جهان در آستانه بزرگترین بحران انرژی تاریخ
به گزارش «راهبرد معاصر»؛ آمریکا خود را درگیر نبردی با پیامدهای جهانی کرده است. فشار حداکثری که قرار بود ایران را به زانو درآورد، با ابتکار عمل ایران به اقتصاد جهانی و امنیت انرژی گره خورد و هزینهها را به سمت آمریکا بازگرداند. آمریکا با حمله به ایران موقعیت خود را متزلزل کرد و اعتبارش را از دست داد.
محاصره دریایی به نتیجه دست نیافت و به دلیل گره خوردن با بسته ماندن تنگه هرمز، امنیت انرژی و تجارت جهانی از کنترل آمریکا خارج است
بستن تنگه هرمز یکی از مؤلفه های قدرت ایران بود که محاسبات دشمن را بر هم زد و موازنه قدرت به سود ایران تغییر داد. جنگ را از عرصه نظامی بالاتر برد و به آزمونی برای تابآوری دشمن تبدیل کرد. در این شرایط، ناکامی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در دستیابی به اهداف سفرش به چین واضح بود.
وی از نظر نظامی و سیاسی دستش خالی بود و میخواست فضا را با این سفر کمی پر کند و از فشارها بکاهد، اما فهمید از واقعیات نمی تواند فرار کند. آمریکا با محاصره دریایی علیه ایران و «پروژه آزادی» تنگه هرمز، بیش از پیش خود را آسیبپذیر کرده بود، زیرا ایران قدرت فزاینده خود را در حفظ شاهرگ جهان نشان داد و این ایستادگی، ضعف و درماندگیِ دشمن را نمایان تر کرد.
محاصره دریایی به نتیجه دست نیافت و به دلیل گره خوردن با بسته ماندن تنگه هرمز، امنیت انرژی، تجارت جهانی و مسیرهای مهم دریایی، از کنترل آمریکا خارج است. موقعیت جغرافیایی ایران، توان اثرگذاری بر مسیرهای عبور انرژی و همچنین هزینهای که هر تقابل با ایران برای اقتصاد جهانی ایجاد میکند، باعث شده است کفه موازنه به سود ایران باشد.
در دو ماه گذشته بازار نفت یکی از بیثباتترین دورههای خود را در سالهای اخیر تجربه کرده است. همزمان با آغاز درگیری میان ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی، نگرانیها درباره اختلال در صادرات نفت خلیجفارس باعث افزایش پیوسته قیمتها شده است.
در این میان، اظهارات اخیر ترامپ درباره «غیرقابل قبول» بودن پاسخ ایران به پیشنهادهای آمریکا، امیدها را به احیای مسیر دیپلماسی کاهش داد و همزمان موج تازهای از تنش را به بازار جهانی انرژی وارد کرده است.
در نتیجه این شرایط، قیمت نفت برنت که پیش از آغاز جنگ کمتر از ۸۰ دلار بود، به حدود ۱۰۶ دلار رسیده و در برخی مقاطع از ۱۱۰ دلار نیز فراتر رفته است.
گزارشهای بینالمللی نشان میدهد بازار جهانی همچنان تحت تأثیر اختلال در صادرات نفت خلیجفارس قرار دارد و در صورت تداوم تنشها، قیمت نفت میتواند به ۱۵۰ تا حتی ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد.
کانون اصلی این بحران تنگه هرمز است، گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند. آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد، از زمان جنگ به دلیل اختلال در تردد نفتکشها، عرضه جهانی نفت روزانه حدود ۱۲ میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه کاهش یافته که یکی از شدیدترین افتهای عرضه در دهههای اخیر بهشمار میرود. این نهاد پیشبینی کرده است در سال جاری میلادی عرضه نفت روزانه ۱ میلیون و 780 هزار بشکه کمتر از میزان تقاضا خواهد بود.
در صورت ادامه اختلال در عرضه، استفاده از ذخایر راهبردی افزایش خواهد یافت
همزمان، ذخایر نفتی جهان نیز با سرعتی بیسابقه کاهش یافته و تنها بین ماههای مارس تا پایان آوریل، روزانه حدود ۴.۸ میلیون بشکه از ذخایر جهانی مصرف شده است. آژانس بینالمللی انرژی، این روند را نگران کننده توصیف کرد و فاتح بیرول، مدیر اجرایی این آژانس، وضعیت کنونی را «بزرگترین بحران انرژی تاریخ» خواند و آن را حتی شدیدتر از شوک نفتی دهه ۱۹۷۰ دانست.
وی همچنین هشدار داد، در صورت ادامه اختلال در عرضه، استفاده از ذخایر راهبردی افزایش خواهد یافت. جهش دوباره قیمت نفت کل اقتصاد جهانی از حملونقل گرفته تا امنیت غذایی و معیشت میلیونها نفر در جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.