چرا عربستان متمایل به برقراری روابط با ایران شده است؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ پس از روی کار آمدن بایدن و استقرار دموکرات ها در کاخ‌ سفید، استراتژي آمریکا بر محور کاهش تنش ها در منطقه غرب آسیا قرار گرفت. آمریکایی ها به دلایل مختلفی از جمله عدم توانایی پرداخت هزینه های حضور در منطقه و عدم پذیرش آنها از سوی ملت های منطقه، درصدد خروج تدریجی از منطقه هستند.

قدرت گرفتن چین در بخش های مختلف اقتصادی که این کشور را به یکی از رقبای سر سخت آمریکا تبدیل کرده است، آمریکا را نسبت به منطقه شرق آسیا حساس کرده است، لذا آمریکایی ها در مواجهه با چین که برای آنها یک رقیب جدی و خطرناک به شمار می‌رود، سیاست تنش زدایی از منطقه را در پیش گرفتند تا به دور از مسائل تنش زا برای جلوگیری از به خطر افتادن بیش از پیش منافع آمریکا، به مسائل مورد نظر خود توجه کنند.

با بررسی سیاست های کلی آمریکا در دوره اخیر می توان دریافت کاهش تنش میان ایران و عربستان نیز سیاستی است که می‌تواند به آمریکا فرصتی برای رویارویی با چین در عرصه های مختلف بخصوص سیاسی بدهد، از این منظر آمریکا با اعمال فشار بر سران سعودی تلاش می کند تا به نوعی بحران یمن را به پایان برساند، تا سیاست های تنش زای عربستان بیش از این در منطقه برای آمریکا هزینه ایجاد نکند و در این چارچوب و شرایط، سیاست گفتمانی بین کشورهای مهمی چون ایران و عربستان در منطقه شکل بگیرد. این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که به دلیل نفوذ بالای ایران در منطقه، آمریکا تلاش می‌کند تا مساله روابط عربستان و ایران به رقابت تنش زدایی در منطقه تبدیل شود تا با راه اندازی گفت و گوهای منطقه‌ای، کانون های بحران در منطقه کاهش بیابد.

دست یافتن ایران و عربستان به عنوان دو کشور مهم منطقه در این فضا به تفاهم مشترک، می‌تواند آثار مثبتی برای طرفین گفت و گو به دنبال داشته باشد.

اميدواريم ایران و عربستان از فاز تنش زایی به سیاست های تنش زدایی، گفت و گو و مفاهمه ورود کنند تا درآینده نزدیک بستر گفت و گوها برای دست یابی به منافع ملی و مشترک‌ برای طرفین فراهم شود، لذا نیازمند مذاکرات جدی تری در این زمینه هستیم.
بی شک انتظار می رود طرفین تا می توانند دامنه بحران را کوتاه ومحدود تر کنند تا بستر گفت و گو آماده شود. به همین دلیل بعد از برگزاری چهار دور مذاکره، دور پنجم مذاکره در هفته‌های آتی در بغداد آغاز می شود تا با اراده طرفین گفت و گوهای جدی از سر گرفته شود.

سفر آقای امیرعبداللهیان به عمان و ملاقات با آقای عبدالسلام از سران انصارالله را در همین راستا می توان تحلیل کرد. بی شک در حال حاضر طرفین نیازمند برقراری آرامش و ثبات در منطقه هستند. بودن در یک محیط به دور از تشنج نیازمند دست یابی به تفاهم دو جانبه و چند جانبه است. امروز اراده ایران و عربستان و احساس نیاز مشترک دو کشور برای دست یابی به یک رابطه مطلوب طرفین را به گفتگو برای کاهش تنش‌ها سوق داده است. نباید فراموش کرد ایران همواره بر این موضوع تاکید کرده که منطقه به دور از دخالت های خارجی می تواند به ثبات و امنیت برسد. این مهم زمانی حاصل می شود که کشورهای منطقه دور یک میز گفت و گو مسوولانه با هم صحبت کنند و برای همکاری فی مابین به یک تفاهم ثبات ساز برسند. خوشبختانه اینک بستر های لازم برای تحقق خواسته های ایران فراهم شده است.

متأسفانه سران سعودی با توهماتی که بعد از روی کار آمدن محمد بن سلمان داشتند، گمان کردند با ایجاد بستر تنش زایی و توسعه طلبانه و با مداخله در امور داخلی کشورهای دیگر می توانند در منطقه جایگاهی داشته باشند بنابراین سلسله حوادث بسيار تلخی را در سوریه، یمن، لبنان و عراق به وجود آوردند. اما اینک به این نتیجه رسیده اند که نه قدرت چنین کاری را دارند و نه می توانند با اتخاذ چنین سیاست هایی در منطقه صاحب جایگاه شوند، چرا که سد بسیار بزرگی به نام محور مقاومت جلوی آنها ایستاده و مانع تحقق که سیاست های توسعه طلبانه عربستان می شود.

سعودی ها در جنگ های نیابتی که تکفیری ها و داعشی ها را حمایت کردند به طرز مفتضحانه ای شکست خوردند. یمن نیز امروز باتلاقی برای سعودی ها شده است. بنابراین عربستان در یمن تقریبا شکست خورده و روزهای آخر حضور نظامی خود را طی می کند، به این خاطر که جبهه انصارالله کاملا روی زمین جنگ مسلط و در عرصه نظامی پیروز میدان است. منطقه استراتژیک الحدیده که پیشتر در دست امارات بود و اینک که امارات از ائتلاف عربستان خارج شده در اختيار انصارالله قرار گرفته، علاوه بر آن بخش وسیعی از استان مارب در کنترل نیروهای انصار الله است، این موارد نشان می دهد سعودی ها حرفی برای گفتن ندارند. امیدواریم برای ایجاد صلح و ثبات در منطقه ایران و عربستان در آینده ای نه چندان دور شرایط بهتری را برای تفاهم و گفت و گو ایجاد کنند.