رسوایی «اوکراین گیت»/ ترامپ در چه شرایطی استیضاح و برکنار می شود؟

به گزارش راهبرد معاصر؛ به دنبال افشاگری یک مأمور مخفی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا با هدف بی‌اعتبار کردن «جو بایدن» رقیب بالقوه‌اش در انتخابات ۲۰۲۰، از  زلنسکی،همتای اوکراینی خود خواسته پرونده قضایی علیه هلدینگ «بریسما» را که «هانتر بایدن» پسر جو بایدن عضو هیأت مدیره آن است، پیش ببرد.

هرچند ترامپ این موضوع را رد می‌کند، اما ظاهرا ترامپ برای تحت فشار قرار دادن کی‌یف، کمک‌های نظامی 400 میلیون دلاری آمریکا به اوکراین را تعلیق کرده و تنها زمانی با پرداخت این کمک‌ها موافقت کرده است که زلنسکی به او اطمینان داده دادستان کل اوکراین پرونده بریسما را پیش می‌برد. همچنین براساس آنچه در رسانه ها منتشر شده است، ترامپ از زلنسکی خواسته برای دسترسی به سرور ایمیل‌های حزب دموکرات به او کمک کند. به دنبال این اتفاقات اکنون رئیس جمهور آمریکا متهم است از اختیارات رئیس‌جمهور و روابط خارجی آمریکا سوء استفاده کرده و منافع ملی کشورش را به خطر انداخته است.

در همین راستا، این روزها صحبت های جدی از استیضاح ترامپ از کنگره آمریکا به گوش می رسد. نانسی پلوسی، رئیس دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا سه‌شنبه گذشته(2 مهرماه) طرح انجام تحقیقات در موضوع استیضاح دونالد ترامپ را کلید زد. همچنین بیش از ۳۰۰ نفر از دیپلمات‌ها و مقامات امنیتی پیشین ایالات متحده آمریکا روز جمعه ۵ مهر با صدور بیانیه‌ای، از تحقیقات کنگره در موضوع ضرورت استیضاح دونالد ترامپ، رئیس جمهوری ایالات متحده حمایت کردند.

در چه صورتی ترامپ استیضاح و برکنار می شود؟

قانون اساسی آمریکا سه جرم مشخص کرده است که به موجب آن هر مقام فدرال از جمله رئیس جمهور را می‌توان استیضاح کرد. دو جرم اول، خیانت و رشوه تقریبا واضح است خیانت به معنای کمک به دشمنان آمریکا و رشوه به معنای قبول پول یا هدیه در قبال لطف سیاسی است. اما تعریف جرم یا بزه عام دشوار است.معنای آن خطای جدی علیه جمهوریت و نقض عمده اعتماد است. روند استیضاح از مجلس نمایندگان آغاز می‌شود. هر نماینده می‌تواند قطعنامه استیضاح را امضا کند. اما این درخواست باید به تصویب اکثریت کمیته قضایی مجلس برسد. بعد از آن کل مجلس نمایندگان درباره انجام استیضاح رای می‌دهند. اگر اکثرا موافق باشند. رئیس جمهور رسما استیضاح می‌شود. اما لزوما به معنی از دست رفتن ریاست جمهوری نیست. این تصمیم در مجلس سنا گرفته می‌شود. سناتورها در واقع هیات منصفه هستند. آنها دلایل دو طرف را می‌شنوند و اگر ۶۷ نفر رای به محکومیت بدهند رئیس جمهور برکنار می شود.

سابقه استیضاح روسای جمهور آمریکا

آندرو جانسون اولین رئیس جمهوری (1875 ـ 1808) است که برای عزلش اقدام شد. وی یک دمکرات بود که با کنگره تحت کنترل جمهوری‌خواهان اختلاف پیدا کرد. کنگره او را به علت برکناری وزیر جنگ به دنبال جنگ داخلی به قانون‌شکنی متهم کرد. مجلس نمایندگان از او سلب اعتماد کرد؛ اما در مجلس سنا تنها با اختلاف یک رای توانست به کار خود ادامه دهد و عزل نشد.

ریچارد نیکسون 37 امین رئیس جمهور از حزب جمهوری دومین نفری است که پرونده واترگیت تلاش‌ها برای عزلش را کلید زد؛ اما در نهایت در سال 1974 و سه سال قبل از پایان دور دوم ریاست جمهوری‌اش مجبور به استعفا شد. وی به دست داشتن در جاسوسی عناصر حزب جمهوری‌خواه از دفتر اصلی حزب دمکرات در واشنگتن متهم شد. واترگیت معروف‌ترین رسوایی سیاسی در تاریخ آمریکاست.

سومین رئیس جمهور آمریکا نیز که هدف عزل قرار گرفت، بیل کلینتون ازحزب دمکرات است که در پرونده رسوایی جنسی متهم به سوگند دروغ و قانون‌گریزی شد. مجلس نمایندگان در دسامبر 1998 حکم به عزلش داد ولی در نهایت مجلس سنا او را در فوریه 1999 تبرئه کرد.

براین اساس هیچ یک از روسای جمهور آمریکا تا کنون با استیضاح برکنار نشدند.

سرانجام استیضاح ترامپ چه خواهد شد؟

آنچه مشخص است براساس ترکیب و تعداد نمایندگان جمهوری خواه در سنا، برکناری ترامپ از قدرت بعید به نظر می رسد. ولی کلید خوردن پرونده استیضاح ترامپ در کنگره آمریکا می تواند چالشی سخت برای ترامپ در فاصله چندماه مانده به انتخابات ریاست جمهوری 2020 باشد به گونه ای که، آینده سیاسی رئیس جمهور فعلی آمریکا را تحت الشعاع قرار دهد.