سیاستِ گردش به شرق شیخ‌نشین‌های خلیج فارس-راهبرد معاصر
تکلیف تصویب افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در 1401 به کجا رسید؟ روسیه صادرات گاز به فنلاند را متوقف کرد «علی باقری» به مجلس می‌رود افزایش نگرانی مقامات اروپا از نقش آمریکا در شکست احیای برجام معرفی فست فودهای خوشمزه با روش تهیه بسیار آسان هرمزگان دیگر فرد فاقد شناسنامه ندارد جزئیات مذاکره بدهکاران ۵۰۰ میلیاردی با بانک‌ها جزییات جدید از حواشی تکان‌دهنده‌ ورزشگاه تبریز و دیدار پرسپولیس و تراکتور آخرین مهلت ثبت نام وام ضروری بازنشستگان کشوری+ جزئیات زمان واریز سهمیه بنزین خرداد ماه 1401 رایزنی بن سلمان و ماکرون درباره اوکراین وضعیت بورس امروز ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ تصمیم مهم پورتو و ستاره پرسپولیسی برای فصل آینده ایلان ماسک به آزار جنسی متهم شد حذف ارز ترجیحی به ثبات نرخ ارز در کشور کمک می‌کند آخرین خبر از افزایش حقوق کارکنان شهرداری تهران بهترین کیف گوشی موبایل در بازار ایران (قیمت مناسب در سال 1401 - 2022) مدیر عامل صندوق ذخیره فرهنگیان منصوب شد+ سوابق ورود مجلس به خاموشی‌ها مدافع پرسپولیس به تیم قطری می‌رود! واکنش رامین رضاییان به شب تلخ تبریز+ عکس یک قلاده خرس بر اثر تصادف در چهار محال و بختیاری تلف شد+ فیلم ثبت نام فروش فوری ایران خودرو امروز شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱+ لینک سایت و نحوه ثبت نام خودرو‌های ایران خودرو+ قیمت ایران خودرو و جزئیات فروش جدید خودرو امروز شناسایی اولین مورد ابتلا به آبله میمون در فلسطین سبد گردان صوری بورس بازداشت شد انفجار و آتش سوزی در نزدیک فرودگاه ژنو سوئیس+ فیلم هشدار هواشناسی/ طوفان گردوخاک در مناطق شرقی کشور+ تشدید سامانه بارشی در برخی استان ها سفر تفریحی و خانوادگی علیرضا بیرانوند به عمان؛ خبری در راه است؟ آبله میمونی چیست؟ آیا باید نگران همه گیری آن بود؟ روسیه از تسلط کامل بر ماریوپل خبر داد پايان قرارداد اين ١٢ بازيكن با پرسپوليس سهمیه خانواده شهدا در آزمون استخدامی معلمان جدید چقدر است؟ وقتی که کاپیتان استقلال سنگ مردم را به سینه می‌زند و کاپیتان پرسپولیس به سمت مردم سنگ پرتاب می‌کند! حمله موشکی رژیم صهیونیستی به جنوب دمشق+ فیلم خبر مهم برای جاماندگان یارانه نقدی تسهیلات خاص برای چند فرزند دارها+ جزئیات آخرین خبر از بیمه طلائی فرهنگیان+ جزئیات طرح مسکن و سفر معلمان تعطیلی مدارس کرمانشاه امروز ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ قیمت سهام عدالت امروز ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ جدول قیمت گوشی شیائومی امروز شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ قیمت دلار و یورو و نرخ ارز امروز ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱+ جدول قیمت طلا و سکه امروز شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱+ جدول قیمت خودرو‌های ایران خودرو و سایپا امروز ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱+ جدول حمایت علی دایی از کاپیتان استقلال+ عکس واریزحقوق اردیبهشت بازنشستگان کشوری+ جزئیات تماس تلفنی نظامیان ارشد آمریکا و روسیه درباره اوکراین آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه حزب‌الله اعمال کرد رئیس بانک مرکزی: آینده بازار ارزی کشور را مثبت ارزیابی می‌کنیم فیلم| مجری زن افغان: این منم، زنی در حال حذف شدن وقتی که پرسپولیسی‌ها در رختکن حبس شدند نباید اجازه داد هیچ عاملی به روابط تهران و باکو آسیب برساند شناسایی نقض گسترده حقوق بشر مردم ایران توسط آمریکا و مجریان تحریم‌ها فیلم| تشویق رحمتی توسط هواداران استقلال پس از تونل قهرمانی لاوروف: تحولات اوکراین به آزادسازی دنیا از استعمار نو غرب کمک می‌کند نتیجه بازی استقلال و آلومینیوم امروز+ خلاصه بازی و حواشی بررسی همکاری نظامی در دیدار لوید آستین با معاون وزیر دفاع عربستان سعودی گفت‌وگوی امیرعبداللهیان و لاوروف درخصوص مذاکرات هسته‌ای انتشار بیانات رهبر انقلاب در مراسم تجلیل از پهلوانان در شماره جدید خط «حزب‌الله» عزل مدیرکل اموال و املاک بنیاد مستضعفان استان ایلام+ معرفی جانشین واکنش اردوغان به عضویت فنلاند و سوئد در ناتو سازمان اطلاعات سپاه بیش از ۳۵ هزار تن کالای اساسی احتکارشده را کشف کرده است سخنان رئیس بانک مرکزی درباره توزیع عادلانه یارانه‌ها واکنش به عدم تصویب افزایش حقوق بازنشستگان در هیات دولت سازمان محیط زیست اعتراف کرد! / توله سوم هم در معرض خطر است وزیر اطلاعات: به‌زودی اطلاعات بیشتری از احمدرضا جلالی منتشر می‌کنیم رمزگشایی از دیدار مایک پمپئو و مریم رجوی در آلبانی سرلشکر سلامی: از خطای محاسباتی دشمن غافل نیستیم رئیس‌جمهور: منطقه آزاد فقط برای واردات کالا نیست هواپیمای ترابری «سیمرغ» رونمایی شد دولت می‌تواند بدون سقف خودرو واردکند+ زمان اجرای واردات خودرو آغاز مراسم بهره‌برداری از ۸۲ طرح صنعتی، عمرانی و کشاورزی در مناطق آزاد نقش «احمدرضا جلالی» در انتقال اطلاعات شهیدان علیمحمدی، شهریاری و ۳۰ نخبه ایرانی به موساد بازگشت ابوالفضل پورعرب به سینما در کنار یک فوتبالیست دستوالعمل واکسن کرونای زائران ایرانی حج تمتع ۱۴۰۱ تغییر می‌کند؟ درگیری نیروی دریایی ارتش با دزدان دریایی بازدید زینب سلیمانی از نمایشگاه کتاب تهران+ تصاویر علت طلاق مهتاب کرامتی لو رفت مواد شوینده گران می‌شود؟ تهمینه میلانی آتش بس ۳ را می‌سازد خواننده رپ جنجالی بازیگر شد بازید رایگان از برج میلاد در هفته میراث فرهنگی بازدید رایگان از موزه‌ها امروز چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت واکنش رضا رویگری به حواشی اخیر درباره همسرش مراسم تشییع پیکر آیت الله فاطمی نیا در تهران+تصاویر و فیلم نمایشگاه کتاب تهران امروز ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ تعطیل است ماجرای ازدواج پسر امین حیایی با عروس سرشناس+ فیلم زمان و مکان مراسم وداع با پیکر آیت الله فاطمی نیا رضا صفایی پور بازیگر پیشکسوت بستری شد راز عاقبت به خیری از نظر آیت الله فاطمی نیا اینفوگرافیک| هر نفر چند کارت بانکی دارد؟ اینفوگرافیک| سبد کالای خانواده ۴ نفره چند در می‌آید؟ اینفوگرافیک| سهم آلاینده‌ها در آلودگی هوای تهران فیلم | برکت مقاومت پوستر| جوانان فلسطینی؛ پیروز جنگ اراده‌ها کاریکاتور|وضعیت سعودی در مسئله یمن! نماهنگ | «ارتش» نور چشم ملت اطلاع‌نگاشت| رفع فقر و تأمین رفاه عمومی فیلم| اکسیر تولید اینفوگرافیک| مرور نکات اقتصادی پیام رهبر انقلاب اینفوگرافیک| ائتلاف سعودی در یمن چه فاجعه‌ای به‌بار آورده است؟ اینفوگرافیک| کشور‌هایی که بیشترین تراکم جرایم سایبری را دارند ویدیو| ۴ سناریوی مناقشه اوکراین اینفوگرافیک | آمارهای نگران کننده دهه ۹۰ اینفوگرافیک | ۳ میلیارد دلار دارایی ایرانی‌ها در صرافی‌های خارجی رمزارز ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
در پی تقویت مناسبات شیخ‌نشین‌های خلیج‌فارس با پکن؛

سیاستِ گردش به شرق شیخ‌نشین‌های خلیج فارس

چین در اقتصاد بین‌المللی، دو موضوع انرژی و ترانزیت را در کانون سیاست‌گذاری خود قرار داده، از همین روی منطقه غرب آسیا از هر دو منظر برای پکن اهمیت راهبردی دارد. با آنکه از مسئله اقتصاد و تجارت بعنوان نقطه کانونی روابط چین و اعراب نام برده می‌شود، اما چنین روابطی را نمی‌توان از شرایط پیچیده سیاسی و امنیتی منطقه جدا کرد. نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد چین به دنبال نفوذ بیشتر در مسائل مربوط به امنیت در منطقه است.
توحید ورستان؛ کارشناس اقتصاد بین‌الملل
تاریخ انتشار: ۱۳:۲۷ - ۲۵ دی ۱۴۰۰ - 2022 January 15
کد خبر: ۱۱۷۷۰۷

نفوذ تدریجی اژدهای زرد در غرب آسیا

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ در هفته گذشته وزرای خارجه عربستان سعودی و سایر کشورهای عربی خلیج فارس برای دیدار با مقامات دومین اقتصاد بزرگ جهان که مصرف کننده اصلی نفت و منبع سرمایه گذاری خارجی است، به پکن سفر کرده‌اند. وزارت امور خارجه چین روز دوشنبه جزئیاتی از دستور کار این دیدارها ارائه نکرد، اما اعلام کرد که انتظار می‌رود این دیدارها روابط دوجانبه را تعمیق بخشد.


وزرای خارجه عربستان سعودی، کویت، عمان و بحرین به همراه دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس تا روز جمعه در پکن هستند و در این هفته نیز وزیر امورخارجه ایران و ترکیه نیز به چین سفر کرده‌اند. چین و ایالات متحده به طور فزاینده‌ای به دنبال نفوذ در خاورمیانه هستند، تا جایی که شرکت‌های ‌چینی بازاری برای کالا و خدمات خود از بزرگراه گرفته تا پهپادهای نظامی پیدا کرده‌اند. اقتصاد چین به شدت به نفت و گاز خاورمیانه متکی است بطوریکه پکن توانست علی‌رغم اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران و سایر کشورهای خلیج فارس روابط نزدیک خود را با ایران حفظ کند.


در دنیای امروز اکثر کشورها رویکرد اقتصادی به سیاست گذاری در عرصه بین المللی دارند یعنی براساس منافع اقتصادی خود تصمیم سازی می‌کنند تا از این طریق نفوذ خود را در کشور هدف بسط دهند. یکی از این کشورها در این زمینه چین است که پس از اصلاحات اقتصادی سال 1979 به دنبال افزایش سهم خود در اقتصاد بین الملل از طریق سیاست صادرات محوری و بازاریابی است، و می‌توان گفت که تقریبا در این زمینه موفق بوده بطوری که براساس آخرین داده‌ها سهم این کشور از تولید ناخالص جهان به بیش از 17 درصد رسیده و جایگاه خود را بعنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان پس از ایالات متحده تثبت کرده است.


البته بسیاری از تحلیلگران حوزه اقتصاد پیش بینی می‌کنند که با ادامه این روند، در دهه های آتی پکن جای واشنگتن را در رتبه نخست اقتصاد جهان خواهد گرفت. البته چین نیز برای دستیابی به این هدف زیرساخت ها و سیاست گذاری های لازم را پیش بینی کرده است که می‌توان به طرح ابتکار کمربند و جاده یا افزایش حضور خود در مسیرهای بین المللی تجاری ریلی، زمینی، دریایی اشاره کرد.


در این میان یکی از موارد مهم برای تداوم رشد اقتصادی چین موضوع انرژی است که به شدت به کشورهای خارجی وابسته است. هرچند که پکن در سال‌های اخیر به دنبال کشف و استخراج منابع نفت و گاز خود به ویژه در مناطق غربی خود بوده اما به دلیل ماهیت شیل بودن آن عملا موفقیت چندانی به دست نیاورده است. بنابراین این کشور سعی میکند در اقتصاد بین المللی خود دو موضوع انرژی و ترانزیت را در کانون سیاست گذاری خود قرار دهد، از همین روی منطقه خاورمیانه از هر دو منظر برای پکن اهمیت راهبردی دارد که در ادامه دلیل آن تشریح می‌شود.


چین و کشورهای عربی

مجمع جامع‌ همکاری چین و کشورهای عربی (CASCF) برای اولین بار در سال 2004 برای تقویت تبادلات بهتر بین پکن و اعضای اتحادیه عرب تأسیس کردند. نزدیک به یک دهه و نیم بعد، CASCF پس از گردهمایی بیش از 300 نماینده از هیئت‌های چینی و عربی به یک «مشارکت استراتژیک همکاری همه جانبه و توسعه مشترک» ارتقا یافت. البته به طور جداگانه، مذاکرات برای توافقنامه تجارت آزاد منطقه‌ای بین چین و شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس (بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی) بیش از 10 سال پیش آغاز شده است.


روابط اقتصادی دوجانبه به طور پیوسته تقویت شده است زیرا چین به دنبال واردات مقادیر فزاینده‌ای از منابع انرژی از کشورهای غنی از نفت و گاز منطقه است. با این حال، هر دو طرف برای تنوع بخشیدن به روابط از طریق همکاری‌های مالی و بانکی، انرژی‌های تجدیدپذیر و بخش فناوری روی آورده اند. همچنین ممکن است برخی از کشورهای منطقه از الگوی چین یعنی آزادسازی اقتصادی با حفظ کنترل سیاسی شدید را برای توسعه خود در نظر بگیرند.


پروژه BRI

براساس داده های رسمی که به بخشی از آن نیز اشاره شد اقتصاد و تجارت همچنان نقطه کانونی روابط چین و اعراب است، اما چنین روابطی را نمی‌توان به طور کامل از شرایط پیچیده و پویای سیاسی و امنیتی منطقه جدا کرد. در واقع، نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد چین ممکن است به دنبال دخالت بیشتر در مسائل مربوط به امنیت در منطقه باشد. برای مثال، شی سال گذشته گفت: «چین مایل است به کشورهای عربی بپیوندد تا حافظ صلح و ثبات در خاورمیانه، مدافع عدالت و مروج توسعه مشترک با دوستان خوبی باشد». با این حال، در چنین محیط امنیتی پرتنشی که هر لحظه امکان بروز اتفاقی وجود دارد، باید دید دقیقاً چگونه سرمایه‌گذاری‌های BRI به ابزار ملموس صلح و ثبات تبدیل می‌شود.


"جاده ابریشم" نوین که چین آن را ابتکار کمربند و جاده می‌نامد، یکی از محورهای مهم مشارکت خلیج فارس و چین است، زیرا چین در حال اتخاذ یک طرح بلندپروازانه در این جاده است که مجموع تخصیص آن به یک تریلیون دلار می‌‍رسد. ایران و ترکیه هر دو از کشورهای محوری در این مسیر هستند و بر همین اساس تحلیل‌گران بر این باورند که مهم‌ترین دلیل تغییر امارات در روابط با کشورهای منطقه نیز همین مورد بوده است. در واقع دگرگونی سریع در روابط امارات با ترکیه و ایران که منجر به همکاری‌های اقتصادی بزرگی شده است، همگی نشان‌دهنده تلاش امارات برای دستیابی به منافع اقتصادی و تجاری، به‌ویژه با تلاش چین در چارچوب جاده ابریشم است.


سفر شیخ محمد بن زاید آل نهیان به ترکیه در 24 نوامبر 2021، نه تنها پایان مناقشه بین دو کشور بود، بلکه موجب تقویت روابط مبتنی بر همکاری‌های اقتصادی مستحکم شده است. بطوریکه قرار بر سرمایه‌گذاری 10 میلیارد دلاری امارات در ترکیه پس از امضای 10 موافقتنامه و تفاهم نامه همکاری امنیتی، اقتصادی و فناوری شد.


اخیراً مقامات ارشد امارات و ایران ملاقات‌ها و تماس‌هایی داشته‌اند و حتی حدود یک ماه پیش و به صورت آزمایشی، ترانزیت کالا از امارات به ترکیه از طریق ایران را آغاز کرد. اماراتی‌ها این آزمایش را برای عبور از خاک ایران انجام دادند تا بررسی کنند که آیا عبور از خاک ایران مقرون به صرفه است یا خیر، به ویژه اینکه حمل و نقل دریایی دو تا سه برابر شده است.


پکن شریک نخست خاورمیانه با چاشنی انرژی

در سال‌های اخیر چین تبدیل به شریک نخست تجاری بسیاری از کشورهای جهان از آمریکای لاتین گرفته تا همین خاورمیانه شده است. در سال‌های یاد شده این کشور بصورت پیوسته شریک نخست تجاری تهران نیز شده و بیشترین صادرات و واردات ایران از این کشور صورت می‌گیرد؛ حتی چین تا جایی که امکان داشت توانست در زمان تحریم های چندلایه آمریکا بر ایران، خرید نفت و مراودات تجاری خود را ادامه دهد. بطوریکه در 9 ماهه نخست سال 1400 چین با 21 میلیون و 300 هزار تن کالا به ارزش 10 میلیارد و 200 میلیون دلار اولین مقصد صادراتی کالاهای ایرانی و با 2 میلیون و 500 هزار تن به ارزش 8 میلیارد و 400 میلیون دلار مقصد واردات بوده است.


این شرایط برای کشورهای عربی منطقه خلیج فارس نیز صادق است. بر اساس گزارش مرکز آماری شورای همکاری کشورهای عربی خلیج فارس (GCCStat)، تجارت خارجی این کشورها در سال ۲۰۲۰ با ۲۱.۵ درصد کاهش به دلیل پیامدهای همه‌گیری ویروس کرونا به ۸۴۰.۷ میلیارد دلار رسید، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۹ به ۱.۰۷ تریلیون دلار رسید. در این میان چین در بین شرکای تجاری شورای همکاری خلیج فارس از نظر کل صادرات کالا با ۱۹ درصد از کل صادرات کالا در رتبه اول قرار گرفت، در حالی که کل صادرات کالا به چین با ۲۱.۸ درصد کاهش به حدود ۸۳.۱ میلیارد دلار در مقایسه با ۱۰۶.۳ میلیارد دلار سال گذشته رسید که در این میان نفت و فرآورده های آن بیشترین سهم در تجارت دوجانبه پکن-اعراب داشته است.

 

نفوذ تدریجی اژدهای زرد در غرب آسیا

 

همانطور که در تصویر بالا مشاهده می‌شود تقریبا 44 درصد از واردات نفت چین از خاورمیانه، 18 درصد از آفریقا و 15 درصد از آمریکای جنوبی است. در میان کشورهای خلیج فارس نیز عربستان سعودی با سهم 16 درصدی در رتبه نخست تامین کنندگان نفت پکن است. البته روابط چین و عربستان محدود به نفت نمی‌شود برای مثال میزان سرمایه‌گذاری پکن در سعودی در 15 سال اخیر به 40 میلیارد دلار رسیده است.


همچنین عراق و عمان به ترتیب 10 و 7 درصد از واردات نفت چین را به خود اختصاص داده‌اند. البته به دلیل تحریم‌های اقتصادی علیه فروش نفت ایران، صادرات نفت تهران به این کشور کاهش یافته است. هرچند در ماه‌های اخیر این روند تا حدودی سرعت گرفت بطوریکه براساس گزارش رویترز، واردات نفت چین از ایران به طور متوسط بین اگوست تا اکتبر از نیم میلیون بشکه در روز فراتر رفته است.


همچنین چین به عنوان یکی از بزرگترین خریداران گاز مایع در جهان است که با تشدید اختلافات این کشور با استرالیا بعنوان تامین کننده اصلی، حالا پکن به دنبال افزایش صادرات LNG از کشور قطر است که در این موضوع در رتبه نخست جهان قرار گرفته است. از همین روی در اواخر سال میلادی گذشته در قرارداد امضا شده بین دو کشور مقرر شد که قطر پترولیوم، بزرگترین شرکت LNG جهان، از سال 2022، 3.5 میلیون تن گاز طبیعی مایع را برای مدت 15 سال به شرکت چینی عرضه کند. بنابراین صادرات LNG قطر به چین سالانه به بیش از 15.5 میلیون تن خواهد رسید که نشان دهنده 20 درصد صادرات LNG دوحه است.


همچنین این شرکت قطری در ماه مارس سال گذشته، قرارداد خرید و فروش بلندمدتی را با شرکت انرژی چین "سینوپک" امضا کرد که بر اساس آن سالانه دو میلیون تن LNG به این شرکت عرضه خواهد کرد. قطر از سال 2009 تاکنون 62 میلیون تن گاز طبیعی به چین صادر کرده است.
قطر به دنبال کنترل بیشتر بر بازار جهانی گاز از طریق افزایش ظرفیت تولید، انعطاف پذیری با خریداران و گسترش بازارهای فروش است. از همین روی قطر پترولیوم در تلاش است تا تولید گاز طبیعی مایع را از طریق توسعه میدان گازی شمال تا 63 درصد افزایش دهد و تا سال 2027 به 126 میلیون تن برسد.


رویکرد اعراب به آسیای شرقی

یکی از شعارهای دولت سیزدهم ایران تقویت روابط اقتصادی با کشورهای همسایه و آسیایی است که شاید نمونه بارز آن مذاکره آقای امیرعبدالهیان، وزیر امور خارجه ایران با همتای چینی در مورد جزییات قرارداد همکاری 25 ساله با چین است. البته کشورهای عربی منطقه نیز علاوه بر چین به دنبال تعمیق روابط با شرق آسیا هستند، بطوریکه در سال‌های اخیر، کشورهای عربی خلیج‌فارس سرمایه‌گذاری‌های خود را به سمت کشورهای جنوب شرقی آسیا هدایت کرده‌اند که زمینه‌های مناسبی برای تنوع بخشیدن به سرمایه‌گذاری‌ها و تقویت بودجه‌های خود به دور از نوسان قیمت نفت است.


گزارش اقتصادی منتشر شده توسط Sovereign International Asset Management انتظار دارد که ارزش مبادلات تجاری بین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و بازارهای نوظهور آسیایی در صورت تداوم روند کنونی تا سال 2030 به حدود 480 میلیارد دلار افزایش یابد که این بازارها را به بزرگترین شریک تجاری کشورهای خلیج تبدیل می‌کند.


برای نمونه قطر یک شریک تجاری و سرمایه گذاری مهم برای کشورهای جنوب شرقی آسیا بوده و این مشارکت در چند سال گذشته به شدت تقویت شده است. در حال حاضر ده کشور عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه آن) روابط خوبی با قطر دارند که در سال 2020 حجم مبادلات تجاری بین قطر و کشورهای آسه آن به بیش از 9 میلیارد دلار رسید. همچنین سرمایه گذاری قطر در سنگاپور حدود 1.5 میلیارد دلار برآورد شده که بسیاری از آنها در بخش‌های مالی، بیمه و املاک و مستغلات است.


عربستان سعودی نیز در سال‌های اخیر علاقه زیادی به بازارهای آسیایی نشان داده و سرمایه‌گذاری‌ این کشور در این بازارها در دهه گذشته رشد چشمگیری داشته است. ریاض توجه فزاینده‌ای به آسیا دارد و این از این فرض ناشی می‌شود که یکی از سریع‌ترین اقتصادهای در حال رشد در جهان است، از همین روی سفر سه هفته‌ای ملک سلمان در مارس 2017 منجر به امضای قراردادهای میلیارد دلاری با مالزی، اندونزی، برونئی، ژاپن و چین شد.


حوزه‌های نفت و انرژی نیز از مهمترین محورهای همکاری و مشارکت عربستان و آسیا به شمار می‌روند که تفاهم‌نامه‌ در زمینه همکاری سرمایه‌گذاری با چین با پوشش ۳۵ پروژه به ارزش ۶۵ میلیارد دلار نیز در این چارچوب است. عربستان سعودی همچنین یک قرارداد سرمایه گذاری 7 میلیارد دلاری با شرکت پتروناس مالزی و یک میلیارد دلار دیگر با صندوق سرمایه گذاری برای تامین مالی پروژه‌های توسعه در اندونزی در حاشیه سفر آسیایی ملک سلمان منعقد کرد.


امارات متحده عربی، یکی از قوی‌ترین اقتصادهای خاورمیانه، فرصت سرمایه گذاری در آسیای شرقی را از دست نمی‌دهد. اندونزی یکی از مهم‌ترین کشورهای آسیایی است که سرمایه گذاری‌های اماراتی را جذب کرده است همچنین مبادلات تجاری غیرنفتی بین دو کشور در سال 2019 حدود 2.7 میلیارد دلار بوده که در مقایسه با 2.2 میلیارد دلار در سال 2018، بیش از 23 درصد رشد داشته است. سنگاپور همچنین سهم مهمی از سرمایه گذاری‌ها و روابط اقتصادی با امارات دارد که مبادلات تجاری دو کشور در سال 2019 حدود 5 میلیارد دلار رسید که این رقم در سال 2017 به 4.4 میلیارد دلار رسیده است.


بنابراین داده‌ها این پرسش را مطرح می‌کنند که چرا کشورهای حاشیه خلیج فارس و در مجموع غرب آسیا چه انگیزه‌هایی دارند که سرمایه‌گذاری‌ و روابط اقتصادی خود را از اروپا، ایالات متحده و کانادا به سمت شرق آسیا با محوریت چین منحرف می‌کنند؟ به نظر می‌رسد در این میان آینده این منطقه مهم ترین دلیل باشد چون کشورهای شرق آسیای دارای اقتصاد قوی هستند که تولید ناخالص داخلی گروه آسه آن در سال 2020 به 3.1 تریلیون دلار می‌رسید و طبق انتظارات صندوق بین المللی پول و بانک جهانی پس از 4 سال رشد بیش از 5 درصدی خواهد داشت. همچنین کشورهای آسه آن با استرالیا، چین، هند، ژاپن، نیوزلند و جمهوری کره جنوبی قراردادهای تجارت آزاد دارند. در مجموع با چنین چشم انداز مثبتی کشورهای خلیج فارس نمی‌توانند از آن چشم پوشی کنند.

 

مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده