موسوی: آماده میانجیگری در مناقشه قره‌باغ هستیم/توپ در زمین آمریکاست معافیت‌ مالیاتی هنرمندان و مناطق آزاد حذف می‌شود معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران استعفا کرد پرونده «شبنم نعمت‌زاده» در مرحله صدور «حکم» موافقت بانک مرکزی با افزایش سقف وام مسکن/ وام جعاله ۴۰ میلیون شد قیمت روز خودرو در ۲۳ آذر فتح الله‌زاده مدیرعامل استقلال شد سکه عکس مسیر دلار حرکت کرد/طلا گرمی ۴۵۲ هزار تومان ترکیب پرسپولیس برای بازی با سایپا مشخص شد/ ساعت بازی پرسپولیس سایپا افشاگری زهرا امیرابراهیمی درباره مجید ابراهیمی بازیگر تئاتر/ تصاویر بازیگر جانباز درگذشت قیمت پیشنهادی مالکان مسکن ۴۰ درصد پایین آمد مدارس استان تهران تعطیل می‌شوند؟ کاسبی در اغتشاشات؛ شکستن هر شیشه ۱۰۰ هزارتومان! کیک‌های حاوی قرص در یکی از کشورهای همسایه نیز دیده شده است سردار محمد: قرارگاه خاتم به پروژه‌های مسکن ملی ورود می کند/ ۷۰ درصد ۵ فاز پارس جنوبی ایرانی‌سازی شد حاجی میرزایی: قرص های مشکوک در فرآیند تولید در کیک ها قرار داده نشده است توضیح وزیر آموزش و پرورش درباره کیک‌های آلوده به قرص هزینه‌ زندگی کارگران چقدر شده است؟ امروز آغاز طرح جدید پیش فروش محصولات سایپا+ جزئیات ربیعی: تندروهای داخلی از تحریم استقبال می کنند! اعلام اسامی ناظران کمیته انضباطی در هفته پانزدهم لیگ برتر فوتبال فیلم/دستشویی رفتن پوتین در خلال مذاکرات! برنامه دیدار‌های روز دوم هفته پانزدهم لیگ برتر فوتبال ایران ترکیب احتمالی استقلال مقابل شاهین شهرداری؛بدون فرشید اسماعیلی؟ کره شمالی بار دیگر یک آزمایش «مهم» انجام داد ماهاتیر محمد : تحریم آمریکا علیه ایران منشور ملل متحد را نقض می‌کند اینفوگرافیک/ مردم ایران چقدر اطلاعات سیاسی دارند؟ جریمه ۷۵ میلیون تومانی برای شکار خرس قهوه‌ای محسن چاوشی در رادیو تلویزیون ممنوع الصدا شد! انتقال پول استراماچونی به ایتالیا تایید شد +سند چشم‌بند موشه‌دایان بر چشم آشوبگران! چرایی کشته‌های اخیر را به مردم بگویید لاریجانی اهداف سفرش به ترکیه را تشریح کرد شورای امنیت خواستار تحقیق درباره حوادث خشونت‌بار در عراق شد برخی اعداد بودجه توهمی است علیرضا بیرانوند غایب بزرگ بازی پرسپولیس-سایپا آغاز ثبت‌نام ۶ استان در طرح اقدام ملی مسکن / پایان مرحله اول طرح اقدام ملی تا ۷ روز دیگر واکنش علیخانی به دستمزد بالای عصرجدیدی‌ها ثبت‌نام طرح اقدام ملی مسکن کدام استان از امروز آغاز می‌شود؟ پول استراماچونی صبح دوشنبه در حسابش؛مثل برانکو نشود! «مست عشق» مجوز ندارد؟ طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۳ آذر ۹۸ کدام خواننده گرانترین، و کدام ارزانترین بلیت کنسرت را دارند؟ درآمد مالیات بر خانه‌های خالی معادل درآمد گرانی بنزین است رونمایی از گوشی سامسونگ گلکسی a71 + عکس آمریکا بار دیگر ایران را متهم به دست داشتن در حملات آرامکو کرد واکنش کاخ سفید به تصویب بندهای استیضاح ترامپ سید حسن نصرالله: آمریکا درصدد بهره‌برداری از اعتراض‌هاست/ ایران در برابر حمله ساکت نمی‌نشیند طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲۲ آذر ۹۸ عبدالله ناصری: پیشنهاد رفراندوم روحانی را جدی بگیریم کویت از اتباع خود خواست به سرعت از عراق خارج شوند هراز شنبه و یکشنبه شب مسدود می شود ترکیه سفیر آمریکا را احضار کرد مکرون به ترکیه هشدار داد هشدار تشدید بارش‌ها و کولاک برف کدخدایی خبر داد: آغاز فرایند بررسی صلاحیت‌ها اطلاعیه ایران‌خودرو ‌درباره نقص فنی بخاری ۲۰۶ و ۲۰۷ آغاز طرح جدید پیش‌فروش محصولات سایپا+ جدول بازار خودرو ریزشی شد، قیمت‌ها عقب نشستند نقدینگی به 2076 هزار میلیارد تومان رسید/ رشد 25.6 درصدی پایه پولی آیت الله موحدی کرمانی: قیمت بنزین باید تدریجی گران می‌شد/ دولت برای گرانی فکری کند بیانیه آیت‌الله سیستانی درباره تحولات اخیر عراق نام‌نویسی ۵۵ نفر به ازای هر کرسی مجلس سرنوشت فرزندان البغدادی کویت: نمی‌خواهیم ایران تحت تحریم باشد جانسون پس از پیروزی در انتخابات: خروج از اروپا را از امروز اجرا می‌کنیم پاسخ کمیته سیاسی ائتلاف نیروهای انقلاب به بیانیه ۷۷نفره اصلاح‌طلبان/ لطفا دیگر«تکرار» نکنید آمریکا باز هم مذاکرات با طالبان را متوقف کرد خرازی: مردم پاسخ مناسبی از اعتماد به اصلاح‌طلبان دریافت نکردند بارش برف و باران در این ۱۱ منطقه ایران یک قتل، یک جسد؛ دو محکومیت سردارسلامی: برای رهایی از تحریم ها دست به دامن بانیان آن نخواهیم شد سردار اشتری: جنس اغتشاشات اخیر متفاوت از گذشته بود دریادار سیاری: کمترین بودجه نظامی را در منطقه داریم شمخانی با خانواده جانباختگان حوادث اخیر دیدار کرد روزشمار بازی‌های پیش‌رو پرسپولیس/ اینفو گرافیک ۴ عامل اصلی اغتشاشات غرب استان تهران دستگیر شدند نهادهای مربوطه چقدر در اجرای طرح های کاهش آلودگی هوا موفق بوده اند؟ صالحی: بیشتر اهالی فرهنگ و هنر پایینتر از کارمندان حقوق می گیرند قرار منع تعقیب همسر و خواهر مدیرعامل سکه ثامن نقض شد تسلیت رهبر معظم انقلاب درپی درگذشت استاد موسوی قهار اینفوگرافیک/ آمار ثبت‌نام داوطلبان انتخابات مجلس در تهران بدرقه پیکر موسوی قهار تا حرم سید‌الکریم+ تصاویر آخرین مناجات‌خوانی "موسوی قهار" در حضور رهبر انقلاب + فیلم زن ایرانی که داعش دنبال دستگیری او بود ‏جت پوشیدنی ارتش آمریکا به نمایش گذاشته شد هنرمندان در مراسم تشییع پیکر نصرت کریمی+ تصاویر آغاز مذاکرات ایران و عربستان درباره حج سال آینده درباره ایران رویابافی نمی‌کنم کیهان به شیلا خداداد و ضیغمی: درجه ۳ هستید! استاد موسیقی خواننده جوان «عصر جدید»: شهرت به نفعش نبود فیلم/ تولد استراماچونی پس از پایان بازی مقابل شهرخودرو فیلم/ الاغ سواری در اصفهان به نشانه اعتراض به قیمت بنزین عکس/ بعد از رنگ بنفش روحانی، دختر و داماد روحانی از رنگ سفید رونمایی کردند! فیلم/ خودکشی در مترو شهرری / دو دختر خود را جلوی قطار انداختند به آقای روحانی بگویید به دردهای مردم نخند!+ فیلم برنامه داعشی ها برای عبور از زیر کوه ها و رسیدن به کاخ اسد چگونه شکست خورد؟ اولتیماتوم یک ماهه به مهناز افشار رهبر معظم انقلاب: مهریه هر چه کمتر باشد، به طبیعت ازدواج نزدیکتر است رئیس هلال احمر کشور چه نسبتی با رئیس جمهور دارد؟ +فیلم فیلم/ توضیحات معاون وزیر نفت در خصوص گاز سوز کردن خودروهای عمومی اینفو گرافی/ جزئیاتی از طرح رتبه‌بندی معلمان فیلم| سردار جلالی:در غائله اخیر نرم‌افزار «ویز» رانندگان را به سمت شلوغی‌ها هدایت می‌کرد "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
تاریخ انتشار: ۰۸:۲۶ - ۲۸ آبان ۱۳۹۸ - 2019 November 19
کد خبر: ۲۸۲۷۸

تفاوت‌های افزایش قیمت بنزین در سال‌های 89 و 98 در سه پرده/ دولت دوازدهم چه کارهایی را نکرد؟

آماده‌سازی افکار عمومی برای اصلاح نظام یارانه‌ها، تعیین یارانه مناسب برای افراد مشمول، تدوین و ارسال لایحه قانونی لازم، واریز یارانه همزمان با اجرای قانون، تعیین قیمت‌ها در حدود انتظار افکار عمومی از اقداماتی بود که برای اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها انجام شد اما دولت دوازدهم به هیچ‌یک ازآنها توجه نکرد.

به گزارش راهبرد معاصر؛  تجربه اصلاح قیمت‌ حامل‌های انرژی به دهه‌ها قبل برمی‌گردد اما به غیر از تجربه اوایل دهه 70 و آذر ماه 89 هیچگاه قیمت انرژی به میزان قابل توجهی افزایش نیافته بود.

 

تجربه افزایش قیمت‌ انرژی در اوایل دهه 70 که با جهش شدید نرخ ارز هم همزمان شد، نتایج نامطلوبی برای کشور، اقتصاد ایران و سطح رفاه عمومی داشت، به‌طوری که نرخ تورم به حدود 50 درصد و ضریب جینی برای اولین بار پس از انقلاب از 45 صدم هم عبور کرد.

 

اما در سال 89 اصلاح قیمت‌ حامل‌های انرژی که در قالب برنامه هدفمند‌سازی یارانه‌ها اجرایی شد، آثار مثبت بیشتر و زیان‌های کمتری را برای اقتصاد ایران به‌وجود آورد. دولت دوازدهم هم چند روز پیش با استناد به قانون هدفمند‌سازی یارانه‌ها، قانون برنامه ششم و مصوبه شورای هماهنگی سران قوا اقدام به افزایش قیمت بنزین کرد اما واکنش منفی افکار عمومی را در پی داشت. برای واکاوی دلایل همراهی افکار عمومی در سال 89 و واکنش منفی اخیر، به بررسی اقدامات دولت برای برداشتن اولین گام هدفمندی یارانه در سال 89 و اصلاح قیمت‌ها در سال 98 و مقایسه آنها می‌پردازیم.

 

* مرحله نخست هدفمندی در سال 89 چگونه اجرا شد؟

1- برنامه هدفمندی یارانه‌ها برای اولین بار به طور رسمی در شب سوم تیر ماه 87، در یک برنامه زنده تلویزیونی اعلام شد. دلایل اتخاذ این تصمیم، رویکرد دولت در این طرح و استراتژی دولت تا حدود زیادی به اطلاع عموم رسید.

 

2- تیم اقتصادی دولت در 15 تیر ماه همان سال جلسه‌ای با حضور یکصد اقتصاددان برگزار کرد و برنامه دولت را برای هدفمند‌ی یارانه‌ها تشریح کرد.

 

3- از آن زمان موضوع هدفمندی یارانه‌ها به یکی از موضوعات اصلی اقتصاد ایران تبدیل شد و در رسانه‌ها کشور و صدا و سیما سهم قابل توجهی از بحث‌های اقتصادی را به خود اختصاص داد. کارشناسان و اقتصاددانان متعددی درباره این طرح به‌ گفت‌وگو پرداختند و نظرات خود را درباره باید‌ها و نباید‌های اجرای این برنامه بیان کردند.

 

4- دولت در 10 دی ماه 87 لایحه هدفمند‌‌سازی یارانه‌ها را به مجلس تقدیم کرد و در نهایت در دی ماه 88 لایحه به قانون تبدیل شد.

 

5- شب اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها یعنی 27 آذر ماه، ساعاتی قبل از اجرای قانون، رئیس جمهور وقت باز هم در برنامه زنده تلویزیونی حاضر شد و از اجرای قانون از ساعاتی دیگر خبر داد و اعلام کرد از فردا و همزمان با اصلاح قیمت حامل‌های انرژی، یارانه نقدی 81 هزار تومانی (یارانه دو ماه برای هر فرد مشمول) قابل برداشت است.

 

6- از دیگر اقدامات و پیش‌زمینه‌هایی که دولت و مجلس وقت برای اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها انجام دادند، می‌توان به سهمیه‌بندی بنزین اشاره کرد. تعیین نرخ آزاد در کنار سهمیه‌‌بندی به قیمت 400 تومان و کاهش تدریجی سهمیه خودروهای شخصی از 120 لیتر به 60 درصد تا قبل از اجرای قانون بود.

 

7- دولت برای اجرای قانون هدفمند‌ی یارانه‌ها، یک سخنگو تعیین کرد و شخص سخنگو که سمت دبیر ستاد هدفمند‌سازی یارانه‌ها را هم برعهده داشت، در بخش‌های مختلف خبری صدا و سیما و گفت‌وگو با خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها، مردم را در جریان از آخرین برنامه‌های دولت، قبل و پس از اجرای قانون، قرار می‌داد.

 

8- مسئولیت اصلی اجرای قانون هدفمندی یارانه، شخص وزیر اقتصاد بود و کارگروه طرح تحول اقتصادی هم به ریاست او تشکیل می‌شد.

 

9- دولت برای بخش‌های مختلف، از جمله صنعت، کشاورزی، حمل و نقل، صادرات و... بسته حمایتی تدوین کرد. در این بسته‌ها بخش‌هایی که باید مورد حمایت قرار می‌گرفتند، مشخص شده بود.

 

10- با توجه به اهمیت حوزه حمل و نقل، به‌ویژه حمل و نقل کالا، رئیس دولت حدود یک ماه قبل از اجرای قانون و افزایش قیمت‌ها، با اتحادیه کامیون‌داران تشکیل جلسه داد و از آنها برای اجرای بهتر طرح، یاری طلبید.

 

11- دولت با همه استانداران، وزرا و معاونان وزیر دستگاه‌های مرتبط با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها به طور مداوم تشکیل جلسه می‌داد و روند آماده‌سازی اجرای طرح را بررسی می‌کرد.

 

12- میزان یارانه‌ای که دولت برای مردم در نظر گرفت، در سال 89، تقریبا مبلغی قابل توجه محسوب می‌شد و همچنین بهای بنزین سهمیه‌ای پس از اجرای قانون را معادل نرخ آزاد قبل از اصلاح قانون تعیین کرد. تعیین نرخ 400 تومانی، نرخی تقریبا قابل پذیرش برای افکار عمومی بود.

 

13- در همان شب اجرای قانون، با تنخواهی که دولت از بانک مرکزی دریافت کرده بود، در دقایق اولیه بامداد روز 28 آذر 89، یارانه به حساب سرپرستان خانوار واریز شد.

 

14- قانون هدفمندی یارانه در زمانی اجرا شد که نرخ تورم در سطح 10.1 درصد قرار داشت که این نرخ از متوسط بلندمدت تورم برای اقتصاد ایران، پایین‌تر بود.

 

به گزارش فارس، درواقع دولت، زیرساخت‌های قانونی برای اصلاح قیمت‌ها و تغییر ساختار پرداخت یارانه‌ها ایجاد کرد، نظرات کارشناسی کارشناسان خارج از دولت را شنید، مجلس در حین بررسی لایحه با اخذ نظرات کارشناسی اقتصاددانان لایحه را تکمیل و تقویت کرد، دولت افکار عمومی را برای اصلاح قیمت‌ها آماده کرد و به‌طوری که اغلب مردم دیگر نگران کاهش قدرت خرید خود با اجرای این قانون نبودند. در این وضعیت، تقریبا همه نظام تصمیم‌گیری، بدنه کارشناسی و دانشگاهی و افکار عمومی آماده اجرای این طرح بودند.

 

*اما در آبان 98 چه اتفاقی افتاد؟

پیش از آبان 98، باید زمینه‌های به وجود آمده تا پیش از آبان 98 را بررسی کنیم.

 

1- بهای حامل‌های انرژی در اردیبهشت 93 افزایش یافت. به عنوان مثال بنزین از 400 تومان سهمیه‌ای و 700 تومان آزاد، به 1000 تومان آزاد و بدون سهمیه تبدیل شد. با وجود افزایش بهای بنزین، گازوئیل و گاز CNG و افزایش‌های چندباره آب، برق و گاز، و رشد مصرف آنها، سهم مردم از یارانه‌ها افزایش نیافت و به جای آن سهم شرکت‌های دولتی (توانیر، آبفا، ملی پخش فرآورده‌های نفتی، شرکت ملی گاز) از درآمد حاصل از اصلاح قیمت‌ها به‌شدت افزایش یافت.

 

2- در سال 94، الزام استفاده از کارت هوشمند سوخت هم حذف شد و مسئولان دولتی از حذف کارت سوخت خبر دادند.

 

3- دولت از اردیبهشت 93 تا آبان 98 هیچ تغییری در قیمت بنزین، گازوئیل و گاز CNG نداد و با افزایش شدید بهای ارز و کاهش ارزش پول ملی، مابه‌التفاوت قیمت سوخت در داخل و خارج به‌شدت رشد کرد و همین موجب شکل‌گیری دوباره قاچاق سوخت شد.

 

4- با توجه به افزایش 4 برابری نرخ ارز، نرخ تورم به بالاترین سطح در 24 سال گذشته رسید و قدرت خرید مردم در این فرایند کاهش قابل توجهی پیدا کرده بود.

 

5- دولت از نظرات کارشناسان اقتصادی و کارشناسان اقتصاد انرژی _ حداقل می‌توان گفت کارشناسان خارج از دولت_ استفاده نکرد.

 

6- در چنین شرایطی، دولت بدون هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی قبلی، در ساعت 23 و 55 دقیقه شب، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی قیمت‌های جدید بنزین را روی خروجی سایت خود گذاشت. با توجه به بازگشت سهمیه‌بندی آن هم به میزان 60 درصد، افزایش 50 درصد بهای بنزین سهمیه‌ای و 3 برابر شدن قیمت بنزین، شوک بزرگی به افکار عمومی وارد شد.

 

7- یارانه‌ تعیین شده برای پرداخت به مشمولان دریافت یارانه در آبان 98، (به قیمت‌های ثابت) بسیار کمتر از میزان تعیین شده در سال 89 بود.

 

8- نرخ‌های تعیین شده برای بنزین برای افکار عمومی به‌شدت ناآشنا بود و همین مساله باعث شد هضم آن برای مردم سخت باشد.

 

9- طبق قانون هدفمندی یارانه‌ها دولت باید برای افزایش و به طور کلی تغییر درآمد حاصل از اصلاح قیمت‌ حامل‌های انرژی، از مجلس شورای اسلامی مجوز می‌گرفت اما دولت دوازدهم این طرح را به صورت چراغ خاموش و محرمانه روی میز شورای هماهنگی اقتصادی سران قوا گذاشت و تایید آن را گرفت.

 

10- دولت به جای پرداخت یارانه در شب اجرای طرح افزایش قیمت‌ بنزین، از پرداخت یارانه در یک هفته تا 10 روز آینده خبر داد.

 

به گزارش فارس، همه این مولفه‌های مطرح شده تفاوت اقدامات دولت وقت در سال‌های 87 تا 89 و دولت دوازدهم در سال‌های اخیر را نشان می‌دهد. درواقع دولت یازدهم و دوازدهم با حذف الزام کارت هوشمند، نگه داشتن قیمت‌ها به مدت 4 سال، افزایش سهم شرکت‌های دولتی از یارانه و عدم تغییر در یارانه پرداختی به مردم با وجود افزایش درآمد از محل اصلاح قیمت‌ها، بسیاری از زیرساخت‌ها و دستاوردهای گام اول هدفمندی یارانه‌ها را از بین برد.

 

به صورت خلاصه تفاوت‌های اجرای هدفمندی یارانه‌ها در سال‌های 89 و 98 را لااقل در سه پرده کلی می‌توان مشاهده کرد. تفاوت نخست پرداخت مبلغ یارانه پیش از تغییر قیمت در سال 89 بود. تفاوت مهم سخن گفتن رو در روی رئیس‌جمهور با مردم و تلاش گسترده رسانه‌ای برای اقناع مردم بود که در سال 98 اتفاق نیفتاد. و تفاوت سوم نیز تلاش گسترده دولت برای همراه کردن گروه‌های مرجع، نمایندگان مجلس و بخشی از کارشناسان غیردولتی بود که این موضوع هم از سوی دولت دوازدهم به کلی نادیده گرفته شد.

 

به‌نظر می‌رسد تجربه‌ای که دولت‌ها در دوره‌های مختلف به دست می‌آورند، باید چراغ راه دولت‌های بعدی قرار گیرد. و اساسا همین انباشت تجربه‌هاست که ضریب خطای سیاست‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، سیاست‌گذاران و مجریان را کاهش می‌دهد.

منبع: فارس

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل و اخبار برگزیده