴۰۰ را نپذیرفت سرلشکر رشید: رژیم‌صهیونیستی به دنبال جنگ در منطقه است آیا قانون مجلس نادیده گرفته شد؟ سردار قاآنی: می‌دانیم به چه زبانی با آمریکا صحبت کنیم رقیب نتانیاهو: او بی‌شرمی را به حد اعلا رسانده است ربیعی: آمریکا در معرض آزمون دشواری است/ آزادسازی یک میلیارد دلار از منابع ارزی ایران در کره جنوبی فقدان حس چشایی و بویایی تا ۵ ماه بعد از کرونا جدیدترین قیمت طلای ۱۸ عیار، سکه، دلار و ارز امروز ۵ اسفند ۹۹ تجمع هواداران استقلال مقابل مجلس + عکس وعده رئیس جمهور درباره ثمرات آزادسازی منابع ارزی بلوکه شده: منتظر گشایش اقتصادی باشید ظریف: قانون توقف پروتکل الحاقی از صبح امروز اجرایی شد روایت سرلشکر باقری از چگونگی ترور شهید سلیمانی/ قطعنامه ۵۹۸ نسبت به قطعنامه‌های قبلی برتری داشت رئیسی: ابومهدی المهندس و حاج قاسم سلیمانی قهرمانان مبارزه با تروریسم هستند شوک شبکه اجتماعی نوظهور وضعیت بورس امروز ۵ اسفند ۹۹ «کرونا» حضور کاربران در شبکه های اجتماعی را افزایش داد پیشنهاد جذاب سپاهان به ستاره استقلال! کاریکاتور/ جهانگیری: نگذاشتیم مردم زیر فشار تحریم ها کمر خم کنند اتهام سنگین به مربی معروف استقلالی! قیمت دلار و انواع ارز امروز ۵ اسفند ۹۹ جزئیات فروش فوق‌العاده نوروزی در تهران صادرات فرآورده‌های نفتی ایران ‌به بالاترین رقم رسید اقدام قالیباف برای حل اختلاف دولت و مجلس پیمان قاسمخانی ازدواج کرد+ عکس معرفی انواع پیچ و رولپلاک سنگ نما و قیمت آن ها آخرین آمار شیوع کرونا در جهان ۵ اسفند ۹۹ اظهارات حریرچی درباره گسترش ویروس انگلیسی و وضعیت عید امسال ادارات و دستگاه‌های اجرایی شهر اهواز تعطیل شدند+ جزئیات تاکید آمریکا بر راهکار دو دولتی در تماس تلفنی وزرای خارجه واشنگتن و تل‌آویو شمارش معکوس برای تسلط کامل انصارالله بر استان مأرب ابراز نگرانی واشنگتن از فاصله گرفتن ایران از تعهدات هسته‌ای آلمان: آمریکا برای گفت‌وگوی غیررسمی با اعضای برجام تمایل دارد شرط سنگین قلعه‌نویی برای پرسپولیس! برنامه ویژه پرسپولیس برای جذاب‌ترین خرید نیم فصلش رایزنی کره جنوبی با آمریکا درباره آزادی دارایی‌های ایران واکنش شریعتمداری به همراهی دولت و مجلس در توقف پروتکل الحاقی گزینه پرسپولیس پاسوز یک استقلالی شد! طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو امروز سه شنبه ۵ اسفند ۹۹ + جدول تغییرات لحظه‌ای طلا قیمت سکه پارسیان کادویی امروز سه شنبه ۵ اسفند ۹۹ فروش اقساطی مدیران خودرو امروز سه شنبه ۵ اسفند ۹۹/ فروش اقساطی مدیران خودرو با پرداخت ۴۰ درصد مبلغ خودرو نتایج نهایی قرعه کشی ایران خودرو امروز ۵ اسفند ۹۹ هایکو ماس: خواستار همکاری کامل ایران با آژانس هستیم یادداشت اینستاگرامی رئیس‌کل بانک مرکزی درباره آزادسازی منابع ارزی پکن از واشنگتن خواست به برجام بازگردد پیشنهاد استفاده از منابع ایران در ژاپن برای خرید واکسن کرونا بورل: امروز درباره احتمال بازگشت واشنگتن به برجام گفت‌وگو می‌کنیم ابراز علاقه شدید جانسون به چینی‌ها روند نزولی قیمت دلار امروز متوقف شد+ قیمت جدید دلار ۴ اسفند شرایط جدید ثبت نام محصولات ایران خودرو + جزئیات جزئیاتی از سهمیه بنزین نوروزی قالیباف: مجلس خواستار توقف کامل اجرای پروتکل الحاقی است/ دسترسی فراپادمانی غیرقانونی است بازگشت آمریکا به برجام بدون رفع تحریم، مضر است هشدار معاون وزیر بهداشت در مورد ۲۵ روز آینده و کرونای انگلیسی شمخانی به مجلس می‌رود زمان اجرای قانون مجلس درباره پروتکل الحاقی از زبان واعظی شکایت نمایندگان از روحانی و صالحی+ جزئیات کرونای انگلیسی به گیلان هم رسید+ جزئیات ابقای هیئت رئیسه مجلس خبرگان برای یک دوره دوساله افزایش حقوق سربازان کلید خورد+ جزئیات جزئیات محدودیت‌های تردد شمال کشور در تعطیلات هشدار کولاک برف و آبگرفتگی معابر در ۲۵ استان/ ورود سامانه بارشی جدید درخواست تعطیلی خوزستان به دلیل شرایط اضطراری کرونایی دانشمند قزوینی موفق به کشف داروی ضدکرونا شده است اظهارات بندپی درباره تعطیلی تهران توضیح «شهاب حسینی» درباره ماجرای واکسن زدن در آمریکا و فعالیت هنری‌اش ممنوعیت سفر به شهر‌های قرمز و نارنجی+ جزئیات هشدار هواشناسی/ بارش برف و باران در ۷ جاده کشور شناسایی آسیب‌پذیری در SHAREit کلاهبرداری در اینستاگرام با عنوان فروش گوشی موبایل دستگیری عامل تهدید به قتل با سلاح گرم در اینستاگرام اخاذی از فالورهای ساده دل رعایت پروتکل‌های بهداشتی موثرترین راه مهار کرونای انگلیسی رونمایی از آزار مجازی؛ وقتی خشونت آنلاین می‌شود تلاش دوباره واتس‌اپ برای موافقت کاربران با سیاست حریم خصوصی جدید رهبر انقلاب: حرف و وعده فایده ندارد فقط عمل سریال های نوروز ۱۴۰۰ کدامند؟ سرود/ ای جانِ حضرت سجاد، مولانا حضرت باقر (ع) وقایعی که پیش از ظهور حضرت حجت (عج) رخ می دهد اختتامیه جشنواره فیلم فجر|«ابلق» بهترین فیلم از نگاه بینندگان/ نادیده گرفته شدن قهرمانان ملی+ تصاویز اعلام فهرست کامل نامزدهای اولیه اسکار+ اسامی «شنای پروانه» قاچاق شد؟ علی دایی، علی پروین در وداع بامدادی با انصاریان/ فیلم محل جدید تصویربرداری «بچه مهندس ۴» کجاست؟ برگ برنده سریال «نون خ» رو شد آخرین مهلت خرید در نخستین نمایشگاه مجازی کتاب تهران تاثیر پرخوری در بیماری و قساوت قلب گزارش تصویری/ مراسم خاکسپاری مهرداد میناوند زمان تمدید نمایشگاه مجازی کتاب تهران ۹۹ ۱۶ فیلم راه‌یافته به جشنواره فجر+ اسامی زمان برگزاری فینال برنامه «عصرجدید» + جزئیات آمار تروریست های داعشی چند ملیتی به هلاکت رسیده/ اینفوگرافیک تازه ترین خبرها از نمایشگاه مجازی کتاب تهران نشانه های یقین در کلام امیرالمومنین (ع) پوستر| رهبر انقلاب: مسئولان واکسن مطمئن تهیه کنند پوستر/ شهید پیروز کاریکاتور/ شورای بی کفایت دلایل گرانی مرغ/ اینفوگرافی سخنی با امام زمان عج الله تعالی فرجه الشریف در دوران فتنه لارگانی: بجای دولت ما از مردم عذرخواهی می‌کنیم کاریکاتور | دزدان دریایی آمریکایی کاریکاتور | مسابقه تخم مرغ و دلار! تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
در پی انحلال کِنِست اسرائیل؛

کودتای احتمالی راست‌گرایان علیه نتانیاهو

اشتهای بی حد و حصر نتانیاهو جهت تداوم ریاستش در دولت، به همان اندازه، انگیزه لازم را برای مخالفینش فراهم ساخته تا با در پیش گرفتن هر گونه ائتلافی، زمینه انقطاع ریاست او را بر دولت را مهیا سازند. از همین رو قابل تصور است که فراکسیون‌های ‌‌‌دست راستی مذهبی و سکولار نه تنها با یکدیگر متحد شده، بلکه دست آشتی را به سوی جریان‌‌های میانه‌‌‌رو و چپ‌‌‌گرا نیز دراز نموده و در راستای تحقق رویکرد همه علیه نتانیاهو، مانع از تداوم قدرت در دستان حزب لیکود گردند.
تاریخ انتشار: ۱۴:۲۰ - ۰۹ بهمن ۱۳۹۹ - 2021 January 28
کد خبر: ۷۵۴۷۲

کودتای احتمالی راست‌گرایان علیه نتانیاهو

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ نیمه شب 23 دسامبر 2020 و پس مدت ها رایزنی و کش قوس فراوان میان دو حزب کلیدی حاکم بر کِنِسِت و دولت، سرانجام ضرب الاجل تعیین شده به سرآمده و کِنِسِت رژیم صهیونیستی بشکلی خودکار منحل گردید. دو حزب حاکم لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو و آبی-سفید به رهبری مشترک بنی گانتز و گابی اشکانزی نتوانستند بر سر مفاد بودجه به توافق دست یافته و مجددا سرزمین‌های اشغالی در آستانه انتخاباتی جدید قرار گرفت. انتخاباتی که ناظرین بین‌المللی مدت‌ها پیش چشم به انتظار آن نشسته و وعده تحقق آن را در آینده نزدیک نوید می‌دادند.

 

برگزاری انتخابات در رژیم اسرائیل و تاسیس دولت ائتلافی در این رژیم امری مسبوق به سابقه بوده و عمری به درازی تشکیل رژیم اسرائیل دارد. وجود احزاب متعدد با گرایش‌‌های متفاوت و گاه متعارض، عملا زمینه تاسیس دولتی یکدست با در اختیار داشتن اکثریت در پارلمان را از میان برده، از همین رو، عموما حزبی که حائز بیشترین کُرسی پارلمانی گشته، به فرمان رئیس این رژیم، مبادرت به تاسیس دولت می‌‌‌نماید. با این وجود دو رخداد کلیدی مقطع کنونی، سرنوشت اسرائیل را متفاوت از پیشینه این رژیم نموده است. برگزاری انتخابات پی در پی و عدم دستیابی احزاب به دولت واحد به چالشی عظیم برای اسرائیل بدل شده تا بدان جا که با انحلال کِنِسِت، زمینه برای برگزاری چهارمین دوره انتخابات پی در پی در کمتر دو سال فراهم گشت. نکته دوم اما به جایگاه کلیدی بنیامین نتانیاهو در مناسبات سیاسی اسرائیل باز می‌‌‌گردد. بی بی بسان سیاستمداری زیرک و کارکشته موفق شده در فضای متشتت و از هم گسیخته اسرائیل (که ویژگی تاریخی این رژیم محسوب می‌‌‌شده)، با ائتلاف‌‌های پی در پی با دشمنانش، زمینه بقای خویش و حزبش در صدر تحولات سیاسی اسرائیل را فراهم آورد. ید طولای نتانیاهو در ائتلاف و توافق با احزاب متعدد در حالی است که وی با پرونده‌‌های متعددی ناشی از فسادش دست و پنجه نرم کرده و شیوع مفرط کرونا در این رژیم، عملا به چالشی عظیم برای وی تبدیل شده است. با این وجود، توانایی منحصربفرد نتانیاهو در ایجاد ائتلاف و توافق با احزاب متعدد، زبانزد دوست و دشمن بوده و همه‌‌‌ی احزاب و جریان‌‌های اسرائیلی به این مسئله معترفند. برای درک کامل این مسئله کافی است به این نکته اشاره نمود که نتانیاهو موفق شده گوی سبقت را در دوام حکمرانی‌‌‌اش از دیوید بن‌‌‌گوریون (موسس اسرائیل) ربوده و چهارده سال بر مسند قدرت این رژیم تکیه زند. تاسیس و انحلال پی در پی احزاب در سرزمین‌‌های اشغالی و ایجاد جریان‌‌های قارچ‌‌‌وار در اسرائیل، حاکی از اهمیت خبرگی نتانیاهو در عرصه سیاست داخلی اسرائیل می‌‌‌باشد.

 

کِنِسِت اسرائیل از 120 نماینده تشکیل شده و دولت حاکم می‌‌‌بایستی نظر مساعد حداقل 61 عضو پارلمان را جلب نماید. حزب لیکود به رهبری نتانیاهو در انتخابات مارس 2020 (هفت ماه پیش)، موفق به کسب 36 کرسی از کنست گردید. با این حال و با وجود مخالفت صریح احزاب قدرتمند اسرائیل اعم از ائتلاف آبی-سفید، اسرائیل خانه ما، کار و فهرست مشترک عربی، وی نهایتا موفق به جلب رضایت رهبران آبی-سفید گردید و توانست آنها را متقاعد نماید که در ازای تاسیس دولت اتحاد، قدرت را در آینده‌‌‌ای نزدیک به رهبران آبی-سفید ذیل عنوان چرخشی واگذارد. ایجاد دولت یاد شده اگرچه در همان مقطع با خروج برخی اعضای آبی-سفید در اعتراض به توافق رهبران این حزب با لیکود منجر گردید، اما با پیشبینی عموم ناظرین منطقه‌‌‌ای، قابل تصور بود که نتانیاهو از واگذاری قدرت به بنی گانتز ابا ورزیده و بر آن است تا از فرصت یاد شده، صرفا برای خرید زمان جهت به تعویق انداختن زمان برگزاری دادگاهش و ایجاد مصونیت برای خویش بهره برد. امری که به گذر زمان تحقق یافته و نهایتا به انحلال کِنِسِت و برگزاری انتخابات مجدد در این رژیم منتهی گردید.

 

در این نوشتار برآنیم ضمن بررسی عوامل کلیدی تاثیرگذار بر جامعه و احزاب اسرائیلی در مقطع کنونی به بررسی چالش‌‌های پیش روی دولت احتمالی آتی و بقای آن بپردازیم.

 

امنیت یا همزیستی با اعراب؟ کدام یک در اولویت‌‌‌اند؟

از زمان شکل‌‌‌گیری رژیم صهیونیستی در سال 1948 تا به امروز، دغدغه بقا و تامین امنیت، همواره در ذهن شهروندان این رژیم از اهمیت بسزایی برخوردار بوده است. احزاب و جریان‌‌های اسرائیلی در یک تقسیم بندی کلی به دو جریان چپ و راست تقسیم می‌‌‌شوند. احزاب راست با تکیه بر آمال صهیونیستی با نگرشی مبتنی بر بازار آزاد به دو جناح کلیدی مذهبی و سکولار تقسیم می‌‌‌گردند. تکیه بر اهمیت امنیت و عدم باور به کمترین حقوق برای فلسطینی‌‌‌ها و ممانعت از تاسیس دولت مستقل فلسطینی در کنار اسرائیل مبتنی بر قطعنامه‌‌های سازمان ملل متحد، مهمترین باور این احزاب محسوب می‌‌‌شوند. تاکید بر پایتختی بیت المقدس(اورشلیم) و الحاق سرزمین‌‌های فلسطینی (کرانه باختری و باریکه غزه) به سرزمین‌‌های اشغالی و مخالفت با بازگشت آوارگان فلسطینی در صدر خواسته‌‌های احزاب دست راستی قرار دارد. حزب نتانیاهو(لیکود) از قدرتمندترین احزاب شناخته شده دست راستی اسرائیل محسوب می‌‌‌شود. نتانیاهو در دوره زمامداری‌‌‌اش موفق گردید با ایجاد هراس در ذهن شهروندان اسرائیلی و بویژه شهرک نشینان این رژیم و تاکید مفرط بر خطر تهدید امنیت این رژیم از سوی ایران، حزب الله و متحدینش، زمینه جلب آرای عمده اسرائیلی‌‌‌ها را بسوی احزاب دست راستی و در صدر آنان لیکود جلب نماید. از حزب مذهبی شاس به رهبری آریه درعی، اتحاد یهودیت توراتی به رهبری یاکوب لیتزمن، اسرائیل خانه ما به رهبری آویگدور لیبرمن و یمینا به رهبری نفتالی بِنِت به عنوان قدرتمندترین احزاب دست راستی کنونی اسرائیل نام برده می‌‌‌شود.

 

در سوی دیگر ماجرا اما احزاب دست چپی قرار گرفته‌‌‌اند که بارزترین آنها در طول چند دهه اخیر حزب کار اسرائیل بوده است. شخصیت های کلیدی نظیر شیمون پرز، اسحاق رابین و ایهود باراک همگی از این حزب بوده و در مقاطع مختلف سکان نخست وزیری اسرائیل را عهده‌‌‌دار بوده‌‌‌اند. حزب یاد شده علی‌‌‌رغم تاکید بر مفاهیم صهیونیستی و پایتختی بی‌‌‌چون چرای بیت‌‌‌المقدس بر این باورند که عدم تعامل با فلسطینی‌‌‌ها و نپذیرفتن دولتی مستقل از سوی آنان، به معضلی فراگیر در آینده بدل خواهد شد لذا شرط بقای اسرائیل، در گرو همزیستی مسالمت آمیز با فلسطینی‌‌‌ها و پذیرش دولتی خودمختار با محدودیت‌‌های فزاینده از سوی آنان می‌‌‌باشد. تشدید تنش-ها در سرزمین‌‌های اشغالی در خلال یک دهه اخیر و ایجاد رعب در میان شهروندان این رژیم، فرصت مناسبی را برای نیروهای دست راستی فراهم آورده تا عملا بخش عمده‌‌‌ای از جریان‌‌های چپ و چپ میانه را در این کشور به حاشیه برانند. هم اکنون احزابی نظیر مرتص، کار، گشر و فهرست مشترک عربی در اسرائیل مشغول به فعالیت بوده که عموما به جریان چپ در این کشور تعلق خاطر دارند.

 

تشدید تنش‌‌‌ها در سرزمین‌‌های اشغالی و نگرانی مقوله امنیت در این رژیم موجب موج سواری برای نیروهای دست راستی و افراطی را در این رژیم فراهم آورده و مجالی برای تحرک جریان‌‌های چپ در اسرائیل باقی نگذارده اند. فضای فوق موجب شده تا عملا جریان‌‌های راست میانه به رهبری احزابی نظیر ائتلاف آبی-سفید به رقیب کلیدی احزاب راست افراطی بدل شوند. احزاب راست میانه ضمن تمایل به تحقق خواست حداکثری اسرائیلی‌‌‌ها از گفتگو با فلسطینی‌‌‌ها پرهیز نکرده و لفظا از تحقق کشور فلسطینی (با محدودیت‌‌های بسیار زیاد) سخن به میان می‌‌‌آورند.

 

نتانیاهو و معضلی به نام جو بایدن

برآیند مواضع روسای جمهور آمریکا در قبال منازعه عربی-اسرائیلی در خلال هفت دهه گذشته گواه آن است که عموم روسای جمهور ایالات متحده، با وجود حمایت صریح از رژیم اسرائیل، دیدگاهی نزدیک به جریان چپ میانه در اسرائیل داشته و ضمن تاکید بر خواست حداکثری صهیونیست‌‌‌ها در قبال موقعیت شهرک‌‌‌ها و آینده بیت المقدس، از گفتگو با طرف فلسطینی و تحقق تشکیل دولت مستقل مستقل فلسطینی در اراضی پیش از ژوئن 1967 (با تکیه بر استثناهایی)، حمایت ورزیده‌‌‌اند. قدرت گیری دونالد ترامپ در آمریکا بسان خط بطلانی بر سیاست پیشین آمریکا در قبال منازعه یاد شده قلمداد شد. انتقال سفارت آمریکا به بیت‌‌‌المقدس، پذیرش بلندی‌‌های اشغالی جولان بعنوان خاک اسرائیل، بازدید پمپئو از شهرک‌‌های اسرائیلی در کرانه باختری و قدس اشغالی و صحه گزاردن بر این مسیر و ارائه طرح یک سویه معامله قرن از جمله اقداماتی بوده که عملا آمریکا را در جایگاه حامی بلامنازع اسرائیل قرار داده بود، امری که با استقبال دولت دست راستی نتانیاهو همراه شد. نتانیاهو با پشت گرمی به حمایت ترامپ و امنیتی سازی منطقه از سوی او، کوشید تا نظر مساعد جامعه اسرائیل را بسوی خویش جلب نماید. فشار ترامپ بر دول عربی جهت پذیرش موجودیت رژیم اسرائیل، ارائه طرح معامله قرن و تاکید بر الحاق جولان اشغالی و شهرک‌‌های اسرائیلی به سرزمین‌‌های اسرائیلی، همگی بسان دستاوردهایی برای نتانیاهو برای مقابله با رقبا به حساب آمد. از همین رو بود که وی تمام و کمال به میدان آمده و تلاش خویش را برای پیروزی ترامپ در انتخابات 2020 آمریکا بخرج داد.

 

شکست ترامپ در انتخابات آمریکا و پیروزی بایدن را می‌‌‌توان بزرگترین بحران برای دولت دست راستی نتانیاهو بحساب آورد. تاکید بایدن بر بازگشت به مواضع پیشین اسلافش و صحه گزاردن بر ضرورت گفتگو با طرف فلسطینی، موضع نتانیاهو را در سرزمین‌‌های اشغالی بشدت خدشه‌‌‌دار نموده است. اهمیت مسئله از آن روست که نتانیاهو هم اکنون و بدلیل کارنامه ناموفق در مهار کرونا، بشدت در جامعه اسرائیل تحت فشار بوده و خیابان‌‌های تل‌‌‌آویو، حیفا و بیت المقدس به شکل روزانه شاهد اعتراضات مکرر شهروندان این رژیم علیه نتانیاهو است. معترضین اسرائیلی با اشاره به کارنامه ضعیف نتانیاهو در مقابله با کرونا و همچنین باز بودن پرونده مفاسد وی در دستگاه قضائی اسرائیل، خواستار پایان حکمرانی 14 ساله وی در اسرائیل‌‌‌اند. پیروزی ترامپ در انتخابات و حمایت بی حد و حصر ایالات متحده از آمریکا، می‌‌‌توانست به نحو چشمگیری از میزان فشارها بر نتانیاهو کاسته و زمینه تداوم دستاوردهای منطقه‌‌‌ای را برای وی فراهم سازد.

 

پیروزی بایدن اگرچه با خشم نتانیاهو همراه شده، اما با استقبال فزاینده احزاب راست میانه و چپ‌‌‌گرای اسرائیل همراه شده است. احزاب یاد شده، خوشحال از این پیروزی، آن را آغازی بر پایان چهارده سال حکمرانی نتانیاهو در سرزمین های اسرائیلی قلمداد نموده‌‌‌اند.

 

کودتای راست‌‌‌گرایان علیه نتانیاهو

همانطور که پیشتر بدان اشاره نمودیم، چالش قضائی پیش آمده برای نخست وزیر اسرائیل در کنار ناکارآمدی دولت در مقابله با کرونا، بر میزان مخالفت‌‌‌ها علیه نتانیاهو به نحو چشمگیری افزوده تا آنجا که شماری از متحدین پیشین وی نیز سر به مخالفت با او برداشته و خواستار اتمام دوره ریاست او شده اند. نتانیاهو در خلال روزهای اخیر کوشیده تا با تمسک به خرید واکسن‌ کووید-۱۹ و آغاز کارزار واکسیناسیون همراه با امضای تواق عادی سازی اسرائیل با چهار کشور عربی، قدرت و توانایی خویش را به رخ مخالفینش کشد. با این وجود و در فقدان جریان‌‌های قدرتمند چپ، شماری از احزاب دست راستی و سکولار اسرائیل دست به کار شده و  علیه رئیس پیشین‌‌‌شان شوریده-اند. از آویگدور لیبرمن، نفتالی بِنِت و گیدون ساعر به عنوان سه شخصیت قدرتمند راست‌‌‌‌‌‌‌‌‌گرا و سکولاری نام برده شده که خود را آمده کارزاری سخت علیه نتانیاهو ساخته‌‌‌اند.

 

گیدون عضو پیشین کابینه نتانیاهو و حزب قدرتمند لیکود، با توسل  به سنت حاکم بر اسرائیل با انشعاب از لیکود، مبادرت به تاسیس حزبی جدید نموده است. حزبی که بر اساس نظرسنجی‌‌های صورت پذیرفته پس از لیکود در جایگاه دوم قرار دارد. ساعر نتانیاهو را به داشتن کیش شخصیت متهم نموده و با اتکا به پرونده‌‌های فساد رئیس سابقش از احتمال پیروزی‌‌‌ حزبش در انتخابات پیش رو سخن به میان آورده است.

 

آویگدور لیبرمن رهبر حزب افراطی اسرائیل خانه ما، دیگر شخصیت کلیدی انتخابات پیش روست. لیبرمن که حزبش در انتخابات پیشین موفق به کسب هفت کرسی شده بود، عزم خود را برای پایان ریاست نتانیاهو جزم کرده و در پروسه انتخاب دولت پیشین، علی رغم مخالفت صریحش با احزاب میانه‌‌‌رو و چپ، حاضر به ائتلاف با جریان نتانیاهو جهت تشکیل کابینه نگردید.

 

از نفتالی بِنِت وزیر پیشین آموزش اسرائیل به عنوان سومین چهره راست‌‌‌گرای مخالف نتانیاهو نام برده می‌‌‌شود. وی در خلال انتخابات‌‌های اخیر موفق به کسب کرسی‌‌های قابل توجه در کِنِسِت شده است. نکته حائز اهمیت دیگر آنکه در صورت کسب موفقیت نسبی از سوی سه جریان یاد شده، احزاب مذهبی افراطی نظیر شاس و یهودیت توراتی از پیوستن به دولت ائتلافی آنان ابا نخواهند داشت. احزاب مذهبی در اسرائیل همواره به منافع اقشار مذهبی، روحانیت سنتی یهودی و همچنین مصالح مالی خویش تاکید داشته و در صورت تحقق این خواسته‌‌‌ها، این احزاب نیز به مخالفین راست‌‌‌گرای نتانیاهو خواهند پیوست و عملا زمینه پایان صدارات بی بی را فراهم خواهند ساخت.

 

نکته حائز اهمیت در این باره آنکه، بر طبق باور ناظرین تحولات اسرائیل، ضعف مفرط احزاب چپ، عملا فضا را برای رقابت درونی میان راست‌‌‌ها مهیا ساخته تا آنجا که سرمقاله نویس روزنامه اسرائیل هیوم از تغییر معادلات در سرزمین‌‌های اشغالی سخن به میان آورده و می‌‌‌گوید: «تا پیش از این ما شاهد رویارویی چپ‌‌‌ها علیه راست‌‌‌ها بودیم، لیکن این بار شاهد رویارویی احزاب راست در برابر یکدیگریم که این می‌‌‌تواند به دگرگونی تعاریف سیاسی در اسرائیل منجر گردد»

 

افول آبی-سفیدها

از ائتلاف آبی-سفید به رهبری بنی گانتز و گابی اشکنازی در انتخابات پیشین اسرائیل، بعنوان آلترناتیو قدرتمندی برای به چالش کشیدن صدارت نتانیاهو نام برده می‌‌‌شد، با این وجود و در همان ابتدای امر، عدول رهبران حزب از وعده پیشین‌‌‌شان مبنی بر خط قرمز بودن هرگونه ائتلاف با نتایاهو با ناخرسندی حامیان این حزب همراه شد تا بدان جا که برخی نمایندگان وابسته به آبی-سفیدها در کِنِسِت به رهبران حزب پشت کرده و از رای دادن به دولت موسوم به اتحاد پرهیز نمودند. کارنامه ناموفق دولت ائتلافی به رهبری نتانیاهو که در آن گانتز عهده دار سمت وزارت دفاع و اشکنازی وزیر خارجه آن بود، به افول روزافزون این جریان تازه تاسیس منجر گردید.

 

زیرکی نتانیاهو در جلب آرای گانتز-اشکنازی و عدم مشارکت دادن آنان در اتخاذ تصمیمات کلیدی تا بدان جا پیش رفت که نخست وزیر اسرائیل، رهبران آبی-سفید را در جریان مذاکرات پنهانی میان دولت اسرائیل و امارات متحده عربی قرار نداده و زمینه تحقیر آنان را در سپهر سیاست اسرائیل فراهم آورد. نکته حائز اهمیت آنکه وعده نتانیاهو مبنی بر کناره‌‌‌گیری از نخست وزیری و سپردن امور به بنی گانتز پس از شش با فروپاشی کِنِسِت هیچگاه جنبه عملی به خود نگرفت. به باور شماری از تحلیلگران اسرائیلی، نتانیاهو با علم به این مسئله و جهت عدم سپردن زمام امور به بنی گانتز زمینه انحلال پارلمان را فراهم ساخت.

 

برمبنای نظرسنجی‌‌های صورت پذیرفته در سرزمین‌‌های اشغالی، جریان آبی-سفید هم اکنون کمترین میزان محبوبیت خود را در خلال ماه های اخیر داشته و شانس بالایی برای کسب کرسی‌‌های بالا در انتخابات پیش‌‌‌رو نخواهد داشت. انتشار عمومی خبر کناره‌‌‌گیری گابی اشکنازی از سیاست و عدم مشارکت او در انتخابات پیش‌‌‌رو را می-توان ضربه نهایی بر پیکر بی‌‌‌جان آبی-سفیدها قلمداد نمود. تصمیم اشکنازی به کناره گیری از حزب، تنها یک روز پس از خروج غیرمنتظره آوی نیسنکورن وزیر دادگستری از آبی و سفید به قصد پیوستن به حزب جدید ران هولدای، شهردار تل آویو اعلام شد. از آوی نیسنکورن به عنوان سومین شخصیت قدرتمند آبی-سفیدها نام برده می‌‌‌شد. آلوف بن، سردبیر روزنامه هاآرتص در توصیف وضعیت آبی-سفید و رهبرش بنی گانتز می‌‌‌نویسد: «دوران تحرکات سیاسی گانتز به پایان ناگوار خود نزدیک شده است.»

 

نتیجه گیری و سناریوهای پیش‌‌‌رو

شماری از محافل اسرائیلی در فردای انحلال کِنِسِت، از نقش بارز نتانیاهو در ناکامی در دستیابی به توافق بر سر بودجه سخن به میان آوردند. به باور آنها، در صورت بقای پارلمان، نخست وزیر مستقر ناگزیر بود تا در راستای وعده از پیش تعیین شده (نخست وزیری چرخشی)، زمام امور را به بنی گانتز سپرده و در چنین صورتی، راه برای به محکمه کشاند شخص نتانیاهو بیش از پیش از سوی دستگاه قضائی اسرائیل هموار می‌‌‌شد. اکنون و با انحلال کِنِسِت، تا زمان برگزاری انتخابات، نتانیاهو همچنان زمام امور کشور را بر عهده خواهد داشت.

 

ناظرین منطقه‌‌‌ای پیرامون احتمالات پیش‌‌‌روی انتخابات و تشکیل دولت ائتلافی از سوی جریان‌‌های مختلف سیاسی، سه سناریو را متصوراند. سه سناریویی که احتمالا تحقق آنها متفاوت بوده و بر مبنای احتمال تحقق بیشتر به ترتیب از این قرارند:

 

تشتت آرا و بی فرجام ماندن انتخابات پیش‌‌‌رو

سرزمین‌‌های اشغالی در حالی در مارس 2021 به استقبال انتخابات جدید پارلمانی می‌‌‌رود، که انتخابات یاد شده، چهارمین انتخابات در خلال دو سال گذشته محسوب می‌‌‌شود. شدت و حدت اختلافات حاکم در میان احزاب و جریان‌‌های اسرائیلی و پافشاری نتانیاهو و هواداراش در لیکود بر تداوم صدرات وی، آینده‌‌‌ای مبهم را در رابطه با انتخابات آتی پیش روی تحلیلگران منطقه‌‌‌ای گذارده است. نقش برجسته احزاب عربی حاکم در پارلمان که عموما ده تا پانزده کُرسی را از آن خویش می‌‌‌نمایند بر ابهام فضای حاکم افزوده است. بر اساس یک سنت نانوشته در اسرائیل، احزاب عربی از ائتلاف با احزاب یهودی امتناع ورزیده و از مشارکت در دولت ابا می‌‌‌ورزند. سایر احزاب و جریان‌‌های یهودی نیز بدلیل تاثیر منفی ائتلاف با عرب‌‌‌ها در میان هوادارن‌‌‌شان، تمایلی از خود به همراهی با این احزاب نشان نمی‌‌‌دهند. حضور احزاب و جریان‌‌های متعدد در فرآیند انتخابات اسرائیل و استیلای اعراب بر حدود 10 درصد کُرسی‌‌های پارلمان، عملا به چالشی برای تشکیل دولت ائتلاف در اسرائیل تبدیل شده و بیم آن می‌‌‌رود پس از ناکامی حزب صاحب بیشترین آرا در انتخابات پیش‌‌‌رو در کسب ائتلاف با احزاب همسو، مجددا فضا زمینه برای برگزاری پنجمین انتخابات در سرزمین‌‌های اشغالی مهیا گردد.

 

تشکیل دولت متزلزل ائتلافی به ریاست نتانیاهو

آنچنان که پیشتر بدان اشاره نمودیم، نتانیاهو را می‌‌‌توان کیاس‌‌‌ترین و هوشمندترین نخست وزیر تاریخ اسرائیل نامید. از وی به عنوان تنها نخست وزیری در سرزمین‌‌های اشغالی نام برده می‌‌‌شود که پس از 1948 بدنیا آمده و توانسته بیشتری سکان زمامداری را در سرزمین‌‌های اشغالی از آن خود نماید.

 

فارغ از اتهامات منتسب به نتانیاهو و ناکامی وی در مهار کرونا، دستاوردهای تاریخی وی بسان کاتالیزوری می‌‌‌تواند زمینه بقای او در قدرت را فراهم آورد. نگاهی به انتخابات چهارده سال اخیر، گواه آن است که لیکود به رهبری وی، همواره در صدر کسب بیشترین آرای شهروندان اسرائیلی قرار داشته است. طرح مباحث رادیکال و افراطی و امنیتی ساختن فضای حاکم در این رژیم همواره و در مقاطع بحران به کمک او آمده است. تاکید بر خطر مفرط ایران، توانایی در جلب نظر مساعد آمریکا در انتقال سفارت این کشور از تل‌‌‌آویو به بیت‌‌‌المقدس، مجاب ساختن واشنگتن در پذیرش حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌‌های جولان سوریه، تداوم شهرک سازی در اراضی کرانه باختری، طرح مسئله معامله قرن در دوران صدرات وی از سوی آمریکا، تاکید بر طرح بحران آفرین الحاق دره رود اردن به سرزمین‌‌های اشغالی و نهایتا پذیرش موجودیت اسرائیلی از سوی امارات، بحرین، سودان و مراکش، آنچنان از اهمیت فزاینده‌‌‌ای برخوردارند که بسیاری از صهیونیست‌‌های افراطی را مجاب خواهد ساخت که مجددا به لیکود رای دهند.

 

نکته حائز اهمیت در این باره، تاثیرگذاری بالای رای شهرک‌‌‌نشینان صهیونیست می-باشد. حضور قریب به یک میلیون هشتصد هزار شهرک نشین در اراضی فلسطینی، و طرح مباحثی از قبیل تخلیه برخی از این شهرک‌‌‌ها از سوی احزاب دست چپی و یا مذاکره پیرامون سرنوشت آنان از سوی دیگر احزاب جهت زنده سازی پروسه مذاکره با رام‌‌‌الله، دست نتانیاهو را در کسب آرای این شهرک نشینان باز گذارده است. وی با طرح مباحث رادیکال مبنی بر عدم تخلیه این شهرک‌‌‌ها و تاکید بر تداوم ساختمان سازی در اراضی فلسطینی و فراتر از آن، مسئله الحاق دره رود اردن به اسرائیل، نظر مساعد اکثریت شهرک نشینان را به خود جلب نموده است.

 

از همین رو قابل تصور است که در انتخابات پیش رو، لیکود مجددا موفق گردد که 35 تا 40 کرسی، 120 عضو کِنِسِت را از آن خود کند. وقوع چنین فرضیه‌‌‌ای، لیکود را همچون دفعات پیشین به عنوان بزرگترین فراکسیون پارلمان مبدل خواهد کرد و رئیس رژیم صهیونیستی را ناگزیر می‌‌‌سازد تا اولویت تشکیل دولت را بدو (نتانیاهو) بسپارد. ید طولای نتانیاهو در ساخت و پاخت با فراکسیون‌‌های کوچکتر و دادن امتیاز بدان‌‌‌ها این احتمال را متصور ساخته تا اون بتواند دستکم نظر مساعد 61 عضو پارلمان را بدست آورده و دولت متزلزل را بنا سازد.

 

دولت ائتلافی با محوریت ضدیت با نتانیاهو

اشتهای بی حد و حصر نتانیاهو جهت تداوم ریاستش در دولت، به همان اندازه، انگیزه لازم را برای مخالفینش فراهم ساخته تا با در پیش گرفتن هر گونه ائتلافی، زمینه انقطاع ریاست او را بر دولت را مهیا سازند. از همین رو قابل تصور است که فراکسیون-های ‌‌‌دست راستی مذهبی و سکولار نه تنها با یکدیگر متحد شده، بلکه دست آشتی را به سوی جریان‌‌های میانه‌‌‌رو و چپ‌‌‌گرا نیز دراز نموده و در راستای تحقق رویکرد همه علیه نتانیاهو، مانع از تداوم قدرت در دستان حزب لیکود گردند.

 

تعارض‌‌های فکری فاحش میان جریان‌‌های یاد شده، بویژه در رابطه با نحوه تعامل با طرف فلسطینی و نقش بالای مذهبی‌‌های رادیکال در دولت، شانس اندکی را برای تحقق چنین فرضیه‌‌‌ای محتمل ساخته است.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده