توقعات به جا و نابجا از شعار سال
به گزارش راهبرد معاصر؛ سالها از انتخاب شعار سال توسط رهبر انقلاب می گذرد لیکن هنوز عدهای از فلسفه آن بی اطلاع هستند و عدهای هم با تغافل از علت این نامگذاری ها،ارزیابی های غلط و انحرافی ارائه می دهند.
واقعیت این است که نامگذاری سال ها و یا به عبارت دیگر، انتخاب شعار سال امر بی سابقه ای در جهان نیست.
برخی سازمان ها و نهادهای بینالمللی مانند یونسکو، نه تنها برای سال ها نام و شعار تعیین می کنند بلکه دهه ها را نیز نامگذاری می کنند.
نمونه نامگذاری سال ها توسط یونسکو:
۲۰۰۹ - سال بینالمللی نجوم
۲۰۱۰ - سال بینالمللی تنوع زیستی
۲۰۱۰ - سال بینالمللی نزدیکی فرهنگها
۲۰۱۱ - سال بینالمللی شیمی
۲۰۱۱ - سال بینالمللی جنگلها
۲۰۱۳ - سال بینالمللی همکاری در زمینه آب
۲۰۱۳ - سال ریاضیات و کره زمین
۲۰۱۴ - سال بینالمللی بلورشناسی
۲۰۱۵ - سال جهانی نور
و نمونه نامگذاری دهه ها:
۲۰۱۰–۲۰۰۱ - ترویج فرهنگ صلح و عدم خشونت برای کودکان
۲۰۲۰–۲۰۱۱ - تنوع زیستی
در برخی اسناد بینالمللی، فلسفه این اقدام،" نشان دادن جنبههای مهم زندگی و تاریخ بشر" ذکر شده و یا در باره روز های بینالمللی گفته اند: "هر روز بینالمللی به بسیاری از سازمان دهندگان فرصتی برای سازماندهی فعالیتهای مرتبط با موضوع را ارائه می دهد. "
در دوران حیات بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران نیز اگر چه بطور رسمی، برای سال ها شعار و نام مشخصی تعیین نمی شد اما در برخی پیام های نوروزی امام خمینی(ره) نکات محوری بود که بصورت تلویحی، کانون توجهات قرار می گرفت؛برای مثال:
سال ۵۸ اتحاد و برادری، سال ۵۹ صدور انقلاب، سال ۶۰ عمل به قانون و سال ۶۴ استقامت.
پس از ارتحال امام خمینی(ره)، حضرت آیت الله خامنه ای نیز همزمان با تحویل سال و نوروز، پیامی را به مردم ایران می دادند و مطابق رویه حضرت امام، هر پیام نوروزی، حاوی نکته محوری خاصی بود اما عنوان شعار سال را نداشت تا اینکه در سال ۷۸،برای اولین بار، نام و شعاری برای سال انتخاب شد( با توجه به تقارن صدمین سالگرد ولادت بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی با طلیعه بهار، سال امام خمینی (ره) نام گرفت.) و پس از آن تا اکنون ۲۳ سال است که استمرار یافته است.
برخی چنین برداشت یا القاء می کنند که مثلا" اگر امسال بنام "تولید، دانش بنیان، اشتغال آفرین" نامگذاری شده است، تمام تولیدات کشور در همین سال باید دانش بنیان بشوند و ضمنا" مشکل اشتغال کشور نیز باید حل گردد و اگر چنین نشد،این نامگذاری شکست خورده و بی نتیجه بوده است!
قطعا چنین توقعی از کارکرد شعار سال،یک توقع حداکثری و غیرواقعی است و نه رهبری با چنین نیتی، سال ها را نامگذاری می کنند و نه چنین هدفگذاری، شدنی و دست یافتنی است.
به نظر می رسد علت یا فلسفه اصلی، انتخاب شعار سال از سوی رهبر حکیم انقلاب اسلامی چیزی شبیه همان علت و انگیزهای است که سازمان های بین المللی برای نامگذاری های خود دارند یعنی برجسته کردن یک نیاز مهم و یا مهمترین نیاز، برای تمرکز افکار عمومی، نخبگان و دولتمردان بر روی آن.
بنابراین، این اقدام اولا موجب شناخت بیشتر مسائل مهم کشور از سوی آحاد مردم و نخبگان می شود، ثانیا بطور طبیعی آن موضوع بیش از گذشته مورد اهتمام قرار می گیرد و مسیر برای حل آن هموارتر خواهد شد و ثالثا از موضوع تراشی های تصنعی و انحرافی جلوگیری خواهد کرد.
لذا؛
۱) این شعارها، شعارهایی نیست که در پایان سال پرونده آن بسته شود و به بایگانی برود بلکه همواره باید مورد توجه و اهتمام باشد.
۲) از سوی دیگر،برخورد شعاری و تشریفاتی با این شعارها مذموم و قابل نکوهش است و علت نهفته در آن را محقق نمی کند.
۳) توقع حل همه مسائل مربوط به شعار سال، توقعی نابجا و غیرعقلانی است.
۴) در عین حال همه باید تلاش کنند تا در عمل، محتوای شعار سال تحقق یابد