ملائک: عدد 25 سال برای سند همکاری با چین، پیشنهاد روحانی بود-راهبرد معاصر
رایزنی برای لیست واحد شورای شهر ادامه دارد مرعشی رسما رییس ستاد اسحاق جهانگیری شد زلزله در ترکیب پرسپولیس! بورس در ایستگاه بحران عکس پدر مادر بابک خرمدین پوست خربزه دولت آقای روحانی زیر پای دولت بعد نتانیاهو برای پایان‌ حملات به غزه از آمریکا مهلت خواست فیلم| ضرب و شتم یک زن توسط کارمندان بانک فیلم| صحبت‌های جنجالی و کنایه‌های افشین پیروانی در برنامه فوتبال برتر سهام عدالتی که دارید اما از آن بی خبرید! صحبت های مدیر استقلال در برنامه فوتبال برتر+فیلم بازار بدون مشتری خودرو در انتظار سرنوشت قیمت ارز مالک شریعتی: اجازه ارزپاشی به دولت نمی‌دهیم پورابراهیمی: بانک مرکزی و وزارت اقتصاد نباید رمز ارزها را رها کنند خبر بد هواداران استقلال در آستانه بازی با ذوب آهن آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز سه شنبه ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰/ فوت 310 بیمار کرونایی در ۲۴ ساعت گذشته بیانیه مجلسی‌‌ها برای لغو ۱۰۰ درصدی تحریم‌ها مجری جوان صدا و سیما درگذشت + علت و عکس آغاز ثبت‌نام متقاضیان موکب‌داری اربعین روحانی: تا آخرین روز فعالیت دولت به حمایت از تولید ادامه می‌دهیم منتظر بمب نقل و انتقالاتی پرسپولیس باشید تجمع مردم تهران در حمایت از فلسطین+ زمان و ساعت نظرسنجی‌ مردمی کاندیدای اصلاح‌طلبان را مشخص می‌کند تصمیم عجیب گل محمدی برای دیدار جام حذفی پرسپولیس بازگشت خشکسالی به ایران+ جزئیات و نموار سونامی کالای اساسی در گمرک/ چه کسی دستور رئیس‌جمهور را پس زد؟ آخوندی: مخالف کمک دولت به مالباختگان بودم وزیر نیرو: نگران تامین آب آشامیدنی هستیم واکنش خداداد به کُری‌خوانی وزیر علیه استقلال جانشین مدافع استقلالی مشخص شد تائیدخبر جنجالی در تیم پرسپولیس ربیعی: دولت در انتخابات ریاست جمهوری نماینده‌ای ندارد/ بغض جهانگیری به خاطر فشارها بود اعلام نتایج قرعه کشی پیش فروش ایران خودرو امروز ۲۸ اردیبهشت اخرین وضعیت واریز سود سهام عدالت معوق/ زمان واریز مرحله دوم سود سهام عدالت خرداد ۱۴۰۰ سرلشکر باقری: جمهوری اسلامی در ساخت موتورهای هوایی به بلوغ رسیده است عطوان: اسرائیلی‌ها چمدان‌های خود را بسته‌اند نامه جدید رئیس دفتر سیاسی حماس به رهبر معظم انقلاب قیمت دلار و یورو در صرافی ملی امروز ۲۸ ادریبهشت فیلم| ماجرای مخالفت داریوش ارجمند و وزنه برداری زنان+ واکنش ها خبر مهم درباره دائمی شدن همسان سازی حقوق بازنشستگان + جزئیات پیام دختر سردار سلیمانی به رهبران مقاومت فلسطین آمار کرونا در جهان امروز ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰+ وضعیت کرونا در ایران دبیر ستاد مردمی رئیسی مشخص شد رئیسی: کرونای آفریقایی واکسن‌گریز است قالیباف: وزیر صمت مسئول کنترل قیمت بازار و جلوگیری از گرانی کالاهای اساسی است جمع‌بندی نهایی فراکسیون انقلاب درباره نحوه ورود به انتخابات هیئت رئیسه مجلس وضعیت بورس امروز ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ رزم حسینی از مجلس کارت زرد گرفت ملاک بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری از زبان دبیر شورای نگهبان + فیلم ظریف: اسرائیل و حامی آن، چهره کریه خود را به نمایش گذاشته‌اند زمان اعلام نتایج بررسی صلاحیت داوطلبان انتخابات مجلس خبرگان پیش‌بینی یک فعال سیاسی از ادامه حضور لاریجانی در رقابت انتخابات بایدن بار دیگر پشت اسرائیل درآمد خسروی: دولت روحانی در خصوص گرانی مسکن آدرس اشتباه می‌دهد دیدار ظریف با وزیر خارجه ایتالیا ظریف با پاپ دیدار کرد تغییر ساعت کار ادارات در استان بوشهر+ علت و جزئیات ظریف با نخست‌وزیر و وزیر خارجه واتیکان دیدار کرد ۵ شرط برای راستی‌آزمایی رفع تحریم‌های ضد ایرانی فیلم| رییسی: اخبار جلسات کاری من پخش نشود رئیسی الزامی به استعفا برای شرکت در انتخابات ندارد پلیس: صرافی‌ها مجوزی برای معاملات رمزارزها ندارند حریرچی: واکسن‌ دریافتی خارج از سیستم، تقلبی است ۲۸ سناتور آمریکایی خواستار آتش بس بین اسرائیل و حماس شدند خطیب‌زاده: دسترسی‌های فراپادمانی به آژانس داده نخواهد شد/ قانون مجلس الزام آور است پیام تشکر و درود اسماعیل هنیه به رهبر انقلاب و ملت ایران هنیه: نبرد آزادسازی فلسطین در نقطه عطف تاریخی قرار دارد جزئیات و زمان واکسیناسیون تمامی دانشجویان و نحوه آغاز سال تحصیلی جدید از زبان لاری فاجعه جدید در هند؛پیدا شدن 2هزار جسد در رودخانه ها+ عکس واکنش وزیر بهداشت به اخبار فروش واکسن در بازار سیاه ادامه ممنوعیت سفر به شهر‌های قرمز و نارنجی/ جزئیات جریمه ۲۰۰ هزارتومانی تردد فیلم| صف طولانی تزریق واکسن در ایران مال اینفوگرافیک | مهم‌ترین سمت‌های کاندیدا‌های شاخص انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ با هرگونه تجمع قبل از آغاز رسمی تبلیغات انتخاباتی برخورد می‌شود شروط وزارت بهداشت برای امتحانات نهایی دانش آموزان آغاز ثبت نام الکترونیکی دانش آموزان از اول خرداد + جزئیات خرید اقساطی بازنشستگان تامین اجتماعی در سراسر کشور+نحوه ثبت درخواست و جزئیات فیلم| رونمایی از موشک قاسم در فلسطین فیلم| اصابت موشک به تل‌آویو دلیل پخش قسمت آخر «احضار» در هفته آینده فیلم| فریدون عباسی: نیامده‌ام تا به نفع کسی کنار بروم فیلم| شیوه مواجهه رهبر انقلاب با انتقادات تند یک دانشجو حدیث روز/ چرا روز اول شوال عید نامیده شد؟ کاریکاتور | فیش‌های حقوقی خصوصی اینفوگرافیک | افزایش ۱۱۰۰ درصدی هزینه ساخت مسکن جدیدترین اخبار انتخابات ریاست جمهوری 1400 / ثبت نام کنندگان تا امروز میزان زکات فطریه ۱۴۰۰ مشخص شد عکس| «پایان شب صهیون» جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) کاریکاتور | شورای افزایش قیمت دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ فیلم| معادله غیرممکن میان ایالات متحده آمریکا و ایران؟ آسیب‌دیدگی نیکی کریمی سرصحنه فیلمبرداری اینفوگرافیک | گرانی ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصدی اقلام سفره کارگران جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ جدول پخش تلویزیون در شب‌های قدر+ جدول حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت بازگشت خندوانه از امشب+ جزئیات و زمان پخش برنامه تلویزیون در شب‌های قدر رمضان ۱۴۰۰ حدیث امام صادق (ع) درباره صلوات عکس| انفاق‌های کریمانه فیلم|حرکات عجیب بن سلمان در مصاحبه زنده تلویزیونی پاسخ رهبر انقلاب به نامه شاعران فیلم| اولین شهید رویارویی مستقیم با آمریکا کیست؟ کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

ملائک: عدد 25 سال برای سند همکاری با چین، پیشنهاد روحانی بود

سفیر پیشین ایران در پکن گفت که سند برنامه همکاری جامع ایران و چین، تمرینی برای جمهوری اسلامی در مشارکت راهبردی و امکانی برای توسعه ایران همسو با توسعه و پیشرفت چین خواهد بود.
تاریخ انتشار: ۲۰:۰۲ - ۲۹ فروردين ۱۴۰۰ - 2021 April 18
کد خبر: ۸۴۳۷۷

به گزارش راهبرد معاصر نشست تخصصی بررسی سند همکاری ۲۵ ساله ایران و چین با سخنرانی «سید محمدحسین ملائک» سفیر اسبق جمهوری اسلامی ایران در چین به همت مرکز فرهنگی دانشگاهی امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی از طریق سامانه الکترونیکی با حضور بیش از ۹۰ نفر از اساتید درس اندیشه‌ها و وصایای امام خمینی(ره) برگزار شد. در این جلسه ملائک در محورهای سابقه سند همکاری، بازی با سند، ارزش سند، چالش‌های پیش رو و انتقادات به سند، به سخنرانی پرداخت که متن کامل این سخنرانی را در ادامه می‌خوانید.

*****

سابقه این سند همکاری، به سفر «شی جینگ‌پینگ» در بهمن ۹۴ به ایران بعد از امضای برجام بازمی‌گردد اما این سفر به دلیل وقوع در زمان امضای برجام این احساس را در دو طرف القاء کرد که ایران به چین نیاز ندارد! در حالی که چین با طرح گسترده روابط در قالب راهبردی اعلام آمادگی کرد. پس از آنکه ترامپ از برجام خارج شد و تحریم های دیگری علاوه بر تحریم‌های سازمان ملل اعمال شد، ایران به دلیل بی‌انگیزگی دولت چین، جایگزینی برای کاستن از فشار تحریم‌ها نداشت. مبنا و شاکله سیاست خارجی دولت یازدهم در حل مسئله هسته‌ای در قالب برجام بود و وقتی این مسئله شکست خورد و ایران آلترناتیو خود را نیز از دست داد، لذا با مشکلات مضاعفی روبرو شد. دولت این بار به اروپا رو آورد. در سال ۹۷ آقای لاریجانی مسئول روابط ایران با چین شد و همراه با نامه رهبری و نامه آقای روحانی به چین سفر کرد. عدد ۲۵ سال، عددی است که آقای روحانی در طول مذاکرات پیشنهاد داد و این رقم نمادی است برای همکاری درازمدت. سوم شهریور ۱۳۹۸ آقای ظریف، متن پیش‌نویس قرارداد همکاری را با خود به چین برد. ۱۱ شهریور «پترولیوم‌اکونومیست» گزارشی از این طرح منتشر کرد و ادعا کرد چینی‌ها قرار است نیروی نظامی وارد ایران کنند! جزایر ایران را تصاحب کنند! استقلال اقتصادی ایران از دست خواهد رفت! و خانم «شیرین هانتر» نیز در مقاله‌ای، این قرارداد را ترکمانچای دیگری توصیف کرد! در خرداد ۹۹، ویرایش نهایی متن تفاهم‌نامه منتشر شد. مهر ۹۹ آقای ظریف، سند را با خود به چین برد. با توجه به روی کار آمدن بایدن و ادامه سیاست‌های دولت آمریکا، هر دو طرف چینی و ایرانی به این نتیجه رسیدند که باید این تفاهم‌نامه در اولویت همکاری دو کشور قرار گیرد لذا در فروردین ۱۴۰۰، این تفاهم‌نامه امضاء و منتشر شد.

این سند در چند محور دارای ارزش است: اول، تمرینی برای جمهوری اسلامی برای مشارکت راهبردی با ابرقدرتی مانند چین است. دوم، انجام مذاکرات راهبردی اقتصادی در این سطح، اولین بار است رخ می‌دهد. سوم، هنجارسازی در سطح روابط خارجی. چهارم، بلوغ در سطح همکاری ایران با تمدن بزرگی چون چین. پنجم، واقع‌بین‌کردن برخی مسئولان در عرصه سیاست، زیرا که چین با دشمنان ما روابط صمیمی داشته و در روابط ما با جهان تأثیر خواهد داشت. ششم، توسعه ایران در مسیر توسعه چین و قدرت گیری ایران با مشارکت دو کشور.

با این سند، سه بازی جدی انجام شد:

بازی اول: در خرداد ۹۹، این سند افشاء شد.

بازی دوم: بازی چینی‌ها با سند است؛ زیرا دولت چین، دولت بایدن را خطرناک‌تر از ترامپ می‌داند و این پیام را به طرف آمریکایی داد که اگر با ما کار نمی‌کنید ما اولویت کار ژئوپلتیک را تغییر داده و به سمت کشورهایی مانند ایران خواهیم برد.

بازی سوم: حول این محور شکل گرفت که این سند را چه کسی نوشته؟ چه کسی به چین برده؟ از کجا آمده است و این بازی، بازی داخلی و سیاسی است و بیشتر برای تبلیغات انتخاباتی مورد استفاده قرار گرفت.

چالش‌های پیش رو

چالش اول و مهم‌ترین چالش، تنظیمات رابطه چین و آمریکاست. چالش دوم، مدیریت رابطه با قدرت‌های بزرگ و چالش سوم، مدیریت رابطه ایران و چین است. کشور چین، کشور بسیار منضبطی است. اگر مسئولان در این کشور سخنی بر زبان رانند این سخن باید اجرایی شود و وحدت رویه در مسئولان آنها وجود دارد، اما متأسفانه در کشور ما این انضباط سیاسی وجود ندارد و یا کم‌رنگ است. در مبارزه با کووید19، انضباط چینی‌ها به‌خوبی دیده شد؛ اما روس‌ها از چنین انضباطی برخوردار نیستند. در سال ۱۹۸۴ میلادی، زلزله ارمنستان رخ داد اما روسیه عملکرد بسیار ضعیفی از خود نشان داد این در حالی است که کشور چین با جمعیت یک میلیارد و پانصد میلیون نفر در مواجهه با بیماری کووید ۱۹ بسیار منضبط و خوب عمل کرد.

«فرشاد مؤمنی» معتقد است به دلیل ضعف کارشناسی در ایران، در هر مذاکره‌ای ایران بازنده خواهد بود اما در پاسخ باید به ایشان گفت ایران برای توسعه خود با تکیه بر دلیلِ ضعیفِ کارشناس‌نبودن در حوزه های مختلف، نمی‌تواند وارد هیچ مذاکره‌ای نشود و مثلاً از شرکت‌های فرانسوی یا انگلیسی درخواست کند که برای او اقدام به مذاکره کارشناسی کنند!

ملائک سفیر اسبق جمهوری اسلامی ایران در چین، سپس به سؤالات اساتید حاضر در جلسه پاسخ داد. از جمله این سؤالات، شعار «نه شرقی؛ نه غربی» و ادعای تعارض آن با این تفاهم‌نامه، کشتار مسلمانان اویغور توسط چین و سکوت ایران، لزوم یا عدم لزوم تصویب سند در مجلس، توجه به سابقه سند همکاری عراق و چین به عنوان تجربه برای سند ایران و چین، مسئله ماهی‌گیری در جنوب، دلیل انتخاب آقای لاریجانی به عنوان نماینده ایران، مسئله آزادراه تهران -شمال و نحوه همکاری چینی‌ها، تعیین نهاد ناظر بر این تفاهم‌نامه، مشکلات اجرایی تفاهمنامه به دلیل FATF.

آیا این تفاهم‌نامه با یکی از شعارهای مهم انقلاب اسلامی تحت عنوان «نه شرقی؛ نه غربی» در تعارض نیست؟

ملائک: در پاسخ به این سؤال لازم است به دو مطلب اشاره کنیم: فهم سیاسیون با فهم عامه مردم متفاوت است؛ این شعار در فضای دوقطبی اوایل انقلاب مطرح شد. در اوایل انقلاب دنیا به دو قطب شرق و غرب تقسیم شده بود، ما از قطب غربی خارج شده بودیم و نمی‌خواستیم به قطب شرقی مارکسیستی وارد شویم اما امروز در فضایی هستیم که معنای «قطب» تغییر کرده است. اصلاً می‌شود آنها را قطب بدانیم یا خیر؟ ما خودمان نیز یک قطب هستیم اما مطلب دوم: ما باید با واقعیت روبرو شویم. چینی‌ها در سال ۱۹۷۸ یا ۱۳۵۷ حجم مبادلات‌شان در روابط خارجی ۲۰ میلیارد دلار در زمان رژیم پهلوی بود اما اکنون مبادلات آنها در روابط خارجی سه تریلیون دلار است.

چینی که ۸۵ درصد مردمش زیر خط فقر بودند الان در حال حاضر کمتر از ۲۰ درصدند. چینی که در دورانی بیشتر محصولات را کپی می‌زد، هم‌اکنون دارای شرکت‌های الکترونیکی بسیار قوی است که به شرکت‌های بزرگ اروپایی و آمریکایی تنه می‌زنند. چین امروزه در ساخت‌وساز، در صنعت، در فناوری و تکنولوژی و... یک ابرقدرت است. اینها یک واقعیت است. ما برای توسعه خودمان باید فکری کنیم. تا چه زمانی باید خود را به آمریکا و اروپا ثابت کنیم تا آنها به ما چراغ سبز نشان دهند و با ما همکاری کنند؟ وابستگی فعلی ما نتیجه نگاه مداوم به غرب است. ما نمی‌توانیم واقعیت‌ها را نادیده بگیریم. تاریخ نشان داده است غرب با ما سر ستیز دارد.

آیا این تفاهم‌نامه، تأییدی بر نظریه برخورد تمدن‌های ساموئل هانتینگتون است؟

ملائک: ابتدا توجه شما را به یک نکته جلب می‌کنم: به‌رغم اینکه در منابر و عوام این تلقی وجود دارد که ما به لحاظ فرهنگی به چین نزدیک هستیم، اما چنین نیست. اگر فرهنگ را به آداب و رسوم و عادات و ارزش ها تعریف کنیم، بسیار به لحاظ فرهنگی ایران و چین با یکدیگر متفاوتند. فرهنگ چینی، فرهنگ بسیار یکپارچه تری از ماست. چین بزرگترین کشور در دنیاست که در آیین آنها خدا وجود ندارد. بنابراین باید چینی‌ها را تحمل و درک کرد. هانتینگتون در سال ۱۹۹۲ برخورد تمدن‌ها را پیش‌بینی کرد. در سال ۲۰۲۱ دو کشور ایران و چین تفاهم‌نامه امضا کردند. تلقی بر این بود که تمدن اسلامی و کنفوسیوسی با یکدیگر برخورد کردند و با هم کنار آمدند. این تلقی نادرست است.

اما به لحاظ رفتار سیاسی ما با چینی‌ها بسیار نزدیکیم، چندجانبه‌گرایی، مقابله با تهدیدهای آمریکا، مسئله حقوق بشر، معضلات منطقه‌ای، دولت، تعریف ملت و به لحاظ ساختار سیاسی بسیار به آنها نزدیک هستیم. شاهد مثال این که ما به لحاظ فرهنگی با آنها متفاوتیم، ایرانی‌های مقیم چین بسیار کم هستند. ایرانی‌های مقیم روسیه نیز بسیار اندک هستند. آقای پریماکوف در جلسه‌ای در ایران در مرکز بررسی‌های استراتژیک به‌شوخی می‌گوید ما به لحاظ فرهنگی با هم رابطه بسیار ضعیفی داریم چرا که ازدواج‌های ایرانی-روسی یا ایرانی-چینی بسیار کم است و حتی فرهنگ ایرانی، با ژاپن و مالزی نیز متفاوت است، با تایلند و اندونزی نیز همین‌طور.

آیا جمهوری اسلامی ایران در برابر مسلمانان جهان موضع ثابتی دارد؟ پس چرا در برابر مسلمانان چینی سکوت اختیار کرده است؟

ملائک: این موضوع، چندبُعدی، حساسیت‌برانگیز و خاص است. آنچه واقعیات نشان می‌دهند این است که موضع سکوت ایران، موضع درستی است؛ البته ایران در جلساتی که با چینی‌ها داشته به این موارد اشاره و بر حفظ حقوق مسلمانان چین تأکید کرده اما توجه شما را به یک نکته جلب می‌کنم؛ در بخش غربی چین در ایالت سین‌کیانگ با نهضتی روبرو هستیم که نهضت مسلمان مذهبی ناسیونالیستی و جدی هستند و به دنبال استقلال از چین است. پایگاه مردمی خوبی هم دارند. چینی‌ها می‌گویند ما حقوق مسلمانان را کاملاً رعایت می‌کنیم؛ برای مسلمانان غذای حلال، امکان نماز جمعه، استفاده از مساجد و سایر موارد مذهبی فراهم کرده‌ایم اما در برخورد با گروه‌های جدایی‌طلب و خشونت‌برانگیز کم نمی‌گذاریم و به‌شدت برخورد می‌کنیم و شواهد هم، چنین نشان داده است.

اما این نهضت را می‌توان از دو زاویه بررسی کرد: یک زاویه این است که این نهضت یک نهضت شبه‌تکفیری است و از سوی غربی‌ها پشتیبانی بین‌المللی هم می‌شود؛ زاویه دیگر، زاویه سیاست بین‌المللی است که این موضوع را موضوع داخلی یک کشور می‌داند و دخالت در امور داخلی کشورها از زاویه سیاست بین‌الملل اشتباه است. دولت چین با مخالفان و جدایی‌طلبان و خشونت‌گرایان برخورد بسیار جدی می‌کند. حال این افراد مسلمان باشند یا مسلمان نباشند. این موضوع موضوع داخلی آنها تلقی می‌شود. در این موضوع، موضع ایران موضع سکوت بوده است که بهترین موضع است و تا جایی که ما می‌دانیم در مذاکرات بر حفظ حقوق مسلمانان نیز تأکید شده است.

امتیازات خاصی که به چین در این تفاهمنامه داده شده است آیا به معنای تاراج سرمایه‌های ایران و باج‌دادن به چین نیست؟

ملائک: پیش‌نویس این سند در سال ۹۹ در ۱۸ صفحه منتشر شد. در دو یا سه بخش این تفاهم‌نامه گفته شده است که چین، خریدار ثابت نفت ایران است و ایران در بازگشت پول نفت با چین همراهی خواهد کرد. در پاسخ به این پرسش، باید فضایی را که ایران برای فروش نفت خود با آن مواجه است تبیین کنیم. ایران نفت را در آب‌های آزاد به کشتی‌های چینی و بر روی آب می‌فروشد. ایران نمی‌تواند در بنادر و اسکله‌ها نفت را عرضه کند، زیرا کلیه امور ثبت می‌شود. ما مجبوریم نفت را این‌گونه بفروشیم تا مشخص نشود با چه شرکتی چه مقدار پول و چه مقدار نفت مبادله شده است. سیستم فروش نفت این گونه است. شما نمی‌توانید در تفاهم‌نامه سخت‌گیری کنید چرا که شرایط عادی نیست. ما با دردسرهای بسیار زیادی نفت را می‌فروشیم و تعارف هم نداریم، چین می‌تواند نخرد و ۶۰۰ هزار بشکه نفت را به راحتی از طریق عربستان یا عراق تأمین کند. بنابراین در این شرایط تحریمی مجبور هستیم ترجیحاتی را به این خریدار بدهیم که دور از انتظار هم نیست. تعرفه ترجیحی به چین برای خرید نفت منطقی است.

چرا این تفاهم‌نامه در مجلس مطرح نشد؟ مگر نیاز به تصویب این تفاهم‌نامه در مجلس نیست. بر اساس قانون اساسی این گونه قراردادها باید به تصویب مجلس برسد.

ملائک: سند، به دلیل اینکه هنوز در مرحله تفاهمنامه است نیاز به تصویب مجلس ندارد زیرا در قالب و  چارچوب این تفاهمنامه، قراردادهای زیادی می‌توان با چین بست و این قراردادها لازم است در مجلس بررسی شوند لذا نقض قانون اساسی رخ نداده است.

همکاری با چینی ها برای ایران خسارت داشته است. نمونه آن ماهی‌گیری در جنوب یا کیفیت ضعیف اجناس چینی؟

ملائک: اتفاقاً این تفاهم نامه می‌تواند مانع چنین مشکلاتی شود و از تماس‌های بی‌حساب و کتاب گروه‌های تبهکاری و مفسدین اقتصادی با چینی‌ها جلوگیری کند؛ مثلاً در مسئله ماهی‌گیری جنوب، افرادی که در بخش خصوصی سابقه‌دار هستند با عده‌ای دیگر در شیلات ایران زد و بند کردند و موجب شد قراردادی با چینی‌ها منعقد کنند و این مشکلاتی که شنیدید به وجود آید. بخش تبهکاری در کشور داریم که خاک این کشور برای آنها اهمیت ندارد؛ به عنوان مثال در کنار یک شرکت بزرگ قرار می‌گیرند، لوله‌های بی‌کیفیت وارد می‌کنند و به شرکت نفت می‌دهند و این لوله‌ها شرکت را با مشکلات متعددی مواجه می‌سازد. متأسفانه بخش تبهکار و بزهکار جامعه در سلسله‌مراتب حکومتی راه پیدا کرده‌اند و اگر آزاد باشند مملکت را به توبره می‌کشند.

چین با عراق نیز یک سند همکاری امضا کرده است و چینی‌ها در پرداخت مالی این قرارداد بدقولی های زیادی کرده اند. سند همکاری عراق با چین برای مردم ایران بد بینی به وجود آورده است؟

ملائک: نکته اول، سند همکاری عراق با چین یک سند توسعه بنادر جنوبی عراق بوده و ربطی به سند ایران ندارد. سند همکاری ایران و چین یک سند بومی شده است و با مسائل داخلی ایران ارتباط دارد. سند همکاری عراق و چین امضا شده و آقای الکاظمی دستور داده است وارد فاز اجرایی شود. نکته دوم، برای چین، راه ابریشم اهمیت دارد. یعنی از طریق ایران یا عراق به ترکیه و از طریق ترکیه به اروپا متصل شود. راه ابریشم برای چین اهمیت حیاتی دارد و خیلی مهم نیست که ایران یا عراق در این مسیر قرار گیرند زیرا ارزش این دو مساوی است اما با این همه دو کشور ایران و عراق امتیازات خاص خود را نیز دارند.

توسعه بنادر عراق بسیار مهم است. چین در پروژه های نفتی عراق، سرمایه‌گذاری کلانی کرده است، اما حضور چینی‌ها در ایران کمرنگ است و قابل قیاس با عراق نیست. در هر حال باید توجه داشت آمریکا نه با سند همکاری چین و عراق و نه سند همکاری ایران و عراق، موافق نخواهد بود و تمایل دارند این دو به نتیجه نرسند. نکته دیگر اینکه عربستان و امارات بیش از عراق و ایران با چینی‌ها مبادلات خارجی دارند، اما بازی در زمین عربستان و امارات، یک بازی اقتصادی است، اما بازی در زمین ایران و عراق، بازی سیاسی برای آمریکاست.

آیا نظارتی بر اجرای این تفاهم‌نامه پیش‌بینی شده و چرا آقای لاریجانی برای نمایندگی از طرف ایران انتخاب شده است؟

ملائک: هر دو کشور برای این که پیشرفت این سند به‌خوبی انجام شود، فردی که از سوی مقامات سیاسی انتخاب شده است برگزیده‌اند تا بر روند این سند نظارت کنند. آقای لاریجانی به رهبری معرفی شدند تا زیر نظر رهبری این سند را پیش ببرند. هدف این بود که این سند، اراده نظام است و نه دولت‌ها. دولت علاقه‌ای به کار با چین نشان نداد. لاریجانی در جناح به‌نوعی میانه‌رو، متمایل به راست را نشان می‌دهد اما از نظر اینجانب، انتخاب لاریجانی انتخاب پایداری نیست و موقتی است. چون لاریجانی به لحاظ سیاسی متلوّن است.

آیا این تفاهم‌نامه موجب وابستگی ایران به چین نخواهد شد. چینی‌ها در خیلی موارد به ایران نارو زده‌اند؟

ملائک: اجازه دهید خاطره‌ای از دوران مأموریتم در چین بگویم. در زمان مأموریتم در چین به عنوان سفیر ایران وام ۱۰ ساله ۵۰۰ میلیون دلاری با سود ۲ درصد از چین گرفتیم. فکر می‌کنید این پول هزینه چه شد؟ هزینه حقوق عقب‌افتاده کارگران مترو! یعنی ۵۰۰ میلیون دلار هزینه دستمزد شد! با این حال می‌بینید مدیران نالایق با این سرمایه که می‌توانست صرف تولید شود چه کردند. بسیاری از مشکلات ما ناشی از مدیران نالایق و مذاکره‌کنندگان ضعیف است. ۲۰ سال پیش خود ما از چینی‌ها درخواست کردیم دکل‌های حفاری وارد کرده و کار حفاری را انجام دهند. مبلغ قراردادی که ایرانی‌ها پیشنهاد دادند مثلاً ۱۰۰ دلار بود. اگر چینی‌ها می خواستند از کارگران ایرانی استفاده کنند مبلغ بالاتر می‌شد. مسئولان آن روز قبول کردند که از کارگران چینی استفاده کنند. کارفرماهای ایرانی، مبلغ بالاتری پرداخت نمی‌کردند.

مسکن مهر هم همین است. مسکن مهر با ۵۵۰ هزار تومان با پیمانکار قرارداد بسته می‌شد و بعد، این پیمانکار به دلال می‌داد مبلغ ۴۰۰ تومان و ۱۵۰ تومن را خودش برمی‌داشت؛ لذا مسکن مهری که این‌چنین در روند خود مورد سوء استفاده دلالان قرار گیرد مسکن مهر مناسبی نخواهد بود. بنابراین شما می‌بینید مشکل از خود ماست. این‌گونه نیست که بگوییم چینی‌ها به ما نارو زده‌اند.

در  آزادراه تهران-شمال نیز کاملاً مشکل از طرف بنیاد مستضعفان است با برنامه‌ریزی‌هایی که داشت. بنابراین وقتی می‌بینید شرکت‌های چینی با کارگران چینی وارد می‌شوند دلیل اصلی این امر کارفرماهای ایرانی‌اند.

آیا این تفاهم‌نامه در صورت عدم امضای FATF توسط ایران با مشکلات اجرایی روبرو نخواهد شد؟

ملائک: در این تفاهم‌نامه آمده است دو کشور ایران و چین لازم است تمام تلاش خود را انجام دهند تا مشکلات اجرایی این تفاهمنامه با کشورهای ثالث برطرف شود لذا از چین انتظار می‌رود محدودیت‌های کشور را تا حدودی با رایزنی‌های مختلف با کشورهای ثالث برطرف کند.

به این نکته نیز باید توجه داشت چینی‌ها در هنجارهای سیاست بین‌الملل کاملاً هماهنگ هستند و کار می‌کنند و به سیاست‌های بین‌الملل احترام می‌گذارند. تلقی اروپا بر این بود مُدالیته کار بین‌المللی که بر مبنای فاتحان جنگ جهانی تنظیم شده است به‌خوبی منافع غرب را تأمین کند اما هم‌اکنون اروپا همین مدالیته را دست و پاگیر می‌داند و مدعی است چین در همین مدالیته در حال کار و به انزوا کشیدن اروپاست. اگر ایران در لیست سیاه FATF قرار گیرد نمی‌تواند کار کند و قطعاً اگر اف‌ای‌تی‌اف امضا نشود در اجرای این تفاهم‌نامه با مشکلات زیادی مواجه هستیم./فارس

کلمات کلیدی: ایران چین روحانی
مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده