سردارسلامی: برای رهایی از تحریم ها دست به دامن بانیان آن نخواهیم شد همتی: بانک مرکزی در بازار تعادل ایجاد می کند سردار اشتری: جنس اغتشاشات اخیر متفاوت از گذشته بود دریادار سیاری: کمترین بودجه نظامی را در منطقه داریم شمخانی با خانواده جانباختگان حوادث اخیر دیدار کرد روزشمار بازی‌های پیش‌رو پرسپولیس/ اینفو گرافیک موسوی: حمایت از تروریسم اقتصادی آمریکا با حسن همجواری متناقض است واعظی: دولت در اطلاع‌رسانی تصمیم بنزینی مقصر است تحریم شویم اینجرلیک را تعطیل و نظامیان آمریکایی را اخراج می کنیم ۴ عامل اصلی اغتشاشات غرب استان تهران دستگیر شدند دفع حمله سازمان‌یافته علیه زیرساخت‌های دولت الکترونیک اسلامی: ۴۰ درصد از ثبت‌نام کنندگان مسکن ملی، مشمول این طرح نمی‌شوند استراماچونی در تماس با وریاغفوری چه گفت؟ 78 هزار میلیارد تومان از فرارهای مالیاتی مربوط به 100 شخص حقیقی و حقوقی است قرارداد استراماچونی با استقلال ۶ ماهه شد نهادهای مربوطه چقدر در اجرای طرح های کاهش آلودگی هوا موفق بوده اند؟ آزادی «محسن لرستانی» صحت ندارد قیمت روز خودرو در ۲۰ آذر کاهش چشمگیر قیمت دلار در بازار توافق نمایندگان با هیئت رئیسه مجلس برای تعیین تکلیف معلمان حق التدریس روحانی: نباید هیچ چیزی از مردم مخفی بماند آخرین فرصت فرهنگیان برای ثبت‌نام و ویرایش اطلاعات در سامانه مسکن صالحی: بیشتر اهالی فرهنگ و هنر پایینتر از کارمندان حقوق می گیرند همتی: به زودی در بازار ارز ثبات ایجاد می‌شود استراماچونی: تا 48 ساعت دیگر مشخص می‌شود بازمی‌گردم یا نه! سردار سلامی: برخی در داخل پژواک استراتژی تسلیم شده اند/ قرارگاه خاتم الانبیا نگین سازندگی کشور است راز تماس استراماچونی با وریا قبل از بازی پیکان «آنه‌شرلی» همجنس‌باز می‌شود؟!/ پروژه غربی که صدای والدین آمریکایی را هم درآورد! طرح جدید پیش فروش سایپا؛ قیمت فعلاً معلوم نیست! وزش نسیم رونق در بازار مسکن قرار منع تعقیب همسر و خواهر مدیرعامل سکه ثامن نقض شد رقم قرارداد استراماچونی فاش شد پاسخ معاون دفتر نشر آثار رهبر انقلاب به ادعای دروغ درباره بودجه سایت KHAMENEI.IR بحران میان قطر و ۴ کشور عربی ادامه دارد زنگنه استیضاح نشود میخی بر تابوت مجلس دهم کوبیده می‌شود تعرض به دختر جوان به بهانه پرداخت وام حکم عجیب مشاور وزیر بهداشت برای پسرش + سند حکم محمدعلی نجفی صادر شد خواسته‌ استراماچونی برای بازگشت چیست؟ فیلم/ گل به خودی عجیب آزمون برای حذف زنیت! جوان‌ترین نخست وزیر تاریخ اروپا، انتخاب فنلاندی‌ها+ تصویر تسلیت رهبر معظم انقلاب درپی درگذشت استاد موسوی قهار مالیات پزشکان آمریکایی سه برابر صادرات نفت ایران +نمودار سازمان ملل: حمله به آرامکو کار ایران نیست این‌هایی که با یک قران می‌خری، با دوزار می‌فروشنت آقای دکتر شوالیه! یوتیوب بار دیگر حساب کاربری پرس تی‌وی و هیسپان تی‌وی را بست منتظر واریز یارانه نقدی آذر 98 نباشید! چرا برخی از افراد در زمستان مریض نمی‌شوند؟ کنسول سابق عربستان به خاطر خاشقجی تحریم شد اینفوگرافیک/ آمار ثبت‌نام داوطلبان انتخابات مجلس در تهران آخر هفته منتظر بارش‌های بیشتر باشید روحانی: استانداران از خانواده های حادثه دیده دلجویی نمایند قیمت روز خودرو در ۱۹ آذر ۹۸+ جدول خبر خوش دادستان نظامی برای سربازان غایب بدرقه پیکر موسوی قهار تا حرم سید‌الکریم+ تصاویر آخرین مناجات‌خوانی "موسوی قهار" در حضور رهبر انقلاب + فیلم حمیدرضا بقایی در بیمارستان اعصاب و روان بستری شد طلا گران شد ۷۳۸ میلیارد دلار، بودجه نظامی آمریکا برای ۲۰۲۰ طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۱۹ آذر ۹۸ عطوان : ایران برای هر مواجهه‌ای آمادگی دارد افشا کنندگان فساد از وزارت اقتصاد جایزه می‌گیرند لاریجانی: با آیه یاس خواندن، دل مردم را خالی نکنیم دیدار خاخام صهیونیست با شاه بحرین خبر خوش وزیر چیست؟رفع فیلتر تلگرام یا اینترنت رایگان تگرام رفع فیلتر شد؟ کشورهای مختلف با پزشکانی که مالیات نمی دهند چه برخوردی می کنند رییس جدید هلال احمر کیست؟ زمانبندی ثبت‌نام مسکن ملی در ۲۳ استان اعلام شد ۱۳ پرده از یک فتنه خطرناک در عراق طرح تشکیل استان تهران جنوبی اعلام وصول شد صدور احکام رتبه‌بندی معلمان تا ۴۵ روز دیگر/شرط رتبه‌بندی نیروهای اداری تاکید «برهم صالح» بر بازداشت عوامل حمله به تظاهرات کنندگان عراقی وزیر ارتباطات: روز پنجشنبه یک سورپرایز ویژه داریم کاهش قابل ملاحظه دما در ۱۴ استان تعقیب هواپیماهای متجاوز اسرائیلی توسط جنگنده‌های روسی در جنوب سوریه نامه محرمانه به شهردار تهران در مورد «بام‌لند» زن ایرانی که داعش دنبال دستگیری او بود ظریف وارد استانبول شد جزئیات بازداشت یک مسئول قضایی به اتهام فساد رئیس‌جمهور احتمالا فردا به دانشگاه فرهنگیان می‌رود ‏جت پوشیدنی ارتش آمریکا به نمایش گذاشته شد هنرمندان در مراسم تشییع پیکر نصرت کریمی+ تصاویر آغاز مذاکرات ایران و عربستان درباره حج سال آینده درباره ایران رویابافی نمی‌کنم کیهان به شیلا خداداد و ضیغمی: درجه ۳ هستید! استاد موسیقی خواننده جوان «عصر جدید»: شهرت به نفعش نبود فیلم/ تولد استراماچونی پس از پایان بازی مقابل شهرخودرو فیلم/ الاغ سواری در اصفهان به نشانه اعتراض به قیمت بنزین عکس/ بعد از رنگ بنفش روحانی، دختر و داماد روحانی از رنگ سفید رونمایی کردند! فیلم/ خودکشی در مترو شهرری / دو دختر خود را جلوی قطار انداختند به آقای روحانی بگویید به دردهای مردم نخند!+ فیلم برنامه داعشی ها برای عبور از زیر کوه ها و رسیدن به کاخ اسد چگونه شکست خورد؟ اولتیماتوم یک ماهه به مهناز افشار رهبر معظم انقلاب: مهریه هر چه کمتر باشد، به طبیعت ازدواج نزدیکتر است واکنش «رامبد جوان» به خبر مهاجرتش و منتفی شدن ساخت «خندوانه» «جمیله» درگذشت مردم سلبریتی‌ها را با حاج کاظم‌ها اشتباه نگیرند+ عکس دونالد ترامپ بازیگر یک فیلم ایرانی شد رئیس هلال احمر کشور چه نسبتی با رئیس جمهور دارد؟ +فیلم فیلم/ توضیحات معاون وزیر نفت در خصوص گاز سوز کردن خودروهای عمومی اینفو گرافی/ جزئیاتی از طرح رتبه‌بندی معلمان فیلم| سردار جلالی:در غائله اخیر نرم‌افزار «ویز» رانندگان را به سمت شلوغی‌ها هدایت می‌کرد فیلم/ لحظه‌ای که مسی توپ طلایی را از لوکا مودریچ دریافت کرد "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
میلاد ترابی فرد، کارشناس مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۹ - ۲۰ مرداد ۱۳۹۸ - 2019 August 11
کد خبر: ۱۸۹۵۵
تجربه جهان از "اقتصاد مقاومتی"/ 5

دولت قوی، راز و رمز اقتصاد برتر

ایده مرکزی اقتصاد سیاسی آلمان در حضور یک دولت قوی و حمایت از بازار به مثابه یک امر اجتماعی (و نه بر اساس مبنای آنگلوساکسونی یک امر سودمحور) است.

به گزارش راهبرد معاصر؛ بازار اجتماعی ایده مرکزی اقتصاد در آلمان است، بازاری با محوریت دولت قوی و با پوشش اجتماعی بالا که خصوصیت های رقابتی بودن را داراست، توسعه این کشور را می توان بر اساس نظریه دولت قوی تحلیل و تفسیر کرد، ظاهرا ویژگی های فدرالی و اعطای اختیارات گسترده به منابع محلی قدرت از جمله ویژگی های ممتاز اقتصاد این کشور است.

 

آلمان در مسیر دولت-ملت سازی

دولت های ایتالیا و آلمان تقریبا هم زمان با هم تشکیل شدند، ولی تقدیر کشور ایتالیا را یک کشور تقریبا با حکومت مرکزی تبدیل کرد و آلمان را تبدیل به یک دولت فدرالیته، برونداد این اتفاق جالب بود؛ ایتالیا هم اکنون به خاطر درصد فساد بالا و سیستم نادرست دولتی تبدیل به یکی از مهدهای دانش اقتصاد سیاسی شد، چراکه میزان مطالعه های موردی در این زمینه به شدت زیاد شد، ولی آلمان فارغ از دورانهای مختلف سیاست در این کشور یک هسته سخت را در خود حفظ کرد که نتیجه اش حضور دولتهای قوی و کارآمد با ساختار سیاسی تقریبا فدرالی بود، دنیل زیبلات در کتاب ساخت دولت؛ بررسی تطبیقی تشکیل آلمان و ایتالیا و پازل فدرالیسم[1] به مقایسه این دو تجربه پرداخته است، او معتقد است تشکیل فدرالیسم در آلمان محصول یک فرآیند است که در آن پایه های شکل گیری سیاست در ظرفیت های بالای نهادی و اجرایی و دولتی مناطق مختلف بود و راهبرد اتحاد و ملت سازی بر پایه مذاکره و گفتگو بنا شده است، او میگوید پروسه تغییر در چنین نظام سیاسی ای به صورت لایه ای و با عنایت به بازیگران و نرمهای سنتی جامعه شکل میگیرد، سیاست امری وارداتی و ترجمه(آنچنان که اندیشکده های ایرانی فکر میکنند) نیست، بلکه باید از دل جامعه و با توجه به اقتضائات آن پیش برود.

 

تاریخ شاید سیاست در آلمان را با وجود رهبرانی نظیر اتو فون بیسمارک، هیتلر، لودویگ ارهارد و آنگلا مرکل بشناسد ولی واقعیت قدرت سیاسی و به تبع آن اقتصادی این کشور بر پایه منطقه گرایی و احترام به اراده و تصمیم مناطق مختلف است، بی شک توسعه آلمان را میتوان بر اساس نظریه دولت قوی تحلیل و تفسیر کرد[2]، دولتی که دارای رهبری مقتدر در سطح بالا و شبکه دولتی فوق العاده فعال در سطوح فدرالی است.

 

دولت موفق هیتلری

در آموزش مباحث تورم تجربه آلمان پس از جنگ جهانی اول یکی از تجاربی است که اکثرا آموزش داده میشود، از تورم آن سالهای آلمان به عنوان ابرتورم(hyperinflation) نام برده میشود، ماهانه 322 درصد! وضعیتی که در آن پول آنقدر بی ارزش شده بوده که ارزش یک واحد طلا در 1918 به میزان یک مارک بوده ولی این رقم در 1923 یک تریلیارد مارک رسیده، حسابش را بکنید؛ برای خرید یک عدد نان شما یک تریلیون تومان پرداخت کنید! چه شود.  این شرایط را داشته باشید، حال به سال 1938 میرویم، هیتلر از یک خرابه یک ابرقدرت ساخته است، از وضعیتی که مردم در طویله زندگی میکردند به وضعیتی رسیده است که تولید مسکن که فقط در 1934 به سالی 248 هزار خانه در سال رسیده، عرض چهار سال پنج میلیون بیکار از جمعیت بیکاران کم شده و اقتصاد به وضعیت اشتغال کامل رسیده، با این حال هزاران کیلومتر اتوبان و طرحهای عمرانی انقلابی به پایان رسیده است. فراموش نکنیم، برای آغاز یک جنگ نیاز به همراهی مردم هست! هیتلر با خدمتی که به طبقه محروم و متوسط کرد توانست آنها را با خود برای یک جنگ در سطح جهانی همراه کند.

 

ایده مرکزی دولت در آلمان چیست؟

اکنون دهه پنجاه است، آلمان دوره انتقالی قدرت را گذرانده و قانون اساسی جدید در 1948 به تصویب رسیده است. اقتصاددانان جمهوری وایمار(دولت 1921 تا 1930 در آلمان که اتفاقا تجربه بدی از همراهی وزرای اقتصادی یهودی در دوره خود به همراه داشتند) بر مسند قدرت نشسته اند. این جمله را دقت کنید: «تنها برخی رقابت ها هستند برای بازار مفیدند، آنهایی هم که رقابتی نیستند نیازمند نظارت های جدی هستند، اصولا یک بازار آزاد موفق تکیه بر یک دولت قوی دارد» این ایده مرکزی مکتب فرایبورگ(یا حلقه فرایبورگ) در دهه 1930 آلمان است، میتوان این گمانه را مطرح کرد که عملکرد دولت هیتلر تاثیر بسزایی بر اعتقادات این اندیشمندان گذاشته باشد، این ایده در ادامه مبدع مکتب اقتصاد بازار اجتماعی بود که نه به افراط دولت گرایانه سوسیالیست ها اعتنا میکرد و نه تفریط ولنگارانه لیبرال ها[3]، بر اساس ایده حلقه فرایبورگ که با میدان داری اقتصاددانان نظیر والتر یوکن، فرانتز بوهم، الکساندر روستوف، ویلهلم راپکه و آلفرد مولر[4] پیش رفت، ایده مرکزی حضور یک دولت قوی و حمایت از بازار به مثابه یک امر اجتماعی(و نه بر اساس مبنای آنگلوساکسونی یک امر سودمحور) سوار بود.

 

ساختار سازمانی دولت آلمان

مسئولیت ادغام یا انحلال وزارتخانه ها کاملا در دست دولت است، دفاتر ویژه دولت لزوما در پایتخت سیاسی نیستند، مثلا آژانس امور دریایی و هیدروگرافی این دولت در مناطق ساحلی قرار دارد. در عرصه تعاملات اقتصادی با سایر کشورها این کشور وزارت بازرگانی ندارد بلکه وزرات همکاری های اقتصادی و توسعه دارد که با هدف طراحی و اجرای سازوکارهای همکاری بین الملل با سایر کشورها شکل گرفته است، هدف این وزارتخانه تنها اقتصادی نبوده و با نهادهایی مانند سازمان ملل همکاری میکند. وزارت مالیه این کشور نهاد تمرکز کلیه اطلاعات مالی کشور است، این وزارت به عنوان نهاد تنظیم گر فدرال و حاکم بر نهادهای تنظم گر بخش املاک و مستغلات است، وزیر مالیه تنها وزیری است که میتواند تصمیمات کل کابینه را به علت هزینه های بالای هر تصمیمی وتو کند. وزارت امور اقتصادی و انرژی دیگر وزارتخانه این دولت است که با تمرکز بر صنایع خرد و متوسط(میتشتات) مسائل حوزه انتقال الگوهای انرژی و دیجیتالیزه کردن را پیش میبرد، وزارت دادگستری این کشور با پسوند «و حمایت از حقوق مصرف کننده» به کار خود ادامه میدهد. دیگر وزارتخانه اقتصادی این کشور وزارت کارگران و امور اجتماعی است که کارکردهایی مانند کاریابی، مدیریت بازار کار، قوانین موضعه کار، ایمنی و سلامتی کار، آموزشهای اولیه و تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی را مدیریت میکند. زیرساختهای دیجیتال و امور حمل و نقل در یک وزارتخانه جمعه شده اند.

 

دولت قوی راز و رمز اقتصاد برتر

ساختار حاکمیتی در آلمان

 

مالکیت بانکهای بزرگ در دست دولت و مالکیت پول

بی شک نمی توان از حضور دولتها در اقتصاد یک کشور سخن گفت ولی از مسئله مالکیت پول در آن کشور صحبتی نکرد، در آلمان یک نکته مهم در مورد پول این است که پیش از اینکه پول یک امر اقتصادی باشد یک امر اجتماعی است، این یکی از رموزی بود که یالمار شاخت وزیر اقتصاد هیتلر در سالهای پایانی دهه سی در کتاب معجزه پول گفته بود، او تورم را یک امر پولی نمیداند، بلکه برای حل تورم دست به دامن راهکارهای اجتماعی (از جمله تقویت بازار کار و حل مشکل ازدواج و مسکن) میداند.

 

نکته دیگر که درس بزرگی به دنبال خود دارد نظام سلسله مراتبی و لایه ای در مالکیت پول در جامعه است، پیشتر در بررسی نظام مالی و اعتباری آلمان دیدیم که رسالت هر نهاد مالی کاملا مشخص و روشن است. بانکهای خرد و در سطح فدرال به صورت خصوصی هستند، در سطح ملی نیز تنها بانک KFW است که کاملا دولتی محسوب شده که 100 درصد دارایی اش دولتی است، البته یک استثنا بانک قدیمی کامرزبانک است که 15.6 درصد سهام خود را به KFW سپرده است، سایر بانکهای بزرگ این کشور کاملا خصوصی هستند.

 

نقش دولت در اقتصاد در آیینه بودجه

نقش مستقیم دولتها در اقتصاد یک کشور در سازوکار بودجه ای آن ها منعکس شده است، به نوعی سند بودجه هر دولت سند توسعه کشور متبوعش است. سازوکار بودجه ای آلمان با توجه به بستر فدرالی آن طبعا پیچدگی های خاص خود را دارد ولی آنچه جالب به نظر میرسد این است که حاکمیت، بهداشت و آموزش(از مدرسه تا دانشگاه) را به خود فدرالها واگذار کرده است، وظایفی نظیر تامین اجتماعی به صورت مشترک و همپوشان میان ایالتها اداره میشود، سند بودجه توسط دولت مرکزی (بونشتاگ) و بر اساس برنامه 5 ساله قانون افزایش ثبات و رشد اقتصادی(StWG) تنظیم میشود ولی برای اجرا و مدیریت این بودجه شورای برنامه ریزی مالی با حضور وزیر اقتصاد و نمایندگان فدرال و پارلمان تشکیل و بر اساس برنامه بودجه ای که «احزاب» تعیین می کنند اجرا می شود، عمل به این برنامه ها بر اساس التزام سیاسی گروهها است.

 

[1] Structuring the State; THE FORMATION OF ITALY AND GERMANY AND THE PUZZLE OF FEDERALISM, by Daniel Ziblatt

[2] این یک قاعده جهانیست، توسعه کشورها را میتوان بر اساس نظریه دولت قوی تحلیل و تفسیر کرد.

[3]  laissez-faire 

[4] در ایران به دلیل سلطه هژمونیک سنت آنگلوساکسون و تا حدی فرانسوی از نظریات اقتصادی جهان ناآگاهی مطلقی وجود دارد، به صورتیکه حتی همین سنت آلمانی نیز با عینک آنگلوساکسون تحلیل و تفسیر میشود؛ به عنوان مثال ر.ک شماره 4672 روزنامه دنیای اقتصاد که لودویگ ارهارد صدر اعظم آلمان در دهه 60 میلادی را به مکتب لیبرالیسم نسبت میدهد، این در حالیست که آموزه های اساسی اقتصادی لودویگ ارهارد متعلق به مکتب Ordo-liberalism است که اساسا با برخی آموزه های اساسی لیبرالیسم متضاد و مخالف است.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل و اخبار برگزیده