لزوم پایبندی بانک مرکزی به تعهدات خود در قانون چک

حجت الاسلام «حسن شجاعی» روز شنبه درباره قانون جدید چک به خبرنگاران گفت: از سال ۱۳۹۷ که قانون جدید چک تصویب شد تاکنون بخش های مختلفی از این قانون به مرور زمان اجرایی شده و اثرات مثبتی در فضای معاملات با چک داشته است. برای مثال چک های برگشتی به مبادله شده بعد از اجرای قانون نسبت به قبل از آن کاهش قابل توجهی داشته است.

رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی افزود: آمارهای بانک مرکزی نشان می دهد که حتی از ابتدای سال ۱۴۰۰ که دسته چک های جدید بنفش رنگ صیادی بین مردم توزیع و ثبت و تایید آنها در سامانه صیاد بانک مرکزی الزامی شد، نسبت چک های برگشتی به مبادله شده در این دسته چک های جدید نیز کمتر از نسبت چک های برگشتی به مبادله شده در دسته چک های قدیمی است. بنابراین، قانون جدید چک تاکنون توانسته از تلاطم ها و نااطمینانی های معامله با چک بکاهد.

وی با بیان اینکه از اواخر سال ۱۳۹۸ به دلیل شرایط کرونایی باعث رکود در معاملات شده و احتمال وصول شدن چک ها نیز را کم می کرد، عنوان کرد: کمیسیون اصل ۹۰ در آبان ماه جلسه ای با حضور رییس بانک مرکزی ترتیب داد تا پیرامون حل مشکلات اجرایی قانون جدید چک تصمیم گیری شود. در این جلسه مقرر شد تا تمامی بانک ها اطلاع رسانی پیامکی به گیرنده چک پس از ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد توسط صادرکننده و همچنین امکان ثبت و تایید چک در سامانه صیاد از طرق خودپردازها و پیامک را تا پایان دی ماه ۱۴۰۰ فراهم کنند.

شجاعی افزود: به رغم اتمام موعد مقرر، مورد نخست از سوی هیچ بانکی تاکنون اجرایی نشده و مورد دوم تنها توسط چند بانک اجرایی شده و سایر بانک ها همچنان در ارائه این خدمت و تسهیل دسترسی به سامانه صیاد جهت ثبت و تایید چک به خصوص برای کسانی که به گوشی هوشمند و اینترنت دسترسی ندارند همکاری لازم را ندارند که این نیازمند پیگیری جدی بانک مرکزی است.

وی با تاکید بر اهمیت ثبت چک به واسطه پیامک و خودپرداز در سامانه صیاد بیان کرد: روند استفاده از چک های جدید بنفش رنگ در بازار رو به افزایش است. در نتیجه برای جلوگیری از سرگردانی مردم باید هر چه سریع تر روش های مختلفی که برای ثبت چک در سامانه صیاد مورد توافق بوده، عملیاتی شود. البته بانک ها باید در بحث آموزش و اطلاع رسانی عمومی قوانین و مقررات جدید چک نیز پیش قدم شوند تا مردم چک ثبت نشده در سامانه صیاد دریافت نکنند.  

رییس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در رابطه با تکالیفی از قانون جدید چک که هنوز اجرایی نشده است، گفت: در جلسه کمیسیون اصل ۹۰ مقرر شد که برخی تکالیف قانون جدید چک که هنوز اجرایی نشده نیز تا پایان سال اجرایی شوند؛ از جمله این موارد، ایجاد امکان ثبت و تایید چک بابت تضمین و وثیقه در سامانه صیاد است.

شجاعی افزود: تکالیف دیگری که مقرر شد تا پایان سال اجرایی شوند شامل ماده ۵ مکرر قانون جدید چک، یعنی اعمال مسدودی موجودی حساب صادرکننده چک برگشتی به میزان کسری مبلغ چک در سایر بانک ها و موسسات مالی و همچنین تبصره ۲ ماده ۶، یعنی ایجاد امکان صدور چک موردی است.

وی در مورد سایر تکالیف اجرا نشده قانون جدید چک گفت: در حال حاضر افراد می توانند سابقه معاملاتی صادرکننده را به وسیله رنگ بندی موجود در سامانه صیاد بانک مرکزی مشاهده کنند، اما این اطلاعات شامل همه مواردی که در قانون بیان شده نیست. طبق ماده ۲۱ مکرر قانون جدید چک، اطلاعات کامل جهت ارائه به ذی نفع چک جهت استعلام سوابق صادرکننده، شامل سقف مجاز صادرکننده برای صدور چک، سوابق چک برگشتی در سه سال قبل و تعهدات جاری است که سامانه صیاد باید به گیرنده چک ارائه دهد.

رییس کمیسیون اصل ۹۰ ضمن اشاره به نزدیک بودن پایان مهلت بانک مرکزی در اجرای تکالیف قانون جدید چک عنوان کرد: هر چند در جلسه آخر با رییس بانک مرکزی زمانبندی برای اجرای کامل قانون جدید چک صورت گرفت، اما همچنان شبکه بانکی در اجرای قانون کم‌کاری می کنند. اجرای مصوبات جلسه آخر کمیسیون اصل ۹۰ مجلس با مسوولان بانک مرکزی تا قبل از پایان موعد مقرر، یعنی تا پایان امسال، ضروری است. در غیر این صورت مجلس از ابزارهای نظارتی و انضباطی خود برای برخورد با خاطیان استفاده خواهد کرد./مشرق