بندر ینبع، مسیر جایگزین صادرات نفت سعودی

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ منابع آگاه در صنعت انرژی اعلام کردند، در بحبوحه افزایش تنش‌ها در تنگه هرمز، صادرات روزانه نفت خام از بندر ینبع عربستان در دریای سرخ هفته جاری به حداکثر ظرفیت عملیاتی خود نزدیک شده است. داده‌های SignalOcean نشان می‌دهد بارگیری نفت از بندر ینبع ۱۳ جولای به حدود ۴.۷ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به ۳.۳۶ میلیون بشکه در روز ۱۰ جولای افزایش یافته و تقریباً با سطح ۴.۶ میلیون بشکه در روز ثبت شده در دوم جولای مطابقت دارد.

پس از تنش‌های اخیر در خلیج فارس، کشورهای این حوزه حجم عمده صادرات نفتی خود را به دریای سرخ و بندر ینبع عربستان منتقل کردند

داده‌ها همچنین نشان داد میانگین بارگیری از ماه ژوئن تاکنون از 4 میلیون بشکه در روز فراتر رفته است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال ۲۰۲۵ میلادی حدود ۹۷۳ هزار بشکه در روز بود. داده‌های کپلر همچنین نشان می‌دهد میانگین بارگیری روزانه از این بندر در هفته‌های اخیر به حدود 4 میلیون بشکه رسیده است.

 تحلیلگران با توجه به تحولات اخیر ازجمله حمله عربستان به فرودگاه صنعا و گسترش تنش‌ها در تنگه هرمز میان ایران و آمریکا معتقدند، پس از بسته شدن تنگه هرمز به وسیله ایران، تنگه باب‌المندب و بندر ینبع عربستان نیز در معرض هدف قرار خواهند گرفت. در این میان دیگر صحبت از اختلال در عرضه انرژی نیست؛ بلکه سخن از توقف کامل جریان انرژی است.

تحلیلگران با هشدار به اروپا عنوان می کنند، اگر تنش ها همچنان ادامه یابد، اتحادیه اروپا زمستان بسیار سردی در پیش خواهد داشت. در این میان ریاض با وجود رهگیری بخشی از حملات، به خوبی از عمق خطرات اقتصادی هرگونه آسیب احتمالی به شریان‌های نفتی و خطوط صادرات خود آگاه است و به همین دلیل توانایی مقابله مستقیم ندارد.

شریان حیاتی دریای سرخ زیر ذره‌بین صنعا

طبق گزارش نشریه آمریکایی نشنال ریویو، پس از تنش‌های اخیر در خلیج فارس، کشورهای این حوزه حجم عمده صادرات نفتی خود را به دریای سرخ و بندر ینبع عربستان منتقل کردند، به طوری که صادرات نفت پادشاهی سعودی از این بندر از ۷۵۰ هزار بشکه به حدود ۳.۶ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است و برنامه‌هایی برای رساندن آن به ۵ میلیون بشکه وجود دارد.

این تغییر مسیر، اهمیت راهبردی دریای سرخ و کانال سوئز را دوچندان کرده و صادرات انرژی خلیج فارس را به طور کامل در تیررس و در اشراف نظامی صنعا قرار داده است؛ موضوعی که کل اقتصاد بین‌الملل را تحت تأثیر اراده رهبری یمن قرار می‌دهد.

«ضربه‌گیر» عربستان

وقتی در آغاز جنگ تحمیلی محور آمریکایی-صهیونیستی علیه ایران، تهران بستن تنگه هرمز را اعلام کرد، تنگه‌ای که تقریباً یک پنجم تجارت نفت جهان از آن عبور می‌کند، بسیاری معتقد بودند صادرات نفت خلیج فارس با فلج گسترده مواجه خواهد شد. با وجود این، عربستان مدت ها پیش خود را برای این سناریو آماده کرده بود.

این راهبرد شامل توسعه خط لوله شرق-غرب و انتقال نفت به بنادر ینبع در دریای سرخ، گسترش ظرفیت آن، ایجاد مراکز ذخیره‌سازی راهبردی در بازارهای کلیدی در سراسر جهان و حفظ بزرگترین ظرفیت تولید مازاد در جهان بود.

وقتی جنگ تحمیلی سوم علیه ایران شروع شد، این سازوکار به شرکت آرامکو امکان داد تا به تعهدات صادراتی خود ادامه دهد، از عرضه به وسیله خط لوله پشتیبانی کرد، از ذخایر خارجی بهره‌مند شد و توانست بخشی از ظرفیت تولید اضافی خود را عملیاتی کند که این موضوع کاهش محموله‌ها را محدود کرد و تأثیر بسته شدن تنگه بر جریان نفت عربستان را کاهش داد.