ریشه «عدالت خواهی» جدید اصلاح طلبان در کدام مکتب فکری است؟-راهبرد معاصر
ضرر بزرگ پرسپولیس برای دربی مقابل استقلال ارزش سهام عدالت امروز دوشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۰ جدول قیمت گوشی سامسونگ امروز دوشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۰ نتیجه بازی بسکتبال ایران و عرابستان در انتخابی آسیا امروز ۲۴ خرداد دعوت ظریف از مردم برای حضور در انتخابات ۱۴۰۰ قیمت روز خودرو‌های سایپا و ایران خودرو امروز دوشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۰ + جدول ربیعی: آیت الله رئیسی نقشی در فیلترینگ تلگرام نداشت مداخله غیرقانونی روحانی و دولت علیه نامزدهای منتقد وضع موجود واکنش زنگنه به اظهارات آیت الله رئیسی درباره بنزین صدور دستور تخریب آیت الله رئیسی توسط دولتی‌ها+ سند فیلم| درگیری شدید تیم فوتسال تهران و شاهرود در زابل آمار کرونا در ایران ۲۴ خرداد ۱۴۰۰+ رنگبندی جدید کرونا تغییر ساعت سخنرانی تلویزیونی رهبر انقلاب فیلم| ماجرای جالب ازدواج زوج فوتبالی ایران بلینکن: احیای برجام فوریت دارد خبر خوش نمکی به مردم/ واکسن ایرانی برکت مجوز مصرف گرفت+ جزئیات آیت‌الله رئیسی: مسئله تحریم‌ها و رفع آنها در دستور کار دولت ما خواهد بود وضعیت مجری محبوب ایرانی پس از ابتلا به کرونا متکی: ۵ نامزد جریان انقلاب به انسجام برسند آخرین اخبار از زمان برگزاری دربی پایتخت در جام حذفی ستاره پرسپولیس به سپاهان رسید خط و نشان یک پرسپولیسی برای پرسپولیسی‌ها ترکیب احتمالی تیم ملی ایران مقابل عراق+ ساعت و زمان دیدار دورهمی جدید کپی مسابقه سامورایی ذهنی است + جزییات اسماعیلی: بانک‌مرکزی در پرونده متهمان اقتصادی مانع‌تراشی می‌کرد بیانیه حمایتی ۱۰۰ اقتصاددان برجسته کشور از آیت الله رئیسی+ اسامی زمان پرداخت حقوق خرداد ماه بازنشستگان و مستمری بگیران+ جزئیات چگونه از خانه به خطوط داخلی شرکت متصل شویم؟ قیمت دلار و یورو و نرخ ارز امروز ۲۴ خرداد ۱۴۰۰ + جدول سفر آیت الله رئیسی به تبریز لغو شد ادعای مصلحی درباره علت رد صلاحیت هاشمی در انتخابات ۹۲ صحت دارد؟ روحانی: ساخت ناوشکن دنا نشانه خودکفایی ارتش است /ایران هم بعد از راستی آزمایی به تعهدات خود عمل می کند خطیب‌زاده: این دور مذاکرات در وین دور آخر نخواهد بود/ آمریکا باید تصمیمات خودش را بگیرد جدول قطع برق در مناطق مختلف پایتخت از ساعت ۱۴ تا ۱۶ امروز ۲۴ خرداد وضعیت بورس امروز دوشنبه ۲۴ خرداد کدام بانک‌ها وام اجاره ۷۰ میلیونی می‌دهند؟+ جرئیات قاضی‌زاده هاشمی: از هیچ اقدامی برای عمل به حجت شرعی دریغ نخواهم کرد الحاق ناوشکن دنا به ناوگان دریایی ارتش نگاهی به فعالیت‌های نتانیاهو آیا برای فروش سهام عدالت باید منتظر دولت بعد باشیم؟ عراقچی: بدون تحقق اهداف کلیدی ما هیچ توافقی نخواهیم کرد راهبرد آمریکا در قبال لغو و اعمال تحریم علیه ایران؛ محاسبه شده یا تصادفی؟ اختیارات رئیس جمهور در اداره کشور چیست؟ پاسخ رهبر انقلاب درباره نظر نهایی شورای نگهبان تاکید گروسی بر لزوم احیای برجام سخنان دژپسند درباره آسیب بانک مرکزی به بورس افزایش مبلغ وام اجاره مسکن + جزئیات و نحوه بازپرداخت آمار کرونا در ایران امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ سایت مشکوک ادعایی فاکس نیوز لوکیشن سریال نون‌-خ بود کاریکاتور| درمانگاه تدبیر و امید روحانی: دولت درباره عملکرد خود لکنت زبان ندارد جزئیات واکسیناسیون تمام دانشجویان و استادان+ زمان واکسینه شدن ادعای همتی درباره تردد کشتی‌های ایرانی صحت دارد؟ نمی‌توان دز دوم را واکسن ایرانی زد+ علت و جزئیات وضعیت بورس بعد از انتخابات متعادل می‌شود؟ از دست دادن صدای زن انگلیسی پس از تزریق دوز دوم واکسن استرازنکا صحت دارد؟ لوح| نشان افتخار عراقچی: طرف‌های مذاکره‌کننده در خصوص برجام باید به ایران تضمین دهند مهلت ثبت‌ نام در سامانه املاک و اسکان+ جزئیات زمان و شرط مهم بازگشایی مدارس اعلام شد+ جزئیات درخواست چین برای لغو سریع تمامی تحریم‌ها علیه ایران دستگیری شهروند آمریکایی ایرانی تبار در پاکستان اتحادیه اروپا: مذاکرات وین این روزها به طور فشرده جریان دارد سهمیه بندی بنزین که همچنان غلط است/ دولت سیزدهم چه باید کند؟ وقتی که همتی در حوزه مسکن پشت سر حسن روحانی گام بر می‌دارد وضعیت بورس امروز ۲۳ خرداد ۱۴۰۰ نماینده روسیه در وین: بر سر نحوه اجرای توافق اختلاف نظر وجود دارد آمار کرونا در ایران امروز ۲۲ خرداد+ رنگبندی جدید شهر‌ها تکرار ادعا‌های بی اساس عربستان علیه برنامه هسته‌ای ایران زمان واکسیناسیون دانشجویان + آماده باش برای آموزش حضوری اظهارات وزیر خارجه آمریکا درباره روابط با روسیه گرمای شدید در تهران ابربدهکار بانکی در مازندران به دام افتاد آخرین اخبار از طرح رتبه‌بندی معلمان از زبان آقای وزیر + مشمولین طرح و جزئیات حقوق فرهنگان توضیحات وزیرآموزش وپرورش درباره حقوق سرایدراران و خدمتگزاران و اعمال کامل فوق العاده ویژه فرهنگیان+ فیلم جزئیات ممنوعیت کامل و جریمه سفر به استان‌های شمالی بدون توجه به رنگ‌بندی کرونا هشدار سیلاب و آبگرفتگی در استان‌ها لوح| انتخاب درست علی مرادخانی درگذشت+ علت فوت تکرار مناظره انتخاباتی 1400 پخش می شود؟ فیلم| همه وعده‌های کاندیداهای انتخابات ریاست جمهوری چرا «می‌خواهم زنده بمانم» توقیف شد؟ اطلاع‌نگاشت| بایسته‌های مجلس انقلابی اینفوگرافیک| نرخ تورم در دوره ریاست همتی در بانک مرکزی! اینفو گرافیک| انتخابات درست نماهنگ | زوال بدون توقف اطلاع‌نگاشت | اسرائیل رو به زوال کاریکاتور| سرازیری بورس اینفوگرافیک | نامزد‌های تایید صلاحیت‌شده در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ رهبر انقلاب 10 سالگی تأسیس موسسه شهرستان ادب را تبریک گفتند فیلم| اقدام جنجالی معاون بایدن خبر‌ساز شد اینفوگرافیک | دولت تدبیر و امید با بازار خودرو چه کرد؟! علت مراجعه اکبر عبدی به بیمارستان چه بود؟ فیلم| راه‌اندازی کارناوال انتخاباتی مطلقا ممنوع زمان پخشِ دو قسمت پایانی سریال «احضار» حدیث روز/ جایگاه والای امام رضا (ع) در پیشگاه پروردگار اسامی نهایی کاندیداهای تایید صلاحیت شده انتخابات ریاست جمهوری 1400 + عکس و بیوگرافی دلیل پخش قسمت آخر «احضار» در هفته آینده حدیث روز/ چرا روز اول شوال عید نامیده شد؟ جدیدترین اخبار انتخابات ریاست جمهوری 1400 میزان زکات فطریه ۱۴۰۰ مشخص شد جزییات و زمان بازگشایی سینماهای کشور اعلام شد فیلم های سینمایی آخر هفته تلویزیون پس از توبه چگونه به سمت گناه نرویم؟ حدیث روز/ درک شب قدر در گرو درک مقام حضرت زهرا (س) دانلود مداحی یا الهی محمد حسین پویانفر حدیث روز/ در شب قدر از پروردگار چه بخواهیم؟ جدی‌ترین تهدید سایبری فعلی علیه ایران چیست؟ حکمرانی داده‌ها در دنیای دیجیتال مصادیق مجرمانه محیط زیستی جدید در فضای مجازی اعلام شد جریمه سنگین اپل از سوی سازمان ضد انحصار روسیه آپدیت جدید «تلگرام» به جنگ با «کلاب هاوس» رفت کلاب هاوس هک شد/ افشای اطلاعات شخصی ۱.۳ میلیون کاربر سارا بهرامی مهمان این هفته برنامه همرفیق+عکس تأیید هک اطلاعات ۱۵ هزار کاربر آمریکایی ۱۴.۵ میلیون آمریکایی به اینترنت ثابت دسترسی ندارند درخواست ترامپ از ایالت‌های آمریکا درباره غول‌های فناوری افزایش ظرفیت لایو اینستاگرام وقتی عربستان ثروتمند و نفت‌خیز هم از اینفلوئنسرها مالیات می‌گیرد همسریابی در فضای مجازی و کلاهبرداری از مردم اقوام ایرانی «اقلیت» نیستند آذری جهرمی کدام حقیقت‌ها‌ را از مردم پنهان کرد؟+ فیلم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیشه کریستال تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت آرد و گندم تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دامپروری و دام گوشتی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت دانه های روغنی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت شیرینی و شکلات تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت فرش تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت نساجی تیزر برنامه تلویزیونی منهای نفت با موضوع صنعت چوب و مبلمان شکست استثناگرایی آمریکایی در عصر ترامپ به سمت دنیای پس از دلار پیش می رویم؟ خروج ترامپ از برجام؛ فشار حداکثری و نتایج حداقلی وضعیت نتایج انتخابات آستانه اشرفیه پس از درگذشت رمضانی دستک زمان تبلیغات انتخابات مجلس 98 آیا عراق می تواند از نیروهای امریکایی خالی شود؟ ائتلاف سازی به سبک امام موسی صدر مرگ ابوبکر البغدادی؛ کشته شدن سرکرده داعش چه پیامدی دارد؟ بازوهای نیابتی ایران در منطقه قدرتمندتر از همیشه درس‌های جنگ یمن برای اسرائیل وحدت میان جریان های سیاسی ایران در سایه سیاست فشار حداکثری آمریکا دولت پنهان در لبنان شکست سیاست فشار حداکثری ترامپ در قبال ایران/درهای مذاکره با ایران باز است طرح صهیونیست ها برای اشغال دره اردن رویای چین در هفتاد سالگی؛ خیلی دور، خیلی نزدیک سبک مبارزه تشکیلات خودگردان و اتحادیه اروپا برای حفظ کرانه باختری طرحی برای ایجاد یک سازه امنیتی در خاورمیانه تاریخ سری فشار اسرائیل برای حمله به ایران بررسی صنعت انیمیشن در منهای نفت/ ژاپن چگونه صنعت انیمیشن جهان را قبضه کرد؟ + فیلم منهای نفت: درآمد 16 هزار بشکه نفت تنها در یک سوله پرورش ماهی بررسی صنعت پرورش ماهی در مستند منهای نفت + تیزر بررسی صنعت لبنیات در مستند منهای نفت/ اشتغال یک میلیون نفری شیر و لبنیات منهای نفت: درآمد یک میلیارد دلاری پسته ایران/ هیچ کشوری توان تولید پسته مرغوب ایران را ندارد همه ابعاد تحریم؛ فرصت‌ها و تهدیدها تحریم‌ها به مبادلات ما با شرکت‌های کوچک اروپایی آسیبی نمی‌زند/ نرخ کنونی دلار بالاتر از نرخ واقعی آن است
راهبرد معاصر بررسی می کند:

ریشه «عدالت خواهی» جدید اصلاح طلبان در کدام مکتب فکری است؟

جریان اصلاح‌طلب با یک چرخش استراتژیک از لیبرالیسم ِ بی پرده و صریح به سمت و سوی عدالت گرایی، سوسیالیسم و گاهاً نوعی عدالت شبه لیبرالیسمی جان رالزی تغییر ماهیت داده اند.
سعید غلامی زارع زاده؛ کارشناس مسائل سیاسی
تاریخ انتشار: ۰۹:۵۷ - ۲۰ شهريور ۱۳۹۹ - 2020 September 10
کد خبر: ۵۸۱۱۳

ریشه عدالت طلبی جدید اصلاح طلبان در کدام مکتب فکری است؟

 

به گزارش راهبرد معاصر؛ شاید کمتر کسی گمان می‌برد که دانشجویان پیرو خط امام و مجمع روحانیون که عموماً طیف چپ‌گرای جمهوری اسلامی را تشکیل می‌دادند در یک چرخش استراتژیک در اواسط دهه هفتاد پای بر عرصه لیبرالیسم گفتمانی بگذارند.

آنان در این ایام به گذار از دهک‌های پایین‌دستی جامعه فاصله خود را هر روز با توده مردم بیشتر کرده و در برخی انتخابات های دهه 80 اثرات منفی آن را به عینه دیدند. روحیه انقلابی و نیز اعتقاد به اقتصاد متمرکز و عدالت در توزیع که بیشتر در دهه شصت مطرح بوده به مرور رنگ باخته و موضوعاتی چون سازش، گفتگو، صلح، ایران‌گرایی، سرمایه‌داری و غیره جای شاه‌کلیدهای گفتمانی جریان چپ را پر کرد. اما پس از سال 1396 و پیروزی حسن روحانی در انتخابات دور دوم ریاست جمهوری، آهنگ کوچ طیف رادیکال اصلاح‌طلب از اردوگاه دولت شنیده شد، گویا آنان بر اساس خط و خطوط همیشگی خود، مادامی از دولت دوازدهم حمایت کرده که در راستای اصولی چون مذاکره با غرب، اظهارات رادیکال و غیره همپوشانی داشته باشند.از این روی با توجه به وضعیت اقتصادی امروز کشور که نتیجه برخی بی‌برنامگی‌های دولت و نیز تحریم‌های یک‌جانبه دولت آمریکا بوده است، شکاف اجتماعی افزون‌تر و فشار بر دهک‌های پایین‌دستی ده‌چندان شد. از این ‌روی جریان اصلاح‌طلب با یک چرخش استراتژیک از لیبرالیسم ِ بی پرده و صریح به سمت و سوی عدالت گرایی، سوسیالیسم و گاهاً نوعی عدالت شبه لیبرالیسمی جان رالزی تغییر ماهیت دادند. به همین جهت در گزارش زیر به تحلیل چرایی این چرخش، گمانه‌های آینده اصلاح‌طلبان و نیز تحلیل گفتمان فوق خواهیم پرداخت.

 

اصلاح‌طلبان و تحول‌خواهان جریان چپ پس از مطالعه بر اندیشه‌های مخلف غربی طی سال‌های مختلف از هابز تا پوپر و غرق شدن در اندیشه‌های لیبرالیسمی چه در چارچوب کلاسیک و چه در وضعیت مدرن آن، در نهایت به یکی از فیلسوفان متفاوت و همسوتر با خواسته‌های امروزی جامعه ایرانی رسیدند، نیاز اصلی مطالعه جبهه انقلاب بر روی نظریات «جان رالز» باعث آن خواهد شد تا نقشه راه نهایی جریان چپ سیاسی کشور بیشتر نمایان شود. از این روی در قسمت‌ های  بعد به درک مناسبی از جان رالز خواهیم رسید.

 

جان رالز ، زاده ۲۱ فوریه ۱۹۲۱ – درگذشته ۲۱ نوامبر ۲۰۰۲ - فیلسوف آمریکایی معاصر و مشهور به دلیل صورت‌بندی یک نظریه‌ی عدالت بود. وی از چهره‌های به‌نام فلسفهی سیاسی و فلسفه‌ی اخلاق در سدهی بیستم بود. اثر مشهور وی نظریه‌ی عدالت یا نظریه‌ای در باب عدالت هم‌اکنون به‌عنوان یکی از منابع کلاسیک فلسفه‌ی سیاسی تلقی می‌شود کتاب نظریه ی عدالت تنها در آمریکا دست‌کم ۲۰۰ هزار جلد فروش داشته و تا کنون به بیش از ۲۰ زبان ترجمه شده‌است.

 

ریشه عدالت طلبی جدید اصلاح طلبان در کدام مکتب فکری است؟

 

14 گزاره اساسی در اندیشه‌های فیلسوف عدالت «جان رالز»

  • در جامعه مدنظر رالز، ذینفعان عاقل در نوعی «وضعیت اولیه» قراردادی اجتماعی را طراحی می‌‌کنند در حالی که از جایگاه نهایی‌شان در جامعه‌ای که خلق می‌‌کنند ناآگاه هستند.
  • رویکرد نظری بنیادین رالز این خطر را دارد که نظم موجود را تثبیت کند، چرا که آن را همچون پیامدِ اجتناب‌ناپذیرِ دلیل‌آوریِ توافقی جلوه می‌‌دهد، یعنی به‌جای آنکه امکان‌های سیاسی پیشِ رو را به رسمیت بشناسد، آن‌ها را مبهم می‌‌سازد.
  • رالز دو نوع رژیم فراسوی سرمایه‌داری را تصور می‌‌کند که می‌‌توانند به یک اندازه عدالت را محقق سازند: «سوسیالیسمِ لیبرال دمکراتیک» و آنچه خودش «دموکراسی صاحبانِ دارایی»[1] می‌‌نامد
  • بی‌طرفی ظاهری رالز گمراه‌کننده است و نظریۀ بالغ او به‌طور نظام‌مند حامی سوسیالیسم است. از آنجا که رالز مقدمات استدلالی سوسیالیستی را به کار می‌گیرد، اما از تکمیل آن خودداری می‌‌کند، باید او را یک «سوسیالیست تودار» در نظر گرفت.
  • رالز در نظریه‌ای در باب عدالت قصد ندارد هیچ یک از مباحثات سیاسی عاجل را حل و فصل کند. هدف او چیزی ژرف‌تر است. او امید دارد که با پرورشِ نظریه‌ای دربارۀ عدالت که به شهودهای اخلاقی بنیادی و همچنین منفعت شخصی عقلانی توسل می‌‌جوید، نظریۀ اخلاق بتواند برای رسیدن به نوعی «حس عدالت» عمومی کمک کند که تعارضات تفرقه‌افکن را در چارچوب اصول مقبول همگانی بگنجاند. اگر ما بتوانیم دربارۀ معنای «عدالت» به توافق برسیم، دیدگاه‌های متعارض ما دربارۀ سیاست و اقتصاد حداقل می‌‌تواند بر مبنایی مشترک مطرح شود. به‌جای فهم نادرست سخن یکدیگر، می‌‌توانیم بر چیزی تمرکز کنیم که برای همۀ ما مهم است: اینکه زندگی در جامعه‌ای عادلانه به چه معناست.
  • رالز معتقد است: سرمایه‌داری می‌‌تواند عادلانه باشد در صورتی که مالیات‌ها، واگذاری‌ها، و منافع عمومی برابری فرصت را حفظ کنند و دموکراسی سیاسی را تحکیم بخشند
  • هر کس حقی برابر در برخورداری از گسترده‌ترین آزادی‌های اساسیِ برابر دارد که مشابه است با آزادی‌ای از همین دست برای دیگران.
  • نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی باید به گونه‌ای سامان داده شوند که هم (الف) بتوان انتظار داشت که به سود همگان تمام شوند، و هم (ب) برای موقعیت‌ها و مناصبی که باب‌شان به روی همه گشوده است در نظر گرفته شوند.
  • نظریه عدالت رالز راه را برای سوسیالیسم باز می‌‌گذارد. او گمان می‌کند که نوعی «سوسیالیسم بازار»[2] با نهادهای لیبرال-دمکراتیک می‌‌تواند «عدالت به‌مثابۀ انصاف» را تحقق بخشد (از دیدگاه او، بر خلاف نظامی تک‌حزبی به‌سبک شوروی).
  • رالز با اولویت‌دادن به «حق مالکیت فردی»، آن را بالاتر از حقوق توزیعی قرار می‌‌دهد. در حالی که او استدلال می‌‌کند این اولویت با توزیع برابری‌طلبانۀ ثروت و فرصت سازگار است، اما به‌روشنی تصریح می‌کند که حقوق فردی، و نه خیر عمومی، باید مبنای قرارداد اجتماعی باشد. و اصل دوم او، به‌جای امید سوسیالیستیِ وفور اشتراکی، تصویری از رشد اقتصادی به‌مثابۀ «موج خیزانی که تمام قایق‌ها را بالا می‌‌برد» به دست می‌‌دهد که بدان معناست که نابرابری‌ها در صورتی که چشم‌اندازها برای محروم‌ترین اعضای جامعه را بهبود بخشند مشروع هستند.
  • رالز معتقد است: پایبندی سرمایه‌داری دولت رفاه به بازتوزیع ثروت به‌معنای «نوعی اهمیت» به برابری فرصت‌ها است، این واقعیت که دولت‌های رفاه امکان تمرکز قدرتی را ایجاد می‌کنند که دموکراسی را از بین می‌‌برد، نه‌تنها بدان معناست که این دولت‌ها در حمایت از آزادی سیاسی ناتوانند، بلکه «ارزش عادلانۀ آزادی‌های سیاسی» را هم نادیده می‌گیرد.
  • از دیدگاه رالز، شرکت‌های در مالکیت کارگران و مالکیت عمومی در دموکراسی صاحبان دارایی نیز ممکن هستند، اما برخلاف سوسیالیسم، مالکیت خصوصی وسایل تولید «مجاز است». باوجوداین، رالز دموکراسی صاحبان دارایی را بدیلی برای سرمایه‌داری می‌‌داند، در حالی که سرمایه‌داری «مبتنی بر» مالکیت خصوصی است، دموکراسی صاحبان دارایی فقط در صورتی مالکیت خصوصی سرمایه‌های بزرگ را «مجاز می‌‌شمارد» که بتوان آنها را به‌طور گسترده توزیع کرد.
  • رالز امیدوار است که نظریۀ عدالت او بتواند به پذیرش کثرت‌گرایی اجتماعی کمک کند، که آن را به‌مثابۀ گرایش افراد مختلف به داشتن جهان‌بینی‌های اخلاقی متفاوت فهم می‌‌کند، و آن را واقعیتی بنیادی در جوامع متنوع مدرن در نظر می‌‌گیرد. از دیدگاه بسیاری از سوسیالیست‌ها، سوسیالیسم صرفاً نظریه‌ای دربارۀ رژیمِ مبتنی بر قانون اساسیِ عادلانه نیست، بلکه آن چیزی است که رالز «آموزۀ جامع»[3] می‌‌نامد: چشم‌اندازی اخلاقی در باب پیشرفت اجتماعی، یعنی اینکه انسانیت بیاموزد که با تکیه بر خویشتن پیش برود.
  • رالز هرگز نسبت به این نوع سوسیالیسم احساس رضایت ندارد، زیرا چنین رژیمی با خطر متحد ساختنِ قدرت دولت با دینی مدنی روبه‌رو است که فقط با اجبار می‌‌تواند بر جامعه‌ای کثرت‌گرا تحمیل شود. از دیدگاه رالز، هرگونه سوسیالیسم موجه باید از این نکته درس بگیرد که چگونه سنت لیبرال با کثرت‌گرایی اعتقادی کنار آمده است، و باید قاطعانه از این نوع پیوند بین دولت و ایدئولوژی اجتناب کند.

 

اما در برنامه‌ای مشترک، کانال‎‌های اصلاح‌طلب دست به انتشار گسترده جزوه «چرا و چگونه اصلاح‌طلبان عدالت‌خواه‌تر شوند؟» این جزوه توسط محمدرضا جلائی‌پور انجام شده و بر مبنای اهمیت درک مفهوم عدالت و سمت و سو گیری‌های جدید اصلاح‌طلبان بر مبنای چگونگی توسعه و دموکراسی اشاره دارد. به نظر می‌رسد سرعت رجوع اصلاح‎طلبان به وجوه دهه شصتی اما با قرائتی متفاوت و گویی اروپایی (کشورهای اسکاندیناوی) به سرعت پیش رفته تا این برنامه مدون را به عنوان الصی‌ترین استراتژی دهه پنجم خود در دستور کار قرار دهدند. «محمدرضا جلائی پور» در  مقدمه این برنامه می‌نویسد: « مدعای این جستار این است که اصلاح‌طلبان، به ویژه اصلاح‌طلبان پیشرو، ضروری است هم برای ادای مسئولیت اخلاقی‌شان و هم برای بازسازی، نوسازی و توانمندسازیِ گفتمانی و تشکیلاتیِ‌ اصلاحات «دآد»‌خواه‌تر شوند. در دفاع از این مدعا این جستار به به هفت پرسش می‌پردازد: عدالت به چه معنا؟ چه الگوی تحقق‌یافته‌ای برای این عدالت وجود دارد؟ عدالت‌جویی اصلاح‌طلبان باید چه تفاوتی با عدالت‌خواهی اصولگرایان داشته باشد؟ آیا رشد و توسعه بر عدالت و بازتوزیع مقدم نیست؟آیا دموکراسی بر عدالت مقدم نیست؟چرا اهمیت دادنِ بیشتر به عدالت‌ برای اصلاح‌طلبان ضرورت اخلاقی و سیاسیِ راهبردی دارد؟ تبدیل عدالت‌جویی (در کنار دموکراسی و آزادی) به یکی از دال‌های مرکزی اصلاحات در ایران چه لوازم تشکیلاتی و سیاستی‌ای دارد؟».

 

شاید تا چند ماه گذشته، رجوع اصلاح‌طلبان به مفهوم عدالت بیشتر شبیه یک «گمانه‌زنی استراتژیک» بود اما پس از انتشار جزوه اخیر «محمدرضا جلائی‌‎پور» و بازنشر وسیع آن در کانال‌های تلگرامی اصلاح‌طلب، این شک به یقین تبدیل شد. در این میان اصلاح‌طلبان قاعدتاً نیاز به ارائه یکسری مدل‌ها برای درک بهتر مخاطبان خود هستند. شاید بهترین نوع مدل‌سازی برای درک بهتر این پروژه فکری، همان شبیه‌سازی حکمرانی مدنظر جریان اصلاح‌طلب با کشورهای پیشرفته حوزه اسکاندیناوی بوده که برای مخاطبان و گاهاً عامه مردم می‌تواند قرینه‌سازی داشته باشد. به بیان ملموس تر، درک مردم از جریان مهاجرت بسیار از شهروندان کشورهای غرب آسیا به سوئد، فندلاند، نروژ و غیره باعث آن شده که شاید در لحظه اول تصویرسازی نسبتاً مثبتی از این فرآیند فکری در عرصه سیاستگذاری بیشتر احساس شود. لذا اصلاح‌طلبان برای سهیم کردن «تمام» مردم با خود، دست به مدل‌سازی‌های عینی‌تری خواهند زد. به نوعی بازوهای اصلاح‌طلبی در ایران به دو بخش نخبگانی و عمومی تغییر وضعیت خواهند داد و نهادهایی چون جامعه و دانشگاه را در مرحله اول هدف اصلی خود در نظر خواهند گرفت.  در فضای نخبگانی چند محور اساسی به عنوان مدل اصلی در نظر گرفته شده و در نهایت از قلب تئوری‌های زیر پروژه های کلان‌تری در عرصه رسانه و خرده فرهتگ ‌های عمومی استخراج خواهد شد.

 

[1] property-owning democracy

[2] market socialism

[3] de-commodification: تأکید بر تقویت حقوق اجتماعی و استقلال فرد در برابر بازار

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تحلیل های برگزیده