سونامی سالمندی در انتظار ایران-راهبرد معاصر
بازگشت ابوالفضل پورعرب به سینما در کنار یک فوتبالیست جزئیات محدودیت و ممنوعیت‌های ترافیکی در روز‌های پایان هفته اردوغان: با پیوستن سوئد و فنلاند به ناتو مخالفیم مدافع آفریقایی در تیررس پرسپولیس! + عکس تصویر گروگانگیر اداره کل اموال و املاک ایلام چه کسانی و تا چه زمانی می‌توانند برای یارانه ثبت‌نام کنند؟ دستوالعمل واکسن کرونای زائران ایرانی حج تمتع ۱۴۰۱ تغییر می‌کند؟ روسیه ۳۴ دیپلمات فرانسه را اخراج کرد اتفاق خطرناک برای پرسپولیس؛ استقلال قهرمان می‌ماند؟ ثبت نام وام ضروری ۱۲ میلیون تومانی بازنشستگان + جزئیات حذف کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری‌ها به زودی+ جزئیات استارت معاملات خودرو در بورس کالا گزارشگر سازمان ملل: مسدود شدن ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار دارایی ایران توسط آمریکا علت اصلی تلف شدن توله‌های یوز پلنگ چه بود؟ درگیری نیروی دریایی ارتش با دزدان دریایی بیرانوند به پرسپولیس پیوست؟ کرملین: مذاکرات با روسیه پیشرفتی نداشته بازدید زینب سلیمانی از نمایشگاه کتاب تهران+ تصاویر رهبر چچن: فقط از تحریم‌های خدا و پوتین می‌ترسم قیمت لبنیات چند درصد افزایش می‌یابد؟ دو بازیکن خارجی استقلال جدا می‌شوند؟ مجازات حبس مردان از قانون مهریه حذف شد+ جزئیات قانون جدید مهریه آمار کرونا در ایران امروز ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱+ وضعیت کرونایی شهر‌های کشور جاماندگان یارانه با کدام کد دستوری ثبت نام کنند؟ آخرین وضعیت مصدومان گرگانگیری ایلام+ جزئیات واکنش زلنسکی به حملات موشکی روسیه علیه اوکراین چه کسانی یارانه کمک معیشتی نگرفتند؟ علت طلاق مهتاب کرامتی لو رفت آخرین اخبار از وضعیت افزایش حقوق بازنشستگان ۱۴۰۱ در هیئت دولت+ معوقات بازنشستگان کی پرداخت می‌شود؟ آخرین خبر از تصویب افزایش حقوق بازنشستگان در هیات دولت+ احتمال پرداخت علی الحساب به بازنشستگان سعید عزت‌اللهی در لیست خرید استقلال؟ وال استریت ژورنال: سقوط هواپیمای چینی عمدی بود مواد شوینده گران می‌شود؟ اولین نشست فرمانده کل سپاه با «قهرمانان خط شکن» برگزار می‌شود بررسی پیشنهادات دستگاه‌های اجرایی در جلسه امروز هیأت دولت رهبر انقلاب: تلاش برای افزایش نسل و حمایت از خانواده، سیاستی حیاتی است تهمینه میلانی آتش بس ۳ را می‌سازد فراخوان صهیونیست افراطی برای تخریب قبة الصخره در یکشنبه آینده ادعای عجیب رسانه‌های ترکیه درباره مهاجم تیم ملی ایران درخواست آموزش و پروش از مجلس در خصوص اجرای رتبه بندی معلمان ۳ سناریو پیش پای کاپیتان پرسپولیس تیپ خاص سردار آزمون در مکزیک+ عکس توضیحات خاندوزی درباره ثبت نام جاماندگان یارانه + جزئیات/ قطع یارانه‌ها بعد از اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی صحت دارد؟ خواننده رپ جنجالی بازیگر شد اوجی: نفت را به قیمت خوبی می‌فروشیم سفر گانتز به آمریکا برای رایزنی درباره ایران فاطمی‌امین:انحصاری برای واردات خودرو نداریم قهرمان وزنه برداری هدیه رهبری را برای آزادی زندانیان به مزایده گذاشت ماجرای حذف املاک از متغیرهای دهک‌بندی خانوار چیست؟ انگلیس: تصرف ماریوپل توسط روسیه به تاخیر افتاده ماجرای فوت ماردان باردار در ازنا چه بود؟ آشنایی با 9 روش عملی کسب درآمد از یوتیوب شاهزاده هری: نگران رشد فرزندانم در دنیای آنلاین هستم پیغام مرموز ستاره جنجالی پرسپولیس+ عکس اختلال در سامانه فروش خودرو تدریس زبان آلمانی در مدارس غیر دولتی از سال تحصیلی جدید پرسپولیس درباره یحیی گل‌محمدی بیانیه صادر کرد توضیحات آیت‌الله جنتی درباره نظارت بر اجرای اصلاح پرداخت یارانه‌ها ماکرون به بنت: به دنبال احیای توافق هسته‌ای با ایران هستیم موافقت مجلس با طرح ساماندهی اجاره بهای املاک آیت الله رئیسی: خودکفایی در کالاهای اساسی مسأله‌ای راهبردی است افزایش ۱۰ درصدی مزد کارگران غیر قانونی است؟ استقرار موشک‌های هسته‌ای روسیه در مرز فنلاند بازید رایگان از برج میلاد در هفته میراث فرهنگی تصویب شفافیت قوای سه‌گانه+ جزئیات هشدار افزایش آلودگی هوا در ۲۱ استان دیدار فرمانده سنتکام با ولی عهد کویت مالیات برای خریدوفروش غیرمجاز ارز خارج از شبکه بانکی و صرافی‌ها زمان اعلام نتایج اولیه آزمون کارشناسی ارشد ۱۴۰۱ ثبت نام فروش فوری سایپا امروز ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱+لینک ثبت نام جدید سایپا+شرایط و نحوه ثبت نام خودرو در سامانه فروش یکپارچه خودرو سوئد و فنلاند درخواست عضویت خود را به ناتو ارائه دادند مدیرکل فائو: ادامه افزایش قیمت مواد غذایی جهان در ماه‌های آینده خوابی که برای ایران دیده‌اند ورود گرد و غبار از صحرای آفریقا صحت دارد؟ تکلیف دستگاه‌ها و نهادها جهت انتشار اطلاعات وضعیت آب و هوا در ۲۸ اردیبهشت روبل روسیه رکورد زد وضعیت بورس امروز ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ بازدید رایگان از موزه‌ها امروز چهارشنبه ۲۸ اردیبهشت نظر مجلس درباره شفافیت دریافتی‌ها در ادارات و شرکت‌ها اولتیماتوم آیت الله رئیسی به استانداران برای تعیین تکلیف اراضی جهت ساخت مسکن واکنش رضا رویگری به حواشی اخیر درباره همسرش واکنش به ادعای یک اصلاح‌طلب درباره بازداشت سعید مدنی کارخانه تولید پهپاد ایرانی ابابیل ۲ در تاجیکستان افتتاح شد مراسم تشییع پیکر آیت الله فاطمی نیا در تهران+تصاویر و فیلم نمایشگاه کتاب تهران امروز ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ تعطیل است ماجرای ازدواج پسر امین حیایی با عروس سرشناس+ فیلم زمان و مکان مراسم وداع با پیکر آیت الله فاطمی نیا رضا صفایی پور بازیگر پیشکسوت بستری شد راز عاقبت به خیری از نظر آیت الله فاطمی نیا اینفوگرافیک| هر نفر چند کارت بانکی دارد؟ اینفوگرافیک| سبد کالای خانواده ۴ نفره چند در می‌آید؟ اینفوگرافیک| سهم آلاینده‌ها در آلودگی هوای تهران فیلم | برکت مقاومت پوستر| جوانان فلسطینی؛ پیروز جنگ اراده‌ها کاریکاتور|وضعیت سعودی در مسئله یمن! نماهنگ | «ارتش» نور چشم ملت اطلاع‌نگاشت| رفع فقر و تأمین رفاه عمومی فیلم| اکسیر تولید اینفوگرافیک| مرور نکات اقتصادی پیام رهبر انقلاب اینفوگرافیک| ائتلاف سعودی در یمن چه فاجعه‌ای به‌بار آورده است؟ اینفوگرافیک| کشور‌هایی که بیشترین تراکم جرایم سایبری را دارند ویدیو| ۴ سناریوی مناقشه اوکراین اینفوگرافیک | آمارهای نگران کننده دهه ۹۰ اینفوگرافیک | ۳ میلیارد دلار دارایی ایرانی‌ها در صرافی‌های خارجی رمزارز ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
صالح قاسمی، دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور در گفتگو با راهبرد معاصر مطرح کرد؛

سونامی سالمندی در انتظار ایران

صالح قاسمی، دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور در گفتگویی با اشاره به پیامدهای هولناک پیری جمعیت در ایران گفت: اگر امروز از هر ۱۰ ایرانی یک نفرشان سالمند می‌باشد تا سه دهه آینده از هر ۳ ایرانی یک‌نفرشان سالمند بالای ۶۰ سال خواهد بود. مسئله یک یاد شده را می‌توان ابر بحرانی برای آینده کشور قلمداد نمود. کشورمان هم‌کانون پایین‌ترین نرخ باروری در دنیای اسلام، غرب آسیا و شمال آفریقا را به خود اختصاص داده است.
صالح قاسمی؛ دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور
تاریخ انتشار: ۱۶:۰۶ - ۲۸ دی ۱۴۰۰ - 2022 January 18
کد خبر: ۱۱۷۹۰۳

سونامی سالمندی در انتظار ایران

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ کارشناسان مدت‌هاست در خصوص سونامی قریب الوقوع سالمندی در ایران هشدار می‌دهند، اتفاقی که به همراه خود آسیب ها و معضلات بسیاری به همراه می آورد. اما چرا جوانی جمعیت دهه ۶۰ ایران تا چند سال دیگر به جمعیت سالمندی و عواقب ناشی از آن می رسد، تا جایی که عنوان می‌شود تا سال ۱۴۲۰ ایران جزو پیرترین کشورهای دنیا خواهد بود. برای بررسی بیشتر این امر راهبرد معاصر با صالح قاسمی، دبیر مرکز مطالعات راهبردی جمعیت کشور، نویسنده و پژوهشگر مصاحبه ای داشته است که در ادامه می خوانیم.


*جناب قاسمی! چرا عنوان میشود در حوزه جمعیت با وضعیت بحرانی مواجهیم؟

عبارت بحران یا به تعبیر دقیقتری که بنده اخیرا به کار میبرم ابر بحران جمعیت کشور ناشی از آمارهایی است که ما پیش رو داریم و اگر ما این را ابر بحران می‌نامیم به این خاطر است که آمارها آنقدر هولناک و ناراحت کننده هستند که ما واقعا می توانیم تعبیر ابر بحران را اطلاق کنیم ضمن این که دامنه‌های این بحران نه فقط ساختارهای اقتصادی بلکه کلیه ساختارهای کشور را به شدت متاثر خواهد کرد.


از طرفی با فاکتورهای اجتماعی بسیاری در پی این بحران مواجهیم مثلا در مورد خانواده، انقلاب خانواده خواهیم داشت که محصول این ابر بحران خواهد بود. مشکلات عقیدتی و سیاسی، بوجود آمدن پدیده‌های بسیار پیچیده اجتماعی و سیاسی که اجازه می‌دهد ما لفظ ابربحران را به کار ببریم. ما در بسیاری از آمارهای جمعیت شناسی رکوردهایی را برای کشورمان ثبت کردیم که در طول تاریخ ایران بی سابقه بودند، به عنوان مثال نرخ رشد جمعیتی که امروز به ۰.۷درصد و بلکه کمتر از این مقدار رسیده در ابتدای انقلاب اسلامی حدود ۳.۹ درصد بوده حتی در آخرین سرشماری یعنی سال ۹۵ این آمار ۱.۲ درصد بود اما این نرخ رشد بشدت درحال کاهش است و ما امروز به نرخ رشد ۰.۷ درصد یعنی کمترین نرخ رشد طول تاریخ ايران رسیده‌ایم.


در حدود ۱۵ سال آینده این نرخ رشد قریب به صفر و پس از آن به نرخ رشد منفی خواهیم رسید که یعنی کاهش جمعیت کل و این بدان معناست که واقعا شاخص‌ها هشدار دهنده هستند.


دومین شاخص نرخ باروری است که یعنی میانگین تعداد فرزندان به ازای هر زن این شاخص در سال ۶۵ حدود ۶.۵ فرزند به ازای هر زن بوده(در همان سال نرخ باروری در کلانشهرها حدود ۵ فرزند به ازای هر زن بوده) که در حال حاضر این شاخص به حدود ۱.۶ فرزند به ازای هر زن رسیده که یعنی نزدیک ۱.۵ فرزند که این هم میانگین کل میباشد و در کلانشهرهایی مثل تهران و اصفهان و... حدود ۱.۳ فرزند به ازای یک زن میباشد و یا در استان‌های بسیار سالمند مثل گیلان و مازندران این نرخ به حدود ۱.۱ فرزند به ازای یک زن رسیده؛ این واقعا نادر است و پایین‌ترین نرخ باروری در دنیای اسلام، غرب آسیا و شمال آفریقا می‌باشد که به نام ایران ثبت شده است.


شاخص سوم نرخ سالمندی است، امروز ۱۰.۵ درصد جمعیت ما بالای ۶۰ سال و سالمند هستند، اما طی یک روند بسیار سریع در سه دهه آینده به بیش از ۳۰ درصد سالمندی در کشور خواهیم رسید. اگر امروز از هر ۱۰ ایرانی یکنفرشان سالمند میباشد تا سه دهه آینده که آینده نزدیکی در جمعیت شناسی است از هر ۳ ایرانی یکنفرشان سالمند بالای ۶۰ سال خواهد بود و آن دو نفر هم با میانگین سنی حدود ۴۰ سال خواهند بود. به این ترتیب ما بالاترین سرعت سالمند شدن را در جهان ثبت خواهیم کرد. کشورهایی بودند که در همین مسیر سالخوردگی را ثبت کردند اما این سیر در بازه‌های زمانی بیش از یک قرن یعنی حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ سال طول کشید ولی متاسفانه ما این مسیر را طی ۲۵ تا ۳۰ سال داریم طی می‌کنیم و لذا باید تاکید داشت رکورد سالمند شدن جامعه، در ایران ثبت خواهد شد. شاخص پایانی شاخص تعداد تولد هاست که از ۱،۵۷۴،۰۰۰ تولد در سال ۹۴ تا سال ۹۹ به حدود ۱،۰۷۰،۰۰۰ تولد رسیده‌ایم و در واقع ما در یک بازه ۵ ساله ۵۰۰ هزار تولد سالانه را از دست داده‌ایم که می‌توانیم شیب کاهش تعداد تولدها را هم مشاهده کنیم. لذا شرایط جمعیت کشور بسیار ناراحت کننده‌است و می‌توانیم به آن‌ ابربحران نیز بگوییم.


*این بحران نشات گرفته از کدام شرایط و سیاست هاست و آمار و ارقام جمعیتی از ابتدای انقلاب تا امروز چه ترکیب جمعیتی را نشان می‌دهد؟

وضعیت موجود محصول چند چیز است: نخست سیاست‌های تنظیم خانواده غلطی که در اواسط دهه ۶۰ به بعد در کشور اعمال شد، این سیاست‌ها غیر کارشناسانه و رصد نشده بود و تداوم این سیاست‌ها هم یک رفتار بسیار غیر حرفه‌ای و غیر علمی بود. از همین بابت عرض میکنم یک پای موضوع قوانین و سیاست‌های غیر کارشناسانه است. نکته دوم تغییر سریع سبک زندگی مردم، تغییر نگرش آنها به زندگی، تغییر ارزش‌های اجتماعی، تغییر تعریف خانواده مطلوب و تعداد مطلوب فرزندان و... بود و این تغییرات فرهنگی بود که باعث این بحران شد. پدیده‌های اقتصادی و مشکلات اقتصادی هم آمد و در کنار این مشکلات فرهنگی مزید بر علت شد و باعث ماندگاری و پایداری این تغییر نگرش‌ها شد. لذا ریشه را در فرهنگ مید‌انم و مسائل اقتصادی را مزید بر این علت و تشدید کننده آن، اگرچه سیاست‌ها هم به خاطر غیر کارشناسانه بودن دخیل بوده‌اند.

 

*چرا ۲۰ سال آینده کشور به سمت سالمندی می رود و چطور کمتر از یک دهه برای جبران فرصت داریم؟

اینکه چرا گفتیم ۱۰ سال وقت داریم، گر چه امروز میگوییم حدود ۷ یا ۸ سال وقت داریم به این علت است که ما متولدین دهه ۶۰ را داشتیم که بیشترین تعداد تولد‌ها در کشور بودند و پس از آن متولدین دهه ۷۰ به شدت افت پیدا کردند. اگر امروز بخواهیم پیامدهای این چالش و بحران را به حداقل برسانیم می بایستی از فرصت فرزندآوری دهه شصتی‌ها استفاده کنیم و در واقع سود جمعیتی دهه شصتی‌ها باید فعال شود، اما چگونه؟ ببینید دهه شصتی‌ها امروز حدود ۳۰ تا ۴۰ سال سن دارند. اگر بانوان متولد دهه شصت از سنین باروری ایمن که حدود ۴۳ یا ۴۴ سالگی است عبور کنند و در واقع دهه شصتی‌هایمان از سنین باروری خارج شوند، آن وقت باید روی باروری دهه هفتادی‌هایی حساب کنیم که تعدادشان بسیار کمتر از دهه شصتی‌هاست. برای بهره‌مند شدن از فرزندآوری دهه شصتی‌ها تا متولدین نیمه دوم دهه شصت از سن باروری خارج بشوند حدودا می‌توانیم انتظار ۶ یا ۷ سال وقت را داشته باشیم. لذا امروز با بهترین فرض ما ۷ یا ۸ سال وقت داریم که این ابر بحران جمعیت را مدیریت کنیم و پیامدهای ناشی از آن را به حداقل برسانیم، نه اینکه از آن نجات پیدا کنیم بلکه باید این فرصت طلایی در پنجره جمعیت ایران را به درستی شناخته و به درستی از آن استفاده شود.


*آیا تنها ایران با این مشکل مواجه است یا این بحران دامن کشورهای دیگر را هم گرفته است؟

خیر فرآیند سال خورده شدن فرایندی است که در همه کشورهای دنیا اتفاق افتاده اما نکته‌ای که وجود دارد اینکه: سرعت سالخورده شدن جمعیت ایران بسیار بالاست و در واقع ایران با سرعت رکوردشکنانه‌ای به سمت سالمندی می‌رود در حالی که در سال ۲۰۱۵ یعنی حدود ۶ یا ۷ سال پیش جمعیت ایران جمعیت جوانی بود اما تا سال ۲۰۴۵ یعنی ۳۰ سال بعد از ۲۰۱۵ و یا به تعبیری از امروز تا تقریبا ۲۵ سال آینده ایران به کشوری کاملا سالمند تبدیل خواهد شد. کشورهای دیگر مسیر جوانی تا سالمندی جمعیت را در بیش از یک قرن طی کرده‌اند اما ما این فاصله با در ۲۵ تا ۳۰ سال طی می‌کنیم و این پیامدهای سالخوردگی جمعیت را بشدت برای ما افزایش خواهد داد. ضمن اینکه کشورهای سالخورده از مقطع جوانی جمعیت‌شان حداکثر بهره‌برداری را انجام دادند و از حداکثر سود پنجره جمعیتی‌شان استفاده کرده و به یک کشور پیشرفته و صنعتی تبدیل شدند و پس از توسعه یافتگی به یک کشور سالمند تبدیل شده‌اند. تفاوتش اين است که ما در ایران پیش از اینکه یک کشور صنعتی و پیشرفته بشویم و پیش از توسعه یافتگی سالمند می‌شویم و این پیامدهای سالمندی جمعیت را برای ما صدچندان خواهد کرد و این تفاوت این روندها بین ایران و جهان است.

 

*راه های جبران چیست و طرح های مصوب کشوری مانند طرح جوانی جمعیت چگونه می تواند گره گشای این شرایط باشد در حالی که مردم از نظر اقتصادی برای افزایش جمعیت خانوار در تنگنا هستند؟

در این مورد باید دقت فراوانی داشت. نخست باید بدانیم بحران جمعیت راهکار دارد بدون اغراق و صریح و شفاف می‌گویم بحران جمعیت راهکار دارد و راه برون رفت؛ نکته این است که باید از تجارب جهانی استفاده کنیم و این تجارب را بومی‌سازی و در کشور خودمان پیاده کنیم به طور مشخص‌تر ببینیم کشورهایی که موفق شدند چگونه توانستند سیاست‌های جمعیتی را اعمال و نتیجه بگیرند. چنانچه کشورهای موفق در این عرصه دو راهبرد را پیش رو داشتند: ۱- اعطای مشوق‌های مالی ۲- فرهنگ‌سازی و اصلاح نگرش اجتماعی؛ و هر دوی اینها با هم توامان بوده چرا که هرکدام از اینها به تنهایی پاسخگو نیست؛ همین اتفاق در کشورما هم باید بیافتد. ما سیاست‌های جمعیت را در ۱۴ ماده داریم که در ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۳ یعنی بیش از ۷ سال پیش ابلاغ شده و سیاست‌های بسیار دقیق و هوشمندانه‌ای است. اما متاسفانه قانونی برای اجرای این سیاست ها نداشتیم تا اینکه بالاخره قانون جوانی جمعیت تصویب شد. قانون جوانی جمعیت همین دو راهبرد اقتصادی و فرهنگی را سرفصل قانون‌گذاری خود قرار داده. البته نه قانون‌گذاران و نه کارشناسان هیچکدام مدعی نیستند که این قانون به تنهایی خواهد توانست همه مسئله جمعیت کشور را حل کند و خیلی روشن است که این قانون بخشی از پازل جمعیت کشور است. به عبارت دیگر و به تعبیر من این قانون قدم نخست تحول سیاست کلی جمعیت می‌باشد و باید با قدم‌های دیگری تکمیل بشود، اگرچه ممکن است ضعف‌هایی داشته باشد که هر قانون دیگری می‌تواند داشته باشد ولی فعلا تنها قانونی است که در اختیار داریم و این قانون هیچ بدیل دیگری هم ندارد.


به نظرم باید با یک عزم ملی و همگانی این قانون اجرایی شود؛ من گمان می‌کنم این قانون این ظرفیت را دارد که گفتمان جمعیت را تقویت و بشدت در دستگاه‌های اجرایی کشور جاری کند؛ نظام برنامه‌ریزی کشور باید نسبت به این موضوع حس مسئولیت پیدا کند، بویژه که ما در قانون بودجه سال ۱۴۰۱ هم شاهد این هستیم که حدود ۱۹ هزار میلیارد تومان برای اجرایی کردن جوانی جمعیت پیش‌بینی شده است. لذا من آن قانون را یک فرصت طلایی و بی‌نظیر میدانم بویژه که ما مضیقه زمانی ۸ ساله داریم، لذا لازم است که این اتفاق بیافتد و این قانون ظرفیت دارد که قدم نخست و قدرتمندی را در اجرای سیاست‌های کلی جمعیت بردارد.

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده