رمزگشایی همکاری‌های نظامی غرب آسیا با کره جنوبی

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ با توجه به درگیری‌ها و تنش‌های جاری در غرب آسیا، تقاضا برای سلاح در حال افزایش است. این منطقه اکنون تقریباً ۲۷ درصد واردات جهانی سلاح را به خود اختصاص داده است و طبق برآوردهای مؤسسه تحقیقات صلح بین‌المللی استکهلم (SIPRI)، هزینه‌های نظامی آن سال ۲۰۲۴ میلادی با ۱۵ درصد افزایش به ۲۴۳ میلیارد دلار رسید. در همین حال، شرکت تحقیقات نظامی Forecast International مستقر در آمریکا، هزینه‌های غرب آسیا را سال 2024 میلادی ۲۲۰.۶ میلیارد دلار تخمین زده که نشان‌دهنده افزایش ۱۵.۶ درصدی نسبت به میانگین سال ۲۰۲3 میلادی است و پیش‌بینی می‌کند هزینه‌های نظامی در این منطقه سال ۲۰۲۵ میلادی به ۲۲۶ میلیارد دلار و سال جاری میلادی به ۲۳۲ میلیارد دلار برسد.

قطر، عربستان، مصر و کویت جزو 10 واردکننده برتر اسلحه جهان هستند. همزمان با اینکه کشورهای منطقه در حال تنوع بخشیدن به تأمین‌کنندگان اسلحه خود و تلاش برای توسعه صنایع نظامی داخلی هستند، رقابت بین کشورهای تولیدکننده اسلحه که به دنبال ایجاد جای پایی در منطقه هستند، افزایش می یابد. کره جنوبی میان این کشورها قرار دارد و می خواهد جایگاه خود را به عنوان یکی از صادرکنندگان پیشرو اسلحه در جهان تثبیت کند.

طبق گزارش مؤسسه تحقیقات صلح بین‌المللی استکهلم، کره جنوبی در حال حاضر رتبه دهم را میان بزرگترین صادرکنندگان اسلحه جهان دارد و می خواهد تا سال ۲۰۲۷ میلادی به رتبه چهارم برسد. صادرات اسلحه این کشور به غرب آسیا در پنج سال گذشته بیش از سه برابر شده و از حدود ۲۴۱ میلیون دلار سال ۲۰۱۹ میلادی به حدود ۷۴۷ میلیون دلار در سال ۲۰۲۴ میلادی رسیده است.

مداخله نکردن آمریکا برای منصرف کردن رژیم صهیونیستی از حمله به قطر به تردیدهایی میان کشورهای منطقه منجر شد

کشورهای منطقه در پی بومی‌سازی صنایع نظامی

کشورهای غرب آسیا به دنبال تنوع بخشیدن به تأمین‌کنندگان سلاح خود هستند تا همچنان به تأمین‌کنندگان سنتی مانند آمریکا و اروپا وابسته نباشند و از این رو خرید سلاح از هند، چین، روسیه و کره جنوبی را آغاز کرده‌اند.

علاوه بر این، برخی کشورهای منطقه در تلاش برای بومی‌سازی صنایع نظامی خود هستند و میلیاردها دلار برای دستیابی به این هدف سرمایه‌گذاری می‌کنند. به عنوان نمونه، عربستان در راستای سند چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود که خواستار بومی‌سازی دست کم ۵۰ درصد هزینه‌های دفاعی تا سال ۲۰۳۰ میلادی شده، در تلاش برای ایجاد صنعت دفاعی محلی است. امارات متحده عربی نیز قصد دارد به عنوان بخشی از برنامه جبران اقتصادی خود، یک پایگاه نظامی محلی بسازد. علاوه بر این، کشورهای منطقه نمی‌خواهند گروگان شرایط سیاسی تحمیل شده به وسیله برخی از کشورهای صادرکننده سلاح باشند و تصمیم آمریکا برای حفظ برتری نظامی رژیم صهیونیستی در منطقه، منبع نارضایتی کشورهای غرب آسیا است.

علاوه بر این، مداخله نکردن آمریکا برای منصرف کردن رژیم صهیونیستی از حمله به قطر به تردیدهایی میان کشورهای منطقه، به ویژه کشورهای حوزه خلیج فارس درباره اعتبار وعده های آمریکا در ارائه چتر امنیتی به آنها منجر شد که برنامه‌هایشان را برای خودکفایی در تولید نظامی و جست وجوی تأمین‌کنندگان قابل اعتمادتر تسریع کرد.

در حال حاضر کشورهای منطقه به کره جنوبی روی آورده‌اند، کشوری که سال‌های اخیر با گسترش همکاری با کشورهای غرب آسیا، به ویژه در حوزه نظامی، به دنبال تقویت حضور خود در منطقه بوده و سئول به یکی از تأمین‌کنندگان اصلی سلاح در منطقه تبدیل شده است. این بخشی از راهبرد گسترده‌تر K-Defense آن است، ابتکاری ملی با هدف تثبیت جایگاه این کشور به عنوان یکی از صادرکنندگان پیشرو سلاح در جهان با گسترش مقاصد صادرات سلاح کره به بازارهای راهبردی مانند غرب آسیا و اروپا. 

این ابتکار همچنین به دنبال تبدیل بخش دفاع ملی به محرک کلیدی رشد اقتصادی و افزایش نفوذ این کشور در صحنه بین‌المللی با گسترش دامنه همکاری‌های دیپلماسی امنیتی و دفاعی است. کره جنوبی روابط خوبی با کشورهای غرب آسیا دارد. این روابط سال‌های اخیر، به ویژه در بخش‌های انرژی و دفاع تقویت شده و دیدارهای مقام های هر دو طرف به رشد و توسعه آن کمک کرده است. به عنوان نمونه، سفر سال گذشته لی جائه میونگ رئیس جمهور کره جنوبی به مصر، امارات و ترکیه توجه زیادی را به خود جلب کرد و به امضای توافق‌نامه‌های متعددی در زمینه‌های مختلف منجر شد.

اعتماد اعراب به کره جنوبی

کره جنوبی سال‌های گذشته قراردادهای تسلیحاتی به ارزش میلیاردها دلار با مصر، امارات، عربستان ، ترکیه و عراق منعقد کرده بود. از سال ۲۰۲۲ میلادی کره جنوبی قراردادهایی را با سه کشور عربی امارات، عربستان و عراق برای تأمین سامانه موشکی دفاع هوایی میان‌برد پیشرفته KM-SAM امضا کرد و انتظار می‌رود این سامانه اوایل سال ۲۰۲۶ میلادی مستقر شود. گزارش‌های رسانه‌ای نشان می دهد عراق در حال بررسی قراردادی ۶.۵ میلیارد دلاری با کره جنوبی برای خرید ۲۵۰ تانک اصلی جنگی K2 است.

در جریان سفر رئیس جمهور کره جنوبی به امارات، دو کشور توافق کردند در زمینه توسعه مشترک تسلیحات، تولید داخلی و صادرات به کشورهای ثالث همکاری کنند (توافقی که احتمالاً تا ۱۵ میلیارد دلار ارزش دارد). امارات علاقه خود را به جت جنگنده KF-۲۱ کره جنوبی ابراز کرده است و صنایع هوافضای کره (KAI) نمونه اولیه‌ای از این جت را در نمایشگاه هوایی دبی که همزمان با سفر رئیس جمهور لی برگزار شد، به نمایش گذاشت. انتظار می‌رود کره جنوبی امسال تحویل نخستین جت‌های جنگنده KF-۲۱ Boramae تولید داخل خود را آغاز کند.

 در قاهره، لی با عبدالفتاح السیسی رئیس جمهور مصر برای تقویت همکاری‌های دفاعی به توافق دست یافت و مذاکرات نظامی دو کشور شاهد پیشرفت محسوسی درباره جنگنده FA-50، رقیب F-16 آمریکایی بود. مصر پس از شکست معامله خرید هواپیماهای F-15 آمریکایی و اعمال فشارهایی برای جلوگیری از خرید هواپیمای J-10C چینی به وسیله مصر، کره جنوبی را به عنوان شریک کلیدی می‌بیند.

در تحولی دیگر، گزارش‌ها نشان می دهد عربستان به طور جدی در حال بررسی خرید سامانه موشک کروز دوربرد هیونمو-۳ کره جنوبی است. این خرید احتمالی پس از سال‌ها تلاش ناموفق عربستان برای دستیابی به سلاح‌های پیشرفته دوربرد انجام می شود.

سئول در مقایسه با تسلیحات گران‌قیمت غربی، سلاح‌های پیشرفته و باکیفیتی با قیمت‌های مقرون‌به‌صرفه در اختیار دارد

الجزایر همچنین در حال بررسی قراردادهای تسلیحاتی کلان با کره جنوبی به عنوان بخشی از سیاست خود برای تنوع بخشیدن به منابع تسلیحاتی و کاهش وابستگی به دیگر کشورهاست. مراکش نیز در حال مذاکره با کره جنوبی برای تقویت زرادخانه نظامی خود به وسیله خرید سلاح‌های کره‌ای ازجمله تانک، زیردریایی و سامانه‌های دفاع هوایی است.

علاقه کشورهای منطقه به سلاح‌های کره جنوبی ناشی از اعتماد متقابل دو کشور و نیز قابل اعتماد بودن آنها در عملیاتشان در جنوب شرقی آسیا، آمریکای جنوبی و اروپاست. با توجه به اینکه کشورهای منطقه قصد دارند صنایع نظامی خود را بومی‌سازی کنند، کره جنوبی در حال اجرای مدل سه مرحله‌ای مبتنی بر توسعه مشترک، انتقال فناوری و تولید محلی است تا استقلال فناوری پایدار را در کشورهای شریک تضمین کند.

گذشته از اینکه کره جنوبی محدودیت‌های سیاسی یا فنی بر تسلیحات خود اعمال نمی‌کند و مانند روسیه مشمول تحریم‌های غرب نیست، به برنامه‌های تحویل پایبند است، زیرا با هیچ کشوری درگیر اختلاف یا درگیری نیست و متحد آمریکاست، برخلاف چین که در رقابت با آمریکاست و واشنگتن می‌خواهد مانع نفوذ پکن شود، بنابراین به بهانه حفاظت از امنیت ملی آمریکا، کشورها را زیر فشار قرار می‌دهد تا همکاری نظامی خود را با چین کاهش دهند.

علاوه بر این، سئول در مقایسه با تسلیحات گران‌قیمت غربی، سلاح‌های پیشرفته و باکیفیتی با قیمت‌های مقرون‌به‌صرفه در اختیار دارد و خود را به عنوان جایگزینی که کیفیت بالا، هزینه کمتر و انعطاف‌پذیری سیاسی را با هم ترکیب کرده است، معرفی می‌کند. سلاح‌های کره جنوبی با ساختارهای نظامی موجود بیشتر کشورهای منطقه سازگار هستند، زیرا عمدتاً ساخت غرب هستند.

کره جنوبی به دنبال توسعه قابلیت‌های نظامی خود و تبدیل شدن به تامین‌کننده اصلی تسلیحات است، زیرا سئول قصد دارد بودجه دفاعی خود را برای سال 2026 میلادی با 8.2 درصد افزایش به 47.1 میلیارد دلار برساند. تلاش سئول برای تقویت صنایع نظامی خود ناشی از تنش‌ها در شبه جزیره کره، توسعه مداوم برنامه هسته‌ای و زرادخانه نظامی کره شمالی و روابط رو به رشد بین کره شمالی، روسیه و چین است.

با توجه به رقابت منطقه‌ای و کشمکش‌های قدرت بین کشورهای منطقه و رژیم صهیونیستی، به دلیل اعتمادی که سئول میان کشورهای غرب آسیا دارد، احتمال می رود کشورهای منطقه روابط خود را با کره جنوبی در حوزه نظامی گسترش دهند.

با افزایش بی‌ثباتی در غرب آسیا، تقاضا برای سلاح رو به افزایش و کره جنوبی به دنبال بهره‌برداری از تقاضای رو به رشد برای سلاح در غرب آسیا به عنوان فرصتی برای افزایش صادرات خود است. کره جنوبی به وسیله ابتکار SHINE خود که به وسیله رئیس جمهور لی در سفرش به مصر آغاز شد، به دنبال ترویج صلح منطقه‌ای و گسترش مشارکت‌های اقتصادی، فرهنگی و نوآوری با کشورهای منطقه است که سئول به دلیل نقش حیاتی منطقه در امنیت انرژی، تجارت و ثبات منطقه‌ای، آنها را مهم می‌داند.