شبیخونی علیه پولشویی و فرار مالیاتی-راهبرد معاصر
از کجا بدانیم گوشی موبایلمان هک شده است؟ اولیانوف: آژانس هیچ موردی درباره پنهان‌کاری ایران کشف نکرده است استقلال و فولاد قرنطینه می شوند؟ چهارمین تغییر قیمت دلار و یورو صرافی ملی امروز شنبه ۱۴ تیر ۹۹ شوک بزرگ به یحیی در آستانه بازی با شاهین+ عکس آخرین حضور سیروس گرجستانی درکدام فیلم بود؟ بانک مرکزی قانون صدور چک را جدی نگرفته است؟ تکلیف طرح مالیات بر عایدی سهام چه شد؟ دارندگان و جاماندگان سهام عدالت بخوانند اقدام عملی جانسون در برابر تبعیض نژادی! نماینده دادستان:متهم بصیرانی عملیات مجرمانه را مدیریت می‌کرده است «امیری جعفری» گوشواره‌ به گوش+ عکس ترکیه «دهوک» عراق را به توپ بست چرا ماسک‌ فیلتردار استفاده نکنیم؟ عدم شفافیت، مسلخ مصالح وضعیت شرکت‌های بورسی سهام عدالت امروز شنبه ۱۴ تیر ۹۹ افزایش ۶ تا ۱۶میلیون تومانی قیمت خودروهای داخلی جزئیات جدید از حادثه کلینیک سینا ترور سپهبد سلیمانی؛ بزرگترین هدیه آمریکا به تروریسم‌های تکفیری ردپای قیمت‌های عجیب در بازار مسکن+ جدول حمایت از امثال لاریجانی برای اصلاح‌طلبان یک انتحار سیاسی است زمان پخش فصل سوم «نون خ» مشخص شد سهام عدالت فوت شدگان +جزییات آزادسازی بیانیه آژانس درباره حادثه در مجتمع هسته‌ای نطنز سرنخ‌های تازه از ترور سردار شهید سلیمانی امیر ابراهیم رسولی مشاور قالیباف شد جزئیات افزایش سقف تسهیلات بازنشستگان همسر کارگردان معروف در وضعیت آشفتگی+ عکس سکه در آستانه ۱۰ میلیونی شدن/ طلا گران شد اذعان BBC به "منزوی شدن" آمریکا در جلسه شورای امنیت علیه ایران/ فیلم آغاز معامله سهام عدالت+ جزئیات بغداد خواستار تسلط بر تمامی درآمدهای نفتی اقلیم کردستان عراق درخواست وزارت صمت برای افزایش دوباره قیمت خودرو+ زمان اعلام قیمت جدید خودرو باران تابستانی در ۱۳ استان شرایط یک ماهه شدن دوره آموزش سربازی جولان کرونا در فولاد/ ابتلای 16 بازیکن به ویروس کرونا قراردادهای نجومی اینبار در والیبال؟ واکسن کرونا کشف شد+جزئیات و زمان عرضه واکسن کرونا نحوه مدیریت سهام عدالت به روش غیر مستقیم چگونه است؟ واکنش دفتر آیت الله مکارم شیرازی به انتساب ادعاهای یک فیلم به ایشان قیمت دلار درصرافی بانکی امروز ۱۴ تیر ۹۹ قدرت دید جغد چند برابر انسان است؟ افتخاری دیگر برای نیروهای مردمی عراق/ بازداشت چند تروریست تحت تعقیب+ عکس کرونا در اردوگاه استقلال+ اسامی بازیکنان صدور کد بورسی غیرحضوری می‌شود؟ کره شمالی برنامه ای برای مذاکره با آمریکا ندارد چهره‌ سرشناس بالیوود درگذشت محسن هاشمی: امکان احیای بدنه اجتماعی اصلاحات وجود دارد همسر سابق بهاره رهنما ازدواج کرد/ عکس بررسی اعتبارنامه تاجگردون در جلسه چهارشنبه مجلس درخواست پدر روح‌الله زم از رييس قوه‌قضاييه جلسه فوق العاده شورای شهر برای بررسی حادثه کلینیک سینا اقدام تحریک‌آمیز آمریکا در دریای چین آخرین وضعیت کارگزاری آگاه حضور نیروهای نظامی عراق در مرز با ترکیه روحانی: وزارت بهداشت کار بزرگی در مقابله با کرونا انجام داد/ به افراد فاقد ماسک خدمات ارائه نشود سلامت دهان و دندان در گرو سلامت روده! معرفی سامانه سناد ابتدایی schsnd.medu.ir مراسم خاکسپاری سیروس گرجستانی امروز شنبه ۱۴ تیر+عکس زن میانسال همسرش را در بشکه قیر سوزاند! آخرین آمار جهانی کرونا امروز شنبه ۱۴ تیر ۹۹ / ابتلای بیش از ۱۱ میلیون نفر در جهان +جدول آخرین تغییرات اصرار ائتلاف سعودی-آمریکایی برای ادامه تجاوز به یمن+ عکس بازداشت ۹ زن و مرد در ارتباط با انفجار کلینیک سینا اطهر اینفوگرافی / مقایسه قدرت خرید خودرو در ایران و کشور‌های مختلف توافق اخیر فتح و حماس؛ گامی مثبت برای مقابله با اشغال کرانه باختری واکنش مجمع نمایندگان طلاب و فضلای حوزه علمیه قم به نامه موسوی خوئینی ها به رهبر معظم انقلاب ماسک زدن الزامی شد+ جزئیات انتقاد محسن رضایی از بی‌خاصیت شدن ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی توسط دولتمردان واکنش روسیه به مشخص نبودن مکانیسم حل اختلاف در برجام کارگردان «آخر خط»: نمی‌دانستم علی صبوری شاخ مجازی است محورهای گفت‌وگوی سفیر ایران و معاون وزیر انرژی روسیه وقوع انفجار در مدرسه‌ای در یکی از شهرهای استان «حلب» کرونا نفس آمریکا را گرفت جزئیات طرح ترافیک امروز شنبه 14 تیر 99 شکست سیاست آمریکا در برابر ایران/ ایران در برابر فشارها ایمن شده است جولان کرونا درالبرز؛ وضعیت استان نگران کننده است آخرین خبر از آزمون دکتری سال 99 ریزش معدن در گیلان غرب کرمانشاه +جزئیات نخست وزیر فرانسه استعفا کرد سستی و اهمال راهبردی در ساماندهی شبکه‌های اجتماعی کشور! مهمان امشب برنامه دورهمی جمعه ۱۳ تیر ماه ۹۹+ عکس و بیوگرافی اینفوگرافیک | وضعیت دلار در دوره‌های مختلف ریاست جمهوری ایران نقطه | تحولات بازار مسکن شهر تهران در خرداد ۱۳۹۹ نرگس آبیار در آکادمی اسکار سیروس گرجستانی درگذشت + عکس و علت مرگ گوینده‌ای که در دورهمی صدای خود را نشناخت! چرا مرگ بر آمریکا؟/ اینفوگرافیک آرزوی خانم بازیگر قبل از مرگ سانسور در «عصر جدید» واکنش فقیهه سلطانی به شایعه ممنوع الکار شدنش وقتی که آقای بازیگر کرونا را دعوت کرد ساعت و زمان پخش سریال دخترم نرگس کاریکاتور | شعبده بازی با دلار اینفوگرافیک | خانه‌های سر به فلک‌کشیده اینفوگرافیک/ پلیس‌های آدمکُش اینفوگرافیک | اتاقی که همه‌چیز در آن رخ داد: خاطرات کاخ سفید اینفوگرافیک | آخرین خورشید گرفتگی قرن در ایران کاریکاتور | تخم‌مرغ در مسیر لاکچری شدن کاریکاتور | رضایت از زندگی به روایت دولتی‌ها اینفوگرافیک / تشریح سه روش فروش سهام عدالت کاریکاتور | غم نان کاریکاتور | چرک‌های ۸۰۰ میلیارد کاریکاتور | مجلس و تاجِ گردون اینفوگرافیک/ روند کاهشی قیمت خودرو در بازار؟!! شکست " استثناگرایی آمریکایی " در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ "خروج ترامپ از برجام"؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
جزئیات طرح شفافیت تراکنشهای مالی؛

شبیخونی علیه پولشویی و فرار مالیاتی

طرح شفافیت تراکنش های بانکی زیرساخت اطلاعاتی قدرتمندی است که می تواند با شفاف سازی جریان های کالا، خدمات و دارایی، دولت را در جهت مدیریت و کنترل اقتصاد یاری کند و بسترهای ثبات‌بخشی سیاست‌های اقتصادی را برای کشور فراهم آورد.
علی شهیدی؛ دکتری اقتصاد پولی
تاریخ انتشار: ۲۰:۰۴ - ۰۵ آذر ۱۳۹۸ - 2019 November 26
کد خبر: ۲۸۹۰۵

شبیخونی علیه پولشویی و فرار مالیاتی

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ مشکلات زیادی در اقتصاد کشور وجود دارد که وجه مشترک تمام آن‌ها، نبود شفافیت و اطلاعات لازم از فعالیت‌های اقتصادی در داخل کشور است. عدم کنترل و تنظیم‌گری اقتصاد کلان، فرار مالیاتی گسترده و کسری بودجه دولت، نابرابری اجتماعی و عدم امکان توزیع هدفمند یارانه‌ها و در نهایت پولشویی‌های گسترده‌ای که در سطح فعالیت‌های اقتصادی رخ می‌دهد، از جمله مشکلات و معضلات اقتصادی کشور است. در نتیجه باید روشی جهت هدایت فعالیت‌های تجاری از حساب‌های شخصی به سمت حساب‌های تجاری صورت بگیرد که زمینه‌ای را برای ایجاد شفافیت و به دست‌آوردن اطلاعات فعالیت‌های اقتصادی، جهت حل مشکلات مذکور فراهم کند.

 

در حال حاضر کشور با مشکلات اقتصادی مختلفی مواجه است. یکی از این مسائل، کسری بودجه‌ی دولت است که بنا به تخمین‌های اولیه به رقمی نزدیک به ۱۵۰ هزار میلیارد تومان می‌رسد. دولت در حال حاضر برای حل این مشکل یا به صندوق توسعه ملی متوسل می‌شود و یا اوراق قرضه منتشر می‌کند. انتشار اوراق قرضه عملاً به این معناست که معضل کسری بودجه‌ی امسال در ابعاد بزرگتری به سال بعد منتقل گردد. راه حل واقعی این مشکل افزایش درآمدهای مالیاتی از طریق اصلاح نظام مالیاتی است. اما به دلیل ضعف در زیرساخت‌های اطلاعاتی، توان شناسایی درست فعالیت‌های اقتصادی اخذ مالیات از آن‌ها وجود ندارد. مثلاً سهم مشاغل از تولید ناخالص داخلی ۳۵٪ است، در حالی که این مشاغل تنها 6٪ از مالیات کشور را می‌پردازند. یا در حالی که کارمندان به عنوان قشر ضعیف یا متوسط جامعه همواره مالیات بر درآمدشان را قبل از دریافت حقوق می‌پردازند، سوداگری که در چند ماه ۲۰۰۰ خانه را در تهران معامله می‌کند و بازار مسکن را به هم می‌ریزد، هیچ مالیاتی نمی‌دهد.

مساله‌ی دوم، موضوع نابرابری اجتماعی در بحث یارانه‌ها است. با احتساب اینکه هر لیتر بنزین ۶۰۰۰ تومانی ۱۰۰۰ تومان به فروش می رسد، عملاً در سال ۱۶۰ هزار میلیارد تومان یارانه‌ی پنهان، فقط از محل بنزین داده می شود که عمده‌ی آن به دهک های ثروتمند می‌رسد. در یارانه‌ی پنهانِ ارزِ ۴۲۰۰ تومانی هم وضعیت مشابهی وجود دارد. واردکنندگان گوشت، ارزِ دولتیِ ۴۲۰۰ تومانی گرفتند، اما قیمت گوشت در بازار، متناسب با ارزِ آزادِ ۱۵ هزار تومانی تعیین شد. یعنی بیشترین فشار را همان کسانی تحمل کردند که ارز ۴۲۰۰ تومانی برای حمایت از آن‌ها بود.

مساله‌ی سوم، سیاست‌گذاری نرخ بهره است. در حالی که نقدینگی در سال‌های ۹۲ تا ۹۷ بیش از سه برابر شد، در همین سال‌ها تورم متوسط تنها ۱۱ درصد بود.  علت این که نقدینگی به این بزرگی تورم چندانی ایجاد نکرد، نرخ بهره‌ی بالای بانکی بود که باعث می‌شد بخش بزرگی از نقدینگی در حساب‌های مدت‌دار بانکی انباشته شود و اثر تورمی ایجاد نکند. از آنجا که نرخ بهره‌ی بالا منجر به رکود اقتصادی می‌شود، کاهش نرخ بهره لازم بود، ولی کاهش آن باعث سرازیر شدن پول به بازارهای دارایی مثل طلا و ارز و مسکن می‌شد (اتفاقی که عملا در یک سال و نیم گذشته شاهد آن بودیم). در چنین شرایطی نیاز است تا هم‌زمان با کاهش نرخ بهره‌ی بانکی، مالیات‌های تنظیمی مثل مالیات بر عایدی سرمایه بر بازارهای دارایی وضع شود تا ضمن رونق اقتصادی، کشور دچار تورم شدید نشود. اما به دلیل ضعف در شناسایی فعالیت‌های اقتصادی، امکان اخذ چنین مالیات‌هایی وجود ندارد.

همه‌ی این مشکلات، در کنار مشکل فساد و پولشویی به عنوان چهارمین مشکل، ریشه در عدم شناسایی جریان‌های کالا، خدمات و دارایی دارند. به دلیل اینکه همه‌ی معاملات در سامانه‌های رسمی کشور ثبت نمی‌شوند، این شناسایی بسیار دشوار است. اما با توجه به این که پشت هر معامله‌ی اقتصادی یک جریان پولی وجود دارد، با رصد تراکنش‌های بانکی، می‌توان معاملات اقتصادی را شناسایی کرد. مشکل اصلی در این زمینه افرادی هستند که با استفاده از حساب‌های بانکیِ اشخاصِ حقیقی، فعالیت تجاری می‌کنند و به این ترتیب شناسایی نمی‌شوند. شرکت‌هایی که معاملاتشان را با استفاده از حساب آبدارچی یا منشی شرکت انجام می‌دهند و یا سلاطینی که با سوء استفاده از حساب زنان خانه‌دار، کودکان و افراد مسن در بازارهای طلا و ارز و مسکن سوداگری می‌کنند و این بازارها را به هم می‌ریزند. در واقع باید با بررسی حساب‌های بانکی و استفاده از اطلاعات تراکنش‌های بانکی، این مشکل را حل و جریان‌های کالا و خدمات و دارایی را شناسایی کرد. شفافیت تراکنش های بانکی زیرساخت اطلاعاتی قدرتمندی است که می تواند با شفاف سازی جریان های کالا، خدمات و دارایی، دولت را در جهت مدیریت و کنترل اقتصاد یاری کند و بسترهای ثبات‌بخشی سیاست‌های اقتصادی را برای کشور فراهم آورد.

برای رصد جریان معاملات اقتصادی، دو ایده‌ی کلی وجود دارد:

۱- ایجاد سامانه‌های مختلف برای رصد هر کالا یا خدمت. به عنوان مثال همان‌طور که درتبصره 7  ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم هم آمده‌است، باید سامانه‌ی املاک و اسکان راه‌اندازی شود تا تمام معاملات مسکن از طریق آن قابل رصد باشند. در مورد بازارهای طلا و ارز و … هم باید چنین سامانه‌هایی ایجاد شود. اما به دلایل مختلفی راه‌اندازی این سامانه‌ها در کشور بسیار زمان‌بر است. کما این که بر طبق قانون، سامانه‌ی املاک و اسکان تا اواخر سال 94  باید ایجاد می‌شد، اما هنوز  به نتیجه نرسیده ‌است.

 

۲- رصد جریان‌های مالی. با توجه به این که پشت هر معامله‌ی کالا یا خدمت، یک جریان مالی وجود دارد، با رصد این جریان‌‌ها می‌توان به معاملات اقتصادی پی برد. برای رصد جریان‌های مالی در کشور دو اقدام لازم است. اولاً باید ابزارهای پرداخت بی‌نام کم کم از اقتصاد حذف شوند و ثانیاً ابزارهای پرداخت با‌نام باید رصد گردند. در مورد حذف ابزارهای پرداخت بی‌نام، وضعیت کنونی کشور نسبتاً رضایت بخش است. به دلیل کوچک بودن مبلغ بزرگترین اسکناس‌های کشور، امکان انجام معاملات بزرگ با اسکناس وجود ندارد؛ قانون جدید چک که از دو سال دیگر اجرایی می‌شود، جریان انتقال چک را در کشور قابل رصد می‌کند و با حذف امکان پشت‌نویسی چک تضمین‌شده‌ی بانکی  توسط بانکی مرکزی، امکان انجام معاملات گمنام با این ابزار بانکی از بین رفته‌است. بنابر این مهم‌ترین اقدامی که برای رصد معاملات اقتصادی باید انجام شود، رصد تراکنش‌های بانکی است.

 

در حال حاضر سه دسته تراکنش بانکی وجود دارد:

۱- تراکنش‌های تجاری که با حساب‌های حقوقی شرکت‌ها انجام می‌شوند. این تراکنش‌ها در حال حاضر نسبتاً شفاف هستند. زیرا در هنگام بازرسی مالیاتی، صورت‌حساب کامل حساب شرکت با دفاتر ارائه شده‌ی آن تطبیق داده می‌شود.

۲- تراکنش‌های شخصی که با حساب‌های شخصی افراد انجام می‌شوند. این تراکنش‌ها در حال حاضر شفاف نیستند، اما نیازی به شفافیت آن‌ها وجود ندارد. زیرا معاملات مربوط به مخارج روزمره‌ی خانوار اساساً مشکل خاصی برای کشور ایجاد نمی‌کنند. مباحثی که در مقدمه‌ بیان شد، نشان می‌دهد مشکلات مطرح شده مربوط به رصد تراکنش‌های تجاری هستند.

۳- تراکنش‌های تجاری که با حساب‌های شخصی افراد انجام می‌شوند. شرکت‌های دو دفتره عموماً فرار مالیاتی خود را با استفاده از حساب بانکی مدیرعامل شرکت، منشی، آبدارچی یا … انجام می‌دهند. سفته‌بازان و سودجویان بازارهای ارز و طلا و مسکن در بیشتر معاملاتشان از حساب شخصی خود یا اطرافیان استفاده می‌کنند. فعالیت‌های غیر قانونی، قاچاق و … هم عمدتاً با حساب‌های اجاره‌ای انجام می‌شوند.

در حقیقت مشکل اصلی در موضوع امکان رصد معاملات اقتصادی، تراکنش‌های تجاری هستند که در حساب‌های شخصی افراد انجام می‌شوند. رویکرد اصلی که باید در پیش گرفت، استفاده از سازوکار هوشمندی است که در آن خود افراد به صورت اختیاری، فعالیت‌های شخصی خود را با حساب شخصی و فعالیت‌های تجاری خود را با حساب تجاری انجام دهند. برای این مقصود، باید به تفاوت الگوی تراکنش‌ها در این دو نوع فعالیت توجه نمود. در فعالیت‌های شخصی، عموماً به جز چند تراکنش معدود در سال، گردش مالی ماهانه پایین است. آن تراکنش‌های معدود مربوط می‌شوند به خرید یا فروش مسکن یا خودرو یا … که به ندرت انجام می‌شوند. اما فعالیت‌های تجاری، عموماً گردش مالی ماهانه زیادی دارند. نمودار‌های زیر این الگوهای متفاوت را نشان می‌دهند:

شبیخونی علیه پولشویی و فرار مالیاتی

لازم به ذکر است که باید کلیه حساب‌های هر کد ملی به یکدیگر متصل شوند و سقف مجاز تراکنش، برای مجموع ورودی و خروجی همه این حساب‌ها اعمال شود.

نمودار زیر رفتار حساب‌های شخصی و تجاری را نشان می‌دهد:

شبیخونی علیه پولشویی و فرار مالیاتی

در صورت توجه به تفاوت الگوی حساب‌های شخصی و تجاری، می‌توان نظام انگیزشی افراد برای انتخاب بین این دو نوع حساب را به‌صورت زیر تبیین کرد:

  • اشخاص حقیقی که دارای منبع درآمد مشخصی هستند و تراکنش‌های آن‌ها در یک مقدار تقریباً ثابت نوسان می‌کند؛ از حساب شخصی استفاده می‌کنند و تراکنش‌های خود را به‌صورت غیر شفاف و بدون تأخیر انجام می‌دهند. تعدادی از افراد حقیقی به‌صورت موردی باید برخی از تراکنش‌های خود که از سقف مجاز بالاتر است را شفاف ‌کنند.
  • اشخاصی (حقیقی/ حقوقی) که نیاز به تعداد زیاد تراکنش با حجم بالا دارند، به دلیل سختی استفاده از حساب شخصی برای امور کاری، اقدام به ثبت داوطلبانه یک یا چند حساب خود تحت عنوان حساب تجاری می‌نمایند. در این حالت شخص دارای کسب‌وکار این محدودیت را می‌پذیرد که بایستی کلیه تراکنش‌های بانکی خود را شفاف نماید؛ ولی در عوض امکان تعداد زیاد تراکنش در حجم بالا را به دست می‌آورد. لازم به ذکر است اشخاص حقیقی دارای کسب‌وکار (مشاغل و یا سهامداران شرکت‌ها) همچنان می‌توانند تعدادی حساب‌ شخصی برای امور روزمره خود داشته باشند.

پیش‌بینی می‌شود که با اعمال این ویژگی‌ها فعالیت‌های شخصی و تجاری اقتصاد از هم تفکیک شوند، تا مشکل رصد فعالیت‌های تجاری در اقتصاد که گلوگاه اصلی هر گونه طرح اصلاحی برای حل مسائل کشور است، حل شود.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده
پرطرفدارترین اخبار