پیام همکاری انگلیس با چین برای آمریکا

سفر نخست وزیر انگلیس به چین، عمل‌گرایی سیاسی لندن را در بحبوحه تنش‌های اقتصادی و پیام‌هایی که خطاب به آمریکاست، آشکار می‌کند.

اندیشکده‌های خارجی

تاریخ انتشار: سه‌شنبه ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ - 03 February 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ تعریف ویسکانت پالمرستون، سیاستمدار بریتانیایی از سیاست خارجی غیرتهاجمی، امروز به همان اندازه که در سخنرانی‌اش در سال ۱۸۴۰ مطرح کرد، مهم است، «منافع ما ابدی و دائمی هستند و وظیفه ما پیگیری آنهاست».

مخالفان محافظه‌کار استارمر شکایت دارند که این امتیازات ناچیز در ازای اعطای سفارتخانه عظیم به چین در حومه لندن به دست آمده است

گذشته از آداب معاشرت، کی‌یر استارمر نخست‌وزیر بریتانیا در جریان سفر رسمی چهار روزه‌اش به پکن و دیدار با شی جین‌ پینگ، رئیس‌جمهور چین که «برای ایجاد روابطی توسعه‌یافته‌تر» انجام شد، نام پالمرستون را به زبان نیاورد، اما این خط مشی همچنان جوهره بازی دیپلماتیک دولتش است.

عمل‌گرایی پالمرستونی تا به امروز همچنان سیاست خارجی بریتانیا را شکل می‌دهد و اهمیت آن از ایدئولوژی مارکسیست-لنینیست در دیپلماسی مدرن چین کمتر نیست. پینگ به جمعی از چهره‌های برجسته خارجی، ازجمله استارمر اطمینان داد که وی شریک باثبات‌تری نسبت به رقیب ابرقدرت خود، دونالد ترامپ رئیس جمهور غیرقابل پیش‌بینی ایالات متحده است. این همان سیاست «تفرقه بینداز و حکومت کن» نام دارد.

دولت کارگری استارمر از این رابطه پیچیده چه سودی می‌برد؟ سود بسیار کمی از نظر تجاری و امنیت ملی، اما سود بسیار بیشتری از نظر سیاسی. استارمر از سفر خود به چین به دستاوردهای جزئی دست یافت. ممنوعیت سفر 6 چهره تندرو بریتانیایی به چین (که بیشترشان محافظه‌کار بودند) لغو شد. وی توانست برای بریتانیایی‌هایی که کمتر از 30 روز به چین سفر می‌کنند، معافیت ویزا صادر کند که خبر خوبی برای بخش مهمان‌نوازی چین است.

عوارض گمرکی محصولی خاص به نصف کاهش یافته و از ۱۰ به پنج درصد رسیده است که امکان دارد مورد استقبال رأی‌دهندگان در انتخابات آینده اسکاتلند قرار گیرد، اما این دستاوردی تاریخی نیست. طبق معمول، به استارمر قول داده شد مذاکرات بیشتری در زمینه توافق‌نامه خدمات دوجانبه انجام شود.

مخالفان محافظه‌کار استارمر شکایت دارند که این امتیازات ناچیز در ازای اعطای سفارتخانه عظیم به چین در حومه لندن به دست آمده است. در میان همه این موارد، منتقدان به ندرت به چالش واقعی چین برای امنیت اروپا می‌پردازند. وزیران در سفر خود به پکن، اهمیت چین به عنوان شریک تجاری را یادآوری می‌کنند، اما این یادآوری اغراق‌آمیز است. در حالی که صادرات بریتانیا به چین در سال منتهی به ژوئن به 30.5 میلیارد پوند رسید، کسری تجاری آن با پکن از 42 میلیارد پوند فراتر رفت.

در پایان سال ۲۰۲۳، چین تقریباً ۰.۲ درصد از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در بریتانیا را به خود اختصاص داد. در حالی که شرکت‌های چینی مشتاق افزایش سرمایه‌گذاری‌های خود در فناوری بریتانیا هستند، اعطای دسترسی نامحدود به آنها عاقلانه نخواهد بود.

بحث‌ها درباره چگونگی پیشبرد روابط تجاری پیچیده است. به عنوان نمونه، آیا شرکت‌های چینی باید حضور قابل توجهی در بنادر بریتانیا داشته باشند؟ روند حذف تدریجی سرمایه‌گذاری چین در بخش هسته‌ای چگونه پیش خواهد رفت؟ درباره این موضوعات دولت همچنان سکوت کرده است.

فروش خودروهای برقی چینی در بریتانیا به شدت در حال افزایش، در حالی که تعداد خودروهای تولید شده در بریتانیا به پایین‌ترین میزان خود از سال ۱۹۵۲ تاکنون رسیده است.

استارمر زیر فشار است تا به چین اجازه دهد کارخانه‌های تولید خودروهای برقی بسازد، اما افراد بدبینی مانند چارلز بارتون، دیپلمات سابق مستقر در پکن، نگرانند این کارخانه‌ها «خودروهای نظارتی سیار» تولید کنند.

به تازگی ترامپ وفادارترین متحدان اروپایی خود را بدیهی فرض و حتی به آنها توهین کرده است

ایالات متحده واردات هرگونه خودرویی که حاوی نرم‌افزار چینی باشد ممنوع کرده و صحبت‌هایی درباره توربین‌های بادی چینی مطرح شده است، اما این توربین‌ها را می‌توان از راه دور خاموش کرد و در صورت بروز اختلاف بین پکن و لندن، تأمین قطعات می‌تواند مختل شود.

در هر صورت، هیچ ارتباط ذاتی میان تجارت و روابط خوب وجود ندارد. روابط دیپلماتیک پس از سفر دالایی لاما به بریتانیا در سال ۲۰۱۲ رو به وخامت گذاشت، اما صادرات سال‌های بعد افزایش یافت. پس از آنکه دیوید کامرون، نخست وزیر محافظه‌کار سال ۲۰۱۵ «عصر طلایی روابط» را اعلام کرد، صادرات کاهش یافت.

اما سیاست وانمود کردن به همکاری با چین به نفع استارمر است. حتی سرسخت‌ترین پوپولیست‌های بریتانیایی هم متوجه خواهند شد صحبت با رهبر قدرت نظامی و اقتصادی جایگزین جهان منطقی است. بنابراین، استارمر، مانند فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان که در ماه فوریه در پکن به وی ملحق خواهد شد، می‌داند مخاطب دیگری نیز در ذهن دارد.

به تازگی ترامپ وفادارترین متحدان اروپایی خود را بدیهی فرض و حتی به آنها توهین کرده است، در حالی که روابط دوستانه‌ای با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و شی جین پینگ برقرار می کند.

بعید است اوضاع آشفته اقتصادی بریتانیا به وسیله تجارت با پکن احیا شود. حزب کمونیست بر اساس اصل خودکفایی، سال ۲۰۲۵ را سال صنایع چین اعلام کرده بود.

کلمات کلیدی: سیاست خارجی شی جین پینگ رئیس‌جمهور چین دونالد ترامپ عوارض گمرکی