3 اقدام مهم بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ طبق اطلاعیه جدید مرکز مبادله ارزی، از روز شنبه 6 اسفند معاملات دلار و یورو در صرافی‌ها ازسر گرفته شده است و مردم می توانند نسبت به تأمین نیازهای ارزی خود از صرافی‌ها اقدام کنند.

همچنین درحالی که از ابتدای هفته فروش ارز با کارت ملی متوقف شده بود، از صبح شنبه با مجوز بانک مرکزی، صرافی ها به هر فرد 5 هزار یورو یا معادل آن به سایر ارزها می فروشند.

 
ایمان زنگنه، تحلیلگر مسائل اقتصادی درباره بازگشایی مجدد معاملات توافقی در صرافی‌ها به «راهبرد معاصر» گفت: اقدام بانک مرکزی در مجاز اعلام کردن معاملات دلار و یورو در صرافی‌ها در راستای سیاست‌هایی است که سعی می کند آرامش را به بازار ارز برگرداند و بتواند با تأمین تقاضاهایی که در این حوزه وجود دارد، از نا اطمینانی‌هایی که نسبت به تأمین ارز شکل گرفته است، بکاهد و به ثبات قیمت برسد.

اگر بانک مرکزی بتواند قیمت گذاری را به صورت قطعی در بازار مبادله ای تعیین کند تا نرخ های دیگری شکل نگیرد، شاهد تلاطماتی که در بازار سیاه و بازار آزاد غیر رسمی وجود دارد، نخواهیم بود

وی افزود: اگر بانک مرکزی این امکان را داشته باشد به وسیله مرکز مبادله ارز و طلای ایران تقاضاهایی که با سرفصل تأمین نیاز ضروری وجود دارد پوشش دهد، شرایطی فراهم می شود که با استمرار این سیاست و تأمین ارز مورد نیاز بازار با قیمت کمتر از بازار آزاد، انتظارات مثبتی در جامعه شکل بگیرد. همه دستگاه‌های اقتصادی برای اجرای این سیاست باید به بانک مرکزی کمک کنند، زیرا مرکز مبادله ارز و طلا در شرایطی شکل گرفته که اقتصاد ایران زیر شدیدترین تحریم‌ها و دخالت‌های بازارسازان داخلی و خارجی است.

 
تحلیلگر مسائل اقتصادی عنوان کرد: اگر بانک مرکزی بتواند قیمت گذاری را به صورت قطعی در بازار مبادله ای تعیین کند تا نرخ های دیگری شکل نگیرد، شاهد تلاطماتی که در بازار سیاه و بازار آزاد غیر رسمی وجود دارد، نخواهیم بود. نکته ای که حائز اهمیت است و بانک مرکزی باید روی آن تمرکز کند، توانایی تأمین ارز برای صرافی هاست که بتوانند به همه تقاضاها پاسخ دهند. با توجه به اینکه این نرخ بر مبنای عرضه و تقاضا مشخص می‌شود، صادرکنندگان را ترغیب می‌کند ارزشان را به جای بازار آزاد در این بازار بفروشند و به آرامش خاطر در تأمین ارز برسند.

 
زنگنه با بیان اینکه یکی از مشکلات عمده ای که در سال‌های گذشته شاهد آن بوده‌ایم، ورود ارز حاصل از صادرات به کشور بود تصریح کرد: با توجه به پایین بودن قیمت ارزهای صادراتی در سامانه نیما، دیگر صادرکنندگان رغبت نداشتند این ارز را به بازار رسمی بیاورند، در نتیجه آن را در بازارهای غیر رسمی می‌فروختند و سیاست‌هایی مانند پیمان سپاری ارزی کارآیی لازم نداشت. با راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلا و کشف شدن قیمت‌های واقعی در تالار حواله و اسکناس، صادرکنندگان ارزهای خود را بدون کمترین خطرپذیری در مرکز عرضه می‌کنند و این سیاست قدرت بانک مرکزی را برای مدیریت بازار ارز افزایش می‌دهد.

 
وی افزود: با بازگشایی معاملات روند افزایش قیمت نرخ ارز متوقف و قیمت‌ها کاهشی شد که این حاکی از نقش مهم صرافی‌های زیر نظر بانک مرکزی است و در این شرایط می‌توانند از افزاش لجام گسیخته نرخ ارز جلوگیری کنند. فرزین، رئیس کل بانک مرکزی اقتصاددان است و به خوبی می‌داند بازار ارز به صورت دستوری کنترل نمی‌شود، لذا بازاری کارکرد طبیعی دارد که در آن نرخ ارز به وسیله عرضه و تقاضای واقعی مشخص شود.

 
زنگنه تصریح کرد: وقتی تنظیم گری به دست بانک مرکزی بیفتد، این امکان فراهم می شود نرخ بازار آزاد به سمت بازار مبادله ای ارز هدایت شود و نرخ مرجعی که به عنوان نرخ بازار آزاد تعیین می‌شود، به وسیله مرکز مبادله ارز و طلا مشخص شود. با این سیاست اثرات روانی که در بازار ارز به وجود آمده است تخلیه می‌شود و فعالان و تجار اقتصادی نیز به یک اطمینان خاطر می رسند که بتوانند ارزهای وارداتی خود را به این سامانه تحویل دهند.

 
این اقتصاددان با تاکید بر اینکه بانک مرکزی برای کنترل ارز باید اقدامات دوسویه ای مد نظر داشته باشد، افزود: بانک مرکزی علاوه بر آنکه اقدامات تکنیکی و تاکتیکی در حوزه تأمین ارز به وسیله ایجاد مرکز مبادله ارز را دنبال می کند، باید همراه و همسو به فکر گشوده شدن دریچه تجارت خارجی کشور و کاهش هزینه مبادلات ارزی باشد؛ در نتیجه سیاست خارجه کشور باید در راستای حفظ منافع اقتصادی کشور حرکت کند تا دسترسی به منابع ارزی آسان شود که صادرات انجام دهیم و به منابع حاصل از آن نیز دسترسی داشته باشیم.

وقتی تنظیم گری به دست بانک مرکزی بیفتد، این امکان فراهم می شود نرخ بازار آزاد به سمت بازار مبادله ای ارز هدایت شود و نرخ مرجعی که به عنوان نرخ بازار آزاد تعیین می‌شود، به وسیله مرکز مبادله ارز و طلا مشخص شود

زنگنه سه اقدام مهم دولت را برای مدیریت بازار ارز بیان کرد و گفت: معتقدم نخستین اقدام بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز رایزنی با کشورهای همسایه برای تقویت مبادلات مالی بود که سفر رئیس کل بانک مرکزی به همراه رئیس جمهور به چین یکی از محورهای گفت‌و‌گو برای تسهیل گری نقل و انتقالات مالی به شمار می رود. اقدام دوم، اصلاح سود بانکی با هدف جلوگیری از افزایش نقدینگی به بازار طلا و ارز و اقدام سوم، راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلاست که در بلندمدت تأثیر خود را در کنترل قیمت دلار نشان خواهد داد.