ضرورت نقش آفرینی اروپا برای امنیت جمعی در منطقه خلیج‌فارس-راهبرد معاصر
نامه مهم نماینده مجلس به سرپرست آموزش و پرورش درباره آیین نامه جنجالی آخرین خبر از اخذ مالیات از مالکان خانه‌های خالی + جزئیان ذوق زدگی وزیر خارجه رژیم صهیونیستی از احیای روابط با سوئد پس از ۷ سال رئیس‌جمهور: متأسفانه بعضی‌ها واردات واکسن را موکول به پذیرش FATF کرده بودند موضع پاشازاده نسبت به مربی استقلال مشخص شد افزایش نگرانی‌ها از وقوع خطرناک جنگ سرد میان آمریکا و چین/ گوترش هشدار داد تکرار ادعا‌های ریاض علیه برنامه هسته‌ای ایران بازگشت ستاره محبوب هواداران به پرسپولیس پرداخت اقساطی قبوض برق + جزئیات و مشمولین جدید‌ترین قیمت طلا و سکه امروز ۲۹ شهریور ۱۴۰۰ آمار کرونا ۲۹ شهریور ۱۴۰۰/ سیر نزولی آمارفوتی‌های کرونا سرپرست صندوق بازنشستگی کشوری انتخاب شد نقشه شوم رمال بد ذات برای زنان شوهر دار+ جزئیات رئیس جدید سازمان حراست کل کشور مشخص شد طالبان علیه پاکستان/ انتقاد شدید از سخنان عمران خان درباره دولت فراگیر افغانستان خودکشی شاهرخ غلامرضاپور صحت دارد؟+ عکس ویدئو نوشت| یک‌نیمه رویایی برای مهدی قایدی اسلامی: آژانس از سیاسی کاری بپرهیزد/ آمریکا همه تحریم‌ها را لغو کند دومین حریف پرسپولیس مشخص شد یارانه جدید از راه رسید +‌جزئیات و مبلغ گروسی: نگرانی درباره برنامه هسته‌ای ایران وجود ندارد بزرگترین مانع اعمال رتبه بندی معلمان چیست؟ / اجرای رتبه بندی به سال بعد موکول شد اعتراف یک نماینده درباره کیفیت خودرو‌های داخلی+ فیلم انهدام چهار مقر گروهک‌های ضدانقلاب در شمال عراق دستور فوری آیت الله رئیسی برای حل مشکلات مالی فرهنگیان و اجرای رتبه بندی معلمان سخنان مهم آیت الله رئیسی درباره اجرای رتبه بندی معلمان و حل مسائل مالی و معیشتی معلمان+ جزئیات بازیگر معروف سینمای ایران راهی افغانستان شد+ عکس مهاجم فوتبال ایران درگذشت+ علت و جزئیات خرید جدید استقلال خارجی و مهاجم است رئیس سازمان حج و زیارت: افزایش سهمیه اعزام استان‌ها برای اربعین وضعیت بورس امروز 29 شهریور 1400 سرلشکر باقری: رژیم صهیونیستی می‌داند در محاصره محور مقاومت تاب ایستادگی ندارد پیام تبریک رهبر انقلاب به تیم ملی والیبال کشورمان آخرین فرصت برای مربی استقلال چگونه به کبد چرب مبتلا نشویم؟ + علائم ابتلا به کبد چرب مراسم عزاداری جاماندگان اربعین با حضور منصور ارضی + جزئیات و زمان برگزاری پرداخت وام ازدواج فرزندان بازنشستگان+ جزئیات و مبلغ داعش زهر خود را به طالبان ریخت سرپرست مجرد خانوار، مشمول وام مستاجران می‌شود؟+ مشمولین جدید اخبار اربعین ۱۴۰۰/حذف وثیقه برای مشمولان متقاضی شرکت در پیاده روی اربعین قرارداد فرهاد مجیدی با استقلال تا کی ادامه دارد؟ دستیار سابق علی دایی سرمربی کنیا شد آخرین اخبار از تبدیل وضعیت کارمندان غیررسمی+ جزئیات رئیس کل سازمان خصوصی سازی مشخص شد یک جدایی دیگر در استقلال تصاویر | پیاده روی اربعین حسینی در مسیر کوفه به کربلا هشدار وزارت خارجه آمریکا درباره تعاملات نفتی لبنان با ایران! افزایش ۳۲ درصدی شهریه مدارس غیر دولتی برای مهر ۱۴۰۰+ جزئیات روایت نماینده مجلس از بن بست در اجرای رتبه بندی معلمان فیلم| نتانیاهو چرت زدن بایدن را مسخره کرد قیمت بنزین در سال آینده چگونه تغییر می‌کند؟ وقوع انفجاری مهیب در سوریه سردار سلامی: فتح عرصه‌های فناوری‌های مدرن، استراتژی مسلم ماست واکسن تزریقی به دانش آموزان چه تفاوتی با بزرگسالان دارد؟ تنش در روابط پاریس لندن/ دیدار وزرای دفاع فرانسه و انگلیس لغو شد علت درگذشت حاج حجت کسری از پیر غلامان نامدار تهران + صوت و فیلم آخرین تصمیمات برای بازگشایی حضوری مدارس زمین لرزه تهران و دماوند را لرزاند قیمت‌های نجومی خانه در تهران، بیشتر از اروپا فیلم| گریه‌های تلخ همسر و دختر علی سلیمانی و روایت درگذشت او تاریخ و ساعت پخش مستند فالکن درباره ترور شهید سلیمانی از شبکه افق واکنش رئیس سازمان سنجش به درخواست ممنوع الخروجی اش+ عکس نحوه دریافت و مشاهده فیش حقوقی مستمری بگیران تامین اجتماعی آغاز فروش بلیت پروازهای اربعین+ جزئیات علت مرگ میثم رضایی متهم ردیف اول پرونده مفتاح خودرو+ توضیحات قوه قضائیه جاماندگان سهام عدالت چگونه تعیین تکلیف می‌شوند؟ ماجرای کلاهبرداری از مردم با تقلید صدای بهرام رادان در اینستاگرام! + فیلم بازتاب عضویت ایران در سازمان همکاری شانگ‌های در رسانه‌های خارجی آمار کرونا ۲۸ شهریور ۱۴۰۰/ ۳۹۱ فوتی جدید و ۶۷۶۵ نفر در شرایط شدید بیماری تاریخ ثبت نام کنکور سراسری، ارشد و دکتری ۱۴۰۱ + جزئیات و زمان برگزاری آزمون ماجرای دستمزد‌های بیت کوینی برخی از سلبریتی‌ها و بازیگران مشهور ابلاغ قانون جهش تولید مسکن+ مالیات یک مییون تومانی مرز مهران باز است؟ طرح مجلس برای لغو تغییر و جابجایی ساعت‌ها+ جزئیات تاکید آیت الله رئیسی بر ایجاد ثبات در بازار «رئیس حوزه ریاست» و «معاون اجرایی» جدید مجلس مشخص شدند رژیم صهیونیستی گنبد آهنین اطراف نوار غزه را فعال کرد پاسخ استرالیا به انتقاد‌های تند و قهر آمیز فرانسه درباره توافق جنجالی هشدار سرلشکر باقری به گروهک‌های تروریستی در عراق از جزئیات سفر امیر عبداللهیان به نیویورک تا واکنش خطیب زاده به گزارش جدید درباره ترور شهید فخری زاده تناقض‌های آشکار در سیاست بایدن درباره جنگ یمن نماهنگ | پیام امید لوح| نشان هویت ملت جانشین رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح مشخص شد توصیه‌های سفیر ایران در بغداد به زائران اربعین حسینی آیت الله رئیسی وارد شهر کولاب شد واکنش تند نماینده مجلس به لباس تیم فوتبال زنان!+ عکس آژانس شتر مجنون است پیاده شوید دیدار و گفتگوی آیت الله رئیسی با نخست وزیر تاجیکستان شرط عجیب عراق برای زائران ایرانی اربعین اخبار اربعین ۱۴۰۰/ چند نفر تاکنون برای سفر اربعین ویزا گرفته اند؟ نماهنگ | مفتخر به سلمان جنجال ویدئوی عجیب مصاحبه با چند دختر و پسر دهه هشتادی طرفدار محمدرضا گلزار + فیلم اینفوگرافیک| مزایا و دستاورد‌های طرح تسهیل صدور مجوز‌های کسب و کار چیست؟ فیلم| بین سطور واکسن وارداتی نماهنگ| نذر عباس ماجرای لغو مجوز صوت و تصویر «روبیکا»+ علت فیلم| انفجار تانکر سوخت در لبنان نماهنگ | عزاداری خالصانه؛ رعایت مومنانه صوت| نوحه پر کشیده هر دل عاشق به سوی کربلا تصاویر| مراسم تشییع و خاکسپاری علی سلیمانی فیلم‌نوشت | ملت حسین به رهبری حسین اطلاع‌نگاشت | آرایش دفاعی جدید در مقابل کرونا سخن‌نگاشت | پیام تلویزیونی درباره وضعیت بیماری کرونا اینفوگرافیک| لیست کابینه پیشنهادی دولت سیزدهم اطلاع‌نگاشت | میان‌داری با شور و شعور حسینی جزئیات تکمیلی نتایج شمارش آرای ریاست جمهوری 1400+ آمار دقیق نتیجه نهایی انتخابات مجلس خبرگان رهبری تهران 1400 نتایج انتخابات شورا‌ی شهر استان تهران ۱۴۰۰+ اسامی آرای آیت الله رئیسی در تهران چقدر بود؟ نتایج انتخابات شورای شهر اراک 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قزوین 1400 نتایج انتخابات شورای شهر کرمانشاه 1400 آمار دقیق انتخابات ریاست جمهوری 1400 به تفکیک استان‌ها+ جدول نتایج انتخابات شورای شهر ایلام 1400 نتایج انتخابات شورای شهر قم 1400 نتایج انتخابات شورای شهر ساری 1400 نتایج انتخابات شورای شهر تبریز ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر سنندج ۱۴۰۰ نتایج انتخابات شورای شهر همدان 1400 نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری 1400/ آیت الله رییسی برنده انتخابات سیزدهم جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
ترجمه گزارش اندیشکده «کارنگی برای صلح بین‌الملل»؛
اتحادیه اروپا باید مسیر دیپلماتیک موجود «مأموریت نظارت دریایی اروپا در تنگه هرمز» (EMASOH) را تقویت کند تا یک گفتگوی منطقه‌ای فراگیر امکان‌پذیر شود. یک نقطه شروع می‌تواند ایجاد منشور خلیج‌فارس در مورد امنیت دریایی باشد، که در آن کشورهای ساحلی اصول اساسی کنوانسیون سازمان ملل در مورد قانون دریا را دوباره تأیید کنند.
کورنلیوس ادباهر؛ پژوهشگر ارشد اندیشکده کارنگی
تاریخ انتشار: پنجشنبه ۰۷ مرداد ۱۴۰۰ - 29 July 2021

ضرورت امنیت جمعی در منطقه خلیج‌فارس

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ تنش در حوزه خلیج‌فارس و مناطق پیرامونی در قالب حملات زمینی و دریایی همچنان ادامه دارد. در همین زمان، به دلیل عقب‌نشینی مستمر ایالات‌متحده از منطقه، بهبود روابط کشورهای عربی با اسرائیل و تعامل جدید آن‌ها با ایران،شاهد تغییر و تحول گسترده در ائتلاف‌سازی‌ها هستیم. در این محیط شکننده؛ اتحادیه اروپا به‌عنوان یک بازیگر قدرتمند در نظر گرفته نمی‌شود؛ اما با این‌وجود از منابع قدرت و نفوذ خاصی برخوردار است. اتحادیه اروپا برای تأمین منافع دولت‌های عضو باید از مکانیزم منطقه‌ای برای امنیت جمعی حمایت و پشتیبانی کند.


پیش‌شرط‌های امنیت جمعی
امنیت جمعی مستلزم درک و فهم متقابل طرفین از نحوه وابستگی امنیتی آن‌هاست. به نقل از چندین کارشناس امنیتی، دولت‌ها باید اذعان کنند که «امنیت جز نگرانی‌های مشترک تمامی کشورهاست». درواقع رژیم ایران بارها از طریق حملات فرضی به کشورهای همسایه نشان داده ، تا زمانی که همه کشورها احساس امنیت نکنند، هیچ کشوری از امنیت برخوردار نیست. برای نمونه می‌توان به حملات پهبادی سال 2019 ایران به تأسیسات نفتی عربستان سعودی در عبقیق و خوریس اشاره کرد. واکنش بسیار محدود ریاض نشانگر قدرت فهم رهبران سعودی است که بهتر است با تهران کنار بیاید تا این‌که از طریق سیاست فشار حداکثری دولت آمریکا تنش ایجاد کند.


امنیت جمعی با دفاع جمعی تفاوت دارد زیرا؛ دفاع جمعی مبتنی بر دشمن مشترک است. اتحاد راهبردی خاورمیانه که از سوی دولت قبلی آمریکا دنبال می‌شد، در دسته دفاع جمعی قرار می‌گیرد ؛ زیرا هدف آن مشخصاً مقابله با ایران بود. چنین اتحادی که اساساً توسط دولت‌های عضو شورای همکاری خلیج‌فارس تشکیل‌شده، تاکنون در دستیابی به اهداف خود موفق نبوده است. این امر نه‌تنها به دلیل عدم تمایل ایالات‌متحده برای تعهد به سبک ناتو در مورد امنیت کشورهای عربی بلکه به اختلافات داخلی این کشورها در مورد تهدید نهایی امنیتی برمی‌گردد. برای برخی، بزرگ‌ترین خطر، دولت شیعه توسعه‌طلب در آن‌سوی خلیج‌فارس است؛ درحالی‌که برای برخی دیگر ، پادشاهی‌های سلطه‌گر اهل سنت می‌باشد.


پیش‌شرط دوم امنیت جمعی « خودآگاهی کشورها از عضویت در یک گروه منطقه‌ای» است. در خلیج‌فارس ، آب و مذهب به همان اندازه که کشورهای ساحلی را از هم جدا می‌کند، می‌تواند وحدت‌بخش باشد. درحالی‌که ایران و عربستان سعودی آرزوی هژمونی منطقه ای را دارند، اما آن‌ها از اختلافات مذهبی رنج می‌برند. این وضعیت با حضور گروه‌های نیابتی نظامی ایران در سراسر منطقه نمایان می‌شود.


علاوه بر این، با توجه به نظام‌های سیاسی متضاد طرفین، (سلطنت سعودی در مقابل جمهوری تئوکراتیک ایران)، این رقابت در پس‌زمینه سوءظن متقابل توطئه برای تغییر رژیم ایفای نقش می‌کند. برای تأمین امنیت جمعی، باید چنین اختلافاتی حل‌وفصل شوند. صرف‌نظر از فقدان آگاهی منطقه‌ای ریاض و تهران، تمرکز بر خلیج‌فارس به‌عنوان یک عرصه ژئوپلیتیک بسیار مهم است؛ زیرا کانون درگیری‌ها در طی سال‌های اخیر به این منطقه منتقل‌شده است. بنابراین فرضیه وجود یک نظم منطقه‌ای که توسط شش کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس با ایران و عراق تشکیل‌شده، به دولت‌ها کمک می‌کند تا بپذیرند که هیچ کشوری مشکل اصلی نیست، بلکه باید بخشی از راه‌حل باشد. (یمن، که با خلیج‌فارس هم‌مرز نیست اکنون به صحنه یک جنگ نیابتی خونین تبدیل‌شده ، به‌احتمال‌زیاد به‌عنوان موضوع مذاکرات امنیتی آغاز می‌شود که ممکن است درنهایت به یک ترتیبات امنیتی منجر شود).


بنابراین هیچ برنامه‌ای برای این‌که نظام امنیت جمعی چگونه باید باشد، وجود ندارد. درست است که روش‌های مستقیمی مانند مشاوره و پروتکل وجود دارد؛ اما ایجاد این نوع سیستم باید منحصر به چارچوب خاص آن باشد. بنابراین هرگونه توافق امنیتی برای منطقه معادل سازمان امنیت و همکاری اروپا نخواهد بود؛ بلکه توافق در مورد تنش‌زدایی و اعتمادسازی در یک پروسه باز است که می‌تواند به‌نوعی نهادینه‌سازی منجر شود. مهم‌تر از همه، چنین ابتکاری باید از طرف کشورهای مربوطه باشد و سپس از حمایت و ضمانت‌های قدرت‌های خارجی برخوردار شود.

 

امنیت دریایی و ایمنی هسته‌ای

دو حوزه امنیت دریایی و ایمنی هسته‌ای می‌تواند زمینه همکاری گام‌به‌گام را فراهم کند. مورد اول در تقاطع منافع تجاری ، امنیتی و سیاسی است و طی سال‌ها به‌عنوان متغیر مهم در خلیج‌فارس شناخته‌شده است. این اصطلاح شامل حوزه تعیین مرزها و مناطق اقتصادی انحصاری، ارتباطات دریایی و معابر حمل‌ونقل گرفته تا نگرانی‌های زیست‌محیطی و اثرات تغییر اقلیم است. این بدان معنا است که کشورهای حوزه خلیج‌فارس قبل از همکاری در مسائل امنیتی مانند امور نظامی، زمینه‌های زیادی برای همکاری غیرامنیتی دارند. مهم این است که طرح‌های همکاری از قبل ایجادشده است. در ژوئیه 2019، در اوج تنش‌ها در آب‌های منطقه، یک هیئت رسمی امارات متحده عربی برای بحث در مورد «همکاری مرز دریایی و جریان ترافیک حمل‌ونقل» به تهران سفر کرد. این دیدار پس از حمله یا توقیف نفت‌کش‌ها صورت گرفت که احتمالاً توسط ایران انجام شد و منجر به افزایش قیمت نفت و حق بیمه حمل‌ونقل گردید. این رویداد باعث استقرار دو مأموریت بین‌المللی در منطقه شد. در ابتدا، ایالات‌متحده با عملیات سِنتینِل (Sentinel) برای محافظت از کشتی‌های تجاری در خلیج‌فارس، سازه بین‌المللی امنیت دریایی (IMSC) را ایجاد کرد. برای این مأموریت، واشنگتن از بحرین (محل استقرار ناوگان پنجم ایالات‌متحده)، عربستان سعودی و امارات و همچنین استرالیا و انگلستان پشتیبانی کرد.


دوم، به دلیل اختلافات دولت‌های فرا آتلانتیک در قبال ایران، اعضای اتحادیه اروپا از عضویت در سازه بین‌المللی امنیت دریایی امتناع ورزیده و ابتکار عمل خود را با عنوان « مأموریت نظارت دریایی اروپا در تنگه هرمز» (EMASOH) آغاز کردند. درحالی‌که این عملیات دریایی به‌طور مستقل توسط کشورهای عضو شرکت‌کننده سازمان‌دهی می‌شود ، اتحادیه اروپا به‌عنوان یک کل می‌تواند از یک استراتژی امنیت دریایی استفاده کند که به سال 2014 برمی‌گردد. با توجه به اینکه این سند به‌طور خاص از اتحادیه خواسته است «پاسخ‌های منطقه‌ای به امنیت دریایی» را تقویت کند. بنابراین اتحادیه اروپا برای فعال شدن در خلیج‌فارس به دستور کار دیگری احتیاج ندارد.


به‌این‌ترتیب، اتحادیه اروپا می‌تواند به فعالیت طولانی‌مدت خود در حوزه ایمنی هسته‌ای ادامه دهد. با فعال بودن برنامه‌های انرژی اتمی در دو کشور ساحلی - ایران و امارات متحده عربی، این امر به‌زودی در عربستان سعودی اجرا می‌شود. پرونده هسته‌ای که در دو دهه گذشته فقط بر روی ایران تمرکز کرده است ، به یک موضوع منطقه‌ای تبدیل‌شده است. ازاین‌رو سیاست‌گذاری‌ها باید جنبه منطقه‌ای داشته باشد و ایمنی هسته‌ای حوزه خوبی برای شروع است. این امر به دلیل خسارات و آسیب‌های جمعی است که هر حادثه‌ای به بار خواهد آورد: نیروگاه برق بوشهر ایران به پایتخت‌های عربی نزدیک‌تر است تا تهران. یا نیروگاه هسته‌ای براکه امارات متحده عربی فاصله نزدیکی با دوحه، بحرین و بندر دمام عربستان سعودی دارد.


بنابراین تلاش برای توسعه فعالیت‌های هسته‌ای باعث افزایش نگرانی شده است. امارات متحده عربی از راکتورهای ساخته‌شده در کره جنوبی استفاده می‌کند و محدودیت‌های شناخته‌شده بین‌المللی را مانند قابلیت‌های غنی‌سازی و بازفراآوری را پذیرفته است. اما ریاض علناً بیان کرده که با این محدودیت‌ها موافقت نخواهد کرد. به نظر می‌رسد که مقامات سعودی به دنبال بعد استراتژیک اهداف هسته‌ای هستند: دستیابی و کسب امتیازات بین‌المللی برای عدم عبور از آستانه تولید بمب اتم. از این نظر، برنامه اتمی موجود ایران و سعودی چالش‌های مشابهی دارد که باید در سطح منطقه حل‌وفصل شود. عربستان سعودی متحد نزدیک ایالات‌متحده است اما برنامه موشکی خود را با حمایت و پشتیبانی چین آغاز کرده و از ورود به استاندارد طلای منع اشاعه (تکثیر) سلاح‌های اتمی خودداری می‌کند. بدون تردید ولیعهد سعودی تهدید کرد که اگر ایران به سمت سلاح اتمی حرکت کند، کشور در سریع‌ترین زمان از آن پیروی خواهد کرد. بنابراین تأمین امنیت تنها در سطح منطقه‌ای قابل‌دستیابی است.


زمینه و چارچوب در منطقه خاورمیانه در حال تغییر و تحول است و به همین دلیل اتحادیه اروپا و ایالات‌متحده باید برای شروع یک ابتکار منطقه‌ای آماده شوند. توافق‌نامه ابراهیم 2020م. ممکن است در وهله نخست علیه ایران باشد؛ اما درواقع محصول عقب‌نشینی ایالات‌متحده از منطقه می‌باشد. در پی حملات سال 2019م. عربستان سعودی و امارات متحده عربی از حمایت و پشتیبانی محسوس واشنگتن برخوردار نشد و این امر موجب شد تا دو کشور در جستجوی یک متحد قدرتمند (اسرائیل) برآیند؛ درحالی‌که برای جلوگیری از جنگ، تمایل آشکاری برای تنش‌زدایی با تهران دارند.

 

مذاکرات ایران و عربستان سعودی که از اوایل 2021م. در عراق برگزار شد، واکنشی به تعهدات جو بایدن بود که از همان ابتدای قدرت‌یابی متعهد شد تا لحن انتقادی‌تری نسبت به ریاض اتخاذ کند. اکنون‌که اسرائیل دوران جدیدی را پس از سرنگونی بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر سابق آغاز می‌کند و گفتگوها در وین با هدف احیای توافق هسته ای 2015 ادامه دارد، بازیگران منطقه‌ای در مورد چگونگی سازمان‌دهی امنیت منطقه‌ای با همكاری بیشتری تأمل کرده‌اند. حسن روحانی رئیس‌جمهور کنونی ایران، طرح صلح هرمز را در سال 2019م ارائه داد و این طرح خواستار گفتگوی گسترده منطقه‌ای در مورد موضوعاتی مانند امنیت انرژی، آزادی دریانوردی و انتقال آزادانه نفت و سایر منابع شد. این پروژه با استقبال خوبی از سوی کویت، عمان و قطر روبرو شد، درحالی‌که بحرین ، عربستان سعودی و امارات همچنان در این موردتردید داشتند.


پیشنهاد ایران مبتنی بر مفاهیم قبلی روسیه در مورد امنیت جمعی خلیج‌فارس بود. ازنظر مسکو ، پیشنهاد نظام منطقه‌ای برای مقابله با نگرانی‌های مشترک مانند تروریسم، افراط‌گرایی و امنیت انرژی قابل‌تعریف است و این امر به مسکو این امکان را می‌دهد تا بدون اینکه خود را به‌عنوان یک قدرت خارجی تحمیل کند، میان کشورهای شریک میانجیگری کند. مسکو در سال 2020 رسماً مفهوم امنیتی خود را برای منطقه خلیج‌فارس به شورای امنیت سازمان ملل ارائه کرد و به همین ترتیب بر پایبندی به قوانین بین‌المللی ، منشور سازمان ملل و قطعنامه‌های شورای امنیت تأکید کرد. به‌طور مشخص، در مورد امنیت دریایی ، اتحادیه اروپا باید مسیر دیپلماتیک موجود« مأموریت نظارت دریایی اروپا در تنگه هرمز» (EMASOH) را تقویت کند تا یک گفتگوی منطقه‌ای فراگیر امکان‌پذیر شود. یک نقطه شروع می‌تواند ایجاد منشور خلیج‌فارس در مورد امنیت دریایی باشد ، که در آن کشورهای ساحلی اصول اساسی کنوانسیون سازمان ملل در مورد قانون دریا را دوباره تأیید کنند. صد و شصت‌وهشت کشور ازجمله بحرین، عراق، کویت، عمان، قطر و عربستان سعودی، این توافق‌نامه بین‌المللی را در مورد حقوق و مسئولیت‌های کشورها در رابطه با استفاده از اقیانوس‌های جهان اعمال می‌کنند. تنها دو کشور ایران و امارات این کنوانسیون را امضا کرده‌اند؛ اما تصویب نکرده‌اند.


آغاز مذاکرات در مورد چگونگی بکار بردن چنین اصول شناخته‌شده‌ای باید منجر به گفتگوی گسترده‌تری درباره موضوعات مرتبط با امنیت دریایی شود. علاوه بر این، اروپایی‌ها باید تلاش کنند« مأموریت نظارت دریایی اروپا در تنگه هرمز» (EMASOH) را به یک عملیات مناسب اتحادیه اروپا تبدیل کنند، که این امر سهم بیشتری از بروکسل در امور منطقه را به دست می‌آورد. انگلستان و همچنین کشورهایی مانند هند، ژاپن و کره جنوبی، از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان نفت که به عبور نفت‌کش‌ها از تنگه هرمز اطمینان دارند، می‌توانند در عملیات اروپا شرکت کنند.


نویسنده در بخش پایانی یادداشت می‌نویسد: نخستین قدم عملی؛ عضویت تهران به کنوانسیون ایمنی هسته‌ای است. یكی از مسیرهای كاهش تنش و مدیریت بی‌اعتمادی، آغاز گفتگو درباره امنیت دریایی و ایمنی هسته‌ای می‌باشد. با کاوش در اصول هدایت روابط منطقه‌ای در زمینه های کمتر سیاسی، کشورهای همسایه می توانند در طولانی‌مدت، سازوکارهایی را که مناسب نگرانی‌های خود می‌دانند، ایجاد کند. اتحادیه اروپا برای شروع موضوعات عملی که می‌تواند فواید ملموس فوری را برای همه طرف‌های ذی‌ربط فراهم کند، در موقعیت و جایگاه خوبی قرار دارد.

 

 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربیننده ترین اخبار
مسابقات والیبال قهرمانی آسیا؛ / ۱ روز پیش

ساعت و زمان بازی والیبال ایران و ژاپن در قهرمانی آسیا