آیا تصویب FATF در مجمع تشخیص مصلحت منتفی شد؟ تکذیب شایعه تعیین جانشین ابومهدی المهندس ویدیو | سوءقصد گروه تروریستی اماراتی به جان سلطان جدید عمان اسلامی: جعبه سیاه هواپیمای اوکراینی در ایران خوانده می‌شود واکنش آمریکا به تعیین جایزه برای کشتن ترامپ روحانی قانون «الزام دولت در تعیین سرفصل «جنایات و توطئه‌های آمریکا» در کتب درسی» را برای اجرا ابلاغ کرد چرا بازار خودرو قفل شد؟ ماجرای سوتی وزیر نیرو درباره تعویض کولرهای گازی آیا یارانه نقدی ۷۵ هزار تومان می‌شود؟ ترانه علیدوستی آزاد شد اعلام زمان پرداخت یارانه حمایت معیشتی مشمولان جدید آیا ویروس کرونای چینی به ایران رسیده است؟ اساس رتبه بندی دانشجو‌معلمان چگونه است؟ چه کسی جانشین ابومهدی المهندس شد؟ زمان پرداخت پاداش پایان خدمت فرهنگیان بازنشسته سال ۹۸ مشخص شد کاریکاتور| رونمایی از دستاورد جدید تیم سوپرایز دفتر ریاست جمهوری فروش ۲ دکل مسکونی روی آب با قیمتی غیر واقعی/ پول نفت چگونه سر از جیب دار و دسته مسعود رجوی درآورد؟ امروز ۲ بهمن ۹۸؛ اعلام نتایج رسیدگی به اعتراضات آزمون جامع جبرانی اصلح قابل توجه همکاران رتبه یک در رتبه بندی معلمان هشدار مرکز پژوهش‌ها درباره تشدید پاداش‌های نجومی/ تبعات سنگین تصویب ماده ۲۶ لایحه مالیات بر ارزش افزوده در مجلس پرتاب «ظفر» قبل از دهه فجر به فضا دستگیری عامل تخریب تصویر سردار سلیمانی ویدیو/ فیروز کریمی آنتن زنده شبکه سه را رها کرد! گلایه آیت‌الله جنتی از اظهارات اخیر رئیس‌جمهور نسبت به بررسی صلاحیت‌ها بازگشت ناو هواپیمابر لینکلن بعد از ۲۹۵ روز پرسه در منطقه به آمریکا درخواست موقت AFC از ایران چیست؟ برف و باران در جاده‌های ۱۳ استان آخرین بیانیه AFC؛ پلی آف ایرانی‌ها در دبی جزییات ترور فرمانده بسیج دارخوین شادگان + عکس وضعیت تعطیلی نوبت عصر مدارس کشور امروز ۲ بهمن ۹۸ طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۲ بهمن ۹۸ ممنوعیت‌های مسافرتی جدید آمریکا علیه ۷ کشور چرا پزشکان بدخط هستند؟ جدیدترین وضعیت خسارت سیل به واحد‌های صنعتی و معدنی واکنش اعتراضی چین به اظهارات پمپئو هشدار ایران نسبت به عواقب ترور سردار سلیمانی در نشست سازمان ملل کلاهبرداری‌های میلیاردی از مستاجران آبروی زن ۳۰ ساله قربانی حسادت دوستانه شد پیام ارسالی بن‌سلمان عامل هک تلفن‌همراه مالک آمازون ترودو: ایران «جعبه سیاه» را به فرانسه تحویل دهد اخراج دانشجوی ایرانی توسط مرزبانی آمریکا علت بوی نامطبوع شهر تهران مشخص شد؟ اذعان پنتاگون به افزایش نیرو‌های آسیب‌دیده آمریکایی پس از حمله ایران اینفوگرافیک / پنج فوبیای جدید بشر را بشناسید ورود سامانه بارشی جدید به کشور واکنش صالحی به فعال شدن مکانیسم ماشه و سقوط هواپیمای اوکراینی چالش‌هایی بین فتح‌الله‌زاده و هواداران مردم نگران سلامت شیر نباشند آنچه که در نخستین جلسه دادگاه استیضاح ترامپ گذشت اظهارات عجیب جوان فریبکار پای میز محاکمه دلیل نیمکت‌نشینی این روزهای گوچی مشخص شد جزییات جدید مالیات خروج از کشور/ مبلغ عوارض توضیحات رسول کوهپایه زاده درباره جزئیات حکم پرونده سکه ثامن آقازاده‌ای که ادعا می‌کند کار خود را از صفر شروع کرده / کدام دانه درشت‌ها در زندان هستند؟ شرایط فروش اقساطی ایران خودرو ویژه ۱ و ۲ بهمن ۹۸ وزیر خارجه عمان به تهران آمد تمدید مهلت ثبت نام متقاضیان دریافت یارانه حمایت معیشتی نقش نهاد‌های زیرمجموعه دفتر رهبری در اقتصاد ملی چقدر است؟ به خاطر بنزین در صف نایستید کاریکاتور| فوتبال سیاسی ممنوع! ماجرای ارتباط "علی دیواندری" و "اکبر طبری" چه بود؟ ماجرای تصادف مهدی فخیم‌زاده چه بود؟ اعلام میزان جریمه عدم استفاده «پزشکان» از کارتخوان نوبخت: قطعه اول آزادراه تهران- شمال بهمن‌ماه افتتاح می‌شود شرایط فروش خودرو سایپا بهمن ۹۸ امیر حاتمی: جمهوری اسلامی به هر تهدیدی پاسخ خواهد داد/ قوی شدن را یک تکلیف واجب می‌دانیم آغاز مرحله حذف رمز دوم ایستا/ بانک‌ها می توانند تا سقف 100 هزار تومان را با رمز دوم ثابت منتقل کنند سهمیه بنزین بهمن ۹۸ امروز واریز شد/ جدول طلای ۱۸ عیار نرخ ارز دلار سکه طلا | امروز ۱ بهمن ۹۸ آیا شرطی کردن اقتصاد ایران به آمریکا تعمدی است؟ مقام سپاه: در پایگاه عین الاسد حداقل ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند داوطلبان انتخابات خبرگان ۳ روز مهلت شکایت دارند توضیحات موسوی درباره علت لغو سفر ظریف به داووس اختلاف خانه سینما با صداوسیما چگونه حل شد؟ / خانه سینما بیانیه‌اش را پس گرفت لاریجانی: مجلس پیگیر حل مشکلات معلمان است رهبر انقلاب: ایستادگی ملت ایران آمریکا را عصبانی کرده و برای دنیا جذاب است جانشین نیروی قدس سپاه معرفی شد /حضور خانواده سردار سلیمانی در مراسم معارفه سردار قاآنی گرامیداشت شهدای مقاومت و شهدای سانحه سقوط هواپیما/ تصویری یک پیشنهاد به شورای نگهبان: نمایندگانی که بخاطر عملکرد فسادانگیز مالی ردصلاحیت شدند را رسوای عام و خاص کنید اعتراض مجلس به محرومیت ایران از میزبانی مسابقات آسیایی ظریف برای پاسخگویی به صحن می‌آید بازگشت بازیگر پیشکسوت به سینما کنار سحر قریشی اینفوگرافی| در سرما و برف چطور رانندگی کنیم؟ پخش فصل دوم سریال «از سرنوشت» با حضور پسر امین حیایی + تصاویر جدید کاریکاتور| توهم مکانیزم ماشه ادمه تصویربرداری سریال «نون. خ» در تهران روایت یک خانواده از ناباروری در تلویزیون کی منتظر سریال جدید کارگردان «پایتخت» باشیم؟ کاریکاتور| نام: جنتلمن‌های تروریست پاسخ رئیس هیأت مدیره خانه سینما به عذرخواهی صداوسیما کاریکاتور| نام: سلبریتی، شغل: شعار دادن حجت الاسلام آذربایجانی : باید بر افزایش اعتماد مردم به حاکمیت کار کنیم/ضرورت گفتگو با مردم شجاعی زند: پیش‌بینی‌ناپذیری جامعه را دلیلی بر زنده بودن آن می‌دانم کاریکاتور| نه سردار، نه موشک، فقط یه بسته پوشک اینفوگرافیک / وضعیت مناطق سیل‌زده سیستان و بلوچستان ویدیو/ خبر خوب بیمه‌ای براي موتورسواران؛ ۳ ماه بخشودگي جريمه پاسخ دندان‌شکن بازیگر هالیوود به توئیت ترامپ+ عکس معرفی برگزیدگان جشنواره فیلم عمار/ مرثیه‌ای از انجیل برنده بخش مستند مقاومت جهانی شد اعلام نامزد‌های جایزه بخش مستند و داستانی دهمین جشنواره فیلم عمار درگذشت آیت الله سیدهاشم رسولی محلاتی + بیوگرافی و عکس همسر محسن چاووشی، بازیگر تلویزیون شد اینفوگرافیک | ۱۴ لحظه حساس روابط ایران و آمریکا پس از انقلاب تصاویر اتش سوزي جنگلهاي استراليا سربازان حاج قاسم تهران را قُرق کردند/ تصویری "مرگ ابوبکر البغدادی"؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست "فشار حداکثری" آمریکا "دولت پنهان" در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه چه کسی از هوآوی می ترسد؟/ فهم نگرانی‌های امنیتی از اینترنت نسل 5 مبارزه با سایه‌ها در تاریکی؛ فهم و تقابل با زورگویی فضای سایبر حملات نفتی به عربستان ویرانگر اقتصاد جهانی نخواهد بود؛ چیز دیگری ممکن است این کار را بکند! تحریم بانک مرکزی ایران چه معنایی دارد؟ تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
رضا لطفی؛ کارشناس مسائل اقتصادی
تاریخ انتشار: ۱۴:۴۳ - ۲۹ تير ۱۳۹۸ - 2019 July 20
کد خبر: ۱۶۸۸۶
دیپلماسی اقتصادی/ 2

دیپلماسی اقتصادی در منطقه قفقاز جنوبی با تاکید بر روابط سه جانبه ایران-آذربایجان-ارمنستان

اتصال به هاب تجاری کشورهای مشترک المنافع، استفاده از خلاهای انرژتیک در این منطقه و فرصت استفاده از کارت این کشورها در دیپلماسی اقتصادی با ترکیه و روسیه از جمله ظرفیت های دیپلماسی اقتصادی با پک ارمنستان-آذربایجان است.

به گزارش راهبرد معاصر؛ موفقیت تجاری و اقتصادی ایران بسته به اتخاذ استراتژی تجاری متناسب با هر کشور است، راهبرد معاصر در سری یادداشت های دیپلماسی اقتصادی خود این ایده را از کشورهای منطقه آغاز کرده است، در این قسمت بسته تجاری پک ارمنستان-آذربایجان را میخوانید، اتصال به هاب تجاری کشورهای مشترک المنافع، استفاده از خلاهای انرژتیک در این منطقه و فرصت استفاده از کارت این کشورها در دیپلماسی اقتصادی با ترکیه و روسیه از جمله ظرفیت های این بخش است.

 

منطقه قفقاز در طول تاریخ، آماج درگیری‌های ژئوپلوتیک و ژئواکونومیک و عرصۀ رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرا منطقه‌ای بوده است. این منطقه یکی از مسیرهای پیوند شرق و غرب و به عنوان کامل‌کننده جاده ابریشم از آن یاد می‌شود. پس از فروپاشی شوروی و استقلال کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز شرایط اقتصادی این مناطق تغییر کرده و جهت‌گیری های سیاسی متفاوت هر یک از این کشورها، باعث گسترش روابط اقتصادی-سیاسی کشورهای این منطقه با جهان شد. قفقاز جنوبی که روس‌ها بدان ماورای قفقاز می‌گویند، نیمه جنوبی سرزمین قفقاز است. قفقاز ناحیه‌ای میان دریای خزر و دریای سیاه است که به دو بخش قفقاز جنوبی (ماورای قفقاز) و قفقاز شمالی تقسیم می‌شود. قفقاز جنوبی شامل کشورهای جمهوری آذربایجان، ارمنستان، گرجستان و بخشهای کوچکی از شمال باختری ایران و شمال خاوری ترکیه جمعاً به مساحت حدود ۳۰۰،۰۰۰ کیلومترمربع می‌باشد.

 

امروزه در عرصه بین‌الملل از دیپلماسی اقتصادی به عنوان ابزاری برای ایجاد هژمونی و مزیت رقابتی یاد می‌شود. از سوی دیگر با گسترش روابط اقتصادی کشورها و درهم تنیده شدن منافع بین کشورها، همواره منازعاتی فی ما بین کشورها برای کسب بازارهای بیشتر و در نتیجه گسترش اقتصاد رخ می‌دهد. بر این اساس دیپلماسی اقتصادی به عنوان یک رویکرد اقتصاد محور در سیاست خارجی و تعیین راهبردهای عملیاتی برای ایجاد روابط اقتصادی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار گشته است. دیپلماسی اقتصادی به موضوعاتی از قبیل ثبات اقتصادی، امنیت غذایی، حفظ محیط زیست، آموزش، بهداشت و سلامت، سرمایه‌گذاری و... می‌پردازد. در تعریف اصطلاح دیپلماسی اقتصادی باید گفت به اقداماتی رسمی دیپلماتیکی اطلاق می‌شود که یک کشور در راستای جذب سرمایه‌ خارجی، افزایش صادرات، عضویت در سازمان‌های اقتصادی بین‌المللی و ... انجام می‌دهد.

 

پس از جنگ قره باغ تنش‌ها بین کشورهای منطقه قفقاز بیشتر شده و مرزبندی سیاسی این کشورها با یکدیگر باعث اخلال در رشد اقتصادی منطقه شده است. با وجود آنکه سیاستمداران و اقتصاددانان تنها راه حل، خاتمه دادن به این منازعات را گسترش روابط اقتصادی می‌دانند اما وجود سه کشور مستقل یعنی ارمنستان، گرجستان و جمهوری آذربایجان؛ سه منطقه دارای استقلال خودخوانده یعنی آبخازیا، اوستیای جنوبی و جمهوری قره‌باغ و سه یا احتمالاً چهار واحد خودمختار یعنی آجارستان، مارنئولی، آخالکالاکی و تالش به روشنی بیانگر وجود یک ساختارآنارشیسم (اقتدارگریزی) در مجموعه امنیتی قفقاز جنوبی است. در جریان جنگ قره باغ کشورهای آمریکا، ترکیه و رژیم غاصب صهیونیستی از آذربایجان حمایت کردند و سمت و سوهای جهت‌گیری آذربایجان و مناسبات اقتصادی آن با این کشورها عجین گشت. از سوی دیگر روسیه از ارمنستان حمایت کرد و این کشور هم به سوی روسیه رفته و وابستگی شدیدی بدان پیدا کرد.

 

با توجه به مطالب ذکر شده و از آنجایی که ایجاد روابط سیاسی-اقتصادی با هریک از این کشورها در حال حاضر به معنی از دست دادن دیگری می‌باشد و با توجه به مخالفت شدید روسیه و ترکیه با دخالت ایران در ایجاد صلح بین این دو کشور به علت ایجاد هژمونی، جمهوری اسلامی ایران باید به دنبال راهی برای استفاده حداکثری از مزیت‌های این منطقه باشد. تنها راهی که قبل از انتخاب یکی از این دو کشور در ذهن خلجان می‌کند، ایجاد یک منطقه پولی مشترک بین ایران، روسیه، ترکیه، آذربایجان، ارمنستان و گرجستان است.

 

اما با توجه به اینکه ایجاد چنین منطقه پولی در کوتاه مدت ممکن نیست؛ در ابتدا ساختارهای اقتصادی دو کشور را بررسی کرده و سپس با تشریح ظرفیت بزرگ اقتصادی منطقه آزاد ارس به رویکردهای ایجابی دیپلماسی اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در خصوص این کشورها می‌پردازیم.

 

جمهوری آذربایجان

آذربایجان تنها دولت واقع در مرزهای شمالی ایران است که از نیروهای روس برای کنترل مرزهای خود استفاده نمی‌کند. این کشور حدود 766 کیلومتر مرز مشترک با ارمنستان دارد و از جنوب به جمهوری اسلامی ایران متصل می‌شود؛ همچنین این کشور از شرق به دریای خزر محدود است. محصور بودن کشورهای حوزه دریای خزر از جمله آذربایجان به خشکی و عدم دسترسی به آبراه‌های بین‌المللی برای ایجاد مراودات اقتصادی مخصوصا در حوزه انرژی به چالشی فرا منطقه‌ای تبدیل گشته است.

 

در حال حاضر ساختار اقتصادی جمهوری آذربایجان، ترکیبی از فعالیت‌های متمرکز دولتی و اقتصاد در حال گذار است. بزرگترین ظرفیت‌های آذربایجان، منابع گسترده نفت و گاز طبیعی، اراضی حاصل خیز کشاورزی و تاسیسات بزرگ صنعتی باقیمانده از دوران اتحاد جماهیر شوروی است. پس از پایان جنگ با ارمنستان اقتصاد این کشور به سوی اقتصاد بازار آزاد حرکت کرد هرچند که در مقاطعی از زمان دچار بی‌ثباتی گشت اما هم‌اکنون به نقطه ایده‌آل خود نزدیک شده است.

 

اقتصاد جمهوری آذربایجان در دو بخش کلی انرژی و سایر بخش‌ها قابل بررسی است. علاوه بر این، این کشور دارای منابع طبیعی و معدنی غنی بوده و صنایع پتروشیمی در این کشور رونق خاصی دارد. این کشور توانایی تولید لوازم الکتریکی، تجهیزات حوزه نفت و گاز و ماشین‌سازی و تولید انواع محصولات کشاورزی اعم از پنبه، توتون، غلات، سیب زمینی و ... را دارا می‌باشد. هرچند که تنها 7 درصد از اراضی این کشور را زمین‌های کشاورزی تشکیل می‌دهند اما بخش کشاورزی این کشور در دوران اتحاد جماهیر شوروی به تنهایی 10 درصد تولید خالص کشاورزی شوروی را تامین می‌کرده و این نشان از توسعه‌یافتگی و توانمندی این کشور در بخش کشاورزی دارد.

 

مزیت بزرگی که این کشور می‌تواند برای ما ایفا کند متصل کردن ما به کشورهای مشترک المنافع و پس از آن به اروپا می‌باشد. از آنجایی که ایران بزرگترین منابع گازی جهان را داراست و اروپا علاقه‌مند به ایجاد جایگزین‌هایی برای تامین انرژی می‌باشد متصل شدن خط انتقال انرژی از طریق آذربایجان به اروپا می‌تواند وابستگی اروپا به ما را افزایش داده و آسیب‌پذیری تحریمی ما را کاهش دهد.

 

کارت بازی با ترکیه و روسیه

منطقه بلاخیز قفقاز جنوبی همیشه جایگاه تنازع بوده است، نقل است که سهم ابریشم این منطقه باعث جنگ بزرگ میان شاه عباس صفوی و سلطان عثمانی شد، همین خط در تاریخ ادامه پیدا کرده تا الان، در شرایط کنونی میتوان ارمنستان را کارت بازی با روسها و آذربایجان را کارت بازی با ترکها دانست، این همان پیچیدگی قصه قفقاز جنوبی است.

 

از طرفی شاهد آن هستیم که در طرف ترکیه این کشور پس از سالها محرومیت مناطق شرقی این کشور در حال ایجاد کمربند توسعه شرقی در این کشور است، هنر ایران در میان این همه تناقض این است که بتواند یک همگرایی منطقه ای یا توسعه حدود سیاسی را رقم بزند.

 

ارمنستان

قبل از استقلال ارمنستان، اقتصاد این کشور صنعت محور و برپایه صنایعی همچون نساجی، الکترونیک، ماشین آلات صنعتی و ... بود اما پاشنه آشیل این کشور وابستگی شدید این کشور به مواد اولیه بود. از اوایل دهه 1990 ساختار اقتصادی ارمنستان تغییر یافته و بیشتر به سمت ساختمان‌سازی و خدمات رفت. این کشور جزء معدود کشورهایی هست که صنعت فرآوری الماس را در اختیار دارد اما در طول تاریخ به علت نوسان داشتن قیمت الماس حجم سرمایه‌گذاری و تکیه اقتصاد بر آن متغیر بوده است.

 

به طور کلی اقتصاد ارمنستان به سه بخش عمده تکیه دارد : اولا بخش صنایع اعم از گردشگری، الکترونیک و ...، ثانیا بخش خدمات و ثالثا بخش انرژی اعم از هسته‌ای و انرژی‌های پاک. این کشور دارای معادن مس، آهن، طلا، نمک، مرمر و... است. در زمینه انرژی این کشور به روسیه وابستگی شدیدی دارد، با این وجود نیروگاه هسته‌ای متسامور حدود 42 درصد برق این کشور را تامین می‌کند. در سال‌های اخیر دولت این کشور توجه ویژه‌ای به صنعت توریسم داشته و با فراهم کردن زیرساخت‌های لازم توانسته است حجم زیادی از درآمد خود را از این صنعت استخراج کند.

 

بازده سرانه در بخش کشاورزی ارمنستان با وجود محدودیت سرزمینی 80 درصد بالاتر از سطح متوسط دیگر کشورهای اتحاد جماهیر شوروی سابق است. با این وجود این کشور نیاز عمده در واردات گوشت و مواد لبنی دارد و علت آن هم این است که به سبب شرایط خاص سرزمینی اکثر جمعیت این کشور شهرنشین بوده و مصرف‌کننده می‌باشند. با این همه اوضاع اقتصادی ارمنستان شرایط خوبی را نداشته و علت عمده آن کمبود انرژی و تعطیلی خطوط ریلی و برخی کارخانجات در برخی فصول سال می‌باشد.

 

مزیت بزرگی که این کشور می‌تواند برای ما ایفا کند جدای از بحث ترانزیتی، بازار انرژی هست که به علت نداشتن انرژی همواره بدان نیاز دارد و شاید یکی از دلایل جهت‌گیری‌های سیاسی همواره موافق این کشور روسیه وابستگی شدید این کشور به انرژی تامین شده از جانب روسیه است. از دیگر فرصت های استفاده از کارت ارمنستان برای ایران استفاده از لابی پرنفوذ ارمنی ها در کنگره آمریکاست.

 

منطقه آزاد ارس

برخی علت وجود مناطق آزاد را تامین کمبودهای توسعه ملی، بهره‌گیری از مزایا، پتانسیل‌ها و برتری‌های نسبی اقتصاد ملی، رونق صادرات، ایجاد ثبات اقتصادی و ... می‌دانند. شکل گیری این مناطق می‌تواند کشور را در حوزه ژئواکونومی توانمند سازد و مناطق مرزی ما را به رونق و آبادانی برساند. از سوی دیگر قفقاز جنوبی به علت پیوستگی‌های ژئوپلیتیکی(فرهنگی، تاریخی، قومی، زبانی و...) با ایران در مجاورت منطقه آزاد ارس بوده و همین امر مبین اهمیت ویژه ساخت‌یابی و ارتقاء اقتصادی این منطقه می‌باشد.

 

بهره سخن

از آنجا که ایران اسلامی در شرایط تحریمی به سر می‌برد و هرگز سر تسلیم در برابر شیطان بزرگ خم نمی‌کند، در کوتاه مدت بهتر آنست که از ظرفیت‌های اقتصادی ارمنستان بهره‌برداری کرده و برنامه بلندمدت‌تری برای ایجاد مناسبات اقتصادی شرافتمندانه با جمهوری آذربایجان داشته باشد. لازم به ذکر است که توجه کافی به فرهنگ و آداب و رسوم یک ملت برای گسترش روابط اقتصادی در دیپلماسی اقتصادی جایگاه ویژه‌ای دارد، به طور مثال ترکیه بازارهای جمهوری آذربایجان را با تبلیغات ترک زبان اشغال کرده است؛ به عبارت دیگر اگر ما از انتظارات مصرف‌کننده خارجی مطلع نباشیم هرگز نخواهیم توانست بازارهای جهانی را فتح کنیم.

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده