از پایان جنگ تا توافق غلات

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به وضوح دریافته که صحنه سیاست و روابط بین الملل، به اندازه ای که وی در مبارزات انتخابات ریاست جمهوری سال 2024 میلادی تصور می کرده، ساده نیست. اخیرا کاخ سفید در بیانیه ای اعلام کرد که اوکراین و روسیه بر سر برقراری آتش‌بس در دریای سیاه به توافق رسیده‌اند. واشنگتن اعلام کرد که کی‌یف و مسکو «متعهد شده‌اند که ناوبری ایمن را تضمین کرده، از استفاده از زور خودداری کنند و مانع از بهره‌برداری نظامی از کشتی‌های تجاری شوند».

این توافق پس از سه روز مذاکره بین آمریکا و دو طرف درگیر در ریاض، پایتخت عربستان سعودی حاصل شد. با این حال، مقامات اوکراینی و روس مستقیماً با یکدیگر مذاکره نکردند.

جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و نشانه ای ازپایان آن درآینده ای نزدیک وجود ندارد

صورتبندی مذاکرات کی یف و مسکو بر سر صادرات غلات در برهه کنونی موضوعیت چندانی ندارد. در دوران ریاست جمهوری جو بایدن نیز طرفین بارها توافقاتی را با واسطه گری ترکیه و دیگر کشورها در خصوص نحوه صادرات غلات از مسیر دریای سیاه صورت داده بودند؛ اما نباید فراموش کرد که در انتخابات ریاست جمهوری سال 2024، ترامپ تعهدی به مراتب فراتر از پایان دادن دادن به بحران صادرات غلات داده بود؛ یعنی پایان دادن 24 ساعته به جنگ اوکراین.

اکنون رئیس جمهور آمریکا تنها دستاورد خود را پس از مدتها رایزنی آشکار و پنهان با مقامات روسی و در راس آنها ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه ایجاد گشایشی محدود و غیرقابل تضمین درخصوص صادرات غلات از مسیر دریای سیاه می داند و لاغیر.

جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و نشانه ای از پایان آن درآینده ای نزدیک وجود ندارد. فراتر از آن، کشورهای اروپایی عضو پیمان آتلانتیک شمالی نیز نگران مصالحه پوتین و ترامپ بر سر این جنگ و کنار گذاشتن خود از این معادله پیچیده و چندلایه هستند. در چنین شرایطی ، توافق جدید صورت گرفته بر سر انتقال غلات، حداقل برای دولت پرادعای ترامپ اساسا افتخاری  محسوب نمی شود.

نکته حائز اهمیت اینکه قبل از حضور مجدد ترامپ در راس معادلات سیاسی و اجرایی واشنگتن، رئیس جمهور آمریکا مدعی فراهم شدن تمامی مقدمات و زمینه های لازم جهت دستیابی به توافق نهایی آتش بس در اوکراین شده بود. او حتی برخورد سختی را در مقابل دوربین های خبرنگاران با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین در کاخ سفید کرد تا بر همگان نشان دهد بر توافقات آشکارو پنهانی که با کاخ کرملین در راستای دستیابی به توافق آتش بس رسیده، پایبند است.

با همه این اوصاف، هنوز خبری از آتش بس نیست. اکنون ترامپ به وضوح دریافته که قدرت آمریکا به مراتب کمتر از آن است که بحرانی مانند جنگ اوکراین را در عرض  24 ساعت حل و فصل کند. عدم توانایی ترامپ در عملیاتی سازی اصلی ترین وعده ای که در مبارزات انتخاباتی ماه نوامبر 2024 داده بود، مهر تاییدی دوباره بر پایان هژمونی ادعایی آمریکا و نظام تک قطبی موهومی است که رئیس جمهور آمریکا اصرار دارد همواره ازآن سخن بگوید.

بدون شک در آینده ای نه چندان دور، رئیس جمهور متوهم و متوحش کنونی آمریکا مثال های نقض دیگری را در قبال گزاره ادعایی «اول آمریکا» مشاهده و احساس خواهد کرد که مسیر استیصال و شکست وی را هموارتر خواهد ساخت.