گزارش «فایننشال تایمز»؛

شوک امارات به اوپک

اقدام امارات در خروج از اوپک ضربه‌ سختی به عربستان به‌عنوان سرکرده این کارتل نفتی وارد می‌کند.

اندیشکده‌های خارجی

تاریخ انتشار: پنجشنبه ۱۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ - 30 April 2026

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ امارات متحده عربی اکنون سومین تولیدکننده بزرگ نفت اوپک است. این کشور می‌خواهد بعد از پایان بحران فعلی، بدون محدودیت سهمیه‌بندی اوپک، نفت خود را تولید کند. کارشناسان اقتصادی ریشه اصلی این اقدام را در اختلافات راهبردی دیرینه ابوظبی با ریاض، به ویژه بر سر نظام سهمیه‌بندی تولید می‌دانند.

صادرات نفت خلیج‌فارس همچنان تحت تأثیر اختلال در تنگه هرمز است

در حالی که عربستان سعودی به عنوان رئیس عملی اوپک بر حفظ قیمت‌های بالای نفت (۸۰ تا ۹۰ دلار) به‌وسیله مدیریت عرضه اصرار دارد، امارات متحده عربی که سرمایه‌گذاری‌های کلانی برای افزایش ظرفیت تولید خود تا ۵ میلیون بشکه در روز انجام داده، خواهان سهمیه بیشتر و قیمت‌های پایین‌تر (حدود ۵۰ دلار) است تا بتواند بازده سرمایه‌گذاری‌های خود را سریع‌تر محقق کند. تضاد منافع که مدت‌ها پشت پرده باقی مانده بود، اکنون با خروج امارات از ائتلاف، آشکارا به جهان اعلام شده است.

چالش‌های جدی خروج امارات از اوپک

بانک HSBC در یادداشت تحقیقاتی خود تأکید کرد، انصراف امارات متحده عربی از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و ائتلاف وسیع‌تر اوپک‌پلاس در کوتاه‌مدت بازارهای نفتی را دچار شوک نمی‌کند، اما در بلندمدت چالش‌هایی جدی برای این ائتلاف ایجاد خواهد کرد.

در این تحلیل تصریح شده است، در کوتاه‌مدت تغییر محسوسی در عرضه جهانی نفت رخ نمی‌دهد؛ چون صادرات نفت خلیج‌فارس همچنان تحت تأثیر اختلال در تنگه هرمز است. از اواخر بهمن ماه سال گذشته، عملاً تردد در این آبراه راهبردی مختل شده است و بنادر جنوبی ایران نیز در محاصره دریایی قرار دارند.

امارات تا زمانی که راه‌های دریایی باز نشده، قادر به افزایش چشمگیر تولید نیست. خط لوله ابوظبی که امکان دور زدن تنگه هرمز و صادرات نفت از بندر فجیره را فراهم می‌کند، ظرفیتی حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز دارد و هم‌اکنون نیز عملاً با حداکثر توان خود کار می‌کند.

خروج از اوپک، راهبرد جدید امارات

کارشناسان حوزه نفت معتقدند، اوپک پلاس پس از خروج امارات متحده عربی تا زمانی که مورد علاقه روسیه و عربستان سعودی باشد وجود خواهد داشت. اوپک یکی از معدود بسترهای باقی مانده برای گفت‌وگو بین کشورهای خاورمیانه و ایران است.

اوپک به عربستان سعودی متکی و بستری مهم برای گفت‌وگو بین کشورهای خلیج‌فارس و ایران است. مدیر ارتباطات راهبردی وزارت امور خارجه امارات گفت، تصمیم ابوظبی راهبردی و مبتنی بر چشم‌انداز اقتصادی بلندمدت است.

یکی از اهداف پنهان اما کلیدی امارات از خروج اوپک، تلاش برای افزایش تولید و در نتیجه کاهش قیمت جهانی نفت است. ابوظبی امید دارد با پایین آمدن قیمت نفت، هم به رقبای تجاری خود (ازجمله عربستان) فشار آورد و هم سهم بیشتری از بازار را به خود اختصاص دهد. با وجود این، چند عامل مهم این راهبرد را با شکست مواجه خواهد کرد:

نخست، طبق داده‌های موجود، میانگین سبد نفتی اوپک در مارس به ۱۱۶.۳۶ دلار در هر بشکه رسید و خام برنت نیز حدود ۹۹.۶۰ دلار معامله می‌شود. این قیمت‌ها به دلیل اختلالات ژئوپلیتیکی ازجمله بسته شدن عملی تنگه هرمز و محاصره آمریکایی بنادر ایران در سطح بالایی تثبیت شده است.

تا زمانی که تنگه هرمز (که محل عبور یک‌سوم نفت دریایی جهان است) ناآرام باقی بماند، هیچ کشوری ازجمله امارات متحده عربی نمی‌تواند با افزایش تولید خود، قیمت‌ها را به میزان دلخواهش کاهش دهد.

تأثیر تصمیم امارات امکان دارد در کوتاه‌مدت به دلیل محدودیت‌های لجستیکی فعلی در منطقه خلیج فارس، به ویژه در تنگه هرمز محدود بماند

دوم، ظرفیت واقعی امارات برای افزایش تولید بی‌حد و حصر نیست. طبق گزارش ماه آوریل اوپک، تولید واقعی امارات متحده عربی در مارس ۲۰۲۶ به تنها ۱.۹۰۸ میلیون بشکه در روز سقوط کرده بود (به دلیل اختلالات منطقه‌ای)، در حالی که این کشور ادعای ظرفیت ۴.۸۵ میلیون بشکه‌ای دارد. به عبارت دیگر، شکاف معناداری بین حرف و عمل امارات وجود دارد و حتی اگر ابوظبی بخواهد، به دلیل محدودیت‌های لجستیکی ناشی از جنگ و ناامنی در خلیج فارس، قادر به تحقق اهداف تولیدی خود نیست.

سوم، کارشناسان تأکید دارند، اثر تصمیم امارات متحده عربی بر بازار فعلاً محدود است. تأثیر تصمیم امارات امکان دارد در کوتاه‌مدت به دلیل محدودیت‌های لجستیکی فعلی در منطقه خلیج فارس، به ویژه در تنگه هرمز محدود بماند و در حال حاضر تأثیر زیادی بر بازار نخواهد گذاشت.

کلمات کلیدی: امارات تنگه هرمز اوپک عربستان نفت