کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی-راهبرد معاصر
اعتراف به شکست گنبد آهنین اسرائیل ترکیب احتمالی پرسپولیس مقابل گوای هند+ ساعت و زمان بازی پرسپولیس و گوا راه های حفظ تناسب اندام در طول ماه رمضان تمدید مهلت ثبت نام طرح ترافیک خبرنگاران غوغای بازیکن مازاد پرسپولیس در استقلال نرخ سود وام ۴۵۰ میلیون تومانی مسکن چقدر است؟ ارزش سهام عدالت امروز دوشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ اعطای مرخصی ۲۰ روزه به زندانیان+ جزئیات کرونا مجلس را دو هفته تعطیل کرد چه جرایمی در انتظار مالکان متخلف خانه‌های خالی است؟+اینفوگرافی ۱۰ میلیون دانش آموز سیمکارت ویژه می‌گیرند/ کدام دانش آموزان مردود می‌شوند؟+ جزئیات وضعیت خرید و فروش خودرو در بازارهای غیر رسمی آخرین قیمت طلا، سکه، دلار و ارز امروز ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ چه کسی بر پیکر سردار حجازی نماز خواند؟ آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز دوشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۰/ فوت ۳۹۸ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته اشتباه باورنکردنی مسئولان استقلال در آسیا قیمت طلا قیمت سکه قیمت ارز قیمت دلار امروز دوشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۰+ جدول نشانه‌های نرمش در وین پدیدار شده است آغاز تزریق یک میلیون دوز واکسن کرونا از امروز ۳۰ فروردین راغفر: واردات بی رویه کالا‌های لوکس تولید را بی رمق کرده است ماجرای کلیپ سقوط پل عابر پیاده در بلوار امیرکبیر شیراز+فیلم دیپلمات روس: گفت‌وگوهای احیای برجام، وارد مرحله تهیه پیش‌نویس شد محدودیت‌های کرونایی تا کی ادامه دارد؟ همکاری بن سلمان با تل‌آویو در کودتای اردن واکنش چمران به ادعای روزنامه سازندگی درباره شروط قالیباف برای ریاست‌جمهوری فیلم| گریه تلخ بیوک میرزایی به خاطر فوت همسرش ادامه کاهش نرخ دلار+ جزئیات و علت واکنش AFC به هنرنمایی ستاره استقلال+ عکس سردار سلامی: شهید حجازی هرگز لباس جهاد را از تن به در نکرد/ شادی صهیونیست‌ها زودگذر است؛ آنها ناپدید خواهند شد جدول قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ سردار حجازی، پدر موشکی حزب‌الله لبنان را بهتر بشناسیم+ تصاویر مقامات موساد: آمریکا به برجام باز می‌گردد خطیب‌زاده: همواره از گفت‌وگو با پادشاهی سعودی استقبال کرده‌‌ایم/ قرار نیست توافقنامه جدیدی کنار برجام داشته باشیم رئیسی: سردار حجازی در جبهه مقاومت استوانه‌ای قابل اتکاء برای رزمندگان مقابله با داعش و رژیم صهیونیستی، بود قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ + جدول استیضاح وزیر بهداشت در مجلس کلید خورد پیام تسلیت سید حسن نصرالله به رهبر انقلاب در پی درگذشت سردار حجازی غرضی: برجام چه بشود و چه نشود، فرقی نمی‌کند/ سال ۹۲ جواب هاشمی را ندادم رفت دنبال روحانی پیام تسلیت رهبر انقلاب در پی درگذشت سردار حجازی آخرین اخبار از فرمول متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در ۱۴۰۰+ جزئیات اخراج یاسمین فرمانی از بازی به دلیل حجاب ادعای یک مقام عراقی: مذاکرات ایران و عربستان در منطقه سبز بغداد انجام شد سود سهام عدالت تا پایان ماه رمضان واریز می شود؟ وضعیت بورس امروز ۳۰ فروردین ۱۴۰۰ جزییات حادثه نطنز از زبان جلال زاده ستاره پرسپولیس مرحله گروهی لیگ قهرمانان را از دست داد ادعای رویترز درباره مذاکرات تهران-ریاض فیلم| فینال کشتی حسن یزدانی قهرمانی آسیا/ ضربه فنی همه رقبا خبر مهم درباره پرداخت وام به این بازنشستگان علت اصلی فوت سردار حجازی از زبان سخنگوی سپاه آمار کرونا در جهان امروز ۳۰ فروردین ۱۴۰۰+ وضعیت کرونا در ایران مالیات بر مسکن را مالک باید پرداخت کند یا مستاجر؟ فیلم| جزئیات در گذشت سردار حجازی از زبان سخنگوی سپاه بررسی اظهارات عراقچی درباره مذاکرات هسته‌ای؛ آیا واقعاً در وین خبری هست؟ آخرین اخبار از رتبه‌بندی معلمان در ۱۴۰۰+ جزئیات زمین لرزه آسیبی به نیروگاه بوشهر نزده است وام ساخت مسکن ۴۵۰ میلیون تومان شد غریب‌آبادی: نتایج گفتگوها به مقامات‌ عالی نظام گزارش می‌شود بازگشت صف دلار به صرافی‌ها / سود یک میلیونی حتی به قیمت کرونا! اعلام نتیجه اولیه کنکور دکتری ۱۴۰۰+ جزئیات واکنش به ادعای مذاکره ایران با عربستان سعودی در عراق آخرین اخبار از پرونده استخدام معلمان غیر رسمی در ۱۴۰۰ ثبت‌نام «وام ضروری» بازنشستگان کشوری+ جزئیات و زمان بخشودگی جرایم رانندگی دو برابر شده تا پایان سال ۹۹ + جزئیات مصوبه آخرین قیمت طلا و سکه امروز ۲۹ فروردین ۱۴۰۰ نگرانی اصلاح‌طلبان از تک‌روی کارگزاران تشریح برنامه ها و دیدگاه های سعید محمد / اگر رئیسی به انتخابات ورود کند به او کمک می کنم ستاد کرونا: به این زودی ‌ها از وضعیت قرمز خارج نمی‌شویم عاموس یادلین: برنامه هسته‌ای ایران بسیار مستحکم است ادعای فایننشال تایمز: ایران و عربستان سعودی در بغداد، مذاکرات مستقیم برگزار کردند درخواست آمریکا از اسرائیل جهت عدم اظهارنظر درباره ایران هشدار هواشناسی/ وقوع سیل در ۶ استان تمدید ممنوعیت‌ها تا پایان هفته جاری+ آخرین اخبار از عرضه واکسن کرونا و رنگنبدی جدید شهرستان‌ها پیش‌بینی باران و وزش باد شدید ۵ روزه در برخی استان‌ها ماجرای سوء استفاده مدیران آبادانی از سهمیه واکسن پاکبان‌ها فیلم| لشکر زینبی فردا می ‎آید حدیث روز/ ثواب تلاوت یک آیه قرآن در ماه رمضان از نگاه امام رضا (ع) کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر لوح| امیر جهاد با نفس اینفوگرافیک | حرف قطعی کاریکاتور| افتضاح آوران داریوش فرهنگ: «گاندو» مسیر جدیدی در سریال‌سازی ایجاد کرد فیلم| چرا وضعیت مرغ این روز‌ها خراب شده است؟ واعظی: هیئتی‌ها از ستاد کرونا گله‌مندند لوح| توصیه رهبر انقلاب درباره مدیریت فضای مجازی حقایقی تازه از مرگ ناگهانی عسل بدیعی نماهنگ | پیامی دارم رونمایی از پوستر «مردم معمولی» رامبد جوان+ جزئیات نماهنگ | نیاز بشریت به منجی وقتی که «نون خ» رکورد «پایتخت» را شکست فیلم و سریال‌های تلویزیون امروز ۷ فروردین ۱۴۰۰ حدیث روز/ قلب اهل بیت (ع) تسلیم اراده الهی شخصیت واقعی جاسوس تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای در سریال گاندو کیست؟ نماهنگ| «منو بشناس» فیلم| سکانس توقیف نفتکش انگلیسی در گاندو ۲ گاندو ۲ با فشار دولت سانسور شد!/ واکنش بازیگر گاندو به ماجرای امشب اینفوگرافیک | معیشت مردم چگونه بهتر می‌شود؟ فیلم| ورود گاندو به پرونده جاسوسی در تیم مذاکره کننده حدیث روز/ سیره و اخلاق پیامبر (ص) در کلام امیرالمومنین (ع) فیلم‌های سینمایی امروز تلویزیون ساعت پخش سریال های نوروزی فیلم| مولودی آب زنید راه را محمود کریمی کاریکاتور | روحانی: سفره مردم خط قرمز دولت است رهبرانقلاب: شعبان؛ فصل مناجات با خدا عکس/ آیا می‌توان FATF را مشروط پذیرفت؟ تبیین راه مقابله با دشمنان و محافظت از مومنان از رهبر انقلاب؛ تواصی به صبر و بصیرت سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیم واکنش سریع پلیس فتا مانع از برداشت غیرمجاز ۸۵۰ میلیون تومان شد جریمه ۹۲ میلیون دلاری تیک تاک برای نقض حریم خصوصی در آمریکا تقسیم وظیفه برای بومی‌سازی تجهیزات شبکه ملی اطلاعات توییتر ۲۳۸ اکانت ایرانی را حذف کرد+ علت عکس‌های کودکان‌تان را بدون اجازه آنها منتشر نکنید تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی

سند صیانت کودک و نوجوان در فضای مجازی در سال ۹۵ در کمیسیون عالی محتوای مرکز ملی فضای مجازی تدوین شده و بعد از آن با شرایط روز مورد بازنگری قرار گرفته است.
تاریخ انتشار: ۱۱:۵۱ - ۱۶ اسفند ۱۳۹۹ - 2021 March 06
کد خبر: ۷۹۷۹۶
کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی
 
به گزارش گروه فضای مجازی «راهبرد معاصر»؛  وقتی پای صیانت از حقوق کودکان و نوجوانان در فضای مجازی به میان می‌آید، برای اغلب افراد موضوع از حالت جدی و ضروری خارج می‌شود و به سطح یک قابلیت اضافه و نه لازم تنزل پیدا می‌کند؛ زیرا اساسا بسیاری از موضوعات فرهنگی مربوط به کودکان و نوجوانان جامعه، تاکنون در اولویت برنامه ریزی‌های کلان مدیران و حتی خانواده‌ها نبوده‌ است.
 
در گذشته تفاوت چندانی بین نگاه به کودکان و نوجوان در استفاده از اینترنت با بزرگسالان نبود و صرفا توانایی استفاده از کاربردهای اینترنت مدنظر قرار می‌گرفت؛ اما امروز تغییرات روند نیازهای جهانی نشان می‌دهد که کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، باید ابزارها و محیط مخصوص به خود را داشته باشند و از همین رو موضوعات جدیدی از جمله موتور جستجوی امن، شبکه اجتماعی مناسب، رسانه تعاملی مختص کودک و نوجوان پذیرفته شده است. 
 
خبرگزاری فارس 
 
وقتی از تغییرات فضای مجازی و متفاوت شدن آسیب‌ها و شکل گیری نیازهای جدید حرف می زنیم منظورمان چیست؟ یعنی آسیب‌های فضای مجازی دیگر همان کلیشه‌های قدیمی غیراخلاقی نیستند. برای مثال نوجوانی را در نظر بگیرید که در فضای مجازی با برش‌هایی بازنمایی شده از خود و زندگی شخصی اش، تصوری خاص در ذهن همسالان خود به وجود آورده است. او زمانی که قرار است دوستانش را در فضای حقیقی ببیند، ترس از رویارویی با حقیقت، او را از ارتباط  باز می‌دارد و در نهایت ترجیح می‌دهد در سلول خود ساخته‌ رسانه‌ای پنهان بماند. 
 
کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی
 
* آیا  دغدغه صیانت از کودکان و نوجوانان، مختص ایران است؟
بسیاری از موضوعات فرهنگی مربوط به کودکان و نوجوانان جامعه، تاکنون در اولویت برنامه ریزی‌های کلان مدیران و حتی خانواده‌ها نبوده است
 
این روزها به دلیل شیوع ویروس کرونا و الکترونیکی شدن آموزش های مدارس، خانواده های ایرانی شاهد افزایش حضور فرزندان‌شان در اینترنت هستند. این تغییر ناگزیر مدتی است که دغدغه خانواده‌های ایرانی درباره کنترل کودکان و نوجوانان در فضای مجازی را بیشتر از قبل کرده است، اما در واقع مدت‌ها است که قواعد حضور کودک و نوجوان در همه دنیا تغییر کرده است و این دغدغه ها مختص به جامعه ایرانی نیست.
 
 بحث صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی از اوایل۱۹۹۰ میلادی با فراگیری اینترنت در دنیا و با تمرکز بر موضوع هرزه نگاری کودکان مطرح شد. در جوامع غربی که هرزه نگاری بزرگسالان یکی از نمونه های آزادی بیان تلقی می شود، موضوع هرزه نگاری کودکان در اینترنت جرم تلقی شد.
 
بعد از سال ۲۰۰۰، دغدغه های دیگری در قالب یک پروتکل الحاقی به کنوانسیون حقوق کودک اضافه شد و سند مقابله با فحشا و هرزه نگاری کودکان به تصویب رسید. ایران هم عضو این کنوانسیون است.
 
تا سال ۲۰۱۰ برخی کشورها، اقدامات دیگری را هم برای صیانت از کودکان در فضای مجازی انجام دادند.
 
کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی
 
*قانون ایران برای صیانت از کودکان در فضای مجازی چیست؟
صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی  اولین بار از غرب شروع شد.
 
اما در جامعه ایرانی که بیست درصد افراد جامعه (معادل حدود ۱۶ میلیون نفر) را کودکان تشکیل می دهند و در کنار جامعه نوجوانان، جمعیتی ۲۳ میلیون نفری را ایجاد کرده اند، چه برنامه‌هایی برای حضور آنها در اینترنت وجود دارد؟
 
در ایران از اواسط دهه ۸۰ به صورت جدی تر به موضوع صیانت از کودکان و نوجوانان در اینترنت پرداخته شد و از همان ابتدا، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی'>وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال، پلیس فتا و سازمان فناوری اطلاعات ایران اقداماتی ترویجی را در این باره انجام دادند.
 
سپس در سال ۸۸ قانون جرایم رایانه ای به تصویب رسید و بحث هرزه نگاری در مواد ۱۴ و ۱۵ آن دیده شد. 
 
در سال ۹۹ هم قانون حمایت از کودکان و اطفال به تصویب رسید که مسائل کنوانسیون حقوق کودک را هم شامل می شد و به موضوع کودک در فضای مجازی هم پرداخته بود.
 
با وجود این مصوبات، هنوز موفقیت مورد انتظار در صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی به دست نیامده است و نگاه ها به سندی جدید به نام «سند ملی صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی» بسته شده است. سندی کلان که در مرکز ملی فضای مجازی تهیه شده و تصویب نهایی برای ابلاغ و اجرا در کشور را انتظار می‌کشد.
 
*وضع ما در مقایسه با دیگران در صیانت از کودک در اینترنت چگونه است؟
 
«خسرو سلجوقی»، عضو سابق هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات ایران در زیرمجموعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با مقایسه وضعیت ایران و برخی از کشورها در وضع قوانین مربوط به صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، می‌گوید: برای مثال بررسی آماری قوانین مربوط نشان می‌دهد که ایران از لحاظ تعداد قوانین در حوزه کودک و فضای مجازی بسیار عقب تر از کشور آمریکا است. زیرا در آمریکا برای خانواده‌هایی که صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی را نادیده می‌گیرند، جرم دیده شده است؛ همچنین مدارس در این باره تکلیف دارند و کتابخانه‌های عمومی هم موظف به حفاظت از کودکان و نوجوانان هستند. مجموع این موارد تعداد قوانین مربوط را در کشوری مانند آمریکا بیشتر کرده است.
 
علاوه بر قوانین کشوری، حاکمیت ها به خانواده ها هم در مراقبت از فرزندان خود در اینترنت نقش داده‌اند.
 
به گفته «امیر خوراکیان»، مشاور رییس مرکز ملی فضای مجازی، سرویس های مراقبت خانوادگی (Parental Control) در بسیاری از کشورها، به عنوان ابزاری مراقبت والدین از فرزندان در اینترنت پراستفاده است. برای مثال در سرویس های آنتی ویروس، امکاناتی برای مراقبت و کنترل فرزندان در نظر گرفته شده است که به خانواده ها امکان می‌دهد که کودکان را در دنیای مجازی کنترل کنند و بر فعالیت آنها نظارت داشته باشند. همچنین مدت‌ها است که در سیستم عامل کامپیوترها، تبلت و گوشی‌های همراه هم چنین امکانی به عنوان حالت کودک دیده می‌شود. البته که بهره گیری از این امکانات نیازمند آموزش و آگاهی است و باید به خانواده در این باره اطلاع رسانی شود. 
 
سرویس‌های مراقبت خانوادگی از کودکان و نوجوانان برای بسیاری از خانواده های ایرانی و افراد دارای فرزند در ایران، عناوین جدیدی نیست و قبلا بارها آنها را شنیده‌اند اما واقعا چه سهمی از خانواده‌های حتی آشنا با این مفاهیم در ایران از این ابزارها استفاده می‌کنند؟ افرادی که با این مفاهیم آشنا بوده‌اند چقدر به فعالیت فرزندان خود در فضای مجازی حساس بوده‌اند؟
بهره گیری از امکانات مهم پرنتال کنترل نیازمند آموزش و آگاهی است و باید به خانواده در این باره اطلاع رسانی شود. 
 
«سید آرش وکیلیان»، هم معتقد است که  اگرچه در حوزه صیانت و پالایش قوی بوده ایم، اما در زمینه مقررات گذاری در شرکت‌های ارائه دهنده خدمات نسبت به کشورهای دیگر عقب تر هستیم. از سوی دیگر، در سند بالادستی طرح فضای مجازی سالم، معاونت محتوای مرکز ملی فضای مجازی به صورت خیلی موردی، مواردی را در حوزه کودک و نوجوان گنجاند. همچنین در سند پیوست فرهنگی شبکه ملی اطلاعات، چندین ماده در حوزه صیانت از کودکان نوشتیم که در زمان ابلاغ و اجرا آن طور که انتظار می رفت پیش نرفت. علاوه بر این، در ضوابط محتوای تبلیغی در سند ساماندهی پیام رسان ها هم چندین ماده درباره صیانت از کودکان نوشتیم که باز هم در ابلاغ و اجرا آن طور که مورد انتظار بود پیش نرفت. سپس سند صیانت کودک و نوجوان در فضای مجازی در سال ۹۵ را در کمیسیون عالی محتوای مرکز ملی فضای مجازی تصویب کردیم و بعد از آن با شرایط روز بازنگری شد. این سند باید در شورایعالی فضای مجازی بررسی و تصویب شودکه در آخرین جلسه شورا عنوان و تعاریف و اهداف سند مورد بررسی قرار گرفت و ادامه بررسی و تصویب آن به آخرین جلسه سال جاری در هفته آینده موکول شد.
 
*سند ملی صیانت از کودکان در فضای مجازی قرار است چطور مشکل‌گشایی کند؟
 
اگرچه در قوانین موجود کشوری از جمله قانون جرایم رایانه ای و اسنادی ملی از جمله طرح فضای مجازی سالم و ایمن و سند پیوست فرهنگی، مواردی را برای صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی دیده است، اما تقریبا همه مسوولان و کارشناسان و حتی مردم اتفاق نظر دارند که وضعیت ایران در این زمینه مطلوب نیست و همه امیدها به سند مرکز ملی فضای مجازی درباره صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی بسته شده است.
 
اما این سند مربوط به کودکان شامل چه مواردی است که قرار است معجزه کند و همه سرنخ های گم شده و جزیره های پراکنده دستگاه های مسئول را به هم وصل کند تا بالاخره، کم و کاستی و ایرادات قوانین و مقررات فعلی در صیانت از کودکان و نوجوانان از میان برود. «محمدحسین سیاح طاهری»، از تدوین کنندگان سند صیانت از کودکان در فضای مجازی در مرکز ملی فضای مجازی در این باره توضیح می دهد: نخستین محور از این سند به طراحی الگوی جامع صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی اختصاص یافته است. این محور شامل موضوعات آموزشی، تربیتی، فنی و حقوقی است. محور دوم شامل خدمات آموزش و ترویج است که به کودکان و والدین در ارتباط با فضای مجازی ارایه می شود. سومین محور به حمایت از تولید محتوا و فعالیت های لازم در حوزه تولید محتوا اختصاص یافته است. محور بعدی مربوط به سرویس های ایمن و ابزارهای مورد نیاز در حوزه مراقبت است. محور پنجم،  مشاوره، امداد و ایجاد خط کمکی است. محور ششم، پشتیبانی سرویس های قضایی و انتظامی از افراد آسیب دیده احتمالی است.
سند ملی صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، اینترنت کودک مستقل از اینترنت عمومی با تولید محتوای گسترده‌ای مخصوص کودکان و نوجوانان است که امکاناتی را برای نظارت بر فرزندان در اختیار والدین قرار می‌دهد
 
وی گفت: دستاورد این سند این است که اینترنت کودکان مستقل از اینترنت عمومی جامعه باشد و تولید محتوای گسترده‌ای مخصوص کودکان و نوجوانان در فضای اینترنت صورت ‌گیرد و امکاناتی را در اختیار والدین و خانواده‌ها برای کمک به فرزندان قرار می‌دهد. 
 
به گفته سیاح، تعریف صیانت در فضای مجازی، در این سند جنبه ایجابی و سلبی دارد. همچنین بین تعریف خردسال، کودک و نوجوانان تفاوت قائل شده ایم که نحوه مواجهه هر یک از آنها با فضای مجازی و نحوه برخورد والدین، متفاوت است. همچنین محیط صیانت شده و فضای مجازی ویژه کودک مطابق با این سند، جدا از فضای مجازی بزرگسال است. ویژگی های محیط صیانت شده فضای مجازی از جمله میزان آزادی کودک و میزان کنترل والدین روی فرزند دیده شده است. همچنین همه نیازمندی های عمومی و ضروری کودک از جمله موتور جستجو، شبکه های اجتماعی و اپلیکیشن ها مورد تاکید است و باید در یک محیط امن برای کودکان برآورده شوند. 
 
عضو گروه تدوین کنندگان سند صیانت از کودکان در فضای مجازی در مرکز ملی فضای مجازی، سیاست های کلان برای محافظت از کودکان در فضای مجازی طبق سند را این طور تشریح کرد:
 
۱. توسعه محیط های صیانت شده در فضای مجازی. 
 
۲. رده بندی محتوا و خدمات متناسب با سن و جنسیت و آمادگی جسمی. 
 
۳. ارتقای سواد فضای مجازی و مهارت افزایی کودکان با ابزارهایی در اختیار والدین قرار می گیرد تا این فضا برای کودکان مطلوب تر شود.
 
۴. آگاه سازی و هشیارسازی والدین و مربیان به دلیل نقش حمایتی که در این زمینه دارند.
 
۵. پیشگیری از ارائه محتوای خدمات مضر.
 
۶. برخورد قضایی با کسانی که علیه کودک و نوجوان اقدام مجرمانه انجام می دهند.
 
۷. مراقبت اجتماعی از کسانی که در این فضا آسیب دیده‌اند یا در معرض خطر هستند.
 
۸. مشارکت محوری بخش خصوصی.
 
۹. توسعه همکاری‌های بین المللی با کشورهای مختلفی که نسبت به این موضوع دغدغه دارند.
 
*مسئولیت با چه کسانی بوده که بر زمین مانده است؟
 
مطالعه تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد باوجود نقش پررنگ خانواده‌ها در نظارت بر حضور کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، اقدام و عمل فقط به عهده خانواده‌ها نیست؛ بلکه دولت و حاکمیت با سیاست‌گذاری و مداخله، میزان مسئولیت دستگاه‌های مرتبط را مشخص کرده و به این وسیله از افراط و تفریط هم جلوگیری می‌کنند.
 
در ایران هم قوانین موجود و اسناد بالادستی تکالیفی را برای هر دستگاه مشخص کرده بودند که این برنامه‌ها به طور شایسته محقق نشدند و نتیجه وضع فعلی است که می‌بینیم. این موضوع همواره به ویژه با سیاسی‌کاری درباره نهاد متولی محتوا در کشور، بین دستگاه‌ها پاسکاری شد و وزارت ارتباطات و وزارت ارشاد در این زمینه به جای اقدام مناسب و واقعی، کارنامه‌ای بد و پر از دعوای سیاسی‌ را از خود به جای گذاشتند. شورای عالی فضای مجازی و مرکز ملی فضای هم از دیگر نهادهای دارای مسوولیت هستند که همواره نقد کندی و تاخیر متوجه آنها بوده است.
 
کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی
 

در سال‌های گذشته تکالیفی درباره صیانت از کودک و نوجوان بر عهده وزارت ارتباطات گذاشته شده است

 

معمولا در قوانین مرتبط با کودک و نوجوان در ایران، مواردی به بحث فضای مجازی اینترنت اختصاص یافته است.

 

کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی

دستگاه‌های دیگری هم عهده دار تکالیفی در زمینه صیانت از کودکان در اینترنت هستند

 

اما در تازه ترین مقررات در دست تدوین، زمانی که سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی توسط مرکز ملی فضای مجازی تهیه شد، وظایفی به دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی، قوه قضائیه و نیروی انتظامی سپرده شد.
سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، وظایفی را برای وزارت آموزش و پرورش، وزارت ارشاد، وزارت ارتباطات، وزارت کار، قوه قضائیه و نیروی انتظامی تعیین کرده است
 
تقسیم وظایف در این سند به این شرح است: 
 
۱. پیاده سازی معماری محیط امن برای کودکان در فضای مجازی با مقررات گذاری وزارت ارتباطات و ترغیب بخش خصوصی برای ارائه خدمات در این بخش است.
 
۲. مدیریت محیط صیانت شده توسط وزارت ارشاد و تولیدکنندگان محتوا با دریافت مجوز از وزارت آموزش و پرورش. بر این اساس پیشنهاد شد که همه فعالیت های آموزشی و کمک آموزشی زیر نظر وزارت آموزش و پرورش قرار گیرد و عموم فعالیت های سرگرمی و تماشای فیلم برعهده وزارت ارشاد است.
 
۳. تامین پایداری کسب و کار ارائه دهنده محتوا و تعیین حق السهم تولیدکنندگان محتوا و تخصیص اعتبارات سالانه برای تولیدکنندگان محتوا توسط وزارت ارشاد انجام شود.
 
۴. نظارت بر ضوابط و ممیزی محتوا توسط سازمان تبلیغات اسلامی با کمک نهادهای مردمی صورت گیرد.
 
۵. حمایت از سخت افزارها و نرم افزارهای مربوط به جویشگر ایمن، نرم افزارهای تحت کنترل و تبلت های دانش آموزی توسط وزارت ارتباطات انجام می شود. در این زمینه وزارت صمت در بخش سخت افزاری می تواند مشارکت کند.
 
۶. الزام بخش های حاکمیتی برای آنکه محتوا را در محیط امن صیانت شده ارائه دهند. البته استفاده از این محیط صیانت شده داوطلبانه و بر بستر شبکه ملی اطلاعات در نظر گرفته شده است.
 
۷. به کارگیری کودکان و نوجوانان مستعد و خلاق برای توسعه محتوای خدمات مفید توسط وزارت آموزش و پرورش و با همکاری سازمان بسیج، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان صدا و سیما و وزارت ارشاد.
 
۸. حمایت و مراقبت از جمله خدمات حمایتی و مشاوره ای به خانواده ها؛ به این نحو که اگر خانواده ای دچار مشکل شد و نیاز به مشاوره برخط داشت به شیوه ساده و ارزان به این نیاز دسترسی پیدا کند. در این زمینه سازمان بهزیستی با همکاری وزارت کار و رفاه اجتماعی و مشارکت نیروی انتظامی با راهبری بخش خصوصی باید این کار را انجام دهد.
 
۹. رویکرد راه اندازی خط اضطراری. اگر جرمی صورت گرفت بتوان سریع با از طریق این خط تماس گرفت و موضوع را مطرح کرد. این تکلیف به پلیس فتا و با همکاری وزارت کار و وزارت ارتباطات و تصدی گری بخش خصوصی محول شده است.
 
۱۰. امکان نظارت برخط فنی برای والدین؛ تا بتوانند برخی خدمات را کم یا زیاد کرده و تنظیم کنند. به بیان دیگر با توجه به تنوع فرهنگی موجود در کشور، میزان دسترسی فرزند به فضای مجازی توسط والدین تنظیم شود.
 
۱۱. الزام به همه ناشران محتوا در رده بندی خدمات؛ به نحوی که محتوای بالای ۱۸ سال در محیط مربوط به کودکان قرار نگیرد.
 
۱۲. اطلاع رسانی ، فرهنگسازی و آموزش در نحوه استفاده از این محیط؛ این تکلیف بر عهده صدا و سیما با همکاری وزارت ارتباطات و آموزش و پرورش و اپراتورهای ثابت و همراه که شبکه را توسعه می دهند گذاشته شده است.
 
۱۳. راهنمایی اجرایی عملیاتی برای والدین توسط سازمان بسیج با همکاری آموزش و پرورش و وزارت ارشاد انجام شود.
 
۱۴. تعامل موثر بین المللی با سرویس دهنده های خارجی توسط وزارت صنعت با همکاری وزارت ارتباطات برقرار شود.
 
۱۵. الگوگیری سایر کشورها توسط وزارت دادگستری صورت می گیرد.
 
۱۶. ترغیب ITU و WSIS برای مشارکت با ایران در این سند که باید توسط وزارت ارتباطات، وزارت ارشاد و نیروی انتظامی با توجه به فعالیت پلیس بین الملل، صورت گیرد.
 
البته همه این تقسیم وظایف‌ها، فعلا در حد برنامه های آینده و روی کاغذ است و پس از تصویب در شورای عالی فضای مجازی و ابلاغ، لازم الاجرا خواهند شد و امکان پیگیری و نظارت خواهند داشت.
 
کودک و نوجوان ایرانی، رها در فضای مجازی
 
*چه خبر از سند ملی صیانت از کودکان ایرانی در اینترنت؟
 
سرنوشت سند ملی صیانت از کودکان ایرانی در اینترنت، بی ارتباط با سرنوشت دیگر برنامه‌های مربوط به کودک در کارنامه مدیریتی کلان کشور نیست. 
 
فرآیند این طور است که اگر شورای عالی فضای مجازی سند را بررسی و تصویب کند، به دستگاه های مربوط ابلاغ خواهد شد و مرکز ملی فضای مجازی نقش ناظر و پیگیری کننده مصوبه را خواهد داشت. یعنی مرکز ملی وظیفه راهبری کلان در ایجاد محیط صیانت شده برای کودکان ایرانی را بر عهده خواهد داشت.
شورای عالی فضای مجازی، اولویت‌های زیادی را در دستور کار دارد و تعداد جلسات این شورا با تعداد اولویت‌های آن متناسب نیست. چندماه است جلسات توسط رییس جمهور برگزار نمی‌شود.
 
اما فعلا مجموعه سیاست گذار در حوزه فضای مجازی کشور، اولویت های زیادی را در دستور کار دارد و تعداد جلسات این شورا هم با تعداد اولویت های آن متناسب نیست. جلسات شورا به ریاست رئیس جمهور برگزار می شود و متاسفانه چندماه است برگزاری آن از اولویت دولت خارج شده است. در همین جلسات محدود هم، موضوعات دیگری در اولویت بالاتر و مهم تر قرار گرفته‌اند و نتیجه این بوده که در مجموع سهم موضوعات مربوط به محتوا نسبت به سایر موضوعات در بین مصوبات این شورا کمتر شده است، موضوع مربوط به کودکان در فضای مجازی هم از جمله موضوعات محتوایی محسوب می‌شود. 
 
فعلا طرح‌هایی که در کمیسیون‌های عالی این مرکز تصویب شده‌اند، مانند طرح مربوط به کودکان، در نوبت طرح و تصویب در شورای عالی فضای مجازی هستند و تا چند ماه پیش امیدواری وجود داشت که سند مربوط به کودکان در فضای مجازی به دلیل شرایط خاص ناشی از افزایش کاربردهای اینترنت در زندگی کرونایی، تا قبل از پایان سال و قبل از انتخابات ریاست جمهوری، به تصویب شورای عالی برسد که با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال این امید کمرنگ شد.
 
تدوین سند صیانت از کودکان در فضای مجازی در مرکز ملی فضای مجازی از ابتدای سال ۹۵ آغاز شد، در سال ۹۶ نهایی شد و در سال ۹۹ به دلیل کرونا مورد بازبینی قرار گرفت. باید دید زمانی که این سند به اول صف ورود به جلسه شورای عالی فضای مجازی می‌رسد، به دلیل گذشت زمان و اقتضائات روز، چند بار دیگر نیاز به بازنگری پیدا کرده و به سن کودکان و نوجوانان کدام دوره می‌رسد.
 
خبرگزاری فارس 
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده