همه چیز درباره ناکامی سیاست خارجی عربستان-راهبرد معاصر
طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو| امروز یکشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۰+ جدول تغییرات لحظه‌ای طلا آخرین وضعیت مصدومان پرسپولیس قبل از بازی با سپاهان حقوق اردیبهشت دانشجو معلمان چگونه می‌باشد؟! برگزاری آزمون جامع دانش حرفه­‌ای معلمان طرح خرید خدمات+ جزئیات آخرین اخبار درباره رتبه بندی معلمان در ۱۴۰۰ خبر خوب برای کنکوری های عینکی علاقه مند به دانشگاه فرهنگیان جدیدترین قیمت طلا، سکه، دلار و ارز امروز ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ فرمانده‌کل سپاه: دشمن را با شکست‌های خفت‌بار روانه گورستان تاریخ می‌کنیم مقام سعودی: گزارش‌ها درباره گفت‌وگوهای ریاض و دمشق دقیق نیست هفت‌تپه به بیت‌المال بازگشت واکنش آمریکا به حمله به پایگاه عین الاسد فرمول اجرایی متناسب سازی حقوق بازنشستگان/ حقوق اردیبهشت بازنشستگان بالاخره چقدر می شود؟ زمان بازی پرسپولیس و استقلال در جام حذفی مشخص شد رنگ‌بندی کرونایی شهرستان‌های کشور امروز ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰+ عکس انفجار و آتش‌سوزی گسترده در ‌کارخانه «تاژ» ورود ۹ میلیون دوز واکسن کرونا به کشور تا ماه آینده اتحادیه اروپا: زمان در مذاکرات برجام به نفع ما نیست تهدید جدید برای استقلال آخرین وضعیت و آمار کرونا در ایران امروز شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰/ فوت ۲۸۳ بیمار کرونایی در شبانه روز گذشته لزوم مراجعه گیرندگان چک های جدید به سامانه صیاد شوک بزرگ به پرسپولیس؛ ستاره یحیی رفتنی شد افراد فاقد دسته چک، چگونه چک بگیرند؟ پاسخ عجیب سرپرست استقلال به انتخاب دستیار مجیدی انتصاب یک نجومی بگیر در شرکت مهم نفتی افشای سند محرمانه ناتو عربی؛ جزئیات تشکیل ائتلافی ضدایرانی و هیجان سعودی‌ها ۴ عامل علیه رشد قیمتها در بازار مسکن + قیمت شورای ائتلاف مطالبه نیروهای انقلاب را برای تصمیم نهایی به آقای رئیسی منعکس کرده است جزئیاتی از طرح جدید توزیع سیم کارت دانش‌آموزی کدام گروه‌های شغلی از امروز مجاز به فعالیت هستند؟ + جزئیات آمار کرونا در جهان امروز ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰+ رتبه کرونایی ایران در جهان آیت الله سیستانی مبلغ فطریه اعلام کرد تاریخ برگزاری آزمو‌ن‌ها طبق ستاد ملی مقابله با کرونا شورای نگهبان ردصلاحیت گسترده ندارد سعید محمد: رانت‌های اقتصادی فرصت‌های برابر را از مردم گرفته است شناسایی ‌گروه سازمان‌یافته تقلب در کنکور ۹۹ مالیات‌ گرفته شده توسط دولت برای خود بورس خرج می‌شود؟! سوم خرداد پایان فرصت غربی ها برای اجرای تعهدات برجامی کلید خوردن تفحص از پاداش به دولتی‌ها روحانی: هر واکسن مورد تاییدی که رسید باید فوری بهره‌برداری کرد کواکبیان: نباید انتخابات را به مذاکرات وین گره بزنیم/ با لجبازی و بحث‌های نابهنجار تاجزاده موافق نیستم نعمتی: لاریجانی آمدن خود را رد و تایید نمی‌کند قیمت دلار و انواع ارز امروز ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ وضعیت بورس امروز ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ ترافیک نیمه سنگین در ورودی‌های تهران/ بارش در جاده‌های ۱۰ استان خطیب‌زاده: ایران با افتخار در کنار مردم قهرمان فلسطین ایستاده است ادامه باران‌ های سیل ‌آسا در استان‌ ها+ جزئیات حمله پهپادی به پایگاه نظامیان آمریکا در «عین الاسد» اتهام دادگاه آمریکایی به یک شهروند ایرانی به دلیل نقض تحریم‌ها وندی شرمن: پیشرفت‌هایی در مذاکرات وین حاصل شده اما راه درازی باقی است نگاهی به اعتراف مکنزی؛ رویکرد آمریکا علیه توان پهپادی ایران چه خواهد بود؟ پایان نشست وین؛ رایزنی‌های کارشناسی و فنی و کار بر روی متون پیش نویس آغاز می‌شود جزئیات دورکاری کارمندان از فردا ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۰ گفتگو‌های تهران و ریاض تایید شد اظهارات حاجی‌میرزایی درباره تداخلی در زمان امتحانات نهایی و کنکور ظریف هفته آینده به مجلس می رود رهبر انقلاب: ضعف و تفرقه در امت اسلامی، زمینه‌ ساز فاجعه‌ غصب فلسطین شد احتمال ریزش بیت‌کوین چقدر است؟ توضیحات واعظی درباره روند مذاکرات وین نخستین تصویر از موشک چینی در حال نزدیک شدن به زمین افت ۱ تا ۵ میلیون تومانی قیمت خودرو+ جزئیات ادعای رویترز درباره پیشنهاد جامع آمریکا برای برداشتن تحریم‌های نفتی و بانکی ایران تدابیر امنیتی شدید در قدس اشغالی/ عملیات شهادت طلبانه در شمال کرانه باختری عکس| «پایان شب صهیون» وضعیت اصلاح‌طلبان برای ریاست جمهوری ۱۴۰۰/ از ظریفی که شاید بیاید شاید نیاید تا فصل استقلال عارف آقای ربیعی! لطفا آدرس غلط ندهید! شوک جدید به بازنشستگان /ادامه ماجرای افزایش حقوق بازنشستگان در ۱۴۰۰ تصویب حق مسکن کارگران در کمیسیون اقتصادی دولت جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا یورو| امروز جمعه ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۰+ جدول تغییرات لحظه‌ای طلا فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون قیمت ارز آزاد در ۱۶ اردیبهشت/ دلار به کانال ۲۰هزار تومانی بازگشت پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ قیمت خودروهای داخلی امروز ۱۶ اردیبهشت قیمت طلا و سکه در ۱۶ اردیبهشت/ افزایش اندک نرخ سکه و طلا واکنش بورس به مصوبات جلسات سران قوه/ سهامداران چشم انتظار تغییر دامنه نوسان حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) کاریکاتور | شورای افزایش قیمت جدیدترین قیمت طلای ۱۸ عیار، سکه، دلار و ارز امروز ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۰ دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ فیلم| معادله غیرممکن میان ایالات متحده آمریکا و ایران؟ آسیب‌دیدگی نیکی کریمی سرصحنه فیلمبرداری اینفوگرافیک | گرانی ۳۰۰ تا ۵۰۰ درصدی اقلام سفره کارگران جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ جدول پخش تلویزیون در شب‌های قدر+ جدول حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت بازگشت خندوانه از امشب+ جزئیات و زمان پخش برنامه تلویزیون در شب‌های قدر رمضان ۱۴۰۰ حدیث امام صادق (ع) درباره صلوات عکس| انفاق‌های کریمانه فیلم|حرکات عجیب بن سلمان در مصاحبه زنده تلویزیونی پاسخ رهبر انقلاب به نامه شاعران فیلم| اولین شهید رویارویی مستقیم با آمریکا کیست؟ فیلم| یا FATF را تصویب می‌کنیم؛ یا راهی خواهیم ساخت! سردار نقدی: آمریکایی‌ها بازهم در حال کلاهبرداری‌اند حدیث روز/ خدیجه (س)؛ بانویی تکرار نشدنی فیلم‌های سینمایی امروز تلویزیون+ لیست فیلم| نامزد‌ها بدانند کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر لوح| امیر جهاد با نفس اینفوگرافیک | حرف قطعی کاریکاتور| افتضاح آوران فیلم| چرا وضعیت مرغ این روز‌ها خراب شده است؟ لوح| توصیه رهبر انقلاب درباره مدیریت فضای مجازی نماهنگ | پیامی دارم سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است

همه چیز درباره ناکامی سیاست خارجی عربستان

سیاستی که عربستان در دوره ملک سلمان و پسرش پیش گرفته علاوه بر درگیر کردن این کشور در بحران‌های متعدد، موجب شده تا نقش منطقه‌ای و عربی-اسلامی این کشور به طور جدی تحت شعاع قرار بگیرد.
تاریخ انتشار: ۱۹:۰۵ - ۰۶ ارديبهشت ۱۴۰۰ - 2021 April 26
کد خبر: ۸۵۴۱۱

به گزارش راهبرد معاصر؛ الگوهای رفتار خارجی نظام عربستان تحت حکمرانی آل سعود از گذشته مبتنی بر دو اصل ائتلاف سازی برای تامین امنیت در سطوح داخلی و خارجی و نیز همکاری با قدرت‌های بین‌المللی و منطقه‌ای برای حفظ وضع موجود بوده است. علاوه بر اصول یاد شده که در چارچوب سیاست محافظه‌کارانه و غیرابتکاری عربستان است، ابزارهای سیاست خارجی این کشور نیز محدود و مشخص بوده است: دیپلماسی نفتی یا پولی «پترودلار» اصلی ترین ابزار سیاست خارجی عربستان سعودی محسوب می‌شود.

 

اصول سیاست خارجی آل سعود

عربستان از خلال این اصول و ابزار 3 هنجار محوری را دنبال می‌کند که به شکل زیر است:

-حفظ وضع موجود در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی.

-گسترش روابط خارجی برای حفظ امنیت داخلی و خارجی.

-حفظ و ارتقای جایگاه عربی و اسلامی.

اما بعد از به قدرت رسیدن «سلمان بن عبدالعزیز» در عربستان و ولیعهدی پسرش محمد که همراه با سنت شکنی و هنجارگریزی در خاندان سعود بود، رویکرد خارجی این کشور به ویژه در سایه سیاست‌های ولیعهد جوان تا حدودی دچار تغییر و تحول شد.

 

سرنوشت سیاست خارجی عربستان در دوره ملک سلمان

سرفصل‌هایی که ملک سلمان برای سیاست خارجی دوره خود تعیین کرد به شکل زیر بود:

- تقویت مناسبات با کشورهای حاشیه خلیج فارس و شبه‌جزیره عربستان.

-رعایت حسن همجواری و عدم مداخله در امور داخلی کشورهای دیگر.

-حمایت از مناسبات با کشورهای عربی و اسلامی و منافع مشترک آنها.

-در پیش گرفتن سیاست بی‌طرفی بر پایه تعمیق مناسبات همکاری با کشورهای دیگر.

 

پیامدهای سیاست غلط محمد بن سلمان برای سعودی‌ها

اما پس از مدت کوتاهی مشخص شد که ملک سلمان به عنوان پادشاه عربستان عملا در سیاست‌های اجرایی این کشور تاثیر چندانی ندارد و زمام امور را به دست پسرش سپرده است و  البته هیچ یک از سرفصل‌های سیاست تعریف شده شاه سعودی نیز اجرا نشد.  محمد بن سلمان از همان ابتدا که با کودتا علیه «محمد بن نایف» ولیعهد سابق سعودی و بازداشت وی، به این منصب رسید سودای پادشاهی عربستان را داشت و از آنجایی که نحوه به قدرت رسیدن وی سازگاری زیادی با فرهنگ محافظه کارانه آل سعود نداشت، سیاستی که او در پیش گرفت نیز نوعی کودتا علیه این فرهنگ محسوب می‌شود.

این تغییرات به شکل تدریجی همراه با برنامه موسوم به اصلاحات محمد بن سلمان که شامل اعطای آزادی‌های نمادین به ویژه برای جوانان بود آغاز شد و به تغییر در سطح سیاست خارجی رسید. البته علی رغم این قبیل آزادی‌ها سرکوب آزادی بیان در عربستان با شدت قابل توجهی همچنان ادامه دارد.

 

فرسایش تدریجی عربستان در جنگ یمن

در نتیجه این تغییر سیاست یکباره و بی‌پروا، عربستان طی این سال‌ها با بحران‌های متعددی درگیر شد که مهم‌ترین آنها آغاز جنگ ویرانگر یمن از سال 2015 شد. این جنگ موجب فرسایش اقتصادی و نظامی عربستان شد و ریاض با وجود هزینه‌های میلیارد دلاری که در این جنگ صرف کرد بعد از گذشت بیش از 6 سال هیچ دستاوردی روی زمین کسب نکرده است.

علاوه بر آن جنایت‌های ائتلاف عربی به سرکردگی عربستان علیه غیرنظامیان یمنی چهره ضد بشری سعودی‌ها را بیش از پیش در میان افکار عمومی و محافل بین‌المللی خدشه دار کرد.

 ارتش و کمیته‌های مردمی یمن در پاسخ به جنایت‌های ائتلاف سعودی با پهپادها و موشک‌های خود تاسیسات و مراکز حساس نظامی و نفتی عربستان را هدف قرار می‌دهند. این حمله ها سبب ناامیدی سعودی‌ها شده است. این در شرایطی است که دولت جدید آمریکا هم به بهانه مسائل حقوق بشری محمد بن سلمان معمار جنگ یمن را در تنگنا قرار داده است. در سایه اوضاع ناگوار انسانی و افزایش قربانیان جنگ یمن انتقاد نهادهای حقوق بشری هم از عربستان افزایش یافته است. به دنبال آن اختلاف در ارتش عربستان و مجازات و آغاز کمپین اعدام نظامیان سعودی ناشی از ناکامی‌های جنگ یمن، به دغدغه‌های امنیتی عربستان در این شرایط افزوده است.

 

محاصره بی نتیجه قطر و پایان رسواکننده برای ریاض

عربستان به همراه امارات متحده عربی، بحرین و مصر در ژوئن 2017 به بهانه حمایت قطر از تروریسم و در واقع به دلیل مواضع همسوی امیر قطر با ایران و محور مقاومت، دوحه را تحت تحریم همه جانبه قرار داد. اما این اقدام برخلاف تمایل سعودی‌ها موجب نزدیکی بیشتر قطر با جمهوری اسلامی ایران و ترکیه شد.

مقامات ترکیه و همچنین ایران مجوزهای عبور هواپیماهای قطر از آسمان خود را افزایش داده و هواپیماهای عازم اروپا هم از آسمان ایران و ترکیه عبور کردند و آنهایی که عازم آفریقا بودند هم از آسمان ایران، عمان و از آنجا به سمت جنوب عبور کردند تا جایی که مجوزهای عبور از آسمان ایران به طور مثال مابین 100 تا 150 پرواز روزانه افزایش پیدا کرد. این اقدام همچنین دولت قطر را قادر ساخت تا اطمینان شهروندان و دنیای خارج را جلب کند چون توانست ایستادگی کرده و آمادگی خود را برای مقابله با اقدامات غیرقانونی محور عربستان نشان دهد.

اما در نهایت عربستان ژانویه سال جاری میلادی پس از شکست سیاست‌های تحریمی خود ضد قطر که همراه با پیامدهای بد سیاسی برای سعودی‌ها بود ، تحت فشارهای داخلی و به ویژه چالش‌های دولت جدید آمریکا در تنگنایی قرار گرفت که خود را مجبور به پایان محاصره قطر دید.

رسوایی بزرگتر برای ریاض در پایان دادن به محاصره قطر این بود که هیچ یک از شروط مطرح شده عربستان برای لغو تحریم‌های دوحه از جمله تعطیلی شبکه الجزیره، کاهش روابط با ایران و بستن پایگاه های ترکیه در قطر اجرا نشد و سعودی‌ها با لغو بی قید و شرط محاصره، شکست را پذیرفتند.

 

تشدید اختلافات ریاض و ابوظبی در پرونده‌های مختلف

حوادث اخیر منطقه عربی به ویژه تحولات مربوط به جنگ یمن و تلاش‌های ریاض برای تشکیل ائتلاف جدید با کشورهایی همچون ترکیه و نزدیکی آنکارا به قاهره پس از 8 سال، اختلافات عربستان و امارات را وارد مرحله جدیدی کرده است.

در یمن، اختلاف عربستان و امارات در سه زمینه قدرت در جنوب این کشور، حمایت از دولت مستعفی و همچنین در موضوع حمایت از حزب اصلاح است. اختلاف میان عربستان و امارات در جنوب یمن در قالب درگیری‌ میان نیروهای نیابتی دو طرف ( نیروهای دولت مستعفی تحت هدایت سعودی‌ها و شورای انتقالی جنوب تحت حمایت امارات) بروز پیدا کرده است. این اختلافات که طی دوره‌های اخیر به شکل درگیری نظامی نمود یافته اکنون به اوج خود رسیده و تبدیل به یک جنگ گسترده شده است.

از سوی دیگر مقامات سعودی که اختلاف و تنش با آنکارا را به تحریم کالاهای ساخت این کشور با هدف ضربه 20 میلیارد دلاری به اقتصاد ترکیه نیز کشانده بودند، اکنون در چرخشی آشکار متمایل به بهبود روابط با دشمن پیشین خود شده‌اند.

این درحالی است که در سال‌های اخیر٬ ترکیه و امارات متحده عربی در مورد مسائل منطقه‌ای٬ همواره اختلاف نظر داشته‌اند و ابوظبی در اختلاف با آنکارا همواره تابع ریاض بوده است. به ویژه اینکه بیشترین تقابل سیاست‌‌های ترکیه و امارات در قطر و قضیه ترور «جمال خاشقجی» بود. در این پرونده ترکیه دوشادوش رسانه‌های قطری مانند الجزیره، رهبران سعودی از جمله بن سلمان که مورد حمایت اماراتی‌ها و شخص محمد بن زاید بود را به باد انتقاد گرفت.

اقدام عربستان به آشتی با قطر بدون جلب رضایت امارات نیز از جمله عوامل خشم ابوظبی از ریاض بود و این اختلافات در قالب پیام های توییتری از جانب شخصیت‌های دو کشور فاش شد.

تنها چند هفته پس از پایان اختلاف چند ساله با قطر-که آن هم تبدیل به یکی دیگر از نقاط اختلاف ابوظبی و ریاض شد، عربستان طرح جدیدی را اعلام کرده که بر مبنای آن همه شرکت‌های تجاری خارجی باید دفتر مرکزی منطقه‌ای خود را در عربستان سعودی دایر کنند وگرنه ممکن است اجازه عقد هیچ گونه قراردادی با دولت سعودی را نداشته باشند. این تصمیم مستقیما امارات را هدف قرار داده و در نهایت می‌تواند باعث ایجاد درگیری میان ریاض و دوبی شود. ناصر الشیخ، وزیر دارایی سابق دوبی که در جریان بحران مالی 2008 سکان اقتصاد این امارت را در دست داشت، این اقدام عربستان را نقض بازار مشترک خلیج فارس می‌داند و می‌گوید «جذب اجباری» به نتیجه نمی‌رسد.

در صورتی که اقدامات عربستان در پرونده‌های منطقه بر خلاف میل امارات ادامه یابد، ممکن است ابوظبی این فرصت را غنیمت شمرده و همانند قطر به دنبال استقلال از عربستان در زمینه‌های مختلف باشد که می‌تواند منجر به یک کودتای گروهی علیه رهبری عربستان در منطقه عربی شود.

 

فاصله گرفتن امان از ریاض

در دوره اخیر اردن که روزگاری از حلقه نزدیکان عربستان بوده است نیز در صدد فاصله گرفتن از سیاست های منطقه ای ریاض است . تلاش پادشاهی سعودی برای پیاده کردن «معامله قرن» بدون در نظر گرفتن امان، باعث شده است که امان دل خوشی از ریاض نداشته باشد و صف خود را از عربستان جدا و از سیاست‌های منطقه ای آن فاصله بگیرد.

چندی پیش نیز یک رسانه صهیونیستی از اختلافات پنهان عربستان و اردن درباره تولیت مسجد الأقصی و اماکن اسلامی قدس اشغالی پرده برداشت. طبق این گزارش، عربستان خواستار تولیت مسجد الأقصی به جای اردن و یا با شراکت این کشور است؛ چراکه این مسئله در صورت تحقق جایگاه دینی قدرتمندی را برای عربستان به همراه خواهد داشت.

اما حوادث امنیتی چند هفته گذشته در اردن و ردپای بارز ریاض در ناآرامی‌های این کشور که اردنی‌ها آن را کودتا علیه «عبدالله دوم» پادشاه اردن توصیف کردند، دور تازه‌ای از تنش‌ها را میان دو طرف به وجود آورد.

بنا بر گزارش رسانه‌ها طرح «کودتا» علیه شاه اردن ، یک طرح چندجانبه و کودتای بزرگی در تمامی مقیاس‌ها بود به نحوی که آمریکا، رژیم صهیونیستی، عربستان سعودی و امارات در آن دست داشتند.

یک مسئول اردنی در این زمینه خبر داد که این کودتا در رژیم صهیونیستی طرح‌ریزی شد؛ چرا که اردن در قبال طرح صلح تحمیلی آمریکایی-اسرائیلی موسوم به «معامله قرن» موضع منفی داشت و با آن مخالفت کرد. به گفته این مسئول، این موضعگیری اردن، نگرانی رژیم صهیونیستی را به همراه داشت که مبادا این مسئله، چراغ سبزی برای تحریک فلسطینیان ساکن اردن و عشایر آن علیه معامله قرن باشد. وی گفت: به همین دلیل، مسئولان اسرائیلی، خواستار کمک ریاض شدند. محمد بن سلمان ولیعهد سعودی برای موافقت با این کار (کودتا)، شرط گذاشت که قیمومیت مقدسات اسلامی در قدس، از اردن به عربستان داده شود.

مسئول مذکور تصریح کرد: پس از موافقت واشنگتن، بن سلمان کار را بر عهده گرفت و «باسم عوض الله» رئیس پیشین کاخ پادشاهی سعودی را به عنوان مسئول فراهم سازی مقدمات ضروری برای انتقال قدرت در سطح خاندان پادشاهی اردن تعیین کرد. به گفته این مسئول، بن سلمان برای این کار، «محمد دحلان» عضو برکنارشده جنبش فتح را مأمور اقناع عشایر و فلسطینیان ساکن اردن کرد و سعودی‌ها نیز برخی از عشایر جنوب اردن را که تابعیت سعودی گرفته بودند، به سلاح تجهیز کردند تا در صورت لزوم، دست به عملیات نظامی بزنند.

اینکه خود اردنی‌ها مستقیما به نقش عربستان در این حوادث اشاره می‌کنند می‌تواند بیانگر آغاز یک بحران جدی میان دو کشور باشد.

 

نقش منطقه‌ای عربستان رو به زوال است؟

کارشناسان معتقدند این وضعیت موجب شده نقش منطقه‌ای و عربی عربستان تا حد زیادی تحت تاثیر قرار بگیرد که به چند دلیل بر می‌گردد:

-ریاض اکنون در مرحله‌ای است که باید بدون هیچ دستاوردی به جنگ یمن پایان دهد.

- عربستان نقش نظامی خود را در لیبی از دست داده و در سایه تحرکات ترکیه در این کشور، سعودی‌ها تلاش می‌کنند شاید بتوانند دست کم نقش سیاسی در بحران لیبی داشته باشند.

-با وجود تسلط زیادی که عربستان بر «سعد حریری» نخست وزیر مکلف لبنان دارد اما تاکنون موفق نشده خواسته های خود را برای تشکیل دولتی بدون حضور حزب الله بر لبنان دیکته کند.

- در پاکستان نیز مقامات این کشور از عربستان دور شدند و در اکثر پرونده‌های منطقه یا پرونده‌هایی با ماهیت اسلامی و بین‌المللی به رویکرد ترکیه نزدیک شده‌اند.

-تلاش‌های عربستان برای کشاندن قطر و عراق به سمت رقابت و دشمنی با ایران نتیجه‌ای نداشت و این دو کشور بیشتر از قبل به تهران نزدیک شده‌اند.

بر این اساس شاید دور از واقعیت نباشد که بگوییم نقش منطقه‌ای عربستان رو به پایان است و به ویژه اگر این کشور با صهیونیست‌ها برای توافق عادی سازی روابط به تفاهم برسد جایگاه اسلامی خود را نیز از دست خواهد داد.

کلمات کلیدی: عربستان ملک سلمان
مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده