علت قطع دسترسی برخی از دانشگاه‌ها به پایگاه های علمی چیست؟
مدیر کل دفتر حمایت و پشتیبانی امور پژوهشی وزارت علوم از قطع دسترسی برخی دانشگاه‌ها به پایگاه‌های علمی دنیا خبر داد و گفت: در تلاش برای تامین اعتبار آن در سال ۱۴۰۱ هستیم. 
به گزارش راهبرد معاصر، عبدالساده نیسی از قطع دسترسی برخی دانشگاه‌ها به پایگاه‌های علمی دنیا به علت بدهی دانشگاه‌ها خبر داد و گفت: قرار بود از سال ۲۰۲۰ دسترسی به پایگاه‌ها و داده‌های علمی آزاد باشد و دولت‌ها خودشان اعتبارات لازم را پرداخت کنند نه اینکه دانشگاه‌ها پرداخت کنند؛ در همین رابطه اتحادیه اروپا مدلی ارائه داد که در آن برای حمایت از ناشران یک اعتباری در نظر گرفت تا کل محققان بتوانند به این منابع دسترسی داشته باشند، اما در نهایت این طرح عملیاتی نشد.
مدیر کل دفتر حمایت و پشتیبانی امور پژوهشی وزارت علوم افزود: طبق قانون قرارداد‌ها بین پایگاه‌های علمی و دانشگاه به دلار منعقد می‌شود و از آنجا که بودجه دانشگاه‌ها در ایران به ریال پرداخت می‌شود، بنابراین طبیعتاً دانشگاه‌ها بودجه‌های لازم را نمی‌توانند تأمین کنند. از طرفی دیگر نوسانات دلار سبب شد، بدهی‌های دانشگاه‌ها به تعویق بیفتد.
وی ادامه داد: وزارت بهداشت، اما دسترسی به پایگاه‌های علمی را به صورت متمرکز در اختیار دارد؛ به این صورت که وزارت بهداشت دسترسی‌ها را می‌خرد و اعتبارات لازم از سوی وزارت بهداشت به طور کامل پرداخت می‌شود و دسترسی دانشگاه‌ها به پایگاه‌ها رایگان است.
نیسی در ادامه خاطرنشان کرد: این در حالی است که عدم تمرکز دسترسی به پایگاه‌های علمی در وزارت علوم سبب شده هر دانشگاه و مؤسسه‌ای به تنهایی رایزنی کند. البته یک کنسرسیوم وجود دارد که دانشگاه‌های بزرگ عضو آن هستند و امکان تعامل با ناشران نیز وجود دارد. البته در یک بازه زمانی تلاش شد این بودجه نیز به صورت متمرکز به وزارت علوم تخصیص یابد، اما سازمان برنامه و بودجه موافقت نکرد.
این مقام مسئول وزارت علوم با اشاره به اینکه بدهی دانشگاه‌ها به پایگاه‌های علمی از دولت نهم و با شروع نوسانات ارز آغاز شد و در حال حاضر هم این بدهی‌ها انباشته شده است، گفت: مشکل اساسی دیگر این است که به دلیل تحریم امکان جا به جایی پول در بازه‌های زمانی مختلف وجود نداشته است.
وی در ادامه تصریح کرد: نکته مهم دیگر اینکه برخی ناشران می‌خواهند با ما کار کنند و خیلی از پایگاه‌ها هنوز دسترسی‌هایشان را قطع نکرده‌اند؛ چرا که در این صورت دانشجویان و محققان مجبور هستند به صورت غیررسمی از این منابع استفاده کنند و آن‌ها نمی‌خواهند این اتفاق بیفتد.
نیسی درباره راهکار وزارت علوم برای تأمین اعتبار لازم و دسترسی مجدد دانشگاه‌ها گفت: امسال وزارت علوم پیشنهاد داد به همین منظور اعتبار ۵۰۰ میلیارد تومانی در لایحه بودجه ۱۴۰۱ گنجانده شود، اما اینکه این عدد در لایحه گنجانده شده و یا اینکه در کمیسیون تلفیق مجلس به تصویب می‌رسد یا خیر اطلاعی نداریم.
مدیر کل دفتر حمایت و پشتیبانی امور پژوهشی وزارت گفت: در صورت تأمین و تخصیص این اعتبار، بخشی از بودجه به دانشگاه‌ها و بخشی دیگر به وزارت علوم تخصیص می‌یابد و وزارتخانه در راستای حمایت از دانشگاه اقدام به پرداخت می‌کند.
پیش از این فرهاد دانشجو سرپرست دانشگاه تربیت مدرس در گفتگویی که با مهر داشت اعلام کرد: دانشگاه تربیت مدرس از سال ۹۴ تاکنون حق ارتباط با منابع اطلاعات علمی را پرداخت نکرده است و در نتیجه ما با بدهی بیش از یک میلیون یورویی (۴۵ میلیارد تومان) مواجه شده‌ایم که اگر پرداخت نشود، دسترسی به این منابع اطلاعاتی قطع خواهد شد. هرچند که در حال حاضر هم دسترسی به ۷-۸ مورد از این منابع قطع شده و برخی دیگر (۲-۳ مورد) در حال قطع شدن است./مهر