فرامتن پروژه دریایی ترامپ چه بود؟

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ بیشتر ناظران و تحلیلگران مسائل راهبردی اجماع دارند که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا در پرونده ماجراجویی علیه ایران در باتلاقی بزرگ گرفتار شده است. به بیان ساده‌تر، وی نه راه پس دارد و نه پیش و همین موضوع به شدت وی را کلافه کرده است. جالب اینکه برخی نشریات غربی و حتی صهیونیستی اقرار می کنند ترامپ به شدت از تسلیم نشدن ایران آشفته و عصبانی است. 

تهران هشدار داد هرگونه عبور و مرور از تنگه هرمز صرفاً بایستی از مناطقی انجام شود که ایران آن‌ها را تعیین می کند

واقعیت اینکه همچنان فضای تنش و درگیری میان ایران و آمریکا به ویژه در دوره سکوت صحنه نبرد برقرار است. در این راستا ترامپ که کاملاً از تسلط ایران بر تنگه هرمز به ستوه آمده، به تازگی اقدام به ارائه ابتکاری موسوم به «پروژه آزادی» کرد. طرحی که محور اصلی آن خروج امن کشتی‌های گرفتار شده در خلیج‌فارس از سوی آمریکا و از کریدور دریایی مد نظر این کشور است. 

این موضوع بلافاصله با واکنش قاطع ایران مواجه شد و تهران هشدار داد هرگونه عبور و مرور از تنگه هرمز صرفاً بایستی از مناطقی انجام شود که ایران آن‌ها را تعیین می کند و هر موضوعی جز این، موجب خواهد شد تا عاقبت ناخوشایندی برای کشتی های متخلف ایجاد شود. حتی گزارش های رسمی تأیید کرده اند چند کشتی متخلف نیز هدف حملات ایران قرار گرفتند.

در این رابطه به نظر می‌آید رئیس جمهور آمریکا از طرح جدید خود به طور خاص چهار دستورکار محوری در ذهن دارد:

نخست، اینکه ترامپ تسلط ایران بر تنگه هرمز و کنترل جریان انرژی و عبور و مرور از این منطقه را ضربه مهلک به اعتبار خود و کارت بازی مهم در دستان ایران ارزیابی می کند. از این رو، هر کاری می کند تا شاید بتواند این اهرم قدرت را از ایران بگیرد. 

درست به همین دلیل، به نظر می‌آید وی با ابتکار جدید خود سعی دارد تا اراده ایران را در آب های خلیج‌فارس و تنگه هرمز محک بزند. لفاظی های تهدید آمیز ترامپ نیز در واقع باید در همین چارچوب ادراک شود. پاسخهای قاطع ایران نشان داده که کشورمان در حراست از منافع خود کاملاً مصمم است. از یاد نبریم جنگ هنوز خاتمه نیافته است و در وضعیت توقف جنگ هستیم. پیروز نهایی نبرد آن طرفی است که اراده قاطع‌تری دارد. 

دوج، اینکه ترامپ می خواهد به افکار عمومی جهان و سران کشورهای مختلف دنیا این پیام را برساند که هنوز در معادله ایران ابتکار عمل دارد. از یاد نبریم ترامپ به زودی باید راهی دیدار با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین شود. اینکه وی در پرونده ایران هیچ دستاوردی ندارد موضوع بسیار بغرنجی برای رئیس جمهور آمریکاست و نوعی شرمساری را برای وی به ذهن متبادر می کند. 

ترامپ همیشه مدعی اکنون در موضوع ایران در شکست و سرخوردگی محض قرار دارد و از منظر اعتباری به رئیس‌جمهور آمریکا خسارت های زیادی وارد شده است. ابتکارهایی نظیر پروژه آزادی ترامپ سعی دارند تا حدی اعتبار از دست رفته و ادعایی وی را احیا کنند. 

سوم، اینکه ترامپ نگاهی ویژه به اثرگذاری بازارهای انرژی نیز دارد. قیمت انرژی به‌تازگی مدام صعودی بوده است و رئیس‌جمهور آمریکا هرکاری کرده تا شاید بتواند آن را پایین نگه دارد. با وجود این، چنین نشده و تبعات سنگین سیاسی و اقتصادی آن برای آمریکا و جهان روز به روز در حال نمایان شدن است. 

در این وضعیت، ترامپ با طرح‌هایی سعی دارد به بازار انرژی سیگنال مثبت بفرستد و اگر ممکن باشد قیمت نفت را پایین بیاورد. موضوعی که با واکنش قاطع ایران خیلی زود شکست خورد و شاهد بودیم قیمت نفت دوباره به بالای 120 دلار در هر بشکه افزایش یافت. 

ترامپ یا باید جنگ افروزی مجدد علیه ایران و شکست سنگین تر را بپذیرد، یا به توافقی خیلی بد برای آمریکا تن بدهد

چهارم، اینکه ترامپ می خواهد به دولت های عربی حاشیه خلیج فارس نیز قوت قلب بدهد و بگوید آمریکا به عنوان اصلی‌ترین شریک امنیتی آن‌ها در صحنه حضور دارد و می تواند با ابتکارهای خاص، آن‌ها را نجات دهد. با وجود این، مشکل ترامپ این است هر بار دست به کاری می زند، وضعیت خود و شراکت امنیتی و راهبردی کشورش با دولت های عربی حاشیه خلیج‌فارس را بدتر از قبل می کند. 

مجموع این موارد واقعیتی را فریاد می زنند و آن هم اینکه ترامپ یا باید جنگ افروزی مجدد علیه ایران و شکست سنگین تر را بپذیرد، یا به توافقی خیلی بد برای آمریکا تن بدهد. به هر حال ایران دست بالا دارد و اینکه امتیازات بیشتری طلب کند کاملاً طبیعی است.