دستاوردهای احتمالی ایران در توافق بر سر رفع تحریم ها

به گزارش «راهبرد معاصر»؛ در روزهای اخیر توافق بر سر بازگشت آمریکا به برجام به موضوع داغی در محافل سیاسی دنیا بدل شده و توجه بیشتر رسانه‌های بین‌المللی را به خود جلب کرده است تا جایی که بسیاری از نزدیک بودن آن خبر می‌دهند.

در این شرایط، اروپایی‌ها که در تنگنای بین‌المللی در زمینه انرژی هستند، به بازیگر اصلی گرداننده صحنه پیشرفت مذاکرات وین برای احیای توافق بدل شده اند و در آخرین گام، بسته جدیدی را برای خروج فضای مذاکرات از بن‌بست پیشنهاد کردند که ایران و آمریکا به بررسی بسته پیشنهادی پرداختند. جمهوری اسلامی ایران نیز در موعد مقرر پیشنهادهای خود را بر بسته پیشنهادی مطرح کرد و این روزها همه منتظر پاسخ آمریکا به پیشنهادهای تهران بر بسته پیشنهادی اروپا هستند.

آن طور که رسانه‌های بین‌المللی مدعی دستیابی و انتشار مفادی از متن پیشنهادی تهران هستند، ایران از بخشی از پیشنهاد خود عدول، اما دستاوردهایی همچون طولانی کردن بندهای غروب برجام، غرامت خواستن در صورت بدعهدی آمریکا و همچنین تعیین سازوکاری برای بی اثر کردن تحریم های غیر برجامی را طلب کرده است که در صورت موافقت آمریکا می‌تواند دستاورد بزرگی برای جمهوری اسلامی ایران باشد.

برجام به دلیل توان آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده کشور، در شرایط کنونی بیش از هر زمانی می‌تواند به اقتصاد ایران کمک کند

این دستاوردها علاوه بر دستاوردهای اقتصادی آزادسازی دارایی‌ها و لغو تحریم‌های بانک‌ها، شرکت‌ها و اشخاص است. ایران در این مذاکرات، عملاً سه دسته مهم از مطالبات ازجمله اتمام مسایل پادمانی، لغو مؤثر تحریم‌ها و تضامین واقعی را پیگیری می‌کند.

در شرایط کنونی اهمیت رفع تحریم ها و بازگشت آمریکا به برجام بسیار زیاد است. برجام به دلیل توان آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده کشور، در شرایط کنونی بیش از هر زمانی می‌تواند به اقتصاد ایران کمک کند. علاوه بر این، دولت سیزدهم توانسته با ابتکار «اول همسایگان» روابط تجاری و اقتصادی خود را فارغ از دنیای شرق و غرب، به صورت منطقی پیش ببرد و به غربی‌ها و حتی شرقی‌ها اثبات کند ایران «پلن ‌B» خود در مواجهه با آنها را داراست.

فعال شدن ظرفیت کریدورهای ترانزیتی که می‌تواند برای ایران اسلامی دستاوردها و عایدی فراوانی داشته باشد، نشان دهنده ظرفیت‌های بی‌نظیری است که ایران را از شرق و غرب بی‌نیاز می‌کند؛ اما باید توجه کرد، اگر روابط بانکی ما شرایط عادی‌تری را تجربه کند، با حجم و توان بیشتری می‌توان به توسعه روابط با همسایگان فکر کرد.

این در شرایطی است که نیاز آمریکا به برجام بیش از گذشته است. فارغ از اینکه دولت دموکرات آمریکا دستاوردی در سیاست خارجی در سال‌های گذشته نداشته و به دلیل در پیش بودن انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره این کشور، بازگشت به برجام می‌تواند اعتبار زیادی برای دموکرات‌ها داشته باشد؛ آمریکایی‌ها در شرایطی قرار دارند که از سویی با جنگ اوکراین مواجه هستند و از سوی دیگر تنش‌های کاخ‌سفید با چین در شرایط دوران گذار نظم بین‌المللی افزایش فراوانی داشته و بسیاری از کارشناسان روابط بین‌الملل معتقدند این تحولات دوران گذار نظم بین‌المللی از یک نظام تک‌قطبی به یک نظام چند قطبی است که دیگر آمریکا در این دوران هژمون برتر نیست.

آمریکایی‌ها برای دستیابی به هدف اصلی خود از این دوران پرآشوب نظام بین‌الملل مجبورند روسیه را در تنش فرسایشی گرفتار و به زعم خود با بازگشت به برجام، ایران را از منظر امنیتی کنترل کنند و مدعی هستند با این توافق زمان گریز هسته‌ای را برای تهران به بیشترین زمان ممکن برسانند. در این شرایط نیاز است ایران اقتصاد قوی‌تری داشته باشد تا اگر بخواهد در تحولات اساسی دوران گذار نظم بین‌المللی تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد، با فراغ بال اقتصادی اقدامی انجام دهد.

ایران می‌تواند با استفاده صحیح از برجام در شرایط کنونی آورده‌های اقتصادی بی‌نظیری فراهم کند و حتی مسیر صدساله را یک شبه بپیماید

در روزهای حساس کنونی، فضاسازی رسانه‌ای و گمانه‌زنی‌های متعدد کار را برای تیم مذاکره‌کننده ایران سخت خواهد کرد و معتقدم همه ایران باید در حمایت از تیم مذاکره‌کننده متحد باشند. متأسفانه در روزهای اخیر برخی جریان های رسانه‌ای به صورت هدفمند و مغرضانه تلاش می کنند تلاش تیم مذاکره کننده برای رفع تحریم ها و کسب حداکثری منافع کشور و ملت را به اندازه منافع حزبی کاهش دهند و طرف مقابل نیز همانطور که از آشوب‌ها و فتنه‌انگیزی علیه ملت و نظام برای برهم زدن درخواست‌هایش از دولت وقت ایران سوءاستفاده کرد، این روزها دندان تیز کرده است از سمپاشی‌ها و دودستگی در کشور بهره ببرد. توصیه می‌شود همانطور که رهبر معظم انقلاب اسلامی تیم مذاکره کننده قبلی را شجاع، مؤمن و راستگو نامیدند، ما هم یک صدا از تیم مذاکره فعلی در راستای منافع ملی حمایت کنیم.