بحران لیبی؛ عرصه کشمکش بازیگران منطقه ای و بین المللی-راهبرد معاصر
دلیل انفجار در کلینیک سینا اعلام شد مهمترین دستاورد‌های نیروی دریایی سپاه پاسداران در طول انقلاب اسلامی بازداشتی‌های پرونده انفجار کلینیک سینا مهر به ۱۲ نفر رسید عکس زیرخاکی 25 سال پیش ماهایا و سیروس گرجستانی در آمریکا سهام عدالت وثیقه دریافت تسهیلات می شود؟ تقدیم پیام اسماعیل هنیه به دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب دعوای پرسپولیس و سپاهان بر سر بازیکن طلایی واکنش شهردار تهران به ممانعت از حضورش در هیئت دولت استقلال در انتظار دریافت و مشخص شدن وضعیت تست‌های کرونای کادر فنی وضعیت شرکت‌های بورسی سهام عدالت امروز یکشنبه ۱۵ تیر ۹۹ علت افزایش قیمت دلار و طلا به روایت روزنامه‌ها نقدینگی از خلق پول بانک مرکزی ایجاد می‌شود نمایندگان خواستار نظارت بر بازار و موضوع اقلام مورد نیاز مردم شدند افزایش شمار تلفات کرونا در افغانستان شفاف سازی ابهام فروش سهام عدالت علت قفل شدن معاملات در بازار خودرو چیست؟ اعلام تخلفات کلینیک سینا اطهر+ جزئیات تکلیف کارت سوخت در فرایندخرید وفروش خودرو چه می شود؟ تست دوباره کرونا در اردوگاه سرخپوشان انتشار متن سوال از روحانی طی ۵ محور تغییر زمان معاملات ETF‌های دولت تشابه نظر بایدن و ترامپ درباره ایران ارزش روز سهام عدالت بیش از ۱۵ میلیون تومان؛ علت تاخیر در فروش سهام عدالت چیست؟ توطئه دشمنان در فروپاشیدن اقتصاد ایران به نتیجه‌ای نخواهد رسید مردم سهام عدالت خود را نفروشند سردار کوثری: روابط آقا محسن وحاج احمد متوسلیان همواره برادرانه و صمیمانه بود قیمت سکه پارسیان، امروز ۱۵ تیر ۹۹ توییت جالب شایان مصلح، مدافع سپاهان از چرخه کرونا بین تیم‌ها اسامی شرکت کنندگان عصر جدید در مرحله دوم جواب تند و قاطعانه پرسپولیسی دو آتیشه به استقلالی ها/ جام میخواهید بیاید باشگاه ما اعتراض تند یک نماینده به دولت/ یخچال هم قیمت پراید شده! رصد 24 ساعته آسمان کشور توسط پدافند هوایی تمدید مهلت برای تکمیل فرایند ثبت‌نام مدارس استعدادهای درخشان آیا عصر جدید احسان علیخانی امشب پخش می شود؟ واکسن کرونا تا یک سال دیگر به دست ما نخواهد رسید/ ضرورت استفاده از ماسک در تجمعات اقساط وام یک میلیون تومانی کرونا چقدر است؟ ازدواج کمدین معروف خندوانه قیمت دلار امروز یکشنه ۱۵ تیر 99 هشتمین دادگاه طبری/ نام مه آفرید خسروی هم در پرونده طبری مطرح شد سوال از وزیر نفت در مجلس کلید خورد+سند دام مرگبار سهیلا و ۵ پسر جوان برای پیرمرد ثروتمند باران ۳ روزه در کدام استان ها؟ بی اطلاعی مجلس از انعقاد توافق 25 ساله با چین! بازیگر فیلم «محمد رسول الله» درگذشت همه چیز درباره بورس، سهام عدالت و ETF طرح سوال از رئیس جمهور به حدنصاب رسید قیمت دلار و یورو در صرافی ملی امروز یکشنبه ۱۵ تیر ۹۹ واکنش وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به حادثه سایت نطنز جدیدترین جنجال بیرانوند با باشگاه پرسپولیس برگزاری عجیب‌ترین کنکور قرن در امسال تفاوت علائم کرونا در بزرگسالان و کودکان آخرین آمار جهانی کرونا در ۱۵ تیر/آمریکا همچنان در صدر+جدول جهانگیری: اقدامات انجام شده در دولت تدبیر و امید با هیچ دوره‌ای قابل مقایسه نیست! انتقاد نماینده مردم قم به موضع گیری دولت و وزارت خارجه به قطعنامه شورای حکام ایرادی که یک نماینده مجلس به ظریف گرفت جزئیات بیمه و دیه حادثه دیدگان کلینیک سینا قالیباف: دولت سیاست‌های کاهش برجامی را اجرا کند ناجی حادثه کلینیک سینا آتش‌نشان تهران می‌شود ایران در قرنطینه سفر کنایه سنگین ذوالنوری به ظریف/ مسیر سیاست خارجی شما از ابتدا غلط بود! قرار عاشقانه دختر ایرانی در دوبی! برنامه دیدارهای امشب از هفته بیست و سوم لیگ برتر فوتبال + عکس پشت پرده لغو سفر استقلال تهران به جم حریرچی: ماسک N ۹۵ نزنید/هشدار گسترش کرونا اعتراف ترامپ به شکست در مسیر سرکوب معترضان کرونا در آمریکا همچنان می تازد/ ثبت ۴۵ هزار مبتلا در یک روز ساکنان فلسطین اشغالی خواهان استعفای نتانیاهو لزوم نصب 22 شتاب نگار زلزله در تهران از کجا بدانیم گوشی موبایلمان هک شده است؟ آخرین حضور سیروس گرجستانی درکدام فیلم بود؟ اقدام عملی جانسون در برابر تبعیض نژادی! ترکیه «دهوک» عراق را به توپ بست زمان پخش فصل سوم «نون خ» مشخص شد بغداد خواستار تسلط بر تمامی درآمدهای نفتی اقلیم کردستان عراق واکنش دفتر آیت الله مکارم شیرازی به انتساب ادعاهای یک فیلم به ایشان افتخاری دیگر برای نیروهای مردمی عراق/ بازداشت چند تروریست تحت تعقیب+ عکس کره شمالی برنامه ای برای مذاکره با آمریکا ندارد چهره‌ سرشناس بالیوود درگذشت همسر سابق بهاره رهنما ازدواج کرد/ عکس اقدام تحریک‌آمیز آمریکا در دریای چین حضور نیروهای نظامی عراق در مرز با ترکیه کارگردان «آخر خط»: نمی‌دانستم علی صبوری شاخ مجازی است مهمان امشب برنامه دورهمی جمعه ۱۳ تیر ماه ۹۹+ عکس و بیوگرافی اینفوگرافیک | وضعیت دلار در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری ایران نقطه | تحولات بازار مسکن شهر تهران در خرداد ۱۳۹۹ نرگس آبیار در آکادمی اسکار سیروس گرجستانی درگذشت + عکس و علت مرگ گوینده‌ای که در دورهمی صدای خود را نشناخت! چرا مرگ بر آمریکا؟/ اینفوگرافیک آرزوی خانم بازیگر قبل از مرگ سانسور در «عصر جدید» واکنش فقیهه سلطانی به شایعه ممنوع الکار شدنش وقتی که آقای بازیگر کرونا را دعوت کرد کاریکاتور | شعبده بازی با دلار اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده اینفوگرافیک/ پلیس‌های آدمکُش اینفوگرافیک | اتاقی که همه‌چیز در آن رخ داد: خاطرات کاخ سفید اینفوگرافیک | آخرین خورشید گرفتگی قرن در ایران کاریکاتور | تخم‌مرغ در مسیر لاکچری شدن کاریکاتور | رضایت از زندگی به روایت دولتی‌ها اینفوگرافیک / تشریح سه روش فروش سهام عدالت کاریکاتور | غم نان کاریکاتور | چرک‌های ۸۰۰ میلیارد کاریکاتور | مجلس و تاجِ گردون اینفوگرافیک/ روند کاهشی قیمت خودرو در بازار؟!! شکست " استثناگرایی آمریکایی " در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ "خروج ترامپ از برجام"؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
در شرایط فعلی، خلیفه حفتر به دلیل عدم پشتیبانی نظامی حامیان خارجی، جنگی را که علیه دولت بین المللی لیبی در طرابلس شروع کرده بود، در حال شکست خوردن است. با این حال پرسش اصلی این است که چگونه به این جنگ نیابتی خاتمه بدهیم و فرایند سیاسی لازم برای ایجاد صلح پایدار را شروع کنیم؟
جاناتان ام وینر؛ فرستاده ویژه ایالات متحده آمریکا در امور لیبی
تاریخ انتشار: جمعه ۱۶ خرداد ۱۳۹۹ - 05 June 2020

به گزارش راهبرد معاصر؛ در شرایط فعلی خلیفه حفتر به دلیل عدم پشتیبانی نظامی حامیان خارجی، جنگی را که علیه دولت بین المللی لیبی در طرابلس شروع کرده بود، در حال شکست خوردن است. با این حال پرسش اصلی این است که چگونه به این جنگ نیابتی خاتمه بدهیم و فرایند سیاسی لازم برای ایجاد صلح پایدار را شروع کنیم؟

 

تصرف پایگاه هوایی وطیه در 18 مه از سوی شبه نظامیان همسو با دولت وفاق ملی نه تنها نشانگر شکست راهبردی گسترده برای نیروهای متحد حفتر، بلکه همچنین پایانی بر آرزو و آرمان خلیفه حفتر برای تصرف طرابلس و ایجاد یک حکومت شخصی بر تمام لیبی بود.

 

پس از بازتاب گسترده شکست بزرگ نیروهای حفتر در جبهه های جنوبی طرابلس، روسیه و ترکیه حامیان طرفین متخاصم در جریان جنگ داخلی لیبی، مجددا خواستار آتش بس و از سرگیری مذاکرات سیاسی شده اند. به نظر می رسد روسیه نیروهای منتسب به خود را از طرابلس به یک مکان اعلام نشده – شاید پایگاه هوایی الجفرا در مرکز لیبی – انتقال داده است، جایی که بر اساس گزارش ها، روسیه شش جنگنده میگ 29 و دو فروند جنگنده سوخو 24 ارسال کرده است. در همین حال پشتیبانان اصلی خاورمیانه ای خلیفه حفتر یعنی مصر و امارات متحده عربی از شرط بندی روی حمایت از خلیفه حفتر اعلام نارضایتی کرده اند.

 

در میان شکست تحقیر آمیز حفتر، حامیان خارجی وی ارتباط دیپلماتیک و سیاسی خود را با عقیله صالح عیسی رئیس پارلمان لیبی را از سر گرفتند. در تاریخ 27 آوریل خلیفه حفتر توافق نامه سیاسی لیبی (با میانجی گری سازمان ملل ) برای شکل دهی به دولت وفاق ملی را « باطل » دانست و خود را حاکم تمام لیبی معرفی نمود. عقیله صالح عیسی در پاسخ اظهار داشت از آنجا که خلیفه حفتر در جنگ شکست خورده است، روسیه در مقابل از وی حمایت می کند.

 

چه اتفاقی خواهد افتاد؟

بر اساس اظهارات استفانی ویلیامز، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور لیبی، نزدیک ترین سناریو برای بحران لیبی افزایش حملات نظامی نیروهای حفتر می باشد. رئیس نیروی هوایی خلیفه حفتر از « بزرگترین عملیات هوایی در تاریخ لیبی» علیه اهداف و مواضع ترکیه در این کشور خبر داده است. در 26 مه آفریکوم ( مرکز فرماندهی آمریکا در آفریقا) علنا هشدار داد که جنگنده های نظامی تازه وارد شده روسیه به لیبی می تواند از این برنامه پشتیبانی هوایی کند یا پایگاهی را در سواحل لیبی به تصرف خود در آورند که این اقدام می تواند در بلندمدت امنیت هوایی اروپای جنوبی را با تهدید روبرو سازد.

 

مطابق با خواسته ی عمومی برای آتش بس، روسیه، امارات متحده عربی، مصر و فرانسه از طرف ارتش ملی لیبی و ترکیه از سوی دولت وفاق ملی می توانند با توقف کمک های اطلاعاتی و مشاوره ای  دست از حمایت هوایی طرفین متخاصم بردارند و زمینه آتش بس را فراهم سازند. هر کدام از این کشورها در نشست برلین در 19 ژانویه بارها بر آتش بس تاکید کردند، اما مجددا پس از پایان نشست، به تامین تسلیحات گروه های نیابتی همسو با خود اقدام می کنند.

 

به دلایل آشکار از سوی کشورهای غربی، ترکیه به عنوان اصلی ترین مانع خارجی برای آتش بس تلقی می شود. گروه تحت حمایت ترکیه در لیبی اکنون در وضعیت پیروزی قرار دارد و اگر ترکیه به پشتیبانی و حمایت های هوایی و مزدوران سوری خود ادامه دهد می تواند سرزمین بیشتری از لیبی را تحت کنترل خود در آورد. در تاریخ 21 ماه مه سه کشور اروپایی آلمان، انگلیس و فرانسه به صورت مشترک از ترکیه خواستند تا از مداخلات و اقدامات خود دست بکشد. مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا مجددا این پیام را به فائز السراج، نخست وزیر لیبی رساند. پرزیدنت دونالد ترامپ در 24 مه همان نکته را به رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه اعلام کرد.

 

برای پایان جنگ نیابتی در لیبی باید در ابتدا مسیر حمل و نقل تسلیحات چه از طریق زمین از سوی مصر و سودان ( توسط روسیه یا امارات) و همچنین از طریق دریا و هوا از طرف ترکیه به عنوان حامیان اصلی جنگ مسدود شود. هرگونه توافق آتش بس باید شامل از سرگیری صادرات نفت لیبی باشد که در ماه ژانویه از سوی خلیفه حفتر برای افزایش فشارها به دولت وفاق ملی مسدود شده است. از سر گیری صادرات نفت لیبی می تواند ارز لازم برای خرید مواد غذایی، تجهیزات پزشکی و سایر واردات حیاتی کشور فراهم شود. توقف جنگ نیابتی لیبی می تواند در مقابله با بحران رو به رشد کووید 19 کمک کننده باشد این در حالی است که حملات راکتی به بیمارستان در کنار کشته شدن پزشکان و کاهش ظرفیت بهداشتی، منجر به گسترش کروناویروس گردیده است.

 

بازگشت به نقشه راه سازمان ملل

تنها راه حل واقع گرایانه برای دستیابی به ثبات اقتصادی - سیاسی و امنیت فیزیکی در مقابل تروریست ها، جنایت کاران و درگیری های غیرنظامی لیبی « نقشه راه سیاسی سازمان ملل» می باشد. هر گونه توافق کوتاه مدت می تواند به درامدهای کافی برای تامین نیازهای اولیه مردم کمک کند. برای دستیابی به صلح  پایدار، بازیگران خارجی باید به جای تبدیل لیبی به زمین بازی برای جاه طلبی های رقابتی خود، به لیبی به عنوان یک کشور مستقل با منافع ملی منفرد نگاه کنند. در این مسیر ایالات متحده آمریکا می تواند از طریق اعتمادسازی بین طرف های مداخله گر در دستیابی به توافق برای تقویت فرایند سازمان ملل و مبارزه با مداخله گری نظامی خارجی در امور داخلی لیبی نقش تعیین کننده ای ایفا کند.

 

با توجه به شخصیت و اهداف، خلیفه حفتر تمام تلاش خود را انجام می دهد تا از هر گونه فرصت آتش بس برای شروع مجدد جنگ استفاده کند. حفتر برای نخستین بار درفوریه 2014 خود را به عنوان رهبر تمام لیبی اعلام کرد. نیروهای حفتر جنایات جنگی گسترده ای انجام داده اند، اما اکنون برای خلیفه حفتر پلن B وجود ندارد. اگر حامیان خارجی خلیفه حفتر خواهان ثبات لیبی هستند باید به جای پیروزی جناح های همسو، بر راه حل کثرت گرایانه تاکید کنند. اما بهتر است یکی از آن ها تنها برای ژست بشردوستانه میزبانی خلیفه حفتر را در یک جامعه محصور و آرام در جایی در خلیج فارس را بر عهده بگیرد.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین اخبار